장음표시 사용
231쪽
QUAEST. XLVI. ART. V. da vita resurgeret ς ω qui per Iignum vineebat
per lignum quoque υineeretur ; Per Chrissunt domi num no Irum. id est, in ipso ligno crucifixum . Se- vides: quomodo , Sc. ' . ,
ARTICULUS V. 23b Dirum Chrissus omnes passiones fusinueris. '
AD Quintum sic. proceditur. Videtur, quod Chr
stus omnes passiones sustinuerit . Dicit enit Hilar. Io. de Trinit. c aliquant. a prino. Unige- , , nitus Dei ad peragendum mortis suae sacramentum , consummasse se omne humanarum Renus,, passionum testatur, cum inclinato capite emisit spi-sν ritum .. ,, Videtur ergo, quod omnes passiones h manas sustinuerit. a. Praeterea . Ita. set. dicitur: Emee intelliget sem us meus, or exaltabitur , ear eIevabitur , γ subii mis erit valde , sicut obsupuerunt super eum multis.
in serius erit inter υiros Hyectus eius, oe form σννa rnteν Uios hominum di sed Christus est exalt tus , secundum hoc quod habuit omnem gratiam, ac
anem. scientiam, pro quo sit per eum multi admi-xantes obstupuerunt. Ergo videtur , quod inglorius Merit, sustinendo omnem passionem humanam. Praeterea. Passio Christi ordinata est ad liber tionem hominis a peccato, ut supra dictum est .r c 3 .hM.qu. Sed Christus venit liberare homines ab omni genere peccatorum. Ergo debuit pati omne genus passionum ..
Sed Contra est , quod dicitur Ioan. Ist. quod mi- 'ei primi quMem fregerunt erura , oe alterius , qui
cruc*xus es eum eo; ad Iesum autem cum veni lient, non fregerunt eius crura. Non ergo passus est omnem. humanaim passionem . Respondeo dicendum , quod passiones humanae posusunt considerari duplieiteν : Uno modo quantum ad Ociem e Et sie non oportuis , Chri um pati omnem passionem: quia multae passionum species sibi invicem contrariantur; sicut combustio in igne, & submersio in aqua. Ioquimur enim nunc de passionibus ab extrinseco illatis. quia: passiones ab intrinseco causatas , sicut sunt aegritudines corporales , non decuit eum pati, ut supra dictum est. c qu. ia. a. 4. Sed secundum genus passiis est omnem passionem huma-uam . Quod quidem Potest considerari triplieiteν ..
232쪽
Dno modo ex parte hominum , a quibus passus est . Passus est enim aliquid & a Gentilibus, &a Iudaeis,n a masculis, & a foeminis, ut patet de ancillis accusantibus Petrum. Passus est etiam & a principibus, S a ministris eorum, & a popularibus , secundum illud Psal. a. uuare fremuerunt gentes, o populi meditati fune inaniat AB iterunt reges terrae, γ principes convenerunt in unum adυersus Dominum , γασυerfur Ch istum eius. Passus eii etiam a familiaribus & notis; sicut patet de Iuda eum prodente, &Petro ipsum negante. Alio modo patet idem ex par te eorum, in quibus homo potest pati. Passiis est enim Christus in suis amicis eum deserentibus ς insama per blasphemias contra eum prolatas ; in honore , & gloria per irrisiones , & contumelias ei illaintas; in rebus per hoc quod etiani vestibus spoliatus est ; in anima per tristitiam, taedium, & timorem; in corpore per vulnera , & flagella . Tertio potest considerari quantum ad corporis membra. Passus est enim Christus in capite pungentium spinarunt cor
nam, in manibus , ct pedibu ς fixionem clavorum , in facie alapas, & sputa, & in roto corpore flagel-Ia. Fuit etiam passus secundum omnem sensum codiporeum; secundum tactum quidem , flagellatus , iactavis confixus; secundum gustum , felle , & aceto rotatus; secundum olfactum , in loco foetido cadaverum mortuorum , qui dicitur calvariae , appensus vatibulo; secundum auditum, lacessitus vocibus blas phemantium, R irridentium; secundum visum, Videns matrem ,&discipulum , quem diligebat, flentes. Ad primum ergo dicendum, quod , verbum illud Hilarii est intellistendum quantum ad omnia generara monum , non autem quantum ad omnes species is
Ad secundum dicendum , quod similitudo ibi attenditur, non quantum ad numerum passionum, tigratiarum , sed quantum ad magnitudinem utriuiaque ; quia sicut sublimatus est in donis gratiarum super alios ; ita deiectus est infra alios per ignominiam passionum. Ad tertium dicendum , quod secundum sum cientiam una minima passio Christi suffecisset ad rediam endum genus humanum ab omnibus peccatis et sed secundum convenientiam sum ciens fuit , quod pateretur omnia genera passionum, sicut iam dictum est. c in eor. an Ari
233쪽
aos QUAEST. XLVI. ART. VI. APPENDIX.
EX art. habes primo : quomodo per rationem ostendas, & recte intelligas, Herito esse in sinu tum a scripturis : quod Christus non est passus mnes passiones, quae possunt ab hominibus inferri. Ut per hoc, quod a volentibus eum lapidare absconis dit se , Io. 8. & consequenter lapidatus non est :volentibus eum praecipitare, ibat, transiens per modium illorum , & a Lue. I consequenter non estvraecipitatus & a volentib. crura eius frangere non est se fractus, Io. I9. secundum quod est in arg. eonι. Item a Matth. I 6. eoepit osendere discipulis suis , quia oporteret , eum muIta pati a senioribus E c. Diem a Mar. 9. scriptum es in filium hominis , ut multa patiatur, γ contemnatur. Item a Luc. 9.. o portet, flium hominis multa pati γ reprobari amioribus, &c. Item ab eod. c. 17. Primiam oportet , tuum multa pati , or reprob ari a generatione hac . Si enim annotaveris, quod in his locis allegatis singillatim dicitur II muIta pati, non autem dicitur, Omnia e tunc videbis ad literam expressum ibi es
ARTICULUS VI. asIUtrum dolor passonis chrisi fuerit major
omnibus doloribus . AD Sextum sic proceditur . Videtur , quod dolor passionis Christi non fuerit maior omnibus aliis
doloribus . Dolor enim patientis augetur secundum yravitatem, & diuturnitatem passionis : Sed quidam Martyres graviores passiones , S diuturniores susti nuerunt, quam Christus; sicut patet de Laurentio, qui est assatus in eraticula ; & de Vincentio cujus carnes sunt ungulis ferreis Iaceratae . Ergo Videtur, quod dolor Christi patientis non fuerit maximus . a. Praeterea. virtus mentis est mitigativa doloris, intantum quod Stoici posuerunt, tristitiam in animum sapientis non cadere ; & Aristot. posuit , c La. Ethic. e. a. 6. . oe '. to. s. quod virtus moralis medium tenet in passionibus i Sed in Christo fuit persectissima virtus mentis. Ergo videtur , quod in Christo non fuerit maximus dolor. 3. Praeterea . Quanto aliquod patiens est magissensibile, tanto major sequitur dolor passionis; Sed
234쪽
ahima est sensibilior , quam corpus , cum corpus sentiat ex anima : Adam etiam in statu innocentiae videtur corpus sensibilius habuisse , quam Christus, qui assumpsit corpus humanum cum naturalibus d sectibus . Ergo videtur , quod dolor animae patientis in purgatorio, vel in inferno , vel etiam dolor
Adae , si passius fuisset , major fuisset , quam dolor passionis Christi.
. 4. Praeterea . Maioris boni amissio causat maiorem dolorem : Sed peccator peccando amittit maius bonum, quam Christus patiendo ἰ quia vita gratiae est melior, quam vita naturae: Christus etiam, qui misit vitam post triduum resurrecturus, minus aliis quid amisissis videtur, quam illi qui amittunt vitam permansuri in morte . Ergo videtur , quod dot Christi non fuerit maximos dolorum. Praeterea . Innocentia patientis diminuit dolo. reta passumis Sed Christus innocenter est passus, secundum illud Hierem. II. Ego autem quasi agnus mansueto , ραι portatuν ad victimam . Ergo videtur , quod dolor passionis Christi non merit maxi
d. Praeterea . In his, quae Christi sunt, nihil fuit seperfluum : Sed minimus dolor Christi suffecisset ad finem salutis humanae: habuisset enim infinitam virtutem cx persona divina. Ergo superfluum fuisset
assui aere maximum dolorum. Sed Coratra est, quod Thren. i. dicitur ex persω 'ria Christi: Attendite, sir videte, ' es dolor, scur
Respondeo dicendum , quod , sicut supra' die rum est , eum de desectibus assumptis a Christo ageretur , S. s. Christo patiente filaverias dolor, & sensibilis, qui causatur ex stivo, & dolor interior, qui causatur ex apprehensione alicuius nocumenti , qui tristitia dieitur.
Uterque autem dolor in Chrisso fuitur dolores praesentis vita . Quod quidem contingit
Primo quidem propter eausas doloris. Nam dot triet sensibilis causa fuit laesio eorporalis ; quae acerbitatem habuit , tum propter generalitatem passi 'nis, de qtia dictum est , c a. praee. q. ts. tum etiam ex Renere passionis ; quia mors confixorum in cruce est acerbissima , quia configuntur in locis nervosis , & maxime sensibilibus , sc. in manibus, di pedibus; & ipsum pondus corporis pendentis con tinue auget dolorem ς & cum hoc etiam est mi uis diuturnitas , quia non statim moriuntur T s
235쪽
qui gladio interficiuntur. Doloris autem interiorῖς causa fuit et Primo quidem omnia peccata humani seneris , pro quibus iatisfaciebat patiendo . unde ea quasi sibi adscribit , dicens in Psalm. a I. Verba deis ieissorum meorum : Secundo specialiter casus Iudaeo-xum , S aliorum in eiuR morte. delinquentium , praecipue Discipulorum, qui scandalum passi sunt in Christi passione e Tertio etiam amissio vitae corporalis , quae naturalitet est horribilis. humanae na
Seeundo potem magnitudo doloris eius consideramiri ex perceptibilitate patientis secundum animam . re secundum corpus . Nam S secundum corpus eradoptime complexionatus, cum corpus eius fuerit so
matum miraculose operatione Spiritus sancti ; sicut M alia quae per miracula facta sunt . fuerunt aliis votiora: ut Chrysostomus dicit c homil. et t. in Joa a med. de vino , in quod Christus aquam, convertit in nuptiis . & ideo, in eo maximo viguit sensus. tactus, ex cuius perceptione sequitur dolor Anim
etiam secundum vires: interiorest efficacissime apprehendit omnes causas. tristitiae ..
Tereio magnitudo doloris Christi patientis potest , considerari. ex doloris , & tristitiae puritate . Nandi in aliis: patientibus mitigatur tristitia interior , &etiam dolor exterior ex aliqua consideratione rationis, . Per quandam derivationem, seu redundantiam is superioribus viribus; ad inferiores Quod in Christo patiente non . fuit a quia unicuique viritim permi--
se agere quod in sebi proprium , sicut Damascenus
dicit. I. 3. orta. s. c. I S. a med. suarto potest considerari magnitudo doloris Chriis, sti patientis ex. hoc , quod passo illa ,. & dolor a. Christo, fuerunt assumpta voluntarie , propter finem liberationis hominum a peceato is & ideo tantam quantitatem doloris assumpsi v , quae esset Proporti nata magnitudini fructus, qui inde sequebatur. Ex his igitur omnibus causis simul consideratia. manifeste apparet, quod dolor Christi fuerit maxi-,.
Ad primum ergo dicendum , quod . ratio illa Pro Cedit ex uno tantum praeditarum , scii. ex laesione, corporali , quae est causa 'sensibilis doloris et sed ex . aliiς causis multo magis dolor Christi, patientis au- Betur, ut dictum est. e in eom. art. Ad secundum dicendum quod virtus moralis liter mitigat 'tristitiam, interiorem , & aliter exte- .riorem dolorem sensibilem . Tristitiam enim inte
rioremi diminuit directe in ea medium constituem,
236쪽
est, sicut in propria materia . Medium autem iet passionibus virtus moralis constituit, ut in a. parte habitum est, i. a. q. 6 c. I. oea. non secundum quantitatem rei, sed secundum quantitatem proportionis, ut scilicet passio nou excedat regulam rationis. Et quia Srotei re tabant, quod nulla tristitia esset ad aliquid utilis, ideo credebant, quod totaliter a ratione discordaret , & per' consequens, quod totaliter esset sapienti vitanda . Sed secundum rei veritatem tristitia aliqua laudabilis est , ut August. probat in i4. de civit. Dei, c c. v. eiri med. to. S. quando se ilicet procedit ex sanao amore , utpote eum aliquis tristatue de peccatis propriis , vel alienis . Ammitur etiam ut utilis ad finem satisfactionis pro peccato , secundum illud Apost. a. ad Cor.
7. Deundum Deum in trifilia , poenitentiam salutem flabilem operatur . Et ideo Christus, ut
satisfaceret pro peccatis omnium hominum , assumpsit tristitiam , maximam quidem quantitate absoluta, non tamen excedentem regulam rationis. D lorem autem exteriorem sensus virtus moralis di recte non minuit : quia talis dolor non obedit rationi, sed sequitur corporis naturam : Diminuit tamen ipsum in directe per redundantiam a superioribas viribus in inferiores. quod in Christo non fuit ,
Ad tertium dicendum k quod dolor animae separatae patientis pertinet ad statum futurae damnati nis , quae excedit omne malium huius vitae , sicut Sanuorum gloria excedit omne i bonum praesentis vitae. Unde cum dicimus, Christi dolorem esse uvla iximum ,i non comparamus i um dolori animae s paratae. Corpus autem Adae pati nom poterat , nisii speeearet sic fieret mortale passibile Κ, ianus doleret patiens , quam corpus Christi , propter arationes praedictas. Ex quibus etiam apparet quod
etiam a per impossibile ponatur, quod Adam ta innocentiae passus suisset , minor fuisset dolor ita, quam Christi. Ad quartum dicendum, quod Christus non solum doluit pro amissione vitae corporalis propriae , sed
etiam pm peccatis omnium aliorum Qui dolor in Christo excessit omnem dolorem cuiuscunque contri- , ite tum quia ex majori sapientia, charitate pro- ssit , ex quibus , dolor contritionis augetur z tum
etiam quia pro omnibus Meeatis simul, doluit, secundum illud: Isa. 33. - lares mseros irae tulis Vita autem emporalis Christi fuit tantae dignitatis. - praecipue propter. divinitatem uestam quod de 3R 6 ejus
237쪽
eius amissione etiam ad horani magis esset dole dum. , quam de amissione vitae alterius hominis petquantumcunque tempus . Unde & Philoc dicit 3. Et hic. c-9. ω . med. to. I. quod virtuosus tanto plus diligit vitam suam , quanto scit eam esse meissiorem ; A tamen eam exponit propter bonum viris tutis. Et similiter Christus vitam suam maxime di Iectam exposuit propter bonum charitatis, secundum illud Hierem. aa. Dedi dilectam animam meam immanus inimicorum eius. Ad quintum dicendum , quod innocentia patienistic minuit dolorem passionis , quantum ad nume-Tum e quia cum nocens patitur , dolet non solum de poena, sed etiam de culpa ; innocens aulem so-1um de poena : qui tamen dolor in eo augetur ex innocentia, inquantum apprehendit nocumentum ilis Iatum ut magis indebitum. unde etiam & alii mais nis sunt reprehensibiles , si ei non compatiuntur,
secundum illud Isa. 57. Iustis autem perit, ev non es qui recogitet in corde suo. Ad sextum dicendum , quod Christus voluit genus humanum a peccatis liberare non sola potestate, sed etiam iustitia. Et ideo non solum attendit quantam virtutem dolor eius haberet ex divinitate unita , sed etiam quantum dolor eius sufficeret secundum humanam naturam ad tantam satisfactio
EX art. habes pνimo I quomodo per eius rati
nem tamquam ex superabundanti interimas hae-xeses 3κ cerrinis dicentis , Christum non esse passim vere, sed simulasse passionem , & Gmoniacortim dicentium, Christum nihil mali pertulisse. Per hunc enim articulum ponentem in Christo dolorem omnium maximum , discimus; & Christum non tantum vere sed etiam verissime , fuisse passum ς Mipsum aliquid , immo multum , mali . pertulisse . Gamquam haec ultima haeresis directius impugnetur , S expugnetur ab an s. Ex eo namque , quoa Christus omnes dolores pertulit , patet. directissime , falsum esse, quod ipse nihil mali pertulerit. Serum do habes r quomodo per rationem ostendas , homerito damnari a Threuor. I. Atrandisa , Sta se
cundum quod est in aetia. eonir. Ubi iv se stat pro non , sicut & in Amos s. a. eris maliam in civita ναοῦ & in Ps. 94. β introibunν in requiem meam.
238쪽
mue: εce. Non erit maltim , &e. Non introssune in , tae. Item a Papa Etigenio lV. in Concit. Hor. --erosancta Romana Ecclesia frmiter eredit profit suν , . praedicat , Dei ilium in assumpta humanitate ex virgins vero natum, vere passum, vere modimum , oe semitum , vere ex moratiis resurrexisse . Sc. Anatbematietat autem , execrstur , γ damnar-omnem haeresem contraria sapientem . Haec ille inconstituti super unione Iacobinorum . Item ab Isa. I 3. Vere dolores nostros ipse portavit. Item a dictis supra articulorum num. I. 94. 93. 96.33. I93. 246. Eva Veritatidi aureis super totam legem veterem , m. 17. concl. I. Deuter. 9. eones. 7. Tertio vides equomodo , &c.
Utrum Obrisus passus fuerit secundum
totam anim m. a. d. II. q. a. a. I. ρω3-ω a. 3. q. a. Et veri. q. 26. a. 3. MI. oe m. M oe y- Et quol. 7. a. s. Et opus. 3. ea. 232.
AD Septimum sic proceditur . videtur , quod
Christus non fuerit passus secundum totam' nimam . Anima enim patitus patiente corpore per accidens, inquantum est corporis actus: Sed anima non est actus corporis secundum quamlibet partem eius . nam intellectus nullius corporis actus est , ut dicitur in 3. de anima. ex tex. 6. Iz. to. a. E videtur , quod Christus non fuerit passus seeum
dum totam animam. . o. . -- . . P
a. Praeterea. Quaelibet potentia animae . patitura suo obiecto et Sed superioris partis rationis o metum sunt rationes aeternae, quibus inoiciendis confulandis intendit , ut August. dicit ra. de .Trinit. c e. 7. in si rom. 3. Ex rationibus autem aeternis nullum potuit Christus pati nocumentum , eum inimIIo ei contrarieatur. Ergo videtur , quod non fue-xit passus secundum totam animam. . . 3. Praeterea . Qirando passo sensibilis usque astrationem pertingit , tunc dieitur completa passior
quae in Christo non fuit , sed solum Hom D ,r ut Hieronymus dicit . c Dper illud Matth. 26. Coepiscontriuari unde & Dionys dieit in Epist. ad annem Euangelistam , c με es Io. eis. med.' quod
239쪽
solum. Non ergo videtur, quod Christus seeundulae
. Praeterea. Passio dolorem causat: Sed in intelis Ieciu speculativo non est dolor i quia delectationi, quae es ab eo quod es consederare , nulla trifilla opponitur , ut Philos. dicit in a. Topic. e. I 3. De. 'Σ. to. I. Ergo urdetur , quod Christus 1 On patere
Sed Contra est, quod in Psal. 87. dicitur ex per sena Christi : Repleta es malis anima mea: Glossac interi. Aum' to. 8. rem vitiis , sed dolaribus , quibus anima carni compatitur , vel malis , scilitest pereuntis popuIi , eompatiendo : Non autem fuisset
anima eius his malis repleta , si non seeundum t tam animam passus esset. Ergo Christus est secundum totam animam passus. Respondeo dicenduin , quod totum d scitur respectu partium . Parro autem animae dicuntur potentiae ejus Sic ergo dieitur anima tota pati , inquan- 'tum patitur secundum suam essentiam , vel inqua tum secundum omnes suas potentias patitur . Sed
considerandum est , quod ali qua potentili animae potest pati duplieiter , Uno sntino passione propria suae quidem est , secundum quod patitur a suci ob. recto ; sicut si visus patiatur ex superabundanti vim hilii Alio modo aliqua potentia patitur passione su recti , super quod sundatur sicut visus patitur patiente sensu tactus in oculo , super quem fundatu
visus; puta cunx oculus pungitur, aut etiam distem-Peratur per calorem.
Sie igitur dicendum est , quod si intelligamus t ram animam ratione Da essentiae , sie manifessum es , totam animam Chrisi passam esse . Nam tota
essentia. animae coniungitur corpori , ita quod tota est in toto trota in qualibet parte eius. Et ideo gorpore' patientela & disposito ad separationem ab .nima , tota anima patiebatur. Si vero Areusa mus totam animam fecundum omnes potemias esus,sie isquendo de payonibus propriis potentiarum , pariebatur; ηvidem uecundum omnes vires ἐnferiores, quia in fingulis viribus inferiori,is, i quae ci- . temporalia operantur , inveniebatur aliquid, quot
i q'i' non erat animae, Christi eausa doloris/. sed delectationis , & gaudii ν' Seeundum autem ilium modum passonis, quo potentia aliqua dieitαν pati
240쪽
fli patiebantiar . omnes enim potentiae animae radicantur in essentia eius , ad quam pervenit passio se passis corpore,. cuius est actus.. iAd primum ergo dicendum , quod licet intelle-ctus, secundum quod est potentia quaedam, non siti corporis actus; essentia tamen animae est corporis sectus , in qua radicatur putentiae intellectiva , ut in. I. parte habitum est. c 77.-6.-8. Ad secundum dicendum , quod illa ratio procedit de Passione , quae est ex parte propriti obiem, fecundum quam superior ratio in Christo passa Inou
Ad tertium dicendum quod dolor tunc dicitudesse . passio persecta , per quam anima perturbatur quando passio sensiuiuae partis pertingit usque i adit
mutanaum rationem a rectitudine sui iactus ut stiri licet sequatur passionem , & non h beati liberum. a bitrium super eam - Sic autem, passio sensitivae paristis non pπvenit in Christo usque ad rationem ,
sed. ex parte subiem sicuti dictum est . c in eom. art. - Ad qpartum dicendum , quod intellectus speculativus non potest habere dolorem , vel tristitiam ex parte sui obiecti , quod est verum absolute consideratum , quod est persectio eius : potest tamen actipsum pertingere dolor , vel causa doloris per mo
Ex arti habes primo : .quomodo per. rationem &ostendas, & recte intelligas, merito esse insinua tum a scripturis; quod Christus passum est secundum
totam animam. Ut per hoc, quod . dicitur. . Psal.. 87. Repleta, secundum quod cum expositione poni, tur in arg. contν. Item per dictum Isa. I. Omne ea,put Ianguidum, oe omne cor maerens . A planta ne-dis tisque ad verticem non ess in eo sanitas. Η enim c secundum sacros doctores iuxta sensum mysticum intelligitur de Christo . Nec immerito quia dem : ut poeuae satisfactoria Christi correspondeat in omnibus culpae hominum , de Dibus Isaias ibi l quilue ad liter. Taceo , quod in art. 6.. corpori fi. Iν quarto potes considerari magnilodo, &c. dictum
est, quod poenam suam Christus voluit esse tantam , . quanta proportionaretur fini, idest liberatiunt hominum a peccatis. Cum itaque peccata populum. Ola inta pedis usque ad vertic em, & in corpore ni nia. OccupaveIMIt canon tantum enim. opere, se