장음표시 사용
161쪽
tur: ἰEe Iie Chrissus etiam nihil docuit in oetviso e Christus omnem doctrinam suam 'el turl- t ei proposin, vel omnibuς suis discipulis in commulni . Unde August. dicit super Io, c tr. II 3. in med. m. v. is ire oceiato loquitur, qui coram tot hominibus loquitur; mesertim si hoc Iocmitur paucis , quod per eos velit innotescera multis f Tertio modo
aliqua doctrina est in occulto quantum ad modum docendi: is Et sic Christuς quia am turbis loqueba-M tur ini occulto , parabolis utens ad annunciundam spiritualia mysteria , ad quae capiendλ non erant idonei , vel uigni : Et tamen melius erat eis . vel sic sub tegumento parabolarum spiritualium do,ctrinam audire,. quam omnino ea privari. Harum tamen parabolarum apertam , Et nudam veritatem
Dominus. discipuliς exponebat , per quos deveniretat alios, qui es et, D idonei , secundum illud a. Timoth . a. audis a me per munios reses , hae commenda fidelitas hominibus , qui idonei erunt inritot dotare ia Et hoc significatum est Num. 4. ubi mandatur , quoa silli Aaron involverent vata suis ctuarii, quae Levitae involuta porrarend. Ad primum ergo dicendum, , quod sicut Hilar. dicit, super Matth. n. io; a meae. exponens u- Iud verbum inductum ,, non legimus Dominum ,, solitum fuisse noctibus sermocinari, & doctrinam, ,, tradidisse in tenebris; sed hoc dicit , quia omnia. ,, sermo eius carnalibus tenebrae sunt , & verbum S, eius: in fidelibus nox est. Itaque quod a se dictum S, est ,. cum libertate fidei , Sc. confessionis vult esse,
rative loquitur quiae videlicet erudiebat eos in par mi Iudaeae Deo respecta totius mundi ,i in quo erat a Per Apostolorum, praediuatilinem doctrina Christi P .
Ad iecundum, dicendum quod Dominus non tλ profunda sua sapientiae tua. doctrista manifesta vir , non solum turbis. , sed neu etiam: discipulis , , quibus dixit Ioann.-26. Adhue mvita babes vobis, diceris , quae non potectis portir st modo . Seo tameno qu a dcumque dignum duxitiali ια tradem do, sua se Pierixia, non in occulto . se 1 palam. proposuit , l .cet non, ab omnibus intelligeretur . Unde Augustia
dicit super Ioan. c tra i 3. A met. Di θ. In- ,, eel liuendum est. ita dix; ise Domi uiri Plliam se cutus sum mundo , ae si dixisset , Multi me -- dierunti Et rursus non erat palam , quia nan in ..in tel liuebant, Ad.
162쪽
Ad tertiuna direndum , quod turbis Dominus iae parabolis loquebatur , sicut dictum est , c ἐκ eoru
arct erant digni , nec idonei nudam vcriis talem accipere , quam discipuliς exponebat Quod autem dicitur , quod βne parabolis non loquebatur eis j, secundum Chrysost. c: mim : tur Masib. eis. princia intelligendum est quantum ad illum sermonem quamvis alias sine parabolis multa turbis i
Uel secundum August. in lib. de m. Euang. c scisseeundum Matth. q. IS. in princi toυ. Φ. hoc diciis tur, is non quia nihil proprie locutus est , sed quiam nullum fere sermonem explicavit , ubi non peris parabolam aliquid significaverit quamvis in eois aliqua proprie dixerit.
Ex arta habes primo : quomodo per rationem stendas , merito esse a scripturis insinuatum ψquod Christus debuit omniae publice docere. Ut per hoc, quod dicit Jqami9. secundumi quod est in aris gum. eontri Pro cuius sequelae , ut materia praesens exigit, subintellectae captu , scit. in oectitis locutus sum nihil . ergo nihil in occulto debebam Ioqui , vide q. art. I. coroll. possis conec Item per hoc quod dieitur Prov. I. Sapis otia fortis praedicat , io Hateis dat vocem suam , in expite υiarum Hamitat, kn θνibus portarum urbis profert verba sua . Divina enim sapientia Christus est x. Con I. Unde per totnntentias simul immediate connexas doctrinam sa- vientiae publicami esse contestantes denotatur , quod Christus omnem suam doctrinam publiee hominibus 'erat communicaturus. Itentv per hanc figuram , quoa
Moyses in secunda testistatione ad populum publice
Praesens loquebatur, Exo. 34. omnia , quae sibi fuerant imperata. Ubi nota.ly omnia . In secunda enim dationae legis Moyses figuravit Christum legem: novam, laturum, mundo per suam doctrinam . Tunc ergo Moyses Christum semper in pubisco , nunquam autem ire occulto doctrinam propositurum esse , fi Ruravit, quando omnia, quae sibi a domino fuerant
imperata, populo emam loquebatur .. Tunc velabat
faciem suam loquens : quia: tali facto suo Christum S locutum in parabolis spiritualia avelantibuς plebi , ω nee distipulis omnia sapientiae suae profunda cinxam, idest , in terris loquendo revelaturum, praefi η MM. Caeterum murru de hac re ae scitu digni Gama , si vis , vide Veritates aureas super Legem G 6 veis
163쪽
tur; Ee Iie Chrissus etiam nihil docuit in oleum rq ι Christus omnem doctrinam suam vel turbae t ei propost , vel omnibuι suis discipulis in commuismi. Unde Rugum dicit super Io. c tr. 3I3. in med. m. OG Quis in oemiis Io vitur, qui coram tot Mominibus. loquitur ; mesertim si hoe Iocis itur paucis , quod pre eos velis innotescere multis p Tertio modo aliqua doctrina est ita occulto quantum ad modum docendi: is Et sie Christus quiaam turbis loqueba-
ω, tur im occulto , parabolis utens ad annunciandam spiritualia mysteria , ad quae capienda. non erant idonei, vel cligni e ,, Et tamen melius erat eis, vel sic sub tegumento parabolarum spiritualium id
ctrinam audire, quam omnino ea privari. Harum tamen parabolarum apertam , nudam veritatem
Dominus. discipuliς exponebat , per quos deveniretat alios, qui essend idonei , secundum illud 2. Timoth. a. audisti a me pre mulios reses , Me commenda delitas hominibus , qui idonei munt γHiox docere ia Et hoc significatum est Num. ubi mandatur , quod filii Aaron involverent vata san ctuarii, quae Levitae involuta Portarend. Ad primum ergo dicendum , quod , sicut Hila dicit super Matth. n. io. a med exponens il- Iud verbum inductum , se non legimus Dominum M solitum fuisse noctibus sermocinari, & doctrinam ,, tradidisse in tenebris; sed hoc dicit , quia omnis ,, sermo eius earnalibus tenebrae sunt , 3t verbum eius infidelibus nox est. Itaque quod a se dictum ,, est, cumi libertate fidei ,. 8c consessionis vult esse,
Veb secundum Hierony .c in hune ioci I comparative loquitur a. quia videlicet erudiebat eos in pamvo daeae Deo re ectu totius mundi , in quo eradi Per Apostolorum praedicationem doctrina Christi pumhlicanda ..
Ad iecuirdum, dicendum ,. quod Dominus' non Ο-Πmia profunda suae sapientiae sua doctrina manifesta
vit , non solum turbis. , sed' nec et iami discipulis , quit ι.ε. - dixit Ioann. 26. Adhue Ita babes vobis dicera , quae non pote'is pore rest modo . Ma tmen, qu acu inque dignum duxit . aliis. dradere de' sua. s Pieritia, non in. Meuit sed palam. proposuit , Iiacet non ab omnibus intelligeretur . Und ' Augult.
dieit super Ioan. c res i 3. ἐn mel m. q. ,, Inis relli Rendum est ita dixi ise Dotnitium, PRIam to D cutus sum mundo , ae si dixiIset , Multi me au- , dierunti Et rursus non erat palam, quia non in ri telligebantia -
164쪽
Ad tertium dicendum , quod turbis Dominus tirparabolis loquebatur , sicut dictum est , c imeon
aν quia non erant digni nec idonei nudam oristatem accipere , quam' discipuliae exponebat Quod autem dicitur , quod flne parabolis non Ioquebatur eis , secundum Chrysost. cet Horm i 48. is Masib. eir. prine. intelligendum est quantum ad illum sermonem quamvis alias sine parabolis multa turbis i
uel seeundum Augusti in lib. de Q. Euang. se.
Deundum Μatth. q. IS. in prine. trem. hoc dicitur, ,, non quia nihil proprie locutus est , sed quiam nullum fere sermonem explicavit , ubi non peris parabolam aliquid significaverit quamvis in eois aliqua proprie dixerit. a
Ex arta habes primo e quomodo per rationem ostendas , merito esse a scripturis insinuatum , quod Christus debuit omniα publice docere. Ut per hoc, quod dicit Ioam. i9.i secundumi quod est in σμgum. eontri Pro cuius sequelae , ut materia praesens exigit , subintellectis capta , stil. in oe Iro locutus fiam nihil . ergo nihil in occulto debebam loqui ,
vide q. art. I. coroll. possis conia. Item per hoc .
quod dieitur Prov. Sapientia fortis praedicat , im
prateis dat Ooeem suam , in eapite viarum Hamitat , in foribus portarum urbis profere verba sua . Divina enim sapientia Christus est x. Con I. Unde per tot
sententias simul immediate connexas doctrinam s .
vientias publicam esse contestantes denotatur , quod Christus omnem suam doctrinam publieae hominibus 'erat communicaturus. Item per hanc figuram , quoa Moyses in seeunda legislatione ad populum publice praesens Ioquebatur, Exo. 34. omnia , quae sibi suerant imperata. Ubi nota ly omnia . In seeunda eis nim dationae legis Moyses figuravit Christum legemrrnovam, laturum, mundo per suam doctrinam . Tune ergo Moyses Christum semper in pubisco, nunquam autem. in occulto doctrinam propositurum esse , s-B rarit , quando omnia, quae sibi a domino fuerant 'imperata, populo coram loquebatur .. Tunc velabat faciem suam loquens : quiae tali facto suo Christum.& locutum in parabolis spiritualia velantibuς plebi,.&inee disti lis omnia sapientiae suae profunda e Tam , idest, in terris loquendo revelaturum, Praefiri Enabat. Caerenam plura. de hac re ,. ae scitu digni Gmna , si vis , vide veritates aureas super Legeno
165쪽
Utrum Chrisus debuerit doctrinam suam scripto
AD Quartum ne proceditur Videtur, quod Christus doctri iram suam , debuerit scripto tradere . Scriptura enim inventa est ad hoc , quod doctrina commendetur memoriae in laturum Sed doctrina Christi duratura erat in aeternum , secundum illuuLuc. II. Coelum, O terra transibunt , verba autem mea non transibunt . Ergo videtur , quod Christus debuerit suam doctrinam scripto mandare. . 2. Praeterea . Lex vetus in figura Christi praeces-st , secundum illud Heb. io. Umbram habens lex futurorum Mnorum . Sed lex vetus a Deo fuit descripta , secundum illud Exodi 24. Dabo raba duas tabulas Iapideas , or legem, ac mandata ciue ferr-Ergo videtur , quod etiam Christus doWrinam suam scribere debuerit . . . 3. Praeterea. Ad Christum, qui venerat suum inare his , qui in tenebris , ω umbra mortis sedent, ut dicitur Luc. a. pertinebat erroris occasiones excludere, gh viam fidei aperire Sed hoc fecisset doctrinam suam scribendo . dicit enim Aug. in I. de consensu Evang. c, 7. med. tom. 4. quod di, solet nonnullos movere , cur ipse Dominus rumi ,, scripserit , ut aliis de illo scribentibus necet se sit ,, credere . hoc enim illi, di maxime pagani quae ,, runt, qui Christum culpare, aut blasphemare non ,, audent , eique tribuunt excellentissimam sapien-M tiam , sed tamen tanquam homini. discipulos ve-D ro eius dicunt magistro suo amplius tribuillis , quam erat, ut eum Filium Dei dicerent, α bum Dei, per quod facta sunt omnia . Et posse
subdis : videntur parati fui me hoe de illo ei ede ,, re, quod de se ipse scripsisset , non quod alii de illo pro suo arbitrio praedicassent . Ergo videtur , quod Christus ipse doctrinam suam scripto tr
Sed Contra est, quod nulli libri ab eo seripti h hentur in canone Scripturae. ' .hRespondeo dicendum , eonveniens ossa Cb sum
dactrinam suam non scripstsse. Primo quidem propyetr
166쪽
dignitatem ipsius . Excellentiori enim doctori excerulentior modus doctrinae debetur . Et ideo Christo , tamquam excellentissimo doctori , hic modus comis petebat, ut doctrinam suam auditorum cordibus imprimeret. Propter quod dicitur Matth. 7. quod eraedoeens eos, fetis potesatem habens. Unde etiam aput Gentiles Pythagoras , & Socrates, qui fuerunt e cellentissimi doctores , nihil scribere voluerunt. Scriptura enim ordinatur ad impressionem doctrinae in eordibus auditorum, sicut ad finem. Seetin
Propter excellentiam doctrinae Christi , quae literis comprehendi non potest , secundum illud Io. ulta
bantυν per singula, nec ipsum arbitror mundum ea pere ρυμ eos, qui scribendi sunt , libros , quos, si ut August. dicit , c tract. tili. in Ioan. ad fin. tom. s. non Dayio Iocorum eredendum est mundum ea-pere aeon posse, sed capacitate lege utium comρνehenis in non posse . Si autem Christus scripto doctrinam suam mandasset, nihil altius de eius doctrina homines aestimarent , quam quod scriptura contineret.
Tertio , ut ordine quodam ab ipso doctrina ad omnes perveniret ; dum ipse scilicet discipulos suos immediate docuit , qui postmodum alios verbo , nscripto docuerunt. Si autem ipsemet scripsisset, eius doctrina immediate ad omnes pervenisset . Uninde R de sapientia Dei dieitur Proverb. 9. quod miser ancilias suas vocare ad arcem. Sciendum tamen est, sicut Aug. dicit in I. de eonis sensu Evang. c e. 9. IO. tom. 4- aliquos Gentiles existimasse , Christum quosdam libros scripsisse continentes quaedam magica, quibus miracula faei bat , quae disciplina Christiana condemnat . is Et is illi tamen , qui Christi libros tales se legige aDis firmant , nulla talia faciunt , qualia illum libria ,, talibus fecisse mirantur . Divino enim iudicio MM errant, ut eosdem libros ad Petrum , Κ Paulum se dicant tanquam epistolari titulo praenotatos ; eo,, quod in pluribus locis simul eos cum Christo p ,, mos viderunt . Nec mirum, si a pingentibus fin- ,, Rentes decepti sunt. toto enim tempore , quo Chria se stus in carne mortali cum suis discipulis vixit, is nondum erat Paulus discipulus eius. Ad primum ergo dicendum, quod, sicut Aug. dicit in eodem libro, e. tili. ad D. omnibus dine
ptilis suis tamquam membris sui eoustris Cbri ius eaput es . Itaque cum illi scripserunt , quae ille Oflendis , . dirit , nequaquam dicendum egi , quosi a non scripserit: quandoquidem membra eis . M
167쪽
operata sunt , quod dictante evita eognovemur ω i uid enim ille de suis factis, dictis nos ιeg νεην uis , hoe scribendum illis , tamquam Dis mani in s reois. Ad leeundurn dieendum , quod quia lex vetus hi sibili x figuris, dabatur , ideo, etiam convenienter sensibilibus signis scripta fuit. Ses doctrina Chri,sti , quae est lex stiritur sita , scribi: debuid non mnamento sd Diritu Dei visi, nom in rubtilis ιαμεων, sed in inviis eordis caνnautas P ut Apostolus dicit a. Corinth. 3. Ad tertium dicendum , quod illi qui scripturae mstolorum de Christo credere noluerunt , nec ipsi iuristo seribenti credidissent , de quo opinabantur . quod magieis artibus fecisset miracul
EX art. habes primo . quomodo pes rationem -- stendas , merito esse insinuatum a scripturisti ab Ecclesia P quod Christus doctrinam suam per seipsum seripto mandare non debuit . Ab ecclesia idem per hoc, quod in canone scripturarum salsectarum ipsa nullum librum i scriptum a.Christo: enuis merat ut patet in omnibus. Conciliis a D. Petro Apostolo ushue ad novissimum' temporibus nostris celebratum . scilicet Tridentinum ; quos & sem. 4 libros omnes canonicost colligit ad unum , immo ad uniuscuiusque partieulas V ut ibi quem utique non praetermisisset extra canonem illum , si Christum scripsisse inventum fuisset . Nee potest dici , quod ipse quidem seripsit , sed ipsa sertisum hoc non inovenit ; tum', quia diligentia tanta: in librorum pro canonicis , vel non canonicis iudieavisoraim inquisitione usque in praesentem diem usa est Ecclesia, ut
Bihil supra; tum, quia Christus , qui ad utilitatem Ecclesiae scripsisset , si quid scripsisset , hoc ipsum
Proculdubio iam emtissima revelatione manifestasset Ecclesiae Qui enim de libris sacris per alios seriptis Ecelesiae revelandist , ut pro' canone haberentu Π, tam
vigilantissimus fuit ; quomodo, non magis- dr libris Per seipsum scriptis , si qui essene, diligentissimus revelator in eundem finem suisset ' Nullum ergo talem librum Ecclesiae sponsa ' suae , cui in Apost Iis prae nimio charitatis excessu dixerat aliquando Ioan. II. uti eumque audiυι a' patre meo , nota feta vobis , revelavit unquam ; quia nuIIus talis liber unquam seriptus est; & e eonveris. Ab effectis igiatun isto negato , scit. nonJa revelatione textus riv
168쪽
sensu processit ad hunc. alium negatum , scit. ad nomposuionem in canone scripturae; & ab utrisque. effecti s negatis processus intenditur ad negationς huius causae , idest , quod Christus non scripserit Sensus namque textus sic formalito sumatur. Chrisus numquam hunc effectum idest revelationem alicuius. libri. a se scripti, secit. ergo Ecclasia. numquam hune effectum , soli. I 'sitionem. in canone ais cuius Iibri, ab eo scripti fecit. Ergo, quia tale quid εα illae non reuesavit,. posive ν sequitur,. quod Christus numquam scripsit. Ualep equidem ratione subiectar materiae c modo praHeclarat a sumentatio haec a textu necessario intenta et tam αxatione formae maxime apud logicos dicentes ly Ioetis ab auctoritate procedat negative , ut puta non
revelavit. ergo , &c. in canone non posuit. ergo, St. non revelavit , nec posuit. ergo , Ut igitur de valore talium consequentiarum , sine replicati ne , plenius instruari&.M pro veritate huius textu Iis proces us, & pro, auquali penetratione veri se usus Logicorum sic dicentium, . Vid ' I a. q. 58. ar. 3. pend. De alia autem consequentia a textu necessario subintellecta quae post praemissum Rrgument tionis processum statim sequitur, istit. Christus non scripsit. ergo scribere non debuit . ergo ipsum non scribere sonueniens fuit , vide , quomodo valeat, sirpra a simili. I. M.. P. corialami pose, equestis Ascripturis vero insinuatve idem ia principio dici uiri Per simile e quod Abraham pater Christi secundum carnem Matth. IM S. conseq*enteni specialis sgura eius. non scripsit doctrmam n qua Ggn-3 . praeceptu-
Pturus nota exuci. mis 3 p,-na Eccissis , i. quae est domus Dei vivi , i. Timoth 3. praedicavid. Dem
per hoc aliud simile quod hi seph figur rim,
etiam quoad nomen c cum, linqua AEgyptiaca. voςatus sit salvator mundi in signum utique , quod i Iua α Christo allata mundo apparitura erat praecipue in lingua extra, idest in Populo Rentium, 'non scri-diam in tam , qua Genes. d. l. ipse constitutus d minuet domus Pharaonis, &. princeps omnis possessi
169쪽
do ex iis bene pensatis , & applicatis doctrina haec Angelica vicissim declaretur, atque colafirmetur .
Q U-S T I o XLIII. De miraculis a Chri Io factis in generali ,
in quatuor artieulos ditis. DEinde considerandum est de miraculis a Christo factis. Et primo in generali . Secundo in speciali de singulis miraculorum generibus . Tertio lix particulari de transfiguratione ipsius. circa primum quaeruntur quatuor.
Primo . Utrum Christus debuerit miracula lacere. Secundo. Utrum secerit ea virtute divina. aTertio. Quo tempore inceperit miraculae sacere . Quarto. Utrum per miracula fuerit sum cienter ostensa eius divinitas.
AD Primum se proceditur. Videtur , quod Christus miracula sarere non debuerit . Factum eis nim Christi verbo ipsinis debuit concordare : Sed ipse dicit Matth. D. Generatio mala , s adultera signum 'Maerit . m signum non dabitur et , nisi δε-gnum Iona propheta . Non ergo debuit miracula
α Praeterea . Sicut Christus in secundo adventu venturus est in virtute magna . oe majesare , ut aicitur Matth. 24. ita in primo adventu venit in I firmitate , secundum illud Isa. 33. mirum dolorum, Gr ferentem in*mitatem Sed operatio. miraculorum magis pertinet ad virtutem , quam ad infirmitatem. Ergo non fuit conveniens , quod in primo adventum iraeula faceret. s. Praeterea . Christus venit ad hoc , ut homines salvaret per fidem , secundum illud Heb. ia. AD cientes in auctorem mei , ω eonsummatorem Jesum . Sed miracula diminuunt meritum fidei. unde V
170쪽
ritis , non ereditis . Ergo non videtur , quod Chri sus debuerit miracula facere . , , Sed Contra est , quod ex persona adJersariorum
Dei dicitur Ioan. ii. Eisd facimus , quia hie homo multa signa facie tRespondeo dicendum , quod divinitus conceditur homini miracula facere , pmpter duo . Primo quidem , & principialter ad confirmandam. Veritatem , quam aliquis docet . quia enim ea quae sunt fidei, humanam rationem excedunt , non possunt per rationes humanas probari , sed oportet quod probeti- , tur per argumentum divinae virtutis , ut dum alui quis facit opera, quae solus Deus facere potest, er dantur ea quae dicuntur esse a Deo r sicut cum aliis quis desert literas annulo regis signatas, creditur ex voluntate regis processisse, quod in illis continetur.
Seeundo ad ostendendam praesentiam Dei in homine per gratiam Spiritus sancti, ut dum scilicet homo facit opera Dei , eredatur Deust habitare in eo Per gratiam . Unde dicitur Galat. 3. Qui rνibuis mobis Spirisum sanct&m, operatur virtutes in vobis . Utrumque autem circa Christum erat hominibus manifestandum , scilicet quod Deus effet in eo per Rratiam, non adoptionis, sed unionis , & quod eius supernaturalis doctrina esset a Deo . Et ideo convenientissimum fuit , ut mi aeula Deeret . Unde ipse dicit Joan. Io. Si mihi non vultis Gedςre , oper bus credite. Et Ioan. I. Opera , quae dedit mihi Parer , ut faciam , ipsa sunt, quae testimonium perhibens
Ad primum ergo dicendum , quod hoc quod di cit, Signiam non dabituν ei, nis signum Iona Pr phetae , intelligendum est , ut Chrysostom. dicitc homil. . in Matth. a princi quod tunc non aω cepertini tale quale petebant, silicet de cosisse , non quod nullum segnum eis dederit ; vel quia, Mna faeiebat non propter eos , quos sciebat lapideos
esse , sed ut alios emendaret ri. ideo non eis, sesaliis illa segna dabantur.
Ad seeundum dicendum , quod licet Christus venerit in infirmitate carnis, quod manifestatur per passiones venit tamen in virtute Dei , quod erat manifestandum per miracula. Ad tertium dicendum , quod miracula intantum diminuunt meritum fidei, inquantum per hoc ostenditur duritia eorum , qui uolunt credere ea quae scripturis divinis probantur , nisii per miracula . Et tamen melius est eis, ut vel per miracula convertantur ad fidem , quam Mod. omino in infidelitat