장음표시 사용
251쪽
se suum sanguinem populum , extra Portam passus,, est. D Secundo per hoc daret nobis exemplum exeundi a mundana conversatione. Unde ibidem suia ditur: Exeamus igitur ad eum extra cora, imyop νium eius portantes . Tertio, ut Chrysost. in Serm. de Pas L cIeu de Cruce, oe Latrone, aliquant. a trine. , dicit , ,, Noluit Dominus pati sub tecto, non in tem- ,, plo Judaico , ne Iudaei subtraherent sacrificium ,, salutare , ne putares pro illa tantum plebe obla- ,, tum i & ideo foras civitatem , soras muros , ut scias, , sacrificium esse commune , quod totius est terrae ,, oblatio , quod communis est purificatio.
Ad tertium dicendum , quod , sicut Hieron. dieit super Mati. Dp. Mud e. Et venerunt in Deumine. Quidam exposuit Calvariae locum , in quo ,, sepultus est Adam, ideo sic appellatum , quia ibi
, , antiqui hominis sit conditum caput . Favorabilis,, interpretatio , & mulcens aurem populi , nec ta- ,, men vera. Extra urbem enim , & soras portam, , loca sunt, in quibus truncantur capita damnato- ,, rum ' Se calvariae , idest decollatorum sumpsere,, nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Iesus, , , ut ubi prius erat area damnatorum , ibi erigere , , tur vexilla martyrii . Adam vero sepultum iuxta, , Hebron, & Arbee , in Iesu filii Nave volumine,, legimus, ,, Magis autem Iesus crucifigendus erat in loco communi damnatorum , quam iuxta sepulchrum Adae, ut ostenderetur quini crux Christi non
solum erat in remedium contra peccatum person
te ipsius Adae , sed etiam contra peccatum totius mundi.
EX art. habes primo : quominio per rationem mstendas , merito esse insinuatum a scripturis zquod in loco convenienti, scilicet in Hierusalem, SCalvariae passus est Christus . Quod quidem in taliabus loeia, uno tanquam communi, scilicet Hierus Iem , altero tamquam proprio , passus sit , in sinu tur Mat. 27. Mar. II. Lue. 23. Io. I9. Quod vero ipsum pati in praedictis locis fuerit conveniens, insinuatur Lue. 13. Isa. 33. Et Lucas quidem Christum ad literam loquentem de passione sua sutura introisducit , ibi & dicentem Non capit , prophetam periare extra Hierusalem . Applica tu, ut in argumen. comm Isaias autem ibi de Christo prophetat in praeteritum Propter certitudinem rei, & inquit : Cum sceleratis
reputatus es. Non enim hoc sci ly sceleratis solum
252쪽
ad latrones, eum quibus crucifixus est , reserturi sed& ad sceleratorum absolute , idest ad communiter damnatorum , locum . Ac si apertius Isaias in proposito dixerit, Christus in loco scelerMorum pro iI- orum sceleribus puniendis deputato crucifigendus proculdubio est. Item insinuatur a dictis , Sc. vide mappend. locaque ibi citata j & facile inflectendo illa, aliaque universalia ad hoc particulare propositum , abundanter satisfactus eris, secundo vides: qu modo, &
rum renueniens Derie, Christim eum Imrronibus erucifigi. AD Undecimum si e proceditur . Videtur, quod non
fuerit conveniens, Christum cum latronibus eruis etfigi . Dieitur enim a. Cor. 6. uuae participatio is-
sitia eum ini uitare t Sed Christus factus es nobis
sinitia a Deo : iniquitas autem pertinet ad latrones. Non ergo fuit conveniens, it Christus simul cum i tronibus crucifigeretur. 2. Praeterea. Super illud Matth. 26. Si oportueris me mori eeeum, non re negabo, dicit origen. ctram
pro omnibus moνiente hominum non erat. Et Ambr itus super illud Luci a a. Paratus sum tecum γ mrmeerens , oe in mortem ire: Passo, inquit, Dominiν aemulas habet 1 Μνes non habet . Multo igitur minus conveniens videtur, quod Christus simul cum Iair nibus pateretur. 3. Praeterea . Matth. 27. dicitur di quod Iaeranea, qui erucifixi erant eum eo, impνverabant es Sed Lucae a 3. aicitur, quod tintis eorum,qui eruet in reae cum Chri ο, ei dicebat et Memento mei Domine , dum veneris jn regnum tuum. Ergo videtur, quod praeter lationes blasphemantes , fuerit cum eo crucifixus aistius non blasphemans; Et sic videtur inconvenienter ab Euangelistis narratum, quod Chriitus fuerit eum latronibus crucis s. 'Sed Contra est, quod Isa. 33. fuerat prophetatum: Et eum ferieratis remtatus es. Respondeo dicendum , quod Christus inter Iair nes crucifixus est alia quidem ratione quantum ad intentionem Iudaeorum , alia vero quantum ad Dei ordinationem . Quantum enim ad intentionem Iudaeorum , duos latrones utrinqua eruefxerunt, sicue clivit Chrysost. c Hom. 88. in mith. Histiant. a minc. L. a oe
253쪽
a AE QUAEST. XLVI. ART. XI. ω in Ioan. ut eorum suspicionis fieretis, particeps. Sed non ita evenit. nam de illis nihil dicitur; huius autem ubique crux honoratur: R is iles diademata deponentes assumunt crucem in pur-
puris, in diadematibus , in armis, in mensa Dis, , crata: ubique terrarum crux emicat . is Quantum
vero ad Dei ordinationem , Christis eum laιronibus 'oueimus es, quia, ut Hieronym. dicit super blat- ih. sup. illud e. 27. Venerunt in locum , qui, γα,, sicut pro nobis maledictum crucis factus est Chri- , , stus, sic pro omnium salute inter noxios quasi no-4, xius crucifigitur . ,, Se undo , ut dicit Leo Papa in Sermone de Passione, ces . partim a prine. duo latrones, unus ad dexteram , & alius ad siri nistram, crucifiguntur , ut in ipsa patibuli specie is monstraretur illa , quae in iudicio ipsius omnium se hominum facienda est discretio. M ELAugustinus dicit super Joan. EI. 3 r. in Mn. tom. 9. 3 se ipsa crux, si attendas , tribunal tuit. in.medio enimis iudice constituto, unus qui credidit, liberatus, al- ,, ter qui insultavit, damnatus est . iam significabat, se quid facturus est de vivis, & mortuis, alios posi--, tu rus ad dexteram , alios vero ad signi stram. Dieνιio, secundum Hilarium, c ean. 33. in Matth. amre med. b is duo latrones laevae , ac dextrae assigun-M tur, omnem humani generis unifersitatem voca- ri ad sacramentum passionis Domini ostendentes:
M Sed quia per diversitate in fidelium, ac infidelium is fit omnium secundum dexteram sinistramque diviqis sio, unus ex duobus ad dexteram eius situs fideiis iustificationς salvatur. ,, uuarto , quia , ut Beda dicit super Marc. eap. 44. secundum eius Ord. ,, I D trones, qui cum Domino crucifixi sunt, significant ,, eos, qui sub fide, & confessione Christi vel ag s, nem martyrii, vel quaelibet arctioris disciplinae io,, stituta subeunt: sed qui hoc pro aeterna gloria gema, runt , dextri latronis fide designantur ἔ qui vero is humanae laudis intuitu , sinistri latronis mentem M imitantur, & actus . Ad primum ergo dicendum, quod sicut Christus deis
hilum mortis non habuit , sed mortem voluntarie subiit , - ut sua virtute vinceret mortem : ita etiam non habuit meritum , ut cum latronibus poneretur ;sed voluit cum iniquis deputari , ut sua virtute ini-ruitatem destrueret. Unde Chrysost. dicit super Ioan.
vertere , oe in paradisum inducere non minus fuis ,
Ad secundum dicendum, quod non conveniebM ,
254쪽
est eum Christo aliquis alius pateretur ex eadem causa. Unde Origen. ibidem subdit: omnes fueram in peeeatis, oe omnes opus hamant , ut pro e is alius m reretiar , non ipse pro aliis. ' Ad tertium dicendum, quod, sicut Augusti dieit in lib. de consensu Evangelistarum, cev. I 6. in s. ro. 4. 3 possumus inreuisere Matthaeum posui se pluralem numerum pro sngulari, eum dixit Latνones myroperabant ei. Vel potest diei secundum Hieronym. c p. illud Natth. 2 7. Latrones improperabant quod ρνimum &υνque blasphemaverit ; deinde, vises segnis, unus eorum crediderit. ι
NX art. habes primo : quomodo per rationem n ca ostendas, I recte intelligas , merito esse inst- nuatum a scripturis: quod conveniens fuit, Christum crucifigi cum latronibus. Ut per hoc , quod dicitur de Christo ID. 33. Et eum, &c. ut in argum. eontra Conveniens namque est , ut prophetarum dicta, s cundum quod dependent a voluntate Dei , adimpleantur. Item per hoc, quod Matth. VI. Marc. 35. Lum 23. narratur factum, scilicet , quod cum latronibus crucifixus est . Saepius enim regula illa universalissi- rna, & verissima adducta fuit , quae & praesens propositum confirmat: quod videlicet omnia facta , &dicta de Christo, inquantum tamen ex parte Christi considerantur, idest inquantum a voluntate beneplaciti eius dependent, sunt convenientia antonomastice, idest convenientissima et immo, cum Christus sit Dei sapientia, aliter esse non possunt. Item per hoc , quod Iegitur Num. 37. Aeeipa ab eis virgas sngulas peν.eognationes suas, ponesque eas in tabernaculo Dederit. Haec enim virgae figurabant cruces ἰ Aaronis quidem virga Crucem Christi, aliorum autem cruces Iatronum . Ponuntur aliorum virgae simul eum virga Aaronis in tabernaculo foederis : ut designetur , nuod cum latronum crucifixione ametandus erat Christus in monte Calvari'. Mons etenim Calvariae gerebat tunc locum tabernaculi foederis, id est testimonii; quoniam in ipso monte, ut insinuavit Christos per ly consummaιum es, omnia a prophetis testifieata, sive omnia prophetarum testimonia de Christo erucifixo adimpleta fuerunt. Ut tamen hane figuram cum figurato suo melius capias,& consequenter Praesenti articulo melius inservias , vide Veritates Au reas super totam leaem veterem , Num. II concy-
255쪽
Item per hoc, qu , secundum translationem sei tuaginta Interpretum, dicitur Abach uch 3. Domine audiυi auditum tuum , in timui consideraυi opera rva, oe expaυi : in medis duorum animalium invi sesceris. Hic enim loquitur propheta iste de passione Christi , secundum expositionem. Ecclesiae inis scriptam, & eum esse innotescenduin i a medio duciis arum animalium contestatur . Pro cuius e tu recola, Christum dixisse Iudaeis Io. 8. Cum exaltaviritistium hominis . tune eognoscetis , quia ego sum. In cruce ergo innotescendus , idest, cognoscendus erat Christus. pro Deo vero, & tunc, Raando sic innotesceris domine, inquit ipse propheta , eris in medio duorum animalium, id est, erucifixus in medio dum
Tum latronum. Peccatorest enim nomine animalium
solent in scriptura significari, ut intelligi datur ex Psal. 48. Homo, eum in honore esset, non intellexis, romparatus est sumentis , er similis. factus Q inis, iuxta quod animalia. ipsa conditiones ignobilitatem , A malitiam quandam importanteς habent . Dixi Iysecundum expositionem erclete: quia ecclesii a illud dictum prophetae Abach uch legit in die parasceves, ut Patet in Missali , denotans per hoc , sensum ipsius
prophetae ibi esse de passione Christi , in qua illa
Innotuit dextro. latroni, Centurioni, muἰtisque Pe cutientibus. pectora sua, Lue. 23. quod erat vere talius Dei, Deus, & rex eoalestia regni. Secundo vi-des, quomodo ex iis, &c.
ARTICULUS XII. 237 Utrum passis chrisei se eius divinitari
attribuenda . ..eon. IS. ad I 4.
AD Duodecimum sie proeeditur . Videtur , quod passo Christi sit eius divinitat, attribuenda. Dicitur enim I .. ad Corinth. a. Si eognovi est, num - quam Dominum glaria erucifixi ene t. Sed Dominus est Christus seeundum divinitatem. Ergo passio Christi competit ei secundum divinitatem. a. Praeterea. Principium salutis humanae est ipsa divinitas, secundum illud Psau 36. Salus. autem μή νυm in Domino. Si ergo passio Christi ad eius divinitatem non pertineret, videretur quod non possinQ- his esse fructifera. 3. Praeterea. Iudaei puniti sunt pro peccato occisi .
256쪽
-nis Christi, tanquam homicidae ipsius Dei; quod ma gnitudo poenae demonstrat: Hoc autem non esset, si passio ad divinitatem non pertineret . Ergo passo Christi ad divinitatem eius pertinuit Sed Contra est, quod Athanasius dicit in Epist. ad Epictetum: civitiam ς Era arbitνabar. a med. Natura Deus manens Verbum es imp ibile. Sed impassibile non potest pati. Passio ergo Christi non pertinebat ad eius divinitatem . Respondeo dicendum , quod , sicut supra dictum est, c. quaes. a. Mite. a. oe 3. I unio humanae naturae, R divinae facta est in persona, & hypostasi, & sup Posito, manente tamen distinctione naturarum , ut scilicet sit eadem persona , & hypostasis divinae, &humanae naturae, salva tamen utriusque naturae proin
Prietate. Et ideo, sicut supra dictum est, cis 16. artim s. Dpmsito 'tana naturae attribuenda es passo, non ratione divrnae naturae , quae est impassibi- Iis, sed νatione humanae naturae . Unde in Epistola Synodali quae habetuν in Cone. Ephes. gener. 3. parix. e. 26. ad M. tom. 3. Drillus dicit o .rs quis non confitetuν Dei Verbum pasium earne , m eruci umcarne , anathema se . Pertinet ergo passio Christi ad simpolitum divinae naturae ratione naturae passibilis auumptae, non autem ratione divinae naturae impassibiligo
Ad primum ergo dicendum , quod Dominus gloriae dicitur crucifixus , non secundum quod est d minus gloriae sea seeundum quod erat homo passi., Bilis .. Ad secundum dicendum , quod , sicut dicitur inmodam Sermone Ephesini Concilii, c. qui es Theo.
Hoti Anem. γ hab. in eo conesi. p. 3. c. Io. tom. 3. mors Chrisi , tanquam facta mors Dei, scilicet per uis mionem in persona , dinruxit mortem: quoniam Deus , cis homo erat, qui patiebatur . non enim natura Dei
rasa es , sed humano , neque mutatione sua suscepistra ones Ad tertium dicendum , quod ,. sicut subditur ibidem, ,, non purum hominem crucifixerunt Iudaei se sed Deo intulerunt praesumptiones . Pone enim is Principem loqui per verbum , & hoe formari per se literas in charta aliqua,& dirigi civitatibus,& a- ,, Iiquis inobediens chartam disrumpat ; ad mortis ,, sententiam deducetur, non tanquam chartam dinis rumpens, sed tanquam verbum Imperiale disrum- M pens. Non ergo securus sit Iudaeus, tanquam P se rum hominem crucifigens. quod enim videbaς , , , quasi cbarta erat: quod autem in ea celabatur L A D
257쪽
Imperiale verbum erat , natum ex natura , non prolatum Per linguam. ' .
EX art. habes p=-o - quomodo Per rationem inisterimas haereses Aeephalorum dicentium et quod Christi natura divina fuit passa, & erucifixa. Et Apollinarisarum dicentium : Christum passionem in divinitate sua sustinuisse ita , ut divinitas eum humanitate fuerit mortua, & resuscitata. Seeundo habest: quomodo per rationem ostendas, has merito damna. xi a Malach. 3. Ego Deus , oe non mutor . IAEst, Deus , ut Deus , non mutor . Item a Concit. ut no I. quod a Leone Papa etiam auctorizatum est ιSὸ
lud in c. 23. ubi tradit regulas fidei catholicae. Item a Papa Felice III. in epist. ad Petrum episcopum Antiochiae. Monet enim ibi ipsum , ne in trisagio addat , crucisaeus propter nos, idest, ne dicendo: Sanctus Deus , Sanctus fortis , Sanctus immortalis , addat, qui pro nobis eνucifixus es & hoc, ne trinitutem convincatur dicere esse crucifixam , quod est pessima haeresis . Vide illam epistolam memoria indelebili dignam : sed adeo pro rei necessitate longam , ut hic ad verbum recitari non potuerit , sed tantum summatim, ut diximus. Inter eaetera tamen dicit: Unigenitus Dei filius, qua ratione verbum essio propria subsantia, non potes pati: patitur autem propritim animatum corpus, quod ipsum substantiala Dei verbum ex ipsa sancte , oe intemeratae πιSrnus vulva fibi coniungens , ex muliere processi. Haec l-bi.& infra. Rursus, qua parte ex muliere natum es,m obstantia nostre, ae generationis est paνticeps a sque peccato , sus inuit pastionem, . Haec ibi. Item a Concilio s. generali , Confantinopoli celebrato, canon. 8 i. soniam nos noυimus , in quibusdam locis in trifagio acclamreri pose illuΗ, sanctus immoν taIis, Crucifixus pro nobis: Nos, eum antiquis patribus sa-
ruentes, anathematinamus eos , qui talem deinceps susceperint vocem. Haec ibi. Ubi patres propter eandem causam, ex qua motus est Papa Felix, ne scilicet Deitas crucifixa credatur, illud sub anathemate
Prohibent. Ex quo aperte constat: quod hanc, sci Iicet Deitatem esse passam, habent pro haeresi, & pro tali eam damnant . Item a Concilio 'bono cap. ' 14. ut refertur a Cyrillo in Epistola ad Dioscorum. ,, C istum dicimus passum esse: non quia DeuR ver
258쪽
,, bum in sua natura passus sit, aut plagas, aut cla- ,, vorum transfixiones, aut alia vulnera susceperit , ,, Deus namque incorporalis extra passionem est, sed is quia corpus illud , quod ipsius proprium factum ,, est, hoc sustinuit di ideo haec omnia pro nobis ipse ,, dieitur passus . Inerat enim in eo corpore , quod is patiebatur , Deus , qui pati non poterat . Simili ,, modo & mortem ipsius intelligimus . Immortale ,, enim, 8e incorruptibile est naturaliter,& vita,&D vivificans, Deus verbum : sed quia corpus ipsius is proprium, gratia Dei, iuxta Pauli vocem, Pro D mnibus mortem gustavit, idcirco ipse dicitur moris tem passus pro nobis . Nam quod ipse mortem , , , quantum ad ipsius naturam pertinet, esset experisse tus, insania enim est hoc sentire, vel dicere: sed se quod vera caro ipsius mortem gustavit. ,, Haec i-hi. Ubi intellige ly quantum ad inius naturam , scialisei divinam . Licet enim & natura humana sit extempore ipsius natura i tamen non absolute idest , quandocumque fuit persona illa divina, fuit eius natura. Item a dictis supra articulorum num. 86. I. Euriae M a Veritatibus Aureis super legem veterem, Gen. 37. eones. 7. Tertio vides : quomodo ex his bene pensatis , & applicatis doctrina praesens Angeliea vieissim declaretur, atque confirmetur. i.
. artistius diuisa, DEinde eonsiderandum est de causa essiciente pas- .sionis Christi . . v Et eirea hoe queruntur sex.
. Primo . Utrum Christus fuerit ab aliis ocellas, veI, ieipso. . Seeundo. Ex quo motivo seipsum passioni tradide.
Tertio . Utrum Pater tradiderit eum ad patien
. Quarto. Utrum fuerit conveniens , ut per manus . . . Gentium pateretur, vel missis a Iudaeis. Quinto . Utrum occisores eius eum cognoverint . Sexto. De peccato eorum , qui Christum occiderunt .
259쪽
ARTICULUS I. a IgUtrum C Uux fueris ab alio occisus, an a seipso .
AD Primum sie proceditur. Videtur , quod Christus non fuerit ab alio occisus , sed a seipso . Dicit enim ipse Ioann. Io. Nemo toliis animam meam a me, sed ego pono eam 'tile autem dicitur aliquem occidere, qui animam. eius tollit. Non est ergo Christus ab aliis occisus, sed a seipso. a. Praeterea. Illi qui ab aliis occiduntur , paul tim debilitata natura deficiunt: & maxime hoc apis Paret in. crucifixis ; ut enim, dicit August. in m de Trin. c eap. r 3. aprin. eo. 3. longa morte emetabam rur tigno suspensi: In Christo autem non hoc aecia dit: nam clamans Mee magna emiset Diritum , ut dicitur Matthian; Non ergo Christus. est ab aliis ocerusus, sed a. seipse ..3.. Praeterea.. Illi qui ab aliis occiduntur, per vi lentiam moriuntur ita. non voluntarie ἰ quia vi aentum opponitur. voluntario : Sed Augustinus dicit
in 4. de Trinitate, .clae. eis a quod spiritus chris
non deseruit earnem. inυitus , sed quia votMit , quan Ao voluit , oe quomodo voluit . Non ergo Christus est ab aliis occisus, sed a seipso .. Sed Contra. est , quod dicitur Luci. I 8. Posequam sagellaverint, oecident eum.. MRespondeo dicendum , quod aliquid potest esse ea si alicuius effectus dupliciter . Uno modo , directe ad illud' agendo.Es hoe modo. perfectitores Chrissi eum occiderunt ; quia. sufficientem. eausam mortis ei in-xulerunt, cum intentione occidendi ipsum , & esse--u subsequente ; quia scilicet ex illa causa est mors subsecuta . AIis modo, dicitur aliquid causa alicuius indirecte, scilicet quia non impedit , cum impedire Possit: sicut si dicatur aliquis: alium persundere , quia non clausit fenestram, . per quam imber ingreditur.
Et Me modo ipsa cissus fuit eausa sus passionis ,
ar mortis. Poterat: enim suam, passionem, & mortem ampedire: Primo quidem. adversarios reprimendo, utuum aut non vellent, . aut non possent interficere . σμυndo , qui ai spiritus eius habebat potestatem, con-urfandi naturam carnis suae, . ne a quocunque laesi-
inllicto. opprimeretur. o quod quidem habuit ani-
260쪽
QUAE . XLVII. ART. I. 23ς ma Christi , quia erat Verbo Dei conjuncta in unitate personae, ut Augustinus dicit in quarto de Trinitate. c. cap.r3.to. 3. Quia ergo anima Christi non repulit a proprio corpore nocumentum illatum , sed voluit quod natura corporalis illi nocumento succumberet, dicitur suam animam posuisse , vel voluntarie
Ad primum ergo dicendum, quod cum dicitur, Nemo tollit animam meam a me , intelligitur , me inviato. quod enim aliquis ab invito aufert, qui resistere non potest, illud proprie dicitur tolli. . Aa secundum dicendum , quod ut Christus ostenderet, quod passio illata per violentiam eius animam
non eripiebat, naturam corporalem in sua sortitudine conservavit , ut etiam in extremis positus voce magna clamaret .' quod inter alia miracula mortis eius computatur. Unde dicitur Mari II. Videns autem centurio , qui ex adυerso flabat , quis sic elamans extisasser, ait. Vere hic homo Filius Dei erat. Fuit etiam mirabile in Christi morte, quod velocius mortuus suin aliis , qui simili passione asstiebantur. Unde dicitur Ioann. I9. quod eorum, qui cum Christo crucifixi erant, fregerunt crura , ut cito morerentur et ad Iesum autem cum venissent , ut vid runt eum iam mortuum , non fregerunt eius crura . Et Mara I s. dicitur, quod Pilatus mirabatur, si lar obiisset . Sicut enim eius voluntate natura corporalis consae ruata est in suo vigore usque ad extremum sc etiam quando voluit, subito cessi nocumento illato.
. Ad tertium dicendum , quod Christus stinui S: vi
Ientiam passus est, ut moreretur,& tamen volunt rie mortuus fuit : quia violentia eorpori ejus illata. est quae tamen tantum corpori eius Praevaluit, qua intum ipse voluit ..
Ex orti habes mimo : quomodo per rationem stendas , merito a scripturis insinuatum esse , quod Christus occisus est ab aliis . Ut a Lue. 18. secundum quod est in argυ. coni. Item a Matth. 2I. apprehengum eum eiecerunt extra υineam , or occiderunt . Hoc enim de Iudaeis contra Christum dictum fuit. Unde ibid. infra dicitur. is Cum audissentis Principe sacerdotum, di Pharisaei Parabolas eius, is c gnoverunt, quod de ipsis diceret. Item a Genes,, 49. Simeon, & Levi fratres, vasa iniquitatis --M,I-ιu, . In consiliuφ ςorum non veniat anima 4 . L. 6 D mea G