장음표시 사용
241쪽
etiam eoiae, idest cogitatione peccaverant ; conve niens fuit, ut scriptura haec Isaiae fecundum in Ystiis cum intellectum attribueret Christo passionem & secundum totum corpus, & secundum totam animam. Secundum cordius, inquam; ut denotavit per ly omne caput languidum secundum animam vero et ut delignavit per ly omne eor moerensi secuti dum totum autem , & totam G ut importavit , utrumque a se
praedictorum limitando per ly a planta prdis c sci- Iieet, tum corporalis, tum spiritualis, idest affectus animae inue ad vertieem c scilicet , tum corpora- Iem , tum spiritualem , id est partem super orem nimae non est in eo, stilicet Christo homine , sanitas. Modum tamen , quo in superiori parte , sti- Iicet intellectiva non erat , & erat sanitas, vide in conclusionibus a. a. ne erres . Secundo vides : quin modo , &
Utrum rota anima ChriΗἰ in passisne frueretur fruitione beata . . t
AD Octavum sie proeeditur . Videtur, quod an iama Christi in articulo illius passionis non toista frueretur fruitione beata. Impossibile est enim manui dolere , & gaudere ; cum dolor , & gaudium sint eontraria i Sed anima Christi tota patiebatur dolorem in tempore passionis , ut supra habitum est. c art. mc. Non ergo poterat esse , ut tota
2. Praeterea . Philos dicit in D Ethie. c implici θ. υIt. to. S. quod tristitia, si sit vehemens, non silum impedit delectationem contrariam, sed quamcumque e & e converso: Dolor autem passionis Christi fuit maximus, ut ostensum est. cart. 6. Mi qu. & similiter deiectatio frui tronis est maxima , ut in Cinci pro secundae partis habitum est. It a. qu. q. Non ergo potuit esse , quod anima Cnristr tota si
mul pateretur, & frueretur. 3. Praeterea . Fruitio beata est secundum cogntitionem , & amorem divinorum , ut patet per Aug. in I. de do in Chris ex cap. q. ω Iz. tom. 3. M non omnes virea animae attingunt ia cognosteu-dams
242쪽
dum , & amandum Deum . Nen ergo tota anima Christi fruebatur. Sed Contra est , quod Damascen. dicit in 3. litac Θιλμ. e. II. a med. quod divinitas chridi pinnia se carni agere , ω pari quae propria . Ergo pari r tione , cum proprium effet animae Christi,' inqua tum erat beata, quod seueretur, passio eius fruitio
Respondeo dicendum , quod , sicut dictum est
Prius , art. Maced. tota anima potest intelligi S secundum estentiam, & secundum omnes eius potentias.
Si auiem intelligaιυν seeundum essent fam, fio e ra anima fruebatur , inquantum est subiectum sup
xioris partis auimae, cuius est frui divinitate; ut sicut passio ratione euentiae attribuitur superiori parti animae, ita e converso fruitio ratione superioris panistis animae attribuatur essentiae . Si vero aecipiamus totam animam ratione omnium stoxentiarum ejus, senon tota anima frtiebatuν : nec directe quidem ; quia fruitio non potest esse actus cuiuslibet partis antisanae a nec per redundantiam gloriae; quia dum Chrisstus erat viator, non fiebat redundantia gloriae a suis periori parte ad inferiorem , nec ab anima in corispus : sed quia nee e converso superior pars animae
impediebatur circa id , quod est tibi proprium per
inferiorem, eonsequens est, quod superior pars an mae perfecte fruebatuν chrisso patiente.
Primum ergo dicendum , quod .gaudium fruntionis non contrariatur; directe.dolori passionis ; quia non sunt de eodem . Nihil autem prohibet , eo traria eidem inesse non secundum idem. Et sic gaudium fruitionis potest pertinere ad superiorem par tem rationis per proprium actum; dolor autem pansionis secundum subiectum : Ad essentiam vero ani mae pertinet dolor passionis ex Parte corporis., A ius est forma; gaudium vero fruitionis ex parte potentiae, cui subjicitur. a Ad secundum dicendum , quod verbum illud Ph NIosophi habet veritatem ratione redundantiae , quae naturaliter fit ab una potentia animae in aliam : sed
hoc in Christo non fuit, ut supra dictum est . ic in
Ad tertium dicendum, quod ratio illa proeedit de
totalitate animae, quantum ad eius Potenvias . s
243쪽
Ex arti habes primo : quomodo per rationem disitendas , merito esse insinuatum a scripturis,& Damastenor quod Christi anima tempore passionis fruebatur fruitione beata. A Damasceno quidem ut eum discursu ponitur argum. eontν. A scriptu vis vero per hoc, quod dicunt; humanitatem Chrini ab illo nune, quo assumpta est , fuisse beatam,
Psal. 64. Neatus, quem eIegisti , m assumpsi i. Aesi aperte dieatur ibi: quod Christus homo fuit conprehensor simul , dum erat viator . De ratione eis nim comprehensorum est continuitas operationis, qua Deum videndo attinuunt , secundum illud Psal. 144. Non tam moυebitur in aeternum , qui habitatis Huνυfatim : & consequenter per idem Ostendunt scripturae , Christi homini et operationem beatificam numquam etiam tem ore passionis fuisse interruptam 'Per quod ostenderant , Christum , secundum quod nomo, esse comprehensorem. Caeterum , si vis quoque per apertam rationem videre, quod continuitas operationis c ut habetur I. a. q. 3. ar. a. ad qua eum I sir de ratione eomprehensorum , seu felicita. te perfecta beatorum . Ecce . Anima intellectiva
Mumquam ad finem ustimum pertingit, nisi quando maturale desiderium eius quietatur. Desiderat autem maturaliter felicitatis perpetuitatem , id est , perpetuam continuitatem: sient naturaliter desiderat felicitatem . Quia enim anima intellectiva est perpetua iii sua substantia. ideo illud, quod propter se desiderat, ae non propter aliud , desiderat, ut semper habendum. Unde patet . quod felicitas ultima non esset felicitas ultima, nisi perpetuo sine ulIa discontinuitate operatio-
di, si vis, & aliam. Illud, quod naturaliter movetur ad aliquid, sicut ast finem motus sui, non remove tur ab eo, nisi per violentiam , ut patet de gravi, cum proiieitur sursum. Constat autem ex I. 3. eoni. Gene. c. Io. quod substantia intellectualis, qualis est anima humana , tendit desiderio naturali ad visi nem Dei per essentiam. Anima ergo intellectiva videns essentiam divinam non deficit ab ipsa visione emisi per violentiam. Patet autem, quod nihil tollitur per vi 'ntiam alicuius z nisi virtus auferentis virtute illud eausantis . Cum igitur causa visionis dirinae sit Deus, I. 3. eontr. Gent. e. 32. I 3. α nulla virtus excedat Dei virtutem: sequitur, quod
impossibile sit, ipsam visionem tolli per violentiam
244쪽
ereaturae quant uncumque magnam ab anima beata ..
Discontinuitas itaque operationis beatificae nullatuit intervenire in anima Christi intellectiva , sea nec impedimentum a i quod per violentiam passi num sibi a Iudaeis illatarum et etiamsi illae violentiae suissent maiores. Violentias tamen has Ebristus v luntarie passus est , st. 14. art. Sc. Secundo vides equomodo, &c.
ΑD Nonum sic proceditur. Videtur , quod Christus non fuerit convenienti tempore passus. Pas.so enim Christi figurabatur per immolationem agni Paschalis . unde & Apostolus dicit primae ad Corinothios 3. Pascha noserum immolatus es Christis. Sed agnus Paschalis. immolabatur quartadecima die alla speram , ut dicitur Exodi a a. Ergo videtur, quoa ristus tunc debuerit pati . quod patet esse fata sum : nam tunc Pascha cum suis discipulis celebram vit secundum illud Marc. s . Primo dis araνmae
rima, qua do Pascha. immolabans . sequenti autem die pastus suit. a. Praeterea. Passio Christi dicitur eius exaltatio, secundum illud Ioan. 3. Oportet exaltari Dium homirnis: Ipse autem Christus dicitur Sol iustitiae, ut pia
et Malac hiae ultimo . Ergo videtur, quod debuerit pati hora sexta , quando sol est in sua maxima exa latione : cuius contrarium videtur per id quod diebtur Mar. II. Erat autem hora reνtia , oe cruei erunx
3.. Praeterea. sicut sol in hora sexta maxime exarutatur quolibet die, ita in solstitio aestivali maxime exaltatur quolibet anno. Debuit ergo magis pati ci in tempus solstitit aestivalis, quam circa tempus aequinoctii vernalis. z4. Praeterea . Per praesentiam Christi in mundo mundus illuminabatur , secundum illud Joannis s. Bamdiω sum in mundo , Iux sum mutata Conveniens igitur fuisset humanae saluti, ut diutius in hoc mundo vixisset , ita quod non pateretur in iuveniILaiate, sed magis iii senili. a sed Contra est, quod dicitur Ioan .i Seiens δε- sur, quia venit hora eius , ut transeat da hoe mundo ad Patrem. Et Jo. a.. dicit: Nondum venis ho- -
245쪽
Ubi dicit August. c tract. 8. in Io. adfin. eo. q. se Ubi
tantum fecit, quantum sum cere indicavit , venit ,, hora eius non necessitatis, sed voluntatis. Comvenienti igitur tempore passus est.
Respondeo dicendum , quod , sicut supra dictum est, δυ. passio Christi sit biecta erat eius
voluntati. Voluntas autem eius regebatur divina sa-Pientia, quae omnia convenienter , & suaviter disponit, ut dicitur Sap. 8. Et ideo dicendum est, quod eonvenunti tempore passio Cbν1' eelebνata es. Unde Auguitinus in lib. m. veteris , & novi testamenta qu. II. in mine. tom. 4. dicit, Omnia propriis locis, oe temporibus gessu SH tor.
Prinlli' dicendum, quod quidam dicunt,
Christum suine i assum quartadecima luna , quando
Judaei Pascha immola'nt. Unde & Jo. 18. dicitur, quod didaei non introierunt in 'νaetorium Pilati ipsonie pastionis, ut non contaminaνentυν, sed ut man
duearent Pascha. ubi Chrysostomus dieit 8a. sn . a med. quod ,, tunc Iudaei faciebant Pascha pipse vero ante unam diem celebravit Pascha, rein se servans suam occisionem sextae feriae, quando vetus Pascha fiebat. Cui uidetur consonare, ouod
dicitum Joan. I 3. quod ante diem festim Pasibi Chrse coena, pedes disipularum Iaυit.
Sed Contra hoc videtur esse, quod dicitur Mattk26. quod ρνma die anmortim accesserunt discipuli aflae um , dicentes : Ubi vir paremus tibi comedere Paschas Ex quo patet, quod ουέ eum primus dies aκ ,, morum dicatur quartusdecimus dies mensis prim , ,, quando agnus tmniplabatur, & luna plenissima est, ,, ut Hieron. disti, cfup. illud Matth. 26. Mima diacet morum accesserunt f e. constat quartadecima l Chelana coenam fecisse, , & quintadecima eum ess e passum . Et hoc expressius manifestatur per id si itiit' I Pνimo die ' mortim, quam M.Pascha immolabans &α & Lue. 22. Venit dies me morum, in quo necessa erat oetidi Paseba. -- Et: ideo quidam dicunt, quod Christus die eonumnienti, idest quartadecima Luna, Pascha eum discuis Pulis suis manducavit, ,, demonstrans quod usqwe ad se ultimum diem non erat contrarius legi, ut Chr sostomus dicit super Matth. hom. 8a. a mine. sed Judaei occupati circa procurationem mortis Christi, , celebrationem Paschae in crastinum distulerunt . Et propter hoe de his dicitur , quod in die palIsonis Christi noluerunt intrare praetorinm, ut non contaminarentur , sed ut manducarent P
246쪽
. sed nee istud videtur esse consonum verbis Marci dicentis: Primo die set morum, quando Pascha -- molabant. Simul ergo Christus, ist Judaei vetus Pas, cha celebraverunt . Et, sicut Beda dicit super Mari43. secundum eius ordinem licet Ch i ιs , quietis Pascha noserum, si crucifixus sequenti die , hoc
est quintadecima luna ,, tamen nocte , qua agnusis immolabatur, corporis , sanguinisqtie sui discipuo se lis tradens mysteria celebranda, R. a Iudaeis ten se tus, ac ligatus, ipsius immolationis, hoc est pas- ,, sionis suae, sacravit exordium. , , Cum autem diiscitur Ioan. 13. Ante diem fesum Pase, , intelligitur hoc fuisse quartadecima luna, . quod tunc evenit quinta feria. nam luna existente quintadecima , erat dies solemnissimus Paschaei apud A Judaeos . & sic eumdem diem, quem Ioannes nominat ante diem D. sum Paschae , propter distinctionem naturalem at rum , Matthaeus nominat primum diem aEymorum uia mundum ritum Iudaicae festivitatis solemnitas incipiebat a vespera praecedentis diei . Quod autem dicitur, eos comesturos esse Pascha in quintadecima luna, intelligendum est, quod ibi Pascha non dici. tur agnus Paschalis , qui immolatus fuerat decima- quarta luna; sed dicitur cibus Paschalis, idest apy- mi Panes, quos oportebat comedi a mundis. Unde
Chrysostomus ibidem a med. aliam expositionem ponit., quod Pascha potest accipi pro toto festo Iu--orum, quod septem diebus agebatur . Ad secundum dicendum, , . quod , sicut August. dicit in libro tertio de conclEuang. b, hora erat quasi sexta ες acuani traditus est Deismus
B crucifigendus a Pilato , ut Ioannes dicit thon m. s, nitri erat plene sexta, sed quasi sexta, id est 'rei GD ela quinta, di aliquid, etiam .iderat, donec compl- sexta A Christo pendente istis cruce, tenebrae fierenti. si Intelligitur autem ruissem hora tertia, cum clamaverunt Iudaei ut Dcinii se crucifigeretur: & veracissime de inrinscia tuti, rivistis eos crucifixisse , quando clamaverunt . Ergo ne is quisquam cogitationem tanti criminis aversiis ais Didaeis in milites converteret, Erat, inquit, horari tertia, & crucifixerunt eum , ut illi eum potius,, crucifixisse inveniantur , qui hora tertia ut cruci ν, figeretur clamaverunt . Quanquam non desuntis qui Parasceven , quam Ioannex commemorat diadi, cens, Erat Parasceve hora quasi serita, horam diei,, . tertiam velint intelligi. Parasceve quippe interpre- ,, t tur Praeparatio. Verum autem Pascha , quod in
,, passione Domini celebratur , incepit praeparari ab D liora
247쪽
hora noctis nona, quando scilicet omnes prine*esis sacerdotum dixerunt : Reus est mortis . Ab illam ergo noctis hora usque ad Christi crucifixionem ἡ,, occurrit hora Parasceves sexta , secundum Joa nem, & hora diei tertia secundum Marcum. Quidam tamen dicunt, quod haec diversitas expeccato scriptoris apud Graecos contigit . nam figurae , quibus tria,& sex repraesentantur, satis sunt propinquae apud eos.
Ad tertium dicendum, quod, sicut dicitur in Tib.
de m. vet. & novi Testam. IS. rnur v. Aug. rom. 4. , , tunc voluit Dominus passione sua munas, dum redimere , & resor mare , quando eum erea verat, idest in aequinoctio, unde mundus initium ,, cepit, & dies super noctem increvit; quia per pan,, sionem Salvatoris a tenebris ad lucem perducias, mur . ,3 Et quia perfecta illuminatio erit in secundo adventu Christi , ideo tempus secundi adventusaeitati comparatur, Matth. 24. ubi dicitur is Cumis ramus eius iam tener fuerit , & folia nata, scitis,, quia prope est aestas ita & vos, cum videritis haeeis omnia, scitote quia prope eit,& in ianuis; ,, Et tunc etiam erit maxima Christi exaltatio.
Ad quartum dicendum , quod Christus in iuvenili aetate pati voluit, propter tris. Primo quidem, ut ex hoc magis suam dilectionem commendaret, quod vitam suam pro nobis dedit, quando erat in perfectissimo statu . Secundo , quia non conveniebat, ut in
eo appareret naturae diminutio, sicut nec morbus, ut
supra dictum est. c. i4. ar. 4. J Tmro, ut in iuvenili aetate moriens, & resumens, futuram resurgentium qualitatem in seipso Christus praemonstraret . Unde dicitur Ephes. 4. ,, Donec Occurramus Omnes,, in unitatem fidei , & agnitionis Filii Dei in vi-'s, rum persectum , in mensuram aetatis plenitudinis '.
EX art. habes primo : quomodo per rationem o- , stendas, merito esse 1nsinuatum a scripturis , 3e Ecclesia: quod Christus est convenienti per antono
masiam, idest, convenientissimo tempore, passus sic 'enim dicta omnia de Christo, quantum est ex parte 'Christi, antonomastice intelliguntur, ρ. 33. art. 8. in Elucid. pose eonet. J a scripturis quidem, ut Ioan. 13. N a. secundum quod eum expositione B. August. est ' 'in argum. eontri Ubi is hora mea exponatur sic, i- ricit hora meae passionis a me determinata. Item Per hoc s
248쪽
hoe, quod dicitur Sapient. II. omnia in numero , pon.
dere, o mensura disposui i , Domine. Subsume tu
particularem hanc . Sed tu Domine disposuisti passionem tuam, ut cuique in sacris literis experte patet. ergo in num. pondere , & mensura disposuisti illam. Quapropter, cum tu , Domine, sic eam diseposueris , impossibile est, quod pastio ipsa non fuerit convenienti tempore celebrata. Item e dictis quaest. 42. articuloriam Dorum aρρendicibus , generalia illa suaviter inflectendo ad particulare hoc intentum . Ab Ecclesia vero insinuatur per hoc , quod conficit sacramentum Euc a r. in azymo . Designat enim facto ipso, quod Christus in coena ultima , quando instituit hoc sacramentum , usus est azymo; ut qui primo die aEymorum , quando pascha immolabant, Maseth. 26. Marc. I . supremam illam coenam demonstrans ideo, quod usque ad ultimum diem noli erat contrarius legi, manducaverit . Ecclesia igitur factis ipsis protestatur; quod Christus seipsum verum agnum I luna mensis apud Hebraeos primi, idest Martii, immolavit, consentiente ad hoc universa multitudine bonorum filiorum Israel . Vide Veritates aureas fu- per totam legem veterem, Exod. I a. eonia, I. in lyrmmolabit , &e. Consequenter ergo protestatur, quod Christus s. Luna secundum legem in Exod. Ia. Prae immolatus est ad vesperam incruente, &e uigio cruente per successionem continuam. Sic oportuit secundum verum legis antiquae sensum
neri reddoendo singillatim figurata figuris. Nam cc nae figurali succedit immediate coena fgurata Agni, scilicet Christi, sacramentalis comessio, & immolationi cruentae figurali succedit post coenam immediate immolatio e benta .figurata c. Ad, hortum nim mox Christus accedit, ubi cruento sudore, I G2R. totam continuandam similem , idest cruentam ,, sui immolationem consecravit Nec obstat , quoa; gnus figuralis prius Occidebatur , & postea mandutabatur, secundum illud Exo. ra. ponent de sanguine vos super utrumque postem domorum, in quibus comedent illum. Hoe, inquam, non obstat: quoniamnguratum figurae debere succedere ibi in Exodo praemonstratum est , non autem ordinem ordini. Licet Rium veritas, idest figuratum debeat respondere figu-
non tamen necessario quantum ad omnia, quia
inter illa non esset similitudo , sed veritas , i qu, identitas, an. 4. ad primum, oe qties o. a. art. ,, s ς Damasceno utrobique, speciatim 'milia proposito non oportuit ordinem figurati ' pondere ordini figurae , inc fieret confusio inver
249쪽
si . idest quod post coenam figuralem Christus clavis
realiter immediate crucifigeretur , & post crucifi-xionem statim ipse coenam figuratam celebraret. Pasissum igitur Christum tempore convenienti, idest temorore ab Exodo praesignato , docet Ecclesia, dum in azymo consecrat . Non obiicias , quod Graecis ipsa concedit, ut in sermentato consecrent, quia non facit hoc ad denotandum contrarium , idest, quod Chrisus non sit passus tempore praedicto convenienti Absit; sed hoc facit ad denotandum, quod de necessitate consecrationis non est panem esse azymum , 1icet hoc siit de melius esse , 7 . ar. q. Secundo vides' quomodo ex iis bene pensatis,& applicatis doctrina praesens Angelica vicissim declaretur , atque conlirmetur.
ARTICULUS X. 23sVirum Chrisus fuerit convenienti Ioeo passus.
AD Decimum sic proceditur . Videtur, quod non
convenienti loco Christus passus fuerit . Christus enim palsus est secundum carnem humanam , quae quidem concepta fuit ex virgine in Nazareth ,& nata in Bethlehem. Ergo videtur , quod non tu Ilierusalem, sed in Nazareth, vel in Bellilehem pati debuerit. 2. Praeterea. Veritas debet respondere figurae, Sed vassio Christi figurabatur per sacrificia veteris legis: huiusmodi autem sacrificia offerebantur in templo. Eselio videtur, quod & Christus tu templo pati debuerit,ae non extra portam civitatis. 3. Praeterea. Medicina debet morbo respondere :Sed passio Christi ruit medicina contra peccatum Adae et Adam autem non fuit sepultus in Hierus stem, sed in Hebron. dicitur enim Iosue I 4. Nomen Bebron ante υoeabariae ebariatis Arbe , Adam maximus ibi inter Enacim situs es. Ergo videtur, quod Christus in Hebron, di non in Hierusalem pati debuerit . Sed Contra est, quod dicitur Luc. 13. Non eapio Prophetam perire extra Hierusalem : Sed Christus fuit Propheta. Convenienter ergo passus est in Hierusa
Respondeo dicendum , quod, sicut dicitur in lib.
250쪽
QUAEST. XLVI. ARΤ. X. 22sQuaest Ionum vet. & novi Testam. c quaes. II. .nre v. aeque tom 4 omnia propriis Iocis temporibus gessit Salvator : quia sicut omnia tempora sunt in
manu eius, ita etiam omnia loca: Et ideo sicut eon- sententi tempore Chri ius passus es, ita etiam convenienti loco. Ad primum ergo dicendum , quod Christus coninvenientissime in Hierusalem passus est . Primo quidem , quia Hierusalem erat locus a Deo electus ad
sacrifieia sibi offerenda ἔ quae quidem figuralia sacrificia figurabant Christi passionem , quod est verum sacrificium , secundum illud Ephes. I. Tradidit smetipsiam hostiam , ει oblationem in odorem suaυitatis . Unde Beda dicit in quadam Ilom illa, se. in Dominica PaImarum, in princ. quod appropinquante hora pugionis , Dominus appropinquare voluit loco
passonis , scilicet in Hierusalem , quo pervenit ante sex dies Paschae; sicut agnus paschalis ante sex dies Paschae, idest decima luna, secundum praeceptum te gis ad locum immolationis ducebatur. Secundo, quia virtus passionis eius ad totum mundum diffundenda erat, in medio terrae habitabilis pati voluit , id est in Hierusalem. Unde dicitur in Psal. 73. Deus autem rex noster ante saecula operatus es selutem in medio terrae, id est in Hierusalem , quae dicitur esse umbilicus terrae. Tertio , quia hoc maxime conveniebat
humilitati eius , scilicet sicut turpissimum genus moriis elegit, ita etiam ad eius humilitatem pertinuit, quod in loco tam celebri confusionem pati non recusavit. Unde Leo Papa dicit in quodam Sermone Epiphan. cquies a. cap. a. a princ.) utii serυi s ceperat formam, Hethlebem praeelegit natiuitati Hierusalem passioni. uuarto , ut ostenderet, a Principiis bus populi Judaeorum exortam esse iniquitatem ociscidentium ipsum . di ideo in Hierusalem , ubi Principes morabantur, voluit pati. Unde dicitur Actor. q. Convenerunt in i a civitate adversus sanctum pue- tim tuum Iesum, quem tinxi i Herodes, oe Pontius Pilatus cum gentibus, m populis IsraeI. Ad secundum dicendum , quod Christus non intemplo, aut in civitate, sed extra portam passus est, er tria. Primo quidem , ut veritas responderet Nam vitulus , &.hircus , qui solemnissimo
sacrificio ad expiationem totius multitudinis offerebantur, extra castra comburebantur , ut praecipitur Levit. i5. Unde dicitur Heb. I 3. is Quorum anima- ,, lium insertur sanguis pro peccato in sancta pers, Pontificem , horum corpora cremantur extra ca-1, stra . Propter quod & Jesus , ut salictificaret per Tom. XIII. L su-