장음표시 사용
121쪽
EX art. habes primo i quomodo per rationem mstendas, merito esse insinuatum a scripturis, a communi hominum donceptione , in quodam si-
siilli , & August. quod columba , in qua Spirituc sanctus super Christum bapti Eatum apparuit , fultverum animal. A D. August. quidem: ut ἐn aettiniaeontri A scripturis vero per locum a simili ex Matisth. a. Vidimus Reliam e tis. Haec enim stella apparuit & ipsa, ut aliquid si unificaret, atque praeteriret, quam 36. are. 7. sicut & de columba dicitur in aettiis men. a. Sicut ergo illa stella ad id apparens fuit vexa , ut dicitur ibid. ita haec columba ab hoe apparens fuit verat per Ioeum a simili, ut diximus, in . ferendo . A communi autem hominum conceptionec quae & experientia posse diei videtur in quodam
simili. Quando per plures annos spiritussanctus visi. bili signo Archiepiscopos Ravennae, quae civitas Ita Iiae maritima est , creare dignatus est, res se acta a maioribus resertur. Post mortem prioris Archiepiscopi , conveniebat frequens populus ad signum campanae in Ecclesiam, ut sibi a domino Deo successorem pastorem, divinitus iuxta solitum , devotis precibus insimul emisis impetrarent. Illis ita congregatis, &orantibus, Ecce columba per fenestram quandam im trans, volitando parumper, descendebat tandem s Per humerum futuri pastoris, atque in aurem ipsius rostro immissis experianti populo, quem sibi eons craret Archiepiscopum , quasi ad digitum demonstrahat. Is vero designatus praesul in virum alterum doctrina, ac moribus subito mutabatur et & columba , peracto hoc suo officii , praeteribat. His , ut apud maiores compertum est, stantibus, quis non videat, columbam illam fuisse verum animal, in cuius sp cio descendebat spiritussanctus super hominem pro Pastore creandum ' Non mirum igitur, si ab hoc facto, tanquam a quodam simili, dixerimus insinuari praesentis articuli intentum . Caeterum c ne a sensu recto deviare contingat scito hane in articulo determinationem esse de mente Sancti Doctoris prob biliorem, non autem necessariam , ut ipse fatetur. Nam super Euangelium D. e. I. DEL 14. movens quae sionem de columba in baptismo Christi, utrum v ra fuerit: dicit, quod rationabiliter dicitur vera columba. Solet enim eum philosopho accipere ly rationabiliter pro iv probabiliter : ut patet in sua expositione super libros Physicorum. Illic enim I r.
122쪽
eat. 42. dicente Aristotele, γ Me rationabilitis, nTh. exponendo subdit , ponit probabilem rationem. Item lib. 3. tex. o. dicente ipso t Raronabiliteν εω dem Demiantibus , idem expositor inquit , ostendispis rationes logicas , scilicet , ex communibus , ω ρν babitibus. Item l. 8. tex. 37. dicente eo νω ration bilis, hoe Meidit , sanctus . Probat idem m is preMbiIi mriona . Ex suis ergo dictis monstrat , quod illa positio super Ioannem , st. rationabilitis dieitur vera eriumba, aequivalet huic, st. probabitu ter dicitur vera columba. Ex quibus patet, esse demente sua, ut diectamus, quod conclusio praesentis articuli de veritate columbae est probabilis c absistute loquendo consequenter ceOmparative ad suam oppositam loquendo) est pro bilior,& pro tali a
ceptanda . non autem pro necessaria. Hoc ipsum quoisque esse de mente sua suadetur ex eo , quod idem S. Doctor nune seipso doctior effectus, quam olim, non curavit retractare positionem.suam contrariam ι
iudicasset, retractasset expresse , iuxta morem suum a nobis annotatum, I. q. I. an. 3. non pose ad a. Non ergo semper cum seipso doctior factus dicit unum , Tetractare intendit antea dictum, quasi oppositum rsed relinquere studiosis materiam exercendi ingenium pro concordia. Secundo vides: quomodo, &e.
ARTICULUS VIII. gallinom eonvenienter, Chri s baptiscato, uerit vox Patris audita Filium protesantis. IU qu. 43. art. q. or qu. 66. art. 6. ζωμω opus. 6o. e. DAD Octavum sic proceditur. Videtur, quod ineon venienter, Christo baptizato 4 fuerit vox Patris audita Filium protestantis. Filius enim,& Spiritu si sanctus seeundum hoc quod sensibiliter apparuerunt, die untur visibiliter esse missi e Sed Patri non convenit mitti, ut patet per August. in a. de Trin. c. in s. to. 3. Ergo etiam nec apparere .
concepti e Sed Pater non est verbum. Ergo inconve nienter manifestatur in voce. .
Dei in baptismo, sicut quidam haeretici putaverunt ψsed a principio suae conceptionis. Diu filius Deita Mai
123쪽
Ris ergo in nativitate debuit vox Patris protestaris hristi divinitatem, quam in eius baptismo. s Sed Contra est, quod Matth. 3. dicituri Eere vi de eoelis dieens Hic es Fisius meus. dilectus , in συο Mihi eomplacui. t q. Respondeo dicendum , quod , sicut supra dictumen , cart. 6. hu, qu. 3 in baptismo Christi, qui fuit exemplar nostri baptismi , demonstrari debuit quod
an nostro baptismo perficitur. Baptismus autem, quo baptizantur fideles , consecratur in invocatione , &uirtute Trinitatis, secundum illud Matth. ult. Eumses docete omnes gentes baptistarntes eos in nomine
Patris, oe Filii, Spiritu lsancti. Et ideo in M. Ussimo chrisi , ut Hieronymus dicit , c Dp. illud
Matth. 3. Et ecee aperti ine. mysterium Trinia talis demonstratur . Dominus enim in natura hum mana baptisatur: Spiritus sanctus descendit in spe. v cie columbae : Patris vox testimonium Filio pera, hibentis auditur. Et, ideo conveniens fuit, ut 'iam illo baptismo Pater declararetur. in voce. ergo dicendum , quod missio visibi- Iis Udit aliquid super apparitionem , scii. auctori-atem mittentis. Et ideo Filius, S: Spiritus sanctus, ui sunt ab alio, dicuntur mitti visibiliter, & non Olum apparerer Pater autem, qui non est ab alio, opparere quidem potest, visibuiter autem mitti non potest. Ad secundum dicendum, quod Pater non demon-
atratur an voce, nisi sicut auctor vocis, vel loquens Per VQcemb. Et quia proprium est Patri producere Verbum, quod est dicere, vel loqui , ideo convenien tillime Pater per vocem manifestatus est, quae signi-ncat verbum : Unde & ipsa vox a Patre emissa filiationem Verbi protestatur; Et sicut species columbae, an qua umonstratus est Spiritus sanctus, non est ipsa natura Spiritus sancti; nec species hominis, in quacemo ratus est ipse Filius, est ipsa natura Filii Dei :Ma etiam ipsa vox non pertinet ad naturam verbi, vehVatris loquentis. Unde Joan. s. Dominus dicit: N , sue vorem eius, idest Patris , unquam audi is, ne ue Deciem ejus vidissis o Per quod, sicut Chrysost. Ioan hom. 39. 'a med. paulatim eos in Pmosophreum dogma in rans, ostendit quoniam n que Iox circa Deum es, neque species ; sed superioν. Muris , Io uesis ratibus . Et sicut colum-ιvam , & etiam humanam naturam a Christo assuri Ptam tota Trinitas operata est , ita etiam & fomanationem vocis et sed tamen in voce declaratur λ- ιus Pater ut loquens. sicut naturam humanam i l
124쪽
Ius Filius assumpsit, S sicut in columba solus Sotriis tus sanctus demonstratus est, ut patet per August. ialib. de fide ad Petrum . c-9. D. 3 Ad tertium dicendum, quod divinitas Christi non debuit omnibus in eius nativitate manifestari , sed magis oeculiari in defectibus infantilis aetatis i Sea quando iam pervenit ad perfectam aetatem , in qua
oportebat eum docere, & miracula facere, & homines ad se convertere , tunc testimonio Patris erat
eius divinitas manifestanda , ut eius doctrina crediis bilior fieret. Unde & ipse dicit Ioan. s. milia me Pater, ipse tesimonium perhi et de me: Et hoc praecipue in baptismo, per quem homines renascumtur in filios Dei adoptivos. Filii autem Dei adoptiis
ui instituuntur ad similitudinem filii naturaliq , secundum illud Rom. 8. Quos praesciet is , hos oe ρω- desanaυit eo ormes feri imaginis FiIii fui . Unde Hilarius dicit super Matth. c a. 'in 'n. quod se super Jesum baptizatum descendit Spiritus sanis
,, ctus, & vox Patris audita est dicentis : Hic estis Filius meus dilectus I ut ex his quae consumma se hantur in Christo , cognosceremus post aquae iliis vacrum S de coelestibus portis sanctum in nos spi-h ritum inuolare, & paternae vocis adoptione Dei fi-
EX art. habes primo : quomodo per rationem ostendas , merito esse a scripturis insinuatum : quod convenienter in Christi baptismo audita est vox patris filium protellantis . Ut per hoc , quod dicitur Matth. 3. secundum quod est in argument. conte. Nar rando enim factum intendit scriptura hoc aliud, scilicet, quod conveniens fuerit sic fieri , ut patet iaarticulorum praedictorum append. Item insinuatur a ,&e. ut in articuli primi,& caeterorum appendicibus. Scripturarum siquidem plurima ibi & narrata, & aliunde citata sunt , quae si ex universalitate illa sua ad particularitarem huius negocii recte inflectantur, faciunt optime , & abundantissime ad ostendendum intentum, quod quaeritur. Secundo vides: quomodo ex iis bene pensatis, & applicatis doctrina haec Angelica vicissim declaretur, atque confirmetur.
125쪽
De modo eonversationis Chrisi , in quatυον articulos diυisa. Consequenter post ea quae pertinent ad ingressum Christi in mundum , vel Ad eius principium ,
considerandum restat de his quae pertinent ad progressum ipsius. Et primo considerandum est de modo conversationis ipsius. Seeundo de tentatione eius. Tretro de d Arina. uuarto de miraculis. Cirea primum quaeruntur quatuor. . Primo . Utrum Christus debuerit solitariam vitam ducere, an inter homines conversari. Secundo. Utrum debuerit austeram vitam ducere in cibo, Et potu,& vestitu, an cum aliis com
Tertio. Utrum debuerit abiecte vivere in hoc mu do, an in divitiis, & honore. Quarto. Utrum debuerit secundum legem vivere.
Utrum eo nυeniens fuerit , Chrissum inteν
Inf. a. a. co.-2. a. q. 23. a. s. ad 6.
AD Primum se proceditur. Videtur, quod Christus non debuerit inter homines conversari, sed solitariam vitam agere. Oportebat enim , quod Chrissus sua conversatione non solum se hominem ostenis deret esse, sed etiam Deum ' Sed Deum non convenit eum hominibus conversari . dicitur enim Danie- Iis et . Exceptis diis, quortim non est eum hominibus conυersatio. N Philosoph. dicit in I. Politicae, e. a. a med. to. I. 3 quod ille qui solitarius visit , aut es bestia , si scilicet propter saevitiam hoc faciat , auo es Deus, si hoc faciat propter contemplandam veritatem . Ergo videtur, quod non fuerit conveniens , Christum inter homines conversari. a. Praeterea. Christus, dum in carne mortali vixit, debuit perfectissimam vitam ducere: Perfectissima autem vita est contemplativa, ut in secunda parrte habitum est; c a. a. q. 18a. a. I., a. Ad v itam au
126쪽
tem eontemplativam maxime competit solitudo, seis eundum illud oseae a. Ducam eam in solitudinem , ω loquar ad eor eius. Ergo videtur, quod Christus debuerit solitariam vitam ducere. 3. Praeterea. Conversatio Christi debuit esse uniformis; quia semper in eo debuit apparere id, quod optimum est: Sed quandoque Christus solitaria loca quaerebat, turbas declinans. unde Remigius dicit fu- per Matti c-so in prino e. s. TVἰa refugia legitur Dominus habuisse, naυim , montem , oe desertum; ad quorum alterum, quotiescum que a turbis comprimebatur , eonscendebat. Ergo &semper debuit solitariam vitam agere.
Sed Contra est , quod dicitur Baruch 4. Pos hae A terris visus es, oe cum hominibus eoiser satus es. Respondeo dicendum , quod conversatio Christi t
Iis debuit esse, ut conveniret fini Incarnationis, s cundum quam venit in mundum . Venit autem in mundum , primo quidem ad manifestandum veritatem, sicut ipse dicit Joan. i8. In hoe natus stim, γad hoc veni in mundum , ut tesimonium perhibeam inrisaei . Et ideo non debebat se occultare, vitam solitariam agens, sed in publicum procedere, publisee praedicando. Unde Lucae 4. dixit illis qui volebant eum detinere e quis oe aliis eivitatibus oportet me euangelia re regnum Dei, quia ideo missus sum . Secundo venit ad hoc, ut homines a peccato liberaret, secundum illud r. ad Timoth. I. Christis Iesusvienit in hune mundum pereatores DIυos facere. Et ideo, ut Chrysost. dicit, chab. in Cat. aur. D. Thom.
,, eodem loco manendo posset Christus ad se omnesse attrahere, ut eius praedicationem audirent ἰ nouis tamen hoc. fecit raebens nobis exemplum, ut per in se ambulemus , & requiramus pereuntem, sicut pari stor ovem perditam, & medicus accedit ad infiris D mum. is Terxis venit, ut per ipsum habeamus a cessum ad Deum, ut dicitur Rom. s. Et ideo famis Iiariter eum hominibus conversando, conveniens fuit,
ut hominibus fiduciam daret ad se accedendi. Unde dieitur Matth. 9. Factum es discumbente eo in domo , eeea multi publieani , oe peccatores υenientes discum bebant eum JESU , ω discipulis ejus. Quod exponens Hier. dicit: Videbant,ubIicanum a peccatis ad meliora conversum , locum i-υen, e menitentia ; mob id etiam im non desperant salutem. Ad primum ergo dicendum, quod Christus per humanitatem suam voluit manifestare divinitatem. Ec. ideo
127쪽
Ideo conversando eum hominibus c quod est pmprium
hominis manifestavit omnibus suam divinitatem, &praedicando, ἐω miracula faciendo , & innocenter Se 'iuste inter homines conversando. . Ad secundum dicendum , quod , sicut in secunda
parte dictum est, a. q. I 82. or. I. . q. I 88. ar. 6. vita contemplativa simpliciter est melior , quam activa, quae occupatur circa corporales actus: Sed vi-ta activa , secundum quam aliquis praedicando, &d .cendo contemplata aliis tradit, est perfectior, quam vita quae solum contemplatur ζ quia talis vita prae .supponit abundantiam contemplationis. Et ideo Chrissus talem vitam elegit.
Ad tertium dicendum, quod actio Christi fuit nostra instructio . Et ideo ut daret exemplum Praedicatoribus, quod non semper se darent in publicum . ideo quandoque Dominus se a turbis retraxit. Quod quidem legitur secisse propter tria . utiandoque quia dem propter corporalem quietem. Unde Marci dicitur, quod Dominus dixit discipulis Venite seorsum in desertum locum , or requiescite. yisllum. erant Mnim qui υeniebant, oe redibant multi , γ nee Darium manducandi habebant . Quandoque vero causa orationis. Unde dicitur Lucae 6. Factum es illis di bus, exiit in montem orare, γ erat pernoctans ἐn o. ratione Dei. Ubi ait Ambros quod ad praecepta υ tutis suo nos informat exempla . uυaudoque vero , ut doceret favorem humanum vitare. Unde super illud Matthias. idens Iesus turbas Q ascendit in montem ,
dicit Chrysost. c is. Matth. circi princi I Pe se hoc quod non in civitate, & foro, sed in monte, & solitudine sedit, erudivit nos , nihil ad osten-
,, lationem facere,& a tumultibus abscedere,&ma. ,, xime cum de necessariis disputare oportet.
EX art. habes primo r quomodo per rationem Ois stendas, merito esse a scripturis insinuatum , quod Christus debebat non solitariam vitam agere, sed inter homines conuersari. Ut per dictum Earuebquarto, secundum quod est in arg. contr. Ubi sumito ly eonversatus eis pro communi conversatione ,
R Ordinaria. Ex cuius dicto sic ut oportet gloD. salo habes, quomodo intelligas illud Ioan. primo . 'νbum eam factum habitaυit in nobis, id est, Verbum caro factum conversatum est ordinarie cum hominibus. Unde concludas , quod Euangelista adiminfe tam esse Baruch prophetiam ibi monitravit , ut
128쪽
QUAEST. XL. ART. II. ros Idi Verbum eam DEtum es reseratur ad Christi inear.
nationem, & Iy habitavit in nob/s ad ipsius converissationem. De qua coli versatione, & consequenter de prophetiae adimpletione, intelligitur est illud primae Joan. primo. Misit ab initio , quod audiυimus , Quod υidimus oculis nosiris , quod per eximus , o
manus nosera contrectaυerunt, de verbo vitae. Per haec Omnia namque, ut patet, convertatio quaedam communis Christi cum hominibus importatur . Nam lν audiυimus , vidimus, perspeximus , ly πηiris, ly no-Frae, lieet principaliter reserant Apostolos auolentes
videntes, &c. communiter referunt etiam alios homines. Vult enim per haec dicere , quod illud verbum vitae cum hominibus communiter est conversatum, licet familiarius cum Apostolis. Hoc aute n noistificat ab effectu isto , scilicet, audivimus, vidimus , Sc. Secundo vides : quomodo eX his bene pensatis,& applieatis doctrina haec Angel ica vicissim declaretur, atque confirmetur.
Utrum chrisus auseram vitam in hoc munis ducere debuerit.
AD secundum sic proceditur. Videtur, quod Christus debuerit austeram vitam ducere in hoc munis do . Christus e uim multo magis praedicavit perfectioia nem vitae, quam Ioannes: Sed Joannes austeram vitam duxit: ut suo exemplo homines ad perfectionem vitae provocaret . dicitur enim Matth. 3. quod ipso
Ioannes habebat vesimentum de pilis eamelorum, oea nam pelIiceam circa lumbos suos: esca autem ejus erant locustae , ω met DIvestra. quod exponens Chrysist. c hom. Io. in Maith. cir. med. dicit: Erat mirabile in humano corpore tantam patientiam videre; quod o Judaeos magis attνahebat. Ergo videtur quod multo magis Christum decuerit austeritas vitae. a. Praeterea. Abstitientia ad continentiam ordin tur. dicitur enim Oseae 4. Comedent, oe non saltivmbuntur : fornicati sunt , . non cessaυerunt . Christus continentiam & in se servavit, di aliis seris vandam proposuit, eum dixit Matth. I9. Sunt eunti,cbi , qui se easraverunt proρter regnum eoeIorum et qui potes capere capiat . Ergo videtur, quod Chrictus in se, &in suis discipuus austeritatem vitae servare debuerit.
129쪽
3. Praeterea. Ridiculum videtur , ut aliquis districtiorem vitam incipiat, & ab ea in laxiorem reveriatatur . potest enim dici contra eum, quod habetur Lue. i4. Hic homo coepit aedificare, oe non potuis eo
summare : Christus autem districtissimam vitam inis cepit post baptismum , manens in deserto , & iejunans quadraginta diebus , & quadraginta noctibus .
Ergo videtur non fuisse congruum , quod post tantam vitae districtionem ad communem vitam rediret.
Sed Contra est, quod dicitur Matth. II. Venit Fi- ius hominis mandueans, or bibens. Respondeo dicendum , quod , sicut dictum est,
Prae. congruum erat Incarnationis sint, ut Christus non ageret solitariam vitam , sed cum hominibus con versaretur . Qui autem eum aliquibus conversatur, convenientissimum est, ut se eis in conversatioste conformet, secundum illud Apost. I. ad Cor. 9. Omnibus
omnia factus sum . Et ideo eonυenienti Umum fuit, tit Christis in eoo, . potω communiter se, fleus a. Iis , haberet . Unde August. dicit eontra Faustum,
I. i6. e. 3 I. ante med. to. 6. quod is Ioannes dictus M est non manducans , neque bibens , quia illo vi. ,, erit, quo Judaei utebantur, non utebatur. Hoc ergo nisi Dominus uteretur, non in eius comparationeis manducans, bibensque diceretur. Ad primum ergo dicendum, quod Dominus in sua conversatione exemplum persectionis dedit in omnibus, quae per se pertinent ad salutem . Ipsa autem
abstinentia cibi, & potus non per se pertinet ad salutem, secundum illud Rom. I 4. Non e regnum Dei esea, oe potus. Se August. dicit in lib. a. de Quaestion.
Euangel. II. rom. 4. exponens illud Matth. II.
Iustificata est sapientia a filiis suis. auia D. san-M cti Apostoli intellexerunt regnum Dei non esse iaM esca, & potu, sed in aequanimitate tolerandi, quos
,, nec copia sublevat , nec deprimit egestas . Et inis 3. de doctrina Christianace. I a. partim a minc. rom. 6, 3. dicit , quod in omnibus talibus non usus r ,, rum , sed libido utentis in culpa est . D Utraque autem vita est licita, & laudabilis , ut sc. aliquis a communi consortio hominum segregatus abstinentiam servet , & ut in societate aliorum positus communi vita utatur. Et ideo Dominus voluit utriusque vitae exemplum dare hominibus . Joannes autem , sicut
Chrysost. dicit super Matth. c hom. 38. eis. med. ,, nihil plus ostendit praeter vitam , & iustitiam eri Christus autem & a miraculis testimonium hab is bat. Dimittens ergo Ioannem ieiunio fulgere, ipse, , contraria incessit via , ad mensam intrans publia
130쪽
,, canormn, in manducans, & bibens. Ad secundum dicendum , quod sicut alii hominea per abstinentiam eonsequuntur virtutem continendi; ita etiam Christus in se, & in suis discipulis per vi tutem suae divinitatis carnem comprimebat. Unde, sicut Matth. q. dicitur, Pharisaei, & discipuli Ioannis ieiunabant, non autem discipuli Christi . Quod e ponens Beda c e. II. in Alare. ει Ambros sup. Hud Lucia. Ne timeos Maria) dicit, quod D Joannes vinum, & siceram non bibit ; quia illi abstinentia meri- tum auget, cui potentia nulla inerat naturae: Do. m minus autem , cui naturaliter suppetebat delicta se donare, cur eos declinaret, quos abstinentibus p M terat reddere puriores 'Ad tertium dicendum , quod sicut Chrysost. dicit super Matth. c bom. I 3. aliqv. a princ. b , , Ut discas, D quam magnum bonum est iejunium, & quale sc is tum est adversus diabolum , & quoniam post baptismum non lasciviae , sed ieiunio intendere O- ω portet, & ipse ieiunavit , non eo indigens , sedes nos instruens: non autem ultra processit ieiunan- ,, do, quam Moyses, & Helias , ne incredibilis viis deretur carnis assumptio. Secundiam mUerium a se tem , ut Greg. dicit, m. i6. in Evang. a med. qu ,, dragenarius numerus exemplo Christi in ieiuniori custoditur, quia virtus Decalogi per libros quatuoris S. Euangelii impletur . denarius enim quater du, is ctus in quadragenarium surgit . Vel quia in hoc
,, mortali corpore ex quatuor elementis tubsiissimus, m per cuius voluptates praeceptis Dominicis contraiis mus, quae per Decalogum sunt accepta.
Uel secundum August. in lib. 83. Quaest. c. gr. impr. to. q. omnis sapientiae disciplina est , ineat
. rem, creaturamque cognoscere. Creator estTriniam ias, Pater, & Filius, & Spiritus sanctus: Creat di, ra vero partim est invisibilis ; sicut anima , cui
,, ternarius numerus attribuitur: diligere enim Deum ,, tripliciter iubemur, ex toto corde , & ex tota a- ,, nima, & ex tota mente : Partim visibilis r sicut di, corpus, cui quaternarius debetur, propter calidum se humidum , frigidum , & siccum. Denarius ergo nuis,, merus , qui totam insinuat disciplinam , quater se ductus, idest numero, qui corpori tribuitur, mula, tiplicatus, quadragenarium conficit numerum . Et is ideo tempus, quo ingemiscimus, di dolemus, qu D dragenario numero celebratur . D Nec tamen iu-
congruum fuit, ut Christus post ieiunium, & desertum ad communem vitam rediret . Hoc enim con venit vitae , secundum quam aliquis contemplata a.