장음표시 사용
211쪽
D tem hinc appareat differentia servorum , & Domi, nari ratio est, quia Moyses legem dedit, is Helias pro gloria Domini aemulator fuit: unde peris hoc quod simul eum Christo apparent, excludituris calumnia. Iudaeorum accusantium Christum ,. tanis quam transgressbrem. Iegis ,& blasphemum ,. Dei si , bi. gloriam usurpantem Tertia ratio: est, ut ostem m. dat se: habere potestatem mortis, divitae, & esse . iudicem mortuorum, di vivorum , per hoc quod ,, Moylen iam mortuum , & Heliam adhue viven-m tem secum ducit. uuarta ratio est, quia, sicut Lua
,,. completurus erat in Hierusalem , idest de passi is ne, & morte sua. Et ideo, ut super hoc discipu- ,, lorum animoς confirmaret , inducit eos in me- ω dium , . qui se morti exposueriant pro, Deo . namim Moyses cum Periculo' mortis se obtulit. Pharaoni .m, Helias. vero regi Achab otiinta ratio est, quia
suetudinem , & aelum Heliae . Sextam rationem is addit Hilarius, 37. in Marat, a minea 3 ut is ostenderet sc. se per legem, quam dedit Moyses, .s, per Prophetas ,. inter quos suit Helias praeei
Ad quartum dicendum quod alta mysteria nom une omnibuτ exponenda. immediate, sed per mai Nes suoi tempore ad alios debent devenire. Et ideo, ni Chrysost. dicit, c lae: Dputat. assumpsir ner tam- suam potiores . Nam Petrus exeamna fuis in dilectiο-- , quami habuit ad Christum , ct iterum in potest te. sibii mnistar I munerum is priviissio amoris,. Quo a Chri dulgebatuν, promin suam: virginitatem et
re iterum. proptena praemgativam Euangelicae doctriis mae z Jacobur aut mi promer praerogati m martyrii. Et tamen, hos, ipsos noluit hoc quod viderant, aliis nuntiare ante resurremonem , ne , ut Hieron. di
mtiu, c hoe habet Remigius in Catena D. Thomae a Et ut eum essent, Sisit sancto repseri , runa gesorum spiritualium reser essent . hoc habet Hilarius Ioco,
212쪽
EX arti habes prim i quomodo per rationem mistendas, merito esse insinuatum a serapturis, Mab Ecclesia, quod convenienter Moyses, &Ηelias a ducti sunt testes transfigurationis cum Petro , Iacobo, Ioanne . A Scripturis quidem per hoc, quod Mar. 9. Lue. 9.. narrant factum, idest, transfigurationem esse celebratam praedictis quinque praesentibus . Ut enim saeptus dictum, fuit Q maxime quaest. Corauari pose eoncl. idem est, Christum iecisse hoe, aut illud, & Christum convenienter se in iactia Ut in proposito Christo de voluntate beneplaciti, 1. -- I .ar. 4. 6. volenti ν Moyses Helias ψ Patras , Iacobus , Ioannes affuerunt testes in transfirguratione Ergo convenienter tales pro testimoni tantae. rei adhibiti sunt .. Ad explicandum vero Iν eonveniensis Deit speciatim'. resp. ad tertium , O auum. De convenientia quoque scripturarum , &
pend. Ati, Melesia. autem. insinuatur idem ver hoc, quod in hymno festi Transfigurationis iIIud , tamquam eon enienter factum, refert dicens. ,, Ubi pa- is tres pra cellentes in mortali corpore admirantur is assistentaes de tam grandi munere, divinum lumenim cernenina in ereato tumine'. Quod' vertieesy pr
m phetarum praeeolunt devotius: Morses lumen pra m clarum Iegis datae coelitus, ad Helias iubar magnum D Eeso Dei fervidus. ,, Nam in priori versu, scit. Oba ,cidest , in quo moni: Transfigurationis , parere praeeuentes.&α loquitur de tuis' tribus Apinolis, ae in subsequenti , scilicet , Quis verticis ,. c. de antiquis diebus. Quod vero in testimonium adduca tur, patefacit eadem Ecclesia ibid. in eollecta dictus.
Detis, qui sei saeramenta M unigeniti
sanansfigurationa Patrum resimonio roborast. Ubi et Iν patrum comprehendit omnes illos quinque. Ibi etiam ex lν divinum Iumeo tamenter in creato iliamina patet , quod damnatur. Praedictus an Σί
rumine HI .creato videtur divinum lumen , idest , claritate corporis Christi ' gloriόsa derivata a divinci Iumine , idest a divinitate ipsius , ideo lumen illud visum non fuit spectrum . Dicuntur ergo vidisse diis vinum Iumen , non quia tunc viderint divinam ese sentiam , sed quia illud lumen creatum, quod in eo
213쪽
iis anima creata , sed etiani ab eius divinitate increto tacui patet M. 2. cor. vel etiam dicuntur tunc vi. diue divinum lumen eo modo , quo Deus videtur magis per effectus altiores , qualis erat illa claritas comporis Christi, quam per essectus infimiores, ut habetur in L qu. Additis. qu. 9 I. ar. 3. q. ubrdicitur, quod mundi innovatio per claritatem , se meliorationem ordinatur ad hoc, quod homo, etiam quasi sensibiliter , in corporibus innovatis quodam modo per manifesta indicia divinitatem videat 'sortiori igitur de videntibus ploriosam claritatem in corpore Christi refulgentem possumus in sensu praeis mista dicere hoc, se. patres viderunt divinum lumem in lumine creato . Nam claritas gloriae in corpor Christi fuit tunc multo maior quam futura sit claiaxitas in corporibus mundi inti ovatis- Caeterum, quam-ti valeat auctoritas Ecclesiae, quae tot nobis ad pr Politum art. insinuavit, patet 2.2. I.. ar. II. eos
Utrum convenlanter auditum fuerit tesimoniumPaternae votis in trans- ι
AD Quartum fie proceditur . Videtur , qnod 4n-- convenienter auditum fuerit testimonium Paternae vocis, dicentis Ηie in Filius meus dilectus is Quia, ut dicitur Job 33. smel Ioquitur Deus, s fe-gundo idipsum non repetit . sed in baptismo hoe iis viam paterna vox fuerat protestata. Non ergo fui Tconveniens, quod hoc iterum protestaretur in trans-
affuit Spiritus sanctus in speete. columbae et quod ire transfiguratione factum non fuit . Non ergo conve niens videtur fulta Patris protestatio.
mum: ti tamen in baptismo vox Patris ad eum a diendum homines non induxerat. Ergo ure in transis fisuratione inducere debuit . .
serre non possunt, secundum illud Io. 16. A me habeo vobis muIta diereo , quae non potessis postare modo: Sed discipuli vocem Patris ferre non potera ni is
214쪽
riderent in faciem suam , ω timuertint valde . Ergo non debuit vox paterna ad eos fieri . In Contrarium est auctoritas Euangelicae Script rae. c Mati a7. ω Mar. 9. Respondeo dicendum , quod adoptio filiorum Detest per quandam conformitatem imaginis ad Filium Dei naturalem. Quod quidem fit dupliciter i Primo quidem fit per gratiam viae , quae est conformitas impersecta di Secundo per gloriam palmae , quae erit consormitas perfecta,. secundum illud i. Io. 3. Nune
fili Dei sumus, oe nondum apparuit quid erimus: simus, quoniam cum apparuerit, sinites νι erimus ;quoniam videbimur eum , sicuti es. Quia igitur gratiam per baptismum consequimur, ru transfiguratione autem .praemonstrata. est claritas futurae gloriae: , ideo eam in baptismo, quam in transsguratione eon
υeniens fuit. manifesari naturriem Chri i istis
nam testimonio Patris : quia solus est persecte coii-feius illius perfectae generationis simul cum Filio, ει Spiritu sancto.' Ad primum ergo dicendum , quod. illud verbum
reserendum est ad aeternam Dei locutionem , qua Deus Pater verbum unicum protulit sibi coaeter num. Et tamen potest dici, quod licet idem eorporali voce Deus protulerit, non tamen propter idem sed ad ostendentum diversum modum , quo homines participare possunt similitudi m filiationis in
. Ad seeundum dicendum , quod sicut in baptismo, ubi deeIaratum fuit mysterium primae generationis
ostensa est operatio tot ius . Trinitaris per hoc. quod
fuit ibi Filius tuearnatus apparuit Spiritus sanctusta specte columbae , S Pater fuit ibi declaratus iavocer ita etiam in transfiguratione , quae est sacra. mentum secundae regenerationis , tota Trinitas a
paruit , Pater in voce, Filius in homine , Spiritus sanctus in nube clara r quia sicut in baptismo dat tuis nocentiam , quae per simplicitatem columbae design, tuet ; ita in resurrectione dabit electis suis claritatem gloriae. & refrigerium ab omni malo, quae designantur in nube lucida . . - Ad tertium dicendum , quod Christus venerat gratiam actualiter dare , gloriam vero promittere ver ω . Et ideo eonvenienter in transfiguratione inducuntur homines, ut ipsum audiant , non autem icthaptismo . . ' . Ad quartam dicendum quod , convenietis fuat distipulos voce paterna terreri, & posterni , ut mnenderetur, quod exceIlentia illius gloriae, quae
215쪽
monstrabatur, excedit omnem sensum, &faculta.
rem mortalium, secundum illud Exod L 33. Non υ Hebis me homo, oe viυet . Et hoc est quod Hieronymus dicit super Matthaeum, ci illud eap. II. Audientes difes tili eeciderunt , ore. quod humana faguitas conspectum maioris gloriae ferre nsn fusinet, Ab hae autem fragilitate lanantur..homines per Christum, eos in gloriam adducendo r. quodi signisi .eMur per hoc quod dixit eis: Surgite, mitte xim
EX art. habes 'imo : quomodo per rationema
stendas, merito esse insinuatum a scripturis , ab Ecclesia , quod convenienter vox patris audiata est in transfiguratione Christi . A stripturis .qu, dem per hoc quod narratur factum , dicendo, Matth. 1 7. Eces vox ilirans e Bis es fiatis, metis dilectus ;issum audite . Sufficit enim, ad convenientiam talis fini quod verum sit tale quid esse factun i ut in a. T. a. 3. appen. dictum fuit , atque citatum . . Item per hoc , quod idem fuisse verum resertur Petr. I. ,, Non indoctas fabulas seeuti notam facimus. vobis
Domini nostri Iesu Christi virtutem, S praesciem D tiam: sed speculatores facti illius magnitudinis .m Accipiens enim a Deo patre honorem, Azgloriam M. voce delapsa ad eum huiuscemodi a magnifieagi ria r Hie est filius meus dilectus, in quo mihi comisis placui, ipsum' audite.. Et hanc vocem nos audivia di, mus de coelo allatam , cum essemus cum ipso ius,- monte sancto . Ab Ecclesia vero idem insinu aue fuisse convenienter factum per hoc , quod res Kongrua tanto- transfigurationis mysterio per talis
vocis emissionem significabatur. Dieit enim in eiuDdem festi collecta. M Deus, qui in unigenit, tui si s. riosa transfiguratione adoptionem' filiorum pers M. Etam voce delapsa in nube lucida mirabiliter prae-- signasti. ,, Vide tot cor per filiationem , seu consormitatem persectis quid importetur . Sem invides; quomodo , , dic
216쪽
Consequenter considerandum est de his, quae per tinent ad exitum Christi dei mundo . Et primν de passione eius. Secundo de morte . Drtio de s pultura . uparto de descensu ad inferos .. Circa passionem occurrit triplex consideratio. Pνι- mi de ipsa passione Secunda de causa. ςfficiente Pas. nise: Tertia de fructu passionis. . cisex primum quaruntur duodecimo, , a .
mimo . Utrum necesse fuerit se Christum pati pro liberatione hominum M. Secundo is Utrum fuerit alius, modus mssibilis
berationis humanae Tertioia Utrum, ille modus fuerit convenientior ... Quarto. Utrum, fuerit. conveniens. , quod tu cris.
. Quinto. De generalitate passionis eius. - Sexto. Utrum dolor, quem in passione sustinuit . . fuerit maximus . . imo .. Utrum tota. anima eius pateretur. . octavo . Utrum passio eium impediverit gaudium fruitionis . NOno. De tempore passionia.. Decimo De loco. Undecimo. Utrum conveniens fuerit , ipsum eum latronibus crucifigi.
Duodecimo . Utrumi passio ipsius; Christi se Divbnitati attribuendR.-
Strum fuerit necessarium. Horum pati no uberatione humani generis .
AD Primum sic proeeditur . Videtur quod nomfuerit necessarium , Christum pati pro humani generis liberatione. Humanum enim genus liberariusion poterat , nisi a Deo , secundum illud tia. asin,
217쪽
me . In Deum autem non cadit aliqua necessitas , Τ uia hoc repugnaret omnipotentiae ipsius. Ergo nonuit necessarium Christum pati.
Sed Christus propria voluntate est passus. dicitur eis vim Isa. s3. Oblatus es, quis ipse υoluit . Non e go necessarium fuit eum Pati. -
via Domini misericordis , oe veritas i Sed non vis detur necessarium , quod pateretur ex parte miseri in cordiae divinae , quae sicut gratis dona tribuit , ita videtur quod gratis debita relaxet absque satisfacti ne : neque etiam ex parte divinae iustitiae , secum dum quam homo aeternam damnationem meruerat. Ergo videtur non fuisse necessarium, quod Christus pro liberatione hominum pateretur.
quam humana , ut patet per Dion. I. cap. de div. nom. c a prine Iest. I. I sed pro reparatione ange Iicae naturae , quae peccaverat , Christus non est pa sas . Ergo videtur , quod nee etiam fuerit necessarium , eum pati pro salute humani generist . . Sed Contra est, quod dicitur Joan. 3. ,, Sicut Moy- ,, ses exaltavit serpentem in deserto oportet e- xaltari Filium homini, : ut ollinis qui credit: in ,, eum, non pe- , sed habeat vitam aeternam. ,,
quod quidem ae atratione in cruce intelligitur . Ergo videtur ,' quos Christimi oportuerit pati. J respondeo meetidhm quod , ficut Philosophus docet in s. Metapusicor. c-6. tom. 3. necem rium' n mutateν dicitur . Uno quidem modo, quod secundum lui' naturam impossibile est aliter se ha
artum christim pati , neque ex parte Dei, neque ex varie hominis. Alio modo dieitur aliquid necessarium ex aliquo exteriori : Quod quidem si sit causa emineiens , vel movens , facit neces statem coactionis ;inpoxe curti Miqui , lnon potest ire propter violet tiam detinentis ipsum : Si vero illus exterius, quod neeessitatem inducit, sit finis, dicetur aliquid necessarium ex suppositione finis ; quando se. finis aliquis aut nullo modo potest esse, a non potest esse eo venienter, nisi tali praesupposito. Νon ergo fuit necessaris , chrissum pati neremtate eouctionas , laeque ex parte Der, qui Christum definivit pati; n que etiam ex parte ipsius Christi , qui voluntarie passus est: Fuit aurem necessarium necessitatesnis I
218쪽
dem ex parte n*stra , qui per ejus passionem libera. ii sumus, secundum illud Ioannis 3. Oportet exalamis filium hominis, ut omn/s qui credit in eum , non pereat, sed habeat vitam aeternam e Getinis ex M te ipsius Christi, qui per humilitatem passionis meis xuit gloriam exaltationis: Et ad hoc pertinet quod dicitur Lucae .ulti Nonus oportuit Christim pati, se intrare in gloriam suam i Tertio ex parte Dei, cuius definitionem circa passionem Christi praenuntiatam in Scripturis , & praefiguratam in observaritia vete sis testamenti, oportebat impleri : Et hoc est quod dicitur Luc. 21. is Filius hominis , secundum quod definitum est , vadit : Et Lucae uit. Haec sunt M virbδω quae locutus. sum ad vos , cum adhuc es.., diem v utriscum , quoniam necesse est impleri mri miri , quae scripta sunt in lege Moysi , di rimis Phetis, se Psalmis de mer quoniam sic scriptum ,, est , & sic oportebat Christum pati , & resurgere
Ad primum ergo dicendum , quod ratio illa procedit de necessitate eoactionis ex parte Dei. Ad secundum dicendum , quod ratio illa proc dii de necessiste coactionis ex parte hominis Chris
Ad tertium dicendum , quod hominem liberari passionem Christi, conveniens fuit & miserico diae, & iustiuae eius; Iustitiae quidem, quia per pa .sovem suam Christus satisfecit pro peccato hum mi generis : & ita homo per iunium Christi libe-
atatus est. Misericordiae vero, quia cum homo mr se . satisfacere non posset pro Peccato totius humanastu aurae, ut sit pra dictum est, c qu. I. arma. I Deus
satisfactorem dedit Filium suum , secundum illud Rom. 3. Iustificati gratis per gratim ipsius , in
m redemptionem quae est iu Chriuo Iesa, quem pro-- posuit Deus propitiatorem per fidem in sanguiue .Q, ipsius: is Et hoc fuit abundantioris miserieors', ouam ii peccata. absque satisfactione dimisisset. Un- dicitur Ephena. A Deus, qui dives est in.mi -,owxdia, propter nimiam charitatem, qua dilexit - ως, cum essemus mortui peccatis, convivificavit, nos in Christo. . 'Ad quartum dicendum , quod peccatum angelialon siit remediabile , sicut peccatum hominis ; ut
x sapradictis in Prima parte patet c qu. 64.
219쪽
sM QUAEST. XLVI. ART. LAPPENDIX.
EX arti habes primo et Pomodo per rationem, aea fortiori: quidem , interimas haeresim Fausι Manichaei dicentis , Christum non potuisse mori . Si enim eonveniens, & necessarium fuit, ut revera fuit, & articulus multipliciter probat j quod Chrisus pateretur, idest , usque ad mortem inclusive pararetur , ut de glossis istius bonitate patet consideranti probationes conclusionis seeunda , multo ma gis utique per eandem articuli rationem multipliscem manifestum. est , tamquam necessario inclusum . atque suppositum , quod Christus potuit usque; ad mortem inclusive pati, idest, mori. See do hahe quomodo per rationem ostendas, haeresim illam mmmo damnari a Io. 3. Simae &e. ut in armcontra Pro cuius ampliori notitia ad confutationem praedictae , multarumque haeresum , vide Veritates
Aureas super totam legem veterem , Num. 2D est citis. 6. 7. 8. y. IO. II. Ia. Item merito haeresim illam
damnari ab Exod. 6. Redimam ses ρn sudieiis is, σι in bractio exeaso. Maxime si hoe dictumaeeipias simul cum expositione Veritatum Aurearum sibi eod..eones . Undσ-ad hujus arrieuli iuramen: Hurama facientia per teipsum facile sumes . Item ,, a Concilio Ephesino I. ea. ia: si quis non ,, confitetur ἰ Dei Verbum passum e ' er ,, cinxum carne, & mortem earne gustas z anath
M M Haec ibi. Item asymbolo fidei: Pagnis misy Pondio Pilato, emel tis, mortuus . Item ad
a. is Decebat eum, propter quem omnia , pes m Passionem consummari. Et infra. Ut per mortem eum , qui habebat mortis imperium ,
idest, diabolum. Eo iterum In eo , in quo pase,, sus est ipse, S tentatus , potens est & eis , quiis auxiliari . Item a r. Corinth. II. Sim Ebristus mon resurrexit, inanis est praedicatio no-m stra , inanis est & fides vestra Adhuc estis in ,, Peccatis vestris. Dic tu, suaviter inflectendo hoe, contra haeresim praedictam. Si Christus non est mortuus , inanis est praedicatio nostra , inanis est fides vestra et adhue estis in peecatis vestris. Quandoqui dem, ut patet, resurrectio vera Christi, quam, d credo adversarios ad illa tria inconvenientia , vult adstriore ibi Apostolus , praesupponit necessario veram Christi non tantum possibilitatem moriendi , sed etiam actualem mortem. Tertio vides : quom -, 3c A
220쪽
as Fartim fuerit possibilis alius modus liberationis humana , quam per pamonem
x Meundum sie proceditur . Videtur, quod noresuerit possibilis alius modus liberationis humaianae, quam per passionem Christi. Dicit enim Domi nus Ioann. n. Nise granum frumenti eadens in te ram moratium merit ipsum solum manet: si autem moritium fuerit , multum fructam assere. ubi dieit Augustinus. c tract. II. in Joan. ein med. rom. quod soritim granum dicebat. Nisi ergo mortem paD sus euet , aliter fructum nostrae liberationis non se
. a. Praeterea. Mati. 26. Dominus dicit ad Patrem Pater mi, se non pertes Me calix transire, ni bibamae illum, Ut voluntas tua: Loquitur autem ibi de emuce pas1ionis. Ergo passo Christi praeteriri non misterat. Unde & Hilari dicit: c ean. D. - Μαυλ ad . Ideo eriis transeo nos posse , nis sitam biis - , quis reporora nisi ex ejus pagmna mon poss-
Praeterea . Iustitia Dei exigebat , ut homo a peccato litieraretur , Christo per ; passionem Tatis menter Sed Christus suam iustitiam non potest praeterire. dicitur enim a. ad Timoth. a. σι non credi mus , HIa Melix pe manet , negare seipsum nou p tes: seipsum autem negaret , B iustitiam suam n saret, cum ipse sit iustitia. Ergo videtur, quod non fuerit pollibile alio modo hominem liberari . Quam. per pavionem Christi. 14. Praeterea . Fidei non potest subesse salsum: sed antiqui Patres crediderunt Christum passummu Mi. ἔγ videtur, quod non potuerit esse , quin Christum
ea Contra est, quod August. dieit Ia. de Trinitic GIo. cim piane. rom. 3. Istum modum quo nos. . per mediatorem Dei, & hominum hominem Chris , stum Jesum Deus libesare dignatur, afferimustb . num, & Mivinae congruum dignitati: verum etiam, M. Ostendamus , non alium modum possibilem Deos, defuisse , cuius potestati cuncta aequaliter subi
