장음표시 사용
371쪽
tatem , Ps a. variis erroribus simulacrorum dissipa tas: tu post mortem dices vinctis, exite, idest his, qui sunt in purgatorio c nam de damnatis nullus exit dices, idest sacies . ut e vinculis illi exeant.' & diisces existentibus in tenebris, reυeIamrias, idest facies, quod existentes in lyinbo justorum , qui lumine visionis. divinae carent , revelentur, idest tali velam, ne Iiberentur . Non solum ergo patres divina glo-xia tunc illustramlos art. 5 prophetavit Isaias: sed etiam animas e purgatorii vinculis liberandas. Non dixit ly omnes . neque tamen expresse negavit , lyomnes ς sed solum indefinite de vinctis locutus est: ad cuius verificationem sufficit liberatio aliquarum. Nihilominus, quia potest indefinita exponi etiam uis ait versaliter cui logica docet dicendum videtur, none a cocitra intentum hoc Isaiae , quod Christus post
mortem descensu suo liberaverit omnes animRs e pumgatorio. Quod si admittatur, exponendus est D. Th. in hoc art. illo modo, quo D. Vincentius ordinis Pra dicatorum , &ipse doctor , atque in doctrina Thomistica maxime versatus cui patet in sermonibus suis ex professis illum exponit . Dicit enim in serm. de
sabba. sanc. verba haec . aestionem faciunt dΡ ctores, & B. Thom. in 3. p. q. 32. art. 8. utrum Chri- ,, stus liberaverit omnes animas, quae erant tunc in ,, purgatorio. Ad quaest. illam oportet respondere per
se distinctionem , secundum quod de ista materiam possumus loqui dupliciter .. vel per rigorem iusti- , , tiae, vel per dulcedinem misericordi .. Si loquam mur primo modo: non liberavit, nisi illos solum ,, qui compleverant tempus poenitentiae. Et istam viam D sequitur B. Th. in 3. parte. Si autens loquamur de ,, dulcedine misericordiae, possumus dicere, quod m, , mnes liberavit. ,, Haec ibi. Ex his ergo, ad Isa. si exponatur de illis animabus cui lap. 9 uuiversaliter, potest dici, quod . tune loquitur secundo modo.
dest de dulcedine materiae: & ad D. Tho. dices, Post locutus est alio modo. idest de rigore justitiae . Comsequenter ergo Isaia cavet. huic arse , dum. aliquas aramatorio. liberatis ponit, nee tarnen discordati beo , si omnes inde liberatas fuisse dicat et quoniam is Pro quanto de aliquibus dicit, loquitur secundum risvorem iustitiae . &.pro , uanio de omnibus dicit, loquitur iecundunx dulcedinem misericordiae . Secunia,
372쪽
. De Resurrectione chri in quatuor artieulos diυisa. Consequenter considerandum est de his quae perti
nent ad exaltationem Christi. Et Primo de ejus resurrectione. Seeundo de eius ascensione. Tertio de eius sessione ad dexteram Patris. Iuarto de iudicia. ria potestate ipsius. Cirea primum oecurrit quadruplex eonsideratio. Quarum ρνima est de ipsa Christi resurrectione .
Seeunda de qualitate resurgentis. TeVtia de manifestatione resurressionis. Quarta de ejus causaIitate. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo. De necessitate resurrectionis eius.
Secundo. De tempore. Tertio. De ordine. Quarto. De causa A
Utrum fuerit necessarium , Chrisum
AD Primum se proceditur . Videtur , quod nou. fuerit necessarium, Christum resurgere. Dicit enim Damast. in Ilib. 4. orth. s. cap. ult. Ressurrectis est fecunda ejus quois dissolutum es, o cecidit , animiais surrectio . Sed Cliristus non cecidit per peccatum , nec corpus eius est di lutum, ut ex supra-dibis patet. ce. II. a. Non ergo proprie convenit sibi resurgere . 2. Praeterea. Quicunque resurgit. ad aliquid alii Promovetur z quia surgere est sursum moveri ; Sed corpus Christi remansit post mortem divinitati unitum ς &ita non potuit in aliquid altius promoveri. Ergo non competebat sibi resurdere. 3. Praeterea . Ea quae circa humanitatem Christi sint acta, ad nostram salutem ordinantur: Sed suminciebat ad salutem nostram passio Christi , per quam Tom. XIIL R s
373쪽
sumus liberati a poena, ct culpa , ut ex supradictis
valet. c q. 49. I. 3 Q. Non er.3o fuit necessarium . quod Christus a mortuis resurgeret.
Sed Contra est , quod dicitur Luc. ult. Oportebat Christim pati , oe resurgere a mortuis. Rel pondeo dicendum , quod necessarium Die Chrisium resurgere, propter quinque . Primo quidem alcommendationem divinae ultitiae, ad quam pertinet exaltare illos, qui se propter Deum humiliant , secundum illud Luc. i. Deposuis pctenter de sede , ore altaυit humiIes. data igitur Christus propter charitatem, Se obedientiam Dei se humiliavit usque ad mortem crucis , Oportebat q im exaltaretur a Deo iisque ad gloriosam resurrectionem . Uue ex eius versona dicitur in Ps. 138. Tu cognovissi, idest aporo.
basti sessionem meam, idest humilitatem, oe passo- m oe jesurrectionem meam , id est glorOcatronem
in rourrectione, sicut Glos. interi. exponit. Secundo sit fidei nostrae instructioiaem: quia per e 3 is resurrectionem confirmata est fides nostra circia dri initatem Christi: quia, ut dicitur a. at Corint. ult. Et s crucifixus es ex infrmitate , sed υiυit ex virtute Dei. st ideo 1. ad Cor. II. dici Nur: G Chrsus non resuris Vexit, inanis es praedicatio nostra , 1 nrs est oe δε- des me fra. Et in Psal. 29. dicitur : uuae utri itas gnsanguine meo, id est in effusione sanguinis mei, dum deseendo , quasi per quosdam gradus malorum , suco, ruptionem y quasi dicat , NuIIa . Si enim satim non resurgo, corruptumque fuerit coryt.s meum , nemini annuntiabo, nullum lucrabor, ut Glol. interI. in ordin. August. tom. 8. exponit. Tertro ad suolevationem nostrae spei: quia dum videmus Christum reis sui aere, qui est caput nostrum, sueramus & nos resurrecturos. Unde dicitur i. ad Corinth. IS. os Chrs-stus predicatur quod resur exis 'mortuis , Pomodo cuidam dicunt in vobis , quoniam resurrectro modi tuorum non σῖ' Et Iob i9. dicitur :- ieertitudinem fidei, quoi νυὸmptor meus, ineli Ebriosus, vivit, a mortuis resur ns sudeo:
mo dis d. tefria surrecturus sum e repeta es haec ses
ea iri, Ino m.o. auarto ad informationem vitae his derium . eundum illud Rom. 6. utiomodo Christus edurrexi, a mortuis pere gloriam Pat s , ria ρο nos noυitata vitae aras bulanius . Et infra Christis reis surdens ex. mortuis jam non moritur : ita oe vos e-aeire ate sos mortuos quidem esse peccato , viυentes autem Deo. Puinto ad complementum nostrae saluis' quia, sicut per hoc quod mala sustinuit, humitis Ita tua est moriendo, ut nos liberaret a malis ; ita
374쪽
τlorificatus est resurgendo , ut nos promoveret ad
bona , secundum illud Rotra. q. Traditus es proptest delicta nostra , oe resurrexit propter is Uscationem
Ad primum ergo dicendum , quod , licet Christus
non ceciderit per peccatum, cecidit tamen per mortem ; quia sicut peccatum est casus a iustitia ita mors est casus a vita . unde expersona Curisti potest intelligi , quod dicitur Mich. 7. Ne laeteris snimica mea super me, quia cecidi, consurgam. Similiter etiam, licet corpus Christi non fuerit dis lutum petin cinerationem , ipsa tamen separatiQ animae a coris Wire dissolutio quaedam fuit. Ad secundum dicendum, quod divinitas erat caris ni Christi post mortem unita unione personalici non
autem unione naturae , sicut anima unitur corpori , ut forma , ad constituendam humanam naturam . Et ideo per h0c , quod corpus eius unitum est animae, Promotum est in altiorem satum naturae , non a tem in altiorem statum perso uae.
Ad tertium dicendum , quod passio Christi operata
est nostram salutem, proprie loquendo, quantum ad remotionem malorum et resurrectio autem, quantum ad inchoationem, & exemplar bonorum.
EN art. habes primo : quomodo per rationem interimas haeresim Albanenseum dicentium, Christum non surrexistis. Haeresim hanc cum quadam tamen limitatione, ut B. Augast. refert , Praedixerat Cerint btis sic Christum non surrexisse , sed aliquando surrecturum. Sectindo habes: quom ddo per rationem ostendas , illam merito damnari a symb Io fidei tum Apostolor. , tum Patrum Nicaeni, Conis fantinopolitani primi , & nauium aliorum Concit. de hac re tractantium c quandoquidem una voce conissona dixerunt ly Resurrexit . Item a Papa Eugenio IV. dicente ; Sacrosancta Romana Ecclesia firmiter ,, crcdit, profitetur, de praedicat ἰ Dei filium in ase,, filmpta humanitate ex Virgine vere natum , ve- , , re. ssum , vere mortuum , & sepultum , re- . surrexisse vere ex mortuis , &c. Anathematiis ,, Zat autem , execratur , damnat omnem haerelim ,, Contraria sapientem . M Haec ille in constitutio. 1, Concit. Florent. super unio. Jacobinorum. Item a Mati. 28. Stiri exit ; fleui dixit , Marc. I S. stire xia, non est hic,&c. Luc. 24. Quia quaeritis vivon ,, tem cum mortuis Z Non est hic, sed surrexit, m. -υ - R Σ ,,Io.
375쪽
,, Io. 2o. Stetit iii medio, & dixit eis. Pax vobIet. ,, Et, cum haec dixisset, ostendit eis manus, & Ia- , , tus. Gavisi sunt er*o discipuli, viso dum ino, oee.,, Item a I. cor. I S. Si Christus noli resurrexit .' Ergo inanis est fides vestra. ergo inanis est praedicatiose noli ra. Ergo ad hiic estis in peccatis vestris; Erqo,, invenimur falsi testes dicentes, quia surrexit: EG,, go mortui non resurgent: Ergo qui in Christo do mierunt, perierunt. ,, Et infra. Nunc autem , ad evitanda scilicet omnia nunc deducta inconvenientia, Christir resurrexit, primitiae dormientium . Itema dictis in 3 a. a. q. aρyen. Tertio vides ' qunmodo ex iis bene pensatis , & applicatis , doctrina praesens Angelica vicissim declaretur, atque confirmetur.
Utrum fuerit eonveniens Christum tertia die resurgere.
oe Ioan. 2. Iect. 3.AD Secundum sic proceditur. Videtur, quod non fuerit conueniens , Christum tertia die resurgere. Membra enim debent capiti consor mari : Sed nos, qui sumus membra Christi, non resurgimus a morte te ilia die , sed nostra rc surrectio dissertur usque ad finem mandi. Ergo videtur, quod Christus, qui est caput nostrum , non debuerit tertia die resurgere , sed debuerit eius resiirrectio differri usque ad finem mundi. - 2. Praeterea. Act. I. dicit Petrus, quod impossbile erat, Christim detineri ab inferno , in morte : Sed 'i iamdiu aliquis est mortuus , detinetur a morte.
Ergo videtur, quod Christi resurrectio non debuerit dis et ri usque ad tertiam diem, sed statim eadem die resurgere ; Praecipue cum Gl. supra inducta c an praee. dicat , nullam Me utilitatem in fusione sanguinis Christi, si non satim resurgeret.
3. Praeterea . Dies incipere videtur ab ortu solis, qui sua praesentia diem causat .' Sed ante ortum solis . Christus resurrexit. dicitur enim Joan. 2 o. quod una sabbati Maria Magdalene υenit mane, cum adhuc tenebrae essent , ad monumentum ς & tamen Christus 3am re turrexerat ; quia sequitur : Et vidit lapidemsti blatum amomsmento. Non erso reiurrexit christus iertia die.
376쪽
sed Contra est , quod dicitur Matth. 2o. Tra ene eum gentibus ad illudendum , agellandum, Θ erueingendum , Θ tertia die resurget . Respondeo dicendum, quod, sicut dictum est, car. 3 resurrectio Christi necessaria fuit ad instructionem fidei nostrae. Est autem fides nostra R de divinitate, & de humanitate Christi . non enim sufficit
alterum sine altero credere , ut ex praedictis patet. ca. a. qu. 2. ar. 7. Gr 8. 3 Et ideo ad hoc quod eoufν-mareitir Mes de veritate diuinitatis lysius , oportu te quod cito resurgeret, oe eius resurrectio non disse sur usque aes snem mundi. Ad hoc autem quod confirmaretur fides de veritate humanitatis , & mortis eius, oportuli moram esse inter mortem , & resur- Tectionem . Si enim statim post mortem resurrexi se set, videri posset, quod eius mors vera non fuerit,
Sper consequens nec resurrectio vera. Ad υeritatem
autem mortis Chrisi manife sandam, sussciebat quod
tisque ad tertium diem eius resurνectio differretur equia non contingit , quin infria hoc tempus in homine, qui mortuus videtur , cum vivat , appareant aliqua indicia vitae . Per hoc etiam quod tertia die Tesurrexit, commendatur perfectio ternarii , qui est numerus omnis rei, utpote habens principium , medium, & finem, ut dicitur in I. de coeqo . ctex. 2. t aa. Ostenditur etiam secundum mysterium , quod Christus una morte sua eorporali quae fuit lux propter iustitiam j duas nostras mortes destruxit, scilicet
corporis ,& animae, quae sunt tenebrosae propter peccatum . M ideo una die integra , ia duabus noctibus Permansit in morte, ut August. dicit in 4. de Trinit. ceap. 6. to. 3. Per hoe etiam significatur, quod per die surrectionem Christi tertium tempus incipiebat .
nam primum fuit ante legem , secundum sub lege, tertium sub gratia. Incepit etiam in Christi resurrectione tertius status Sanctorum . nam primus fuit sub figuris legis , secundus sub veritate fidei , tertius exit in aeternitate gloriae, quam Christus inchoavit resurgendo.
Ad primum ergo dicendum, quod caput, & membra conformamur in natura , sed non in virtute, excellentior est enim virtus capitis, quam membro rum. Et ideo ad demonstrandam excellentiam W-
tutis Christi, conveniens fuit ipsum tertia die resurpere , aliorum resurrectione dilata usque ad finem munὸ i. Ad secundum dicendum, quod detentio coactionem quandam importat. Christus autem nulla necessitate mortis tenebatur adstrictus, sed erat inteν mortuos
377쪽
Iiber. &ideo aliquandiu in morte mansit, non quassdetentus, sed propria voluntate , quamdiu iudicauit hoc esse nec euari uiri ad instructionem fidei nostrae. dicitur autem statim fieri, quod fit brevi interposi-
Ad tertium dicendum, quod sicut supra dictum est ψ q. a. ad a. Christus surrexit circa diluculum illucescente iam die, ad significandum quod per suam
Te surrectionem nos ad lucem gloriae inducebat: sicut mortuus est advesperascente iam die, & recedente iatenebras ad ostendendum quod per suam mortem destrueret tenebras culpae, & poenae. Et tamen dicitur tertiae die resurrexisse, accipiendo diem pro die naturali , qui continet spatium vigintiquatuor horarum: Et, sicut dicit August. in de Trin. 6. med. to. 3. Υ,, uox usque ad diluculum, quo Do- is mini, resurrectio declarata est, ad tertium pertine ,, diem,. quia Deus, qui dixit de tenebris lucem et ,, rescere, ut per gratiam novi Testamenti, ia paris,, ticipationem resurrectionis Christi audiremus, Fui-
,, Ris aliquando tessebrae, nunc autem lux in Domi-
,, no , insinuat nobis quodammodo , quod a nocte ,, dies sumat initium . sicut enim primi dies propter ,, futurum hominis lapsum a. luce in noctem , ita ,, isti propter homi uix reparationem a tenebris affs, Iucem computantur . Et ita patet, quod etiam limedia nocte surrexisset , posset dici eum die tertia surrexisse, intelligendo de die naturali. nunc autem cum. diluculo surrexerit , potest dici quod tertia dioesurrexidi , etiam accipiendo diem artificialem , quae causatur ex praesentia solis : quia iam sol incipiebat aerem illustrare .. Unde & Marci ult. dicitur , quoamulioes venerunt ad monumentum , omo, iam DIezDγd non est contrarium ei quod inoan. dicit - Cum
huc tenebrae visent , ut August. dicit in lib. 3. de consensu Evangelist. c ω. inter piane. oe med. to. q. quia dis surgenie , reIiquiae tenebrarum tanto magis orenua utur, quanto magis oritur lux . Quod autem dicit Marcus , Orto iam sole , non sic accipiendum est , tanquam iam sol ipse videretur super terram, tanquam de proximo adveniente in has Partes ..
EX Art. habes primor quomodo ped rationem inte
. quas ibi videas. Secundo habes quomodo per ratiO- usura ostendas ι merito damnari a dictis in ei R. de
378쪽
dem append. item a Luc. 24. Tertia dies es hodie. Re. Ecce , quod etiam secundum computum duorum
discipulorum Christi prima fabbati post parasceven, id est dominica , est dies tertia , in qua resurrecta rum se dixerat Christus: & sic eum intellexerant ialy Matth. ao. Tertia die resurget . Quod enim Euangelista dicit summatim , probabile est Christum diffusius declarasse : quoniam multa Christus secit,& ca simili dixit, quae non sunt scripta: ExJoan.
ao. Item a T. Cor. II. Christis resurrexit tertia disseeundum scripturas. Ita scilicet, quod scripturae prae nunciaverunt & eius resurrectionem, & diem tertiam pro resurrectione . Item a symbolo fidei catholicae per lν tertia die resurrexit a mortuis . Ceterum, quia dicitur in textu ly conveniens , ideo de convenientia scripturarum vide a. a. q. I 22. art. a. app. ρο O. art. appen. I. 2. q. 68. art. q. appen. duae tu
ad propositum praesens, prout opus erit, applicabis. Tertio vides; quomodo, &
Utrum Chrissus primo resurrexerit.
Cor. S. Ie t. 3. in prine. ω ad Col. AD Tertium sic proceditur. Videtur, quod Christus non primo resurrexerit . Nam in Veteri Testamento per Heliam , ' Helisaeum aliqui resuscitati lexuutur , secundum illud Hebr. II. Acceperiant mulieres de resurrectione mortuos suos: Similiter & Christus ante passionem suam tresuemortuos suscitavit. Non ergo Christus fuit primus resurgen
a. Praeterea. I ait. 27. inter alia miracula, quae in passione Christi acciderunt, narratur quod monuismenta aperta sunt, or multa comora Sanctorum , qtii dormierant , orrexerunt. Non ergo Christus fuit primus resurgentium . N3. Praeterea . Sicut Christus per suam resurrectionem est causa nostrae resurrectionis , ita per suam pratiam est causa nostrae gratiae , secundum illud Joan. i. De plenitudine eius nos omnes aetepimus et Sed alii prius tempore gratiam habuerunt , quam Christus; sicut omnes Patres veteris testamenti. Er go etiam aliqui prius ad resurrectionem corporalem Pervenerunt, quam Christus.
379쪽
Sed Conti' est, quod dicitur i. ad Cor. II. ch a moritiis , primitiae dormientiumr a Uios L interi. J quia prius tempore oe dignitam. Iurrexi, Respondeo dicendum , quod resurrectio est reparatio a morte in vitam . Duplieiter autem aIi quis a morte: Uno modo solum a morte in actu ut scilicet aliquis vivere incipiat qualitercunque , post quam mortuus fuerat: alio modo, ut aliquis liber . tur non solum a morte, sed etiam a necessitate, Sequod plus est, a possibilitate moriendi. Et hae est' persecta resurrectio e quia quandiu aliquis vivit subiectus necessitati moriendi , quodammodo mors ei dominatur , secundum it Iud Rom. 8. Co pus quidem mortuum in propter peccatum. Illud et- quod possibile est esse , seeundum quid dicitur esse, id est potentialiter. Et sio patet, quod illa re. eripitur solum ab actuali morte, est resurrectio imperiam. Loquendo igitur de resu rectione perfecta , christis es primus resurgentium et quia ipse resurgendo primo pervenit ad vitam penitus immortalem, se zundum illud Rom. 6. ChVisurresurgens ex mortuis iam non morietiν: Md restim errone smperfecta quidam Hii resurrexerunt ante Cis δε- , ad praemonstrandum quasi in quodam siano resurrectionem ipsius. ..hpatet responsio ad Primum e quia & illii qui suscitati in veteri Testamento sunt , &. illi. qui suscitati sunt a Christo, sic redierunt ad vitam
Ad seeundum dicendum, quod de illis, qui resur
rexerunt cum Christo , duplex est opinio . Qui-- uam enim asserunt, quod redierunt ad vitam , tanquam non iterum morituri ; quoniam mavis illis en et tormentum , si iterum morerentur , quam ii non resurgerent . Et secundum hoe intelligendum Perit, sicut Hieron. dicit super a attia cop. illiad e. 27. Et multa corpora Sanctomm quod non ante Iurrexercine, quam resurgeret Dominus. Unde & Euangelista dic id, quod exeuntes Ee monumentis possvesurrectionem eius senerunt in fauctam civitatem , edi Aparuerunt multis. Sed August. in Epistola ad E-IVodium c quae es ρρ. ante med. to. 2. hanc opinionem commemorans dicit: se Scio qui biisdam uideri ,, morte Domitii Christi iam , talem resurrectionem D pr stitam iussis , qualis nobis in fine promittitur ram qui si non iterum trepositis corporibus dormie sdi, ruuti, videndum est, quomodo intelligaturi Chri-x,, stus primaeealtus a mortuis , si eum in illa resur
380쪽
. . rectione tot praecesserunt . Q aod si respondetur ,, hoe esse dictum per anticipationem, ut monumen ,, ta illo terrae motu aperta intelligantur, cum Chri se stus in cruce penderet , resurrexisse autem ius o- rum corpora non tunc, sed cum ille prior resur- ,, rexisse tr illud adhuc restit, quod moveat , quo ,, modo Petrus non de David, led de Christo asse- ruit fuisse praedictum , carnem eius non vidi iis ,, corruptionem, per hoc quod apud eos erat monuis,, mentum David : Et,sic illos non convincebat , si is corpus David ibi iam non erat: quia et fi ante in
,, recenti sua morte resurrexisset, nec caro eius vi-
,, dit Iet corruptionem , possiet 'nihilominus illiud
monumentum manere r Durum autem Videtur ,
ut David non fuerit in illa resurrectione tultorum, ,, si eis iam aeterna donata est , cuius Christus ex semine commendatur . Periclitabitur etiam illud quod ad Hebraeos de tuitis antiquis dieitur : Ne,, sine nobis consumniarentur , si iam in illa resur- ,, rectionis incorruptione constituti sunt , quae no-α,ibis perficiendis in fine promittitur. Ste ergo Augustinus sentire videtur , quos resurrexerint iterum morituri . Ad quod etiam videtur pertinere , quod Hieron. dicit iuper Matth. c loe. fup. cit. ' quod sicut Laetarus resurrexit sie π m:ιIta corpora
Sauctorum resurrexerunt tit Dominum octenderent resurgentem : Quamvis hoc in Sermone decassumptione sub dubio relinquat . Rationes tamen Auguli in Imulto emcaciores videntur. Ad tertium dicendum , quod sicut ea quae Praecesserunt Christi adventum fuerunt praeparatoria
ad Christum e ita gratia est dispositio ad gloriam . Et ideo ea quae sunt gloriae , si 'e quantum ad animam, sicut persecta Dei fruitiob sive quantum ad corpus, sicut resurrectio gloriosa. prius tempore debuerunt esse in Christo , sicut in auctore gloriae et fratiam vero conveniebat Prius esse in his, quae ordinabantur ad Christum.' APPENDIX. art. habes pνimo : quomodo per rationem mnendas , merito esse insinuatum a scripturis, quoa Christus primo resurrexit. Ut I. Gνinth. II. secul dum quod cum glo. est in B mPliori captu stilo, quod resurrectio Chri ni dicitur Prior tempore, & dignitate ' non tantum rati me capitis, idest ratione ,'qua est caput nostrum νς. S. mi. I. a. Sed etiam ratione humilitatis sponta-