장음표시 사용
131쪽
His tradit, quam Christus dicitur a spumpsisse, ut prLano contemplationi vacet, & postea ad publicum actionis descendat, aliis convivendo . Unde & Beda Ambros locis sup. eitat. b dicit lap. Mar. a. Jeiunaυit Chrisus , ne preceptum declinares' manducavit cum peccatoribus , ut gratiam cernens γ sSnosceres potesatem.
EX art. habes primo r quomodo per rationem mstendas, merito eme a Scripturis insinuatum, quod Christus non debuit in hoc mundo austeram vitam agere. Ut per hoc, quod dicitur Matth. II. secundum quod est in argum. contr. Pro cuius captu vide N B. August. in corpo. fin. & contextum Euangelii. Sequitur autem ly dicunt Eece homo vorax , . potator vini. Patet enim ex his , quod hic praesu ponitur unum , scit. quod dominus non austeram, sed communem vitam in cibo, & potu agebat: O casione cuius, quamvis pessime , accepta , Iudaei mmuis boni perversores mendacit ex notabant ipsum de peccato gulae, quod Per voracitatem, & potati nem vini significabant . Ab inimicis ergo testim nium habet haec veritas, scit. , quod Dominus vitam
communem vivebat, licet sine quocumque vel levissimo peccato, IS. ar. I. a. etim Elucid. Immo cum maxima commendatione c ut patet ar. I. & isto . contra eorumdem inimicorum malitiosam blasphe-' miam. Caeterum, quomodo scripturae, narrando factum Salvatoris de vita communi , intendant simul convenientiam talis facti, idest, quod convenientisi simum fuit , ipsum se facere , videbis abunde exerti. 39. ar. I. S aliorum appendicibus, & qu. 33. aν. 8.
noti pose prob. concluso. Secundo vides : quomodo,
132쪽
QUAEST XL. ART. III. ARΤICULUS III.
Utrum Chrsus in Me mundo debuerit pauperem
istam ducere. q. tant. e. II. γ Op. I s. e. II. oe v. Zo. c. I
ADTertium sic proceditur. Videtur, quod Christus
non debuerit pauperem vitam ducere. Christus enim debuit eligibilissimam uitam as. sumere: Sed eligibilissima vita est , quae est mediocris inter divitias, & paupertatem , dicitur enim Pro verti. 3o. Mendreitatem, oe divitias ne dederis mihi: tribue tantum vi tui meo necessaria. Ergo Christus non debuit pauperem vitam ducere , sed mode
I. Praeterea. Exteriores divitiae ad usum eorporis ordinantur, quantum ad rictum , & vestitum ; sed Christus in victu , & vestitu communem vitam duxit, secundum modum aliorum, quibus convivebat. Ergo videtur, quod in divitiis, & paupertate communem modum vivendi servare debuerit ,& non uti maxima paupertate. 3. Praeterea . Christus maxime homines invitavit ad exemplum humilitatis , secundum illud Matth. II. Ucite a me , quia mitis sum , ω humilis eoνde: dea humilitas maxime commendatur in divitibus. unde dicitur i. ad Timoth. ult. Diυitibur hujus feeu- oitum sapere . Ergo videtur, quod Chrinus non debuerit ducere pauperem Uitam. Sed Contra est, quod dicitur Matth. 8. Filius hominis non habet tibi eσρυe reclinet: Quasi dicat, secundum Hieron.: In illud Matth. Accedens unus Seriba) ,, Cur me propter divitias, & saeculi lucram cupis sequi , cum tantae sim paupertatis , ut nec se hospitiolum quidem habeam , & tecto utar nonis meoi Et super illud Μatiis. i7. Ut non scandaliis D Zemus eos, vade ad mare, dicit Hieron.: Hoc sim- ,, plieiter intellectum aedificat auditorem ,' dum auis, , dit tantae Dominum fuissc paupertatis , ut underi tributa pro se , & Apostolo redderet , non habuerit .
Respondeo dicendum, quod Chrisum deeuis in hos
mundo pauperem istam ducere. Primo quidem, quia hoc erat congruum praedicationis officio , propter
quod venisse se dicit Marci I. Eamus in proximos vicos, . civitates, ut o ibi praedicem: ad hoe enim F a Ne
133쪽
vens . oportet autem praedicatores verbi Dei, ut mnino vacent praedicationi , omnino saecularium Terum cura esse absolutog: quod facere non possunt
qui divitias possident. Unde δι ipse Dominus Aposto. Ios ad praedicaneum mittens , dicit eis Matth. Io. Nolite ρ dere aurum, neque argentum: Et ipsi Apostoli dicunt Actor. 6. Non est aquum nos relinqueraverbum Dei , oe minis re menses . Secundo , quia sicut mortem corporalem assumpsit, ut nobis Vitam Iargiretur spiritualem ; ita corporalem paupertatem sustinuit, ut nobis divitias spirituales largiretur, secundum illud a. ad Corinth. 8. grates . omnni nUri Iesu Chνi i , quoniam propter vos egenus factus es , ut illius inopia divites: essetis. Tertio, ne si divitias haberet, cupiditati eius praedicatio adscriberetur . Unde Hieron. dicit super Matth. Mi si
ἐπου e. Io. Nolite possedere aurum 3 quod se discimιὸ
cus diuitias habtiissent , υiderentur non caussa saluris hominum , sed ea a lueνi praedieare . Et eadem
Tatio est de Christo. Quarto, ut tanto maior virtus divinitatis eius ostenderetur , quanto per pauperta
rem videbatur abiectior . Unde dicitur in quodam Sermone Ephesini Concilii: camed. . hab. in eo com mpar, 3. c. q. ram. 3. ,, omnia paupera & vilia et B sit, omnia mediocria, & plurimis obscura, ut dis, Vinitas cognosceretur orbem transformasse terrains, rum; propterea pauperculam elegit matrem, Pa ,
Periorem patriam; egens fuit pecuniis, & hin: ti- ,, bi exponit praesepe . Ad primum ergo dicendum, quod superabundantia divitiarum , & mendicitas vitanda videntur ab his,
qui volunt vivere secundum virtutem , inquantum sunt occasiones peccandi. Abundantia namque divitia-τum est stiperbiendi occasio : mendicitas autem est Occasio furandi , & mentiendi, aut etiam per iurandi . Quia velo Christus peccati capax non erat, Pro- Pter hanc causam , ex qua Salomon hoc vitabat, Christo vitanda non erant . Neque tamen quaelibet
mendicitas est furandi, Si periurandi occasio, ut ibidem Salomon subdere videtur; sed sola illa, quae est contraria voluntati , ad quam vitandam homo fur tur, & perjurat : Sed paupertas voluntaria hoc Periculum non habete Et talem paupertatem Christus. elegit.
Ad secundum dicendum, quod communi vita uti, quantum ad victum, & vestitum, potest aliquis non solum divitia, possidendo , sed etiam a mulieribus, S divitibus necessaria accipiendo. Quod etiam circa Christum factum est . .Dicitur enim Lucae 8. quo a
134쪽
mulieres quaedam sequebantur Christum, qua mini irmisana ei de facultatibus suis . Ut enim Hieronym. dieit super Matth. Dp. illia e. 27. Eνant ibi mutis.
νes consuetudinis Iudaicae fuit, nec ducebatur in ,, culpam more Rentis antiquo, ut mulieres de su se stantia sua vi Hum, atque vestitum praeceptoribus is suis ministrarent . Sed quia hoc standalum facere,, poterat in nationibus, Paulus se abiecisse commem morat . M Sic ergo communis victus poterat esse sine solicitudine impediente praedicationis ossicium , non autem divitiarum possenio. Ad tertium dicendum, quod in eo, qui ex necensitate pauper est, humilitas non multum commenda
tur : sed in eo , qui voluntarie pauper est, c sicut suit Christus ipsa paupertas est maxime humilitatia
Ex art. habes primo r quomodo per rationem o stendas , merito insinuatum esse a Scripturis, quod Christus debuit pauperem vitam ducere. Ut perhoe, quod dicitur Mat. 8. . I 8. secundum quod eum expositionibus B. Hieron. habes in argum conti Pro quo ad propositum praesens adaptando , ut oportet, vide supradicta in m. I. a. anend. & secundum ea, atque ibi ex superioribus citata reaulabis proporti maliter hic temetipsum. Insinuatur quoque idem per hoc , quod antea de paupere vita Christi prophet tum fuit a Ps. 69. Ego vero egenus, oe pauper Dm. Item a Ps. 39. Ego autem mendicus sum, oe pauper. Item a Ps. Io8. Peνseeutur in hominem inopem, mmendicum . Item a Hiere. Thren. cap. 3. Recordare
paupertatis mea, absentbit, . festis. Haec enim prae dieuntur in persona Christi , & consequenter , cum ipse venerit adimplere Prophetas, Matth. s. patet, quod secundum illas , aliasque similes scripturas debuit Christus in pausertate maxima vivere. Secundo vides et quomodo ex iis bene pensatis, & applicatis , doctrina praesens Angelica vicissim declaretur,
135쪽
Ha QUAEST. XL. ART. IV. ARTICULUS IR
aas Utrum Chrisus in hae vita seeundum legem con Gatur fuerit.
p. m. 37. per totam . oe infri qu. 47. ar. 2. ad LEν 3. d. I . s. 3. q. 6. ad 3. Ee 4. d. a. q. a. a. a. q. 3. Et opu. 6O. e. II.
AD Quartum sic proceditur. Videtur, quod Christus
non fuerit conversatus secundum legem. Lex eis nim praecipiebat, ut nihil operis in sabbato fieret, sicut Deus die septimo requieυit ab omni opere , quo patrarat. Gen. a. Sed ipse in sabbato curavit homi nem, & ei mandavit ut tolleret lectum suum. Eringo videtur , quod non fuerit secundum legem eo
I. Praeterea. Eadem Christus fecit, & docuit, secundum illud Aff. i. Caepit Iesus faceνεω docere. Sed ipse Matth. is. docuit, quod omne quod intrat in os, mon coinquinat hominem ς quod est contra praeceptum legis, quae per esum , & contactum quorundam animalium dicebat hominem immundum fieri, ut patet Levit. II. Ergo videtur, quod ipse non fuerit secunis clum legem conversatus. 3. Praeterea. Idem iudicium videtur esse faeientis Et consentientis, secundum illud Rom. I. Non sitim
jIli qui faciunt, sed γ qui eonsentiunt faeientibus 2
Sed Christus consensit discipulis suis solventibus le-pem in hoe, quod sabbato spicas vellebant, excusanis do eos, ut habetur Matth. 32. Ergo videtur , quod Christus non eonversatus fuerit secundum legem . Sed Contra est, quod dicitur Matth. I. Nolite m. taνε , quoniam veni DIυere legem , aut prophetas. Quod exponens Chrysost. c horn. i6. in Matth. aliqv. sprine. dicit : ,, Legem implevit , primo quidemri nihil transa rediendo legalium , secundo iustifi- ,, cando per fidem , quod lex per litteram faceres, non valebat.
Respondeo dicendum, quod chrisus in omnibus μεundum legis pracepta eonversatus es . In cuius sisnum etiam voluit circumcidi. circumcisio enim est quaedam protestatio legis implendae, secundum illud Cal. s. siseor omni homini circumcidenti se, quo niam debitor es universe legis faciendae. Voluit autem Christus secundum legem conversari: P imo quidem, ut legem veterem approbaret : Secundo , ut
eam observando, in seipso consummaret , & term b
136쪽
QUAEST. XL. ART. IV. II qnaret, ostendens quod ad seipsum erat ordinatae Te eis, ut Iudaeis occasionem calumniandi subtraheret : arto , ut homines a servitii te legis liberaret se- eundum illud Gal. 4. Deus Dum factum
Aci primum ergo dicendum, quod Dominus super hoc se excusat a transgressione legis eriniciter . Uno quidem nis , quia per praeceptum de sanctificatione Sabbati non interdicitur opus divinum, sed opus h manum . Quamvis enim Deus die septimo cessaverita novis creaturis condendis; semper tamen operatur an rerum conseryatione, & gubernatione. Quod autem Chriuus miracula faciebat , erat operis divini . Unde ipse dicit Ioan. S. meus usque modo ope- veror . Secundo excusat se per hoc, quod illo praecepto non prohibentur opera, quae sunt de necessitate salutis , etiam corporalis . Unde ipia dicit Lucae i3. ,, Unusquisque vestrum sabbato non
,, sol it bovem suum , aut asinum a praesepio , &is ducit adaquare λ Et infra c. I 4. Cuius vestrum a- ,, si sus, aut bos in puteum cadit, & non continuo se extrahet illum die sabbati. ,, Manifestum est a tem , quod opera miraculorum , quae Christus facieis ut ad salutem corporis , & animae pertinebant. Tertio , quia illo praecepto non prohibentur opera, quae pertinent ad Dei cultum . Unde dicitur Matth. aa. ,, An non legistis in lege , quia sabbatis sacer. ,, dotes in templo sabbat uni violant, & sine crimi- ,, ne sunt 8 Et Ioan. 7. dicitur , quod circumcisionems, accipit homo in sabbato. Quod autem Christus Paralytico mandavit , ut leetum suum sabbato poristaret , ad. cultum Dei pertinebat , idest ad laudem virtutis divinae . Et sic patet , quod sabbatum non solvebat; quamvis hoc ei Iudaei falso obiicerent. dicentes Joan. 9. Non es his homo a Deo, qui sabba-stim non cusodit. Ad secundum dicendum, quod Christus voluit o-nendere per illa verba, quod homo non redditur immundus, secundum animam, ex usu ciborum quorun-
cunque secundum suam naturam , sed solum secundum quandam: significationem . Quod autem in Iege quidam cibi dicuntur immundi , hoc est per quandam significationem . Unde August. dicit contra Faustum :
lib. 6. c. 7. amine. to. 6. ,, Si de porco, & agno re- ,, quiratur , utrum natura mundus est , dicimus, is quod omnis . creatura Dei bona est : quadam ve- ,, ro significatione agnus mundus , porcus immu D dus est.
Ad tertium dicendum, quodletiam discipuia, quata
137쪽
do esurientes spicas sabbato vellebant , a transhresissione legis excusantur propter necessitatem famis: scut & David non fuit transgressor legis , quando Propter famis necessitatem comedit sanctos panes, quos ei edere non licebat.
EX art. habes primo : quomodo per rationem instendas, merito esse a scripturis insinuatum, quod Christus secundum legem conversatus est . Uta Μαιθ. I. secundum quod cum expositione D. Chrysostomi ponitur in argu eontri Ubi nota ly nihil.
item a Galat. s. Misit Deus stium suum D ium sub
tege. Hoc est . Misit filium suum , qui servaturus erat legem , vivendo scilicet secundum eam . Essis enim sub lege est portare legem , ut ex terminis patet . inod si quis sub lege sit nomine tantum, iste gloriatur in lege, idest , iactat se habere a Deoe excellentem legem , idest , sibi eredita esse eloquia Dei, sed tamen non vivit secundum legem. Talem enim talis hominis expositionem docuit Apostolus, dum quendam similem sub lege otiosum increpabat dicens Roma. seeundo . utii in Iege gloriaris , per praevaricatisnem legis Deum inhonoras Si quis veroesib lege sit non tantum nomine , verbo , aut lim Aua, sed etiam opere, Si veritate, idest, factis ipsis, is e seeundum legem vivit. Iste solus diuitur proprie et se sub lege: ille autem primus improprie, licet rae era sit obligatus ad observationem legis . Primuαπnim legem portat in ore solum , secundus autem i Iam portat & in ore , ti in Opere . Cum igitur dae
filio Dei intelligi proprio, idest, in potiori significa
to, ut correspondentia fiat ad aliquid potius, scit . ,
ad filium Dei , debeat ly factum sub lege , patet,
Suod: illa Apostoli sententia denotat , quod Christusi ixit secundum legem . Insinuatur quoque idem a Ps. I 3I . G euso rint filii tus tessimonia mea hee, qua docebo eos . Nam ly Meebo sumime in suo potiori significatoc talis enim sensus deeet Deum J quoa
est docere non tantum verbo , sed etiam exemplo ἀPer hoe ergo significavit Deus : quod aliquando erat docturus non exemplo testimonia illa, quae tune d cebat verbo. Ae si apertius dixisset. Veniet tempus, in quo ego factus homo conversabor vobiscum secum dum observantiam huius Iegis, & ita exemplo tune vos docebo, quod nunc vos doceo verbis . Secuni videa; 2
138쪽
QUAEST. XLI. ART. I. QUAESTIO XLI.
De tentatione Chrisi , in quatuor articulas divisa. DEinde considerandum est destia tentatione chr, Et tarea boe quaruntur quatuor. Primo . Utrum fuerit conveniens , Christum temtari. Secundo . De loco tentationis. Tertio. De tempore. Quarto. De modo, & ordine tentationis.
. Utrum conveniens fuerit , Chrisum tentari. Op. 6o. c. II. in priue. AD Primum sic proceditur. Videtur, quod Christum tentari non conveniebat. Tentare enim est experimentum sumere: quod quidem non fit nisi de re ignota: Sed virtus Christi erat nota etiam daemonibus. dicitur enim Luc. q. quod non sinebat iam nes loqui , qtita sciebant eum , esse Cisi um. Ergo uti detur, quod non decuerit Christum tentari . . a. praeterea . Christus ad hoc venerat , ut opera diaboli disssolveret, secundum illud I. Ioan. 3. In hoc anmuis Filius Dei, tis dissolvat opera diaboli: Sed non est eiusdem distblvere opera alicuius, S ea pati. Et ita videtur inconveniens fuisse, quod Christus pateretur se tentari a diabolo. 3. Praeterea. ἈψIex tentatio, scilicet a earne , mundo , 3e a diabolo : Sed Chrissus non fuit tenta
tus nec a carne, nec a mundo. Ergo nec etiam debuit tentari a diabolo. Sed Contra est , quod dicitur Matth. 4. Ductus est Iasus a Disitu in desertum, is pentaretis a dimbolo. Respondeo dicendum , quod Chriseus tentari v Iuit . Primo quidem, ut nobis contra tentationes auxilium ferret. Unde Gregor. dicit cmmil. I 6. Dr E.
OD a mine. D Non erat indignum kedemptorim nostro , quod tentari voluit , qui venerat occidi. s, justum quippe erat , ut sic tentationes nostras suis F 6 is ten
139쪽
ia, tentationibus vinceret, sicut mortem non ram , nerat sua morte superare . Secundo Propter nostram cautelam, ut nullus, quantumcumque sanctus se aestimet securum, Simmunem a tematione. Unde &post baptismum tentari Voluit; quia, Sicut Hilarius dicit super Matth. Can. 3. a princ. ininctia scalis nobis maxime diaboli tentamenta grassantυν:dula mictoria magis es ei exoptata de Sanctis. Unde S Eccl. a. dicitur : FHr, accedens ad ferυitutem Des , Ita in iustila, ω timore , ω 'πιαρora Mimam tuam ad reptationem . Tertio propter exemplum , ut scit. mos snstrueret , qualiter diaboli tentationes vineamus. Unde August. dicit in o. de Trinit. e. y3. aliquis a prine. to. 3. quod se Christus diabolo se rentan- dum praebuit , ut ad superandas tentationes eius se mediator esset, non solum per adiutorium , ve--, rum etiam per exemplum. ,, , ut nobis fiduciam de sua misericordia largiretur. Unde dicitur Heb. Non habemus Pontificem, qui non possit se compati infirmitatibus nostris ; tentatum' autem ,, per omnia pro similitudine absque peccato. Ad primum ergo dicendum , quod , sicut August. dicit in s. de Civitate Dei, ce. 2I. a prine, rem. I. M Christus tantum innotuit daemonibus , quantum di, Voluit, non per id quod est vita aeterna, sed pisse quaedam temporalia suae t virtutis effecta, ,, ex quibus quandani coniecturam habebant, Christum esse filium Dei, Sed quia rursus in eo quaedam signa humanae infirmitatis videbant , non pro certo cognoviscebant, eum esse filium Dei: Et ideo eum tentare voluerunt. Et hoc significatur Matth. 4. ubi dicitur,
quod postquam esuriit , accussit tentator ad eum et quia, ut Hilar. dicit, Ioe. tentare Chriis sum diabolus non fu et austis, nisi in eo per esur sionis infirmitatem, quae sunt hominu recognosceret .
Et hoc etiam patet ex ipso modo tentandi , cum
dixit: Si Filius De es. Quod exponens Ambrosius dicit : c Lucae 4. I ,, Quid sibi vult talis sermonis
exorsus, nisi quia cognoverat Dei Filium esse venti, turum, sed venisse per hanc infirmitatem corporisas n- putabat tAd secundum dicendum , quod Christus venerat dissolvere opera diaboli , non potestative agendo , sed magis ab eo, & et u membris patiendo ; ut sic diabolum vinceret iustitia, non potestate: sicut August. dieit 13. de Trinitati cci I 3. in Wine. rom. 3.
quod diabolas non potentia Dei, sed linteis separa dur fuit. Et ideo circa tentationem Christi confide-
τοndum est, quid propria voluntata lacit, & quid a
140쪽
dia Io passus fuit . Quod enim tentatori se offeris xet , fuit propriae voluntatis . Unde dicitur Matth. . Ductus es Iesus ἐn desertum a Diritu , ut tenta ritur a diabolo : quod Gegor. c Hom. i6. M Evang. sprine. intelligendum dicit de Spiritu sancto , ut se. Elue eum Disitus suus duceret tibi eum ad teneam dum spiritus malignus inυeniret. Sed a diabolopas.sus est, ut assumeretur vel supra pinnaculum templi, vel etiam in montem excelsum valde. Nec est miaxum, ut Gregor. dicit , cibid. a se se ab illa permisse in montem duet , odii se permisit a membris ipse
crueirigi . inteιligitur autem a diabolo assumptus; non quasi ex necessitate; sed quia, ut origen. dieit super Luc. chom. 3I. in W3nc. feetiebatur eum adtentationem, quasi athleta Donte mocedens . Ad tertium dicendum, quod, sicut Apostol. dicit,c Hebr. 4. Chrisus in omnibus tentari voluit absque
peccato . Tentatio autem , quae est ab hoste, potest esse sine peccato; quia fit per solam exteriorem fugis gestionem et Tentatio autem , quae est .a carne, non
Potest esse sine peccato ; quia huiusmodi tentatio fit
Per delectationem, ia concupiscentiam: Et sicut August. dicit, clib. I9. de eis. Dei, e. 4. ante med. tom.
I., non nullum peccatum es , quando caro e cupiascit adυersus Diritum. Et ideo Christus tentari voluit ab hoste , sed non a carne.
EX art. habes primo : quomodo per rationem Dostendas , merito esse a scripturis , insinuatum quod fuit conveniens, Christ tam tentari. Ut per hoc, quod dicitur man secundum quod est in argum. ne. duae enim Spiritusancto ducente aguntur, non Dossunt, ut sic, non esse convenientia. In textu ilis Io nota, quod , sicut Christus secundum humanitatem , tanquam minor secundum ipsam, ductus est a Spiritusancto ad hoc, ut tentaretur, ita tematus infecundum humanitatem . Voluit ergo ipse Christus, secundum quod homo , contra tentatorem Pugnare , ei resistere, eum vincere ; non secundum quod Deus , , Rhoe ad maiorem exaltationem hominis, atque ad maiorem confusionem diaboli. Ex textu nota, quoa tentari ab hostibus extrinsecis , adversaque perpet , non est malum, idest , non est culpabiIe . Alioquin Christus non duceretur a Spiritusancto ad hoc , ut tentaretur a diabolo. Insinuatur quoque idem principale per hoc, quod dicitur Zaehar. 3. Osendre --