장음표시 사용
451쪽
interimas haeresim Augus. de Roma cui reser Cardinalis Turrecremata de Ecclesia, lib. I. eap. 68. dicenti quod Christi anima videt Deum tam clare, R intense , quantum clare , & intense Deus videt
seipsum. Hoc enim dictum ipsius idem valet c ut p. tet ex dictis quod dicere; quod Christus, secundum quod homo, idest secundum humanitatem suam , seis
det aequaliter ad dexteram patris. Consequenter erisgo etiam per huius art. rationem , velut a simili, potest , & debet reiici haeresis illa . Tertio habes: quomodo per rationem 1 militer ostendas, hane meis rito damnari in suo simili a concilio , &c. ut patet supra art. nu. 6Ο. 68.69. Io . I I. Erucid. Item I. q. γγ a. 7. Eltaeid. Item Addition. M. nu. 38'. 398. El- ενδ Quarto vides et quomodo ex iis bene pensatis, iaapplicatis, &c. .
ARTICULUS IV. 3IRUnrum mare ad dexteram Patris, set proprium Christ.
3. d. 22. quae. 3. a. Φ, ε. 3.
AD Quartum sie proceditur. Videtur, quod sedere ad dexteram Patris, non sit proprium Christi. Dieit enim Apostol. Ephes. a. quod Deus conresuscit vis nos , ω consedere Deia in eoeIesibus in Chri oJesu: Sed resuscitari non est proprium Christi. Ergo etiam pari ratione nec sedere ad dexteram Dei iaexcelsis. a. Praeterea Augu. dieit in lib. 1. de Symbolo, ce. a. ante med. tom. ς. Chrsum sedere ad dexteram Panis , Me es habitara in eius baatistidine . Sed hoc multis aliis convenit. Ergo videtur, quod sedere ad dexteram Patris, non sit proprium Christi. 3. Praeterea. Ipse dicit Apoc. 3. Qui vireνit , dabaei δεdere meeum in throno meo , scut oe ego vici . . sedi eum Pario meo in thisono eius e Sed per hoc sedet Christus ad dexteram Patris , quod sis et itithrono eius . Ergo etiam alii, qui vincunt, . sedent ad dexteram Patris. 4. Praeterea. Matth. 2o. Dominus dicit: Sedere ad
doteram meam , υeI seni νam , non es meum dara vobis , m. quibus paratum es a Patre meo : Hoc autem frustra dieeretur , nisi esset aliquibus pararium . Non ergo sedere ad dexteram convenit soli. Christo. Scd Contra est , quod dicitur ad Hebris, a. 1, fid
452쪽
quem an orum dixit aliquando : Sede a dextris. meis, ides in meis bonis potioribus, vel mihi se-.M cundum divinitatem aequalis i ,, quasi dicat , ad nullum i Sed angeli sunt superiores aliis creaturis . . Ergo multo magis nulli alii convenit sedere ad dexteram Patris, quam Christo.
Respondeo dicendum, quod, sicut dictum est, z. or 3. praee. Christus dicitur sedere ad dexteram
Patris, inquantum secundum naturam divinam est inaequalitate Patris, secundum autem humanam natu- .ram in excellenti possessione divinorum bonorum prae caeteris aliis creaturis . Utrumque autem soli Christo convenit. Unde nulli alii, nee angela , nee
homini conuenit sedere ad dexteram Patris, nise solichisso. Ad primum ergo dicendum, quod quia Christus est
caput nostrum, illud quod collatum est Christo, est etiam nobis in ipso collatum . Et propter hoc quia ipse iam resuscitatus est, dicit Apostol. , quod Deus nos quodammodo ei conresulcitavit , qui tamen in nobilapsis nondum sumus resuscitati , sed resuscitanis
di, secundum illud Rom. 8. stui suseitavia Iesum a
mortuis , viυfeabit oe mortalia corpora nos, a . &secundum eumdem modum loquendi subdit Apostolus, quod consedere nos fecit in coelestibus, scit. in
hoc ipso , quod caput nostrum , quod est Christus, ibi sedet. Ad secundum dicendum, quod quia dextera est divina beatitudo, sedere in dextera non significat simpliciter esse in beatitudine, sed habere Matitudinem icum quadam dominativa potestate, & quasi propriami S naturalem: quod soli Christo convenit, nulli autem alii creaturae . Potest tamen dici, quod omnis
Sanctus, qui est in beatitudine, est ad dexteram Dei constitutus. Unde & dicitur Matth. 23. quod salue
Ad tertium dicendum, quod per thronum significatur iudiciaria potestas, quam Christus habet a Patre: & secundum hoc dicitur sedere in throno Patris. Alii autem Sancti habent eam a Christo , & seeundum hoc dicuntur in throno Christi sedere secundum illud Matth. is. Sedebitis oe sos supeν sedes duodecim , iudieantes duodecim tribus Israel. Ad quartum dicendum, quod, ficut Chrvsost. dicit sup. Matth. chonta 66. inter princ. oe med. J Ioctis ille , idest consessus dexterae , ,, invius est omnibus se non latum hominibus, sed etiam angelis. sic utem nim praecipuum unigeniti ponit Paulus dicens: Ads, quem autem angelarum dixit unquam : Sede a
453쪽
se dextris meis ' Dominus ergo non quasi existenti is bus quibusdam , qui sessuri sint , sed condescen- ,, deum interrogantium supplicationi respondit . hoc ,, enim unum solum quaerebant: prae aliis , stare a
pud ipsum Potest tamen dici, quod petebant filii Zebedaei exceIlentiam ha re prae aliis in participando iudicia-
viam potestatem eius. unde non petebant. quod sederent ad dexteram, vel sinistrain Patris, sed ad dexteram, vel. sinistram Christi.
EX articulo habes primo: quomodo per rationenti ostendas, merito insinuatum esse a scripturis , . quod sedere ad dextelam patris soli, Christo convenit. Ut ab Hebr. T. Ad quem , &c..ut cum discursu Ponitur in argum. contri Pro quo notabis quod tyiede a dextris meis adducitur ibi tamquam quoddam eminentissimum . Intendit enim per talem sentenistiam Apostolus ostendere , Christum esse praestantiorem, Angelis , & consequenter legem Novam lege Veteri, ut quae per Christum data sit , vetus autem Per Angelos . Ac si dixerit ibi Apostolus . Cui A gelorum dedit aliquando Deus. pater locum tam eminentem , qui est sedere a dextris suis p Quasi respondeat dicens: Est tam altus iste locus, ut nullus Angelorum , & multo minus aliarum creaturarum, illuc attingere possit . Caeterum tu & hic , & alibi Observa notationem pro lectoribus in a. a. q. 7O. aro. positam. Secundo. vides; quomodo, &c.
. in sex articulos. divi j - , DEinae considerandum. est de. iudiciariae potestate Christi ..Eι eirea Me queruntur sex .Primo . . Utrum iudiciaria potestas sit attribuenda
Christo. Secundo . Utrumi convenian sibi, secundum quoa . est homo. Tertio. Utrum eam fuerit ex meritisi adeptus
454쪽
Qxiario. Utrum eius potestas iudiciaria sit universalis respectu omnium hominum . Quinto . Utrum praeter iudicium, quod agit in hoc tempore , sit expectandum aliud universale i dicium futurum per ipsum. - Sexto. Utrum eius iudiciaria potestas etiam ad angelos se extendat. De executione autem finalis iudicii eonvenientius agetur , cum considerabimus de his quae pertinent ad finem mundi: ciu Supplem. q. 88. Er sq. nune autem susticit ea sola tangere, quae pertinent ad Christi dignitatem.
ARTICULUS I. laeto Utrum iudiciaria potesar sit Decialiter Christuat tribuenda .
AD Primum sic proceditur. Videtur, quod iudiciaria potestas non sit specialiter attribuenda Chri-so. Iudicium enim aliquorum videtur pertinere ad Dominum . unde dicitur Rom. I . Tu quis es, qui iudieas alienum servum' sed esse dominum creaturarum, est commune toti Trinitati. Non ergo specia- Iiter debet attribui Christo iudiciaria potestas. a. Praeterea. Danielis p. dicitur: Antiquus dierum
tedet . & postea subditur : Iudicium sedit , oe Iibri
aperti Ane' Sed antiquus dierum intelligitur Pater; quia, ut HiIari dicit, c l. 3. de Trin. eis. prine. in Pa-gνe es aeternitas . Ergo iudiciaria potestas magis est attribuenda Patri , quam Christo. ' . 3. Praeterea. Eiusdem videtur esse iudicare, cuius . est arguere et Sed arguere pertinet ad Spiritum sanctum. dicit enim Dominus Ioari. 36. Cum autem --nerit Ele, scilicet Spiritus sanctus , arguet mundum
de pereato, oe de iusilia , is de iudicio . Ergo i diciaria potestas magis debet attribui Spiritui sanis elo, quam Christo. Sed contra est , quod dicitur Am io. de Christor Nie es, qui consitutus es a Deo iudex visorum , ω
Respondeo dicendum , quod ad iudicium faciendum' requiruntur . Primo quidem potestas subditos coerdendi. Unde dicitur Eccles. 7. Nesi qu rere feri iudex, nisi valeas virtute irrumpere iniquitates . SOcundo requiritur rectitudinis Relus , ut scit. aliquis non ex imo, vel livore , sest ex amore iustitiae iudicium proferat , secundum iIlud Proverb. 3. mem
455쪽
Iio complaeet sἶi. Tertio requiritur sapientia, Deirnis dum quam formatur iudicium . Utide dicitur Eccl. Io. Iudex sapiens sudicabit populum suum . Prima autem dtio praeexiguntur ad judicium .' sed proprierertium est, secundum quod accipitur sorma iudicii; quia ipsa ratio iudicii est lex sapientiae, vel verita. tis, secundum quam iudicatur. Et quia Filius est sapientia genita, & veritas a Patre procedens, & ipsum Perfecte repraesentans, ideo proprie iudiciaria potesas attribuitur Filio Dei. Unde Avquiti dicit in lib. de
vera religione: cc. 3 I. ro. I. ,, Haec est incommuta- , , bilis illa veritas , quae lex Omnium artium recte se dicitur , R ars omnipotentis artificis . Ut autem, , nos, & omnes animae rationales secundum verita.
tem de inferioribus recte judicamus : sic de no- ,, bis , quando eidem cohaeremus , sola ipsa veritas, , iudicat ; de ipsa vero nec Pater . non enim mi is,, nor est, quam ipse : Et ideo quae Pater iudieat, per ipsam iudicat. pinea coneludis: Pater ergo,, non iudicat quemquam , sed omne iudicium de-
Ad primum ergo dicendum , quod ex illa ratione Probatur, quod iudiciaria potestas sit communis toti Trinitati; quod verum est et sed tamen per quandam appropriationem iudiciaria potestas attribuitur Filio , ut dictum est. cin emp. Ad secundum dicendum, quod sicut August. dicit iiχ6. de I rinit. c e. Iz. eire. princ. to. 3. Patri attribuia . tur aeternitas propter commendationem principii, iquod importatur in ratione aeternitatis . Ibidem et- .
iam August. dicit, quod Filius est ars Patris . Sic igi- itur auctoritas iudicandi attribuitur Patri, inquantum est priueipium FiIiir sed ipsa ratio iudicii attribuitur , Filio, qui est ars, & sapientia Patris; ut scit. sicut Pater facit omnia per Filium , inquantum est ars eius, ita etiam iudicet omnia per Filium , inquantum est sapientia, & veritas eius . Et hoc signifie tur in Daniele, ubi primo dicitur, quod antiquus dierum fedi, i & postea subditur , quod filius hominis
Perυauit usque ad antiquum dierum , ω dedit ei po-xesarem , . honorem , oe regnum ' per qui in datur intelligi, quod auctoritas iudicandi est apud Patrem, a quo Filius accepit potestatem iudicandi. Ad tertium dicendum, quod sicut August. dicit sa-Per Ioan. Tracti. 's. imo pνine. oe med. to. 9. , ita dixit Christas , quod Spiritu 'ancitur aνguet mundum de peccato , tanquam ieerat , Ille dissu adest in eo dibus υσνis eharitatem . sie enim timore depulso,
arguendi habebitis libennem . Sic ergo Spiritui inri- .cto
456쪽
cto attribuitur iudicium . non quantum ad iudicit rationem, sed quantum ad affectum iudicandi, quem homines habent.
EX art. habes primo : quomodo per rationem instendas, & recte intelligas, merito esse insinu tum a scripturis , quod iudiciaria potestas est attribuenda filio Dei. Ut Ast. Io. secundum quod est inarg. coni. Item a Joan. S. Pater non iudicat quemquam, sed omne sudicium dedit stis . Item , comis plectendo omnia dicta scripturarum de hoc , a lyω iterum venturus in iudicare vi s , mortuos, scilicet, secundiam seripturas. Hoc enim de filio Dei dicitur in symbolo fidei . Quod quidem exponendo Patres Concilii generalis secundi, explicite apposue
runt ly fecundiam seripturas, quod implicite ibi per
Apostolos intellectum suerat, dicentes, re iam tertia die secundum scripturas. Nam, licet hoc ad art. rein surrectionis, tanquam ad dissicillimum creditu, eum a privatione ad habitum non detur regressus secundum Philosophos naturales , ponatur immediater non tamen illi soli art. servit , sed toti symbolo. Ut dieamus: se Credo in Deum Patrem: creatorem coeli, & terrae , secundum scripturas . Et in oee.
qui conceptus est , oeci secundum scripturas. Naqm tus, se. secundum scripturas. Passus, crucifixus,m mortuus, & sepultus , secundum scripturas . Deis scendit ad , oee. secundum seripturas I Resur. M secundum scrip t. Ascendit, in c. secundum seriptu- ras . Sedet ad , . e. secundum scripturas . Inderi venturus est iudicare, secundum script. Crea-, do in Spiritum sanctum vivificantem , secundum se scripΝQui locutus est, O . secundum script. Et m,, nam Sanctam Catholicam , se. secundum seripties Confiteor unum baptisma , oec. secundum, seripi. M Expecto resurrectionem , γα secundum script . M,, vitam venturi , oec. secundum script . Sic quoque ad omnes, & singulas particulas a P P. in praeridicto Cone. explicatas subintellige ly is secundum se script. Ut Consubstantialem patri, secundum scrip. Genitum , non iactum, secundum script. Simul a- doratur, & conglorificatur, secundum scripti Qui se ex patre Procedit secuntum script. ,, Et sic de aliis . Unde eum secundum script . ipse spiritus anctus procedat etiam a filio de necessitate , si proe dit a patre, ut declaratur a Conc., maxime Morent. de in I. q. 6, art. a. cum EIucida. constat aperte, quod idem
457쪽
idsm spiritus ex patre , filioque procedit, secundum sensum etiam Cone. r. conflamin. quod est illud secundum Conc. generale. Chrillus igitur, ut xeveri mur ad principium , habet iudiciariam potestatem, secundum symboli, & strioturarum sanctarum multiplex testimonium. Sectinao vides: quomodo, &c.
Utrum miciaria' potestas eonveniat Christo , secum dum quod es homo .. AD Seeundum sic proceditur. Videtur, quod iudiciaria potestas non conveniat Christo, secundum quoa est homo. Dicit enim August. in lib. de verar tigione, cimplis. e. 3um. r. J quod iudicium attribui-rur Filio , inquantum es ipsa lex prima veritatis: Sed hoc pertinet ad Christum , secundum quod est Deus. Ergo iudiciaria potestas non convenit Christo, secundum quod est homo , sed secundum quod est
a. Praeterea . Ad iudiciariam potestatem pertinet praemia re bene agentes , sicut & punire malos .' Sed Praemium bonorum operum est beatitudo aetemst, quae
non datur nisi a Deo. dicit enim August. super Ioan. c. tract. 23. inter prine. γ med. to. 9. quod partieipationa Dei se anima beata , nom autem participatione animae sanctae. Erulo videtur, quod iudiciaria potestas non conveniat Christo, secundum quod est homo, sed secundum quod est Deus. 3. Praeterea. Ad iudiciariam Christi potestatem pertinet iudicare occulta cordium, secundum illud I. ad Corio. Nolite ante tempus iudicare , quoadusque υμniat Dominus , qui . illuminabit abscondita tenebramm, . manifesabit confiis eoesium: Sed hoc perintinet ad solam virtutem divinam , seeundum iIlud Hierem. 17. ,,Pravum est eor hominis,&inscrutabis, Ie , quis cognostet illud ' ego Dominus serutanam corda, &probans renes, & qui do unicuique tu in viam suam . ,, Ergo iudiciaria potestas non convenit Christo, secundum quot est homo, sed secum dum quod est Deus. C tra est,. quod dieitur Joan. s. Potestatem dedis ex iudicium fatere, quia Filius hominis es. Respondeo dicendum, quod Chrysost. super Ioan ς Hom. U. paνum ante med. sentire videtur ,. Od Iudiciaria potestas non conveniat Christo, secunaum quoiu est homo, sed solum laeundum quod est Deus.
Unde auctoritatem Ioannis inductam sic. exponit γ
458쪽
- otestatem dedit ei iudicium facere : ω possem se subdiiuν, quia Filius hominis est : Nolite mirari ,, hoc: non enim propterea suscepit iudicium, quo- ,, niam homo est, sed quia ineffabilis est Dei filius, propterea iudex est . Quia vero ea quae diceban- tur erant maiora , quam secundum hominem , ,, ideo hanc opinionem solvens dixit i Ne miremi.,, ni, quia filius hominis est. etenim ipse est etiam ,, filius Dei . quod quidem probat per resurrectionisse effectum. unde subdit: Quia venit. hora , in quam omnes qui in monumentis, sunt audient vocem. ,, Filii Dei. Sciendum tamen, quod quamvis apud Deum rem . neat primaeva auctoritas iudicandi hominibus t men committitur a Deo iudiciaria potestas respectu eorum, qui eorum iurisdictioni subiiciuntur . Unde dieitur Deuter. i. Quod iusstim ess iudieare. &postea subditur : uuia Dei G iudicium , cuius scit . auctoritate vos iudieatis. Dictum est autem supra 8. a. 3 Christus etiam in natura humana est caput totius Ecclesiae, & quod sub pedibus eius Deus omnia subiecit . Unde ad eum ρertinet, etiam secundum naturam humanam , habere judiciariam p
rasatem . . . Propter quod Aug. c Tract. I'. in Joan. a med. t
s. J auctoritatem praedictam Euangelii sic dieit esse intelligendam r)Potesatem dedit ei iudicium facere , quia filux hominis est , non quidem propter conditionem naturae' ; quia sic omnes bomines huiusmodi potesatem haberenr , ut Chrysost. obiicit: . Noe.sp. ei sed hoc pertinet ad gratiam capitis, quam Christu, in humana natura accepit , . Competit autem Christo hoc modo secundum humanam naturam iudiciaria potestav ,. propter tria. Primo quidem . propter convenientiam, & assinitatem ipsius ad homines . sicut enim Deus per causis memdias, tanquam propinquiores effectibus operatur:
ita iudieat per hominem Christum homines , insuavius iudicium hominibus. Unde Apost. dest Heb.
4. Non habemus Pontificem, qui non possit e-- pati infirmitatibus nostris , tentatum per omni M pro similitudine absque peccato . Adeamus ergo ,. cum fiducia ad thronum Rratiae eius. , Secundo ,
quia in finali iudicio , ut August. dicit et uper Ioan.
s Trin. 23. ante med. to. 9. erit resurrectio corporum
mortuorum, quae suscitabit Deus per filium hominis; .eseut per eundem Christum suscitat animas, inquutum est filius Dei. Teνtio , quia, ut Aug. dicit in lib. det verbis Domini, cferm. vir. pr. a mei tom, Io, Jγ
459쪽
D tectum erat, ut iudicandi viderent iudicem . I ,, dicandi autem erant boni, & mali: Restabat e go, ut in iudicio forma servi I bonis , & malis,, ostenderetur, forma Dei solis bonis servaretur. Ad primum ergo dicendum, quod iudicium pertinet ad veritatem ,, sicut ad regulam iudicii ; sed ad hominem, qui est veritate imbutus, pertinet, secundum quod est unum quodammodo cum ipsa ueritate, quasi quaedam lex, & quaedam iustitia animata. Unde & ibidem August. introducit , quod dicitur i. Cor. 2. Spiristialis iudicat omnia . Anima autem Christi prae caeteris creaturis magis fuit unita verita. ti, &magis ea repleta, secundum illud Ioan. i. Vidimus eum plenum gratis, s veritatis. Et secundum hoc ad animam Christi maxime pertinet omnia iudi
Ad secundum dicendum, quod solius Dei est, sui participatione animas beatas facere; sed adducere homines ad beatitudinem convenit Christo, inquantum est caput, & auctor salutis eorum , secundum illud Hebri a. multos Uis3 in gloriam adduxerat, amflorem santiς eorum per passonem eonsummari. Ad tertium dicendum , quod cognoscere occulta cor dium , & diiudicare, per se quidem peltinet ad solum Deum, sed ex refluentia divinitatis ad animam Christi, convenit etiam ei cognoscere, & iudicare occulta cordium , ut supra dictum est, cum de scientia Christia Reretur. c. q. IO. a. a. Et ideo dicitur Rom. et . In
die, eum iudicabis Deus Ocesta bominum per Iesum ch istuma APPENDIX.
EX ait. habes primo : quomodo per rationem mstendas , merito esse insinuatum a scripturis , quod Christus , secundum quod homo , iudex est universalis . Ut Jo. s. potesatem , &e. prout est ira
Q. contri Pro cuius captu adhibe exposition. B. Aug. kn tras .iq. superjo. quae & brevibus summatur hic in tex. corpor. ante medium . Item per hoc squod dicitur Mat. 23. cum vaneνit filius hominis Se. Congregabuntur ante eum omnes sentes , &c. Ita enim tractat de iudice venturo ad iudieandum omnestum oves, tum haedos : & ipsum iudicem vocat fi- Iium hominis. Hoc autem nomine significatur, more solito, Christus, secundum quod homo. Item Per
hoc , quod subditur ibid. Quamdiu ferisis tini de his fratribus meis , &e. Manifestum est enim quod Aomines non sunt fratres Chricti secundum divinitatem di
460쪽
tem, sed secundum humanitatem. Christus ergo ibrloquitur, prout est homo: &, qui ibi loquitur, est iudex : ideoque etiam manifestum inde est , quod Christus , secundum quod homo , iudicaturus est. Valent ad hune locum dicta in ρ. Sq. ar. q. scit ., quod Christus cum eicatricibus resurrexit, ascendit in eo lum, & venturus est. Nam dicitur Ad . r. Iuema modum vidi i eum euntem in eoelum , ita veniet idest secundum modum illum, quo ascendit, ad iudicandum redibit. At cum cicatricibus ascendit cui dictum est ergo cum cicatricibus veniet ad iudicandum . Est igitur , secundum scripturam illam r. iudex , secundum quod homo . Seeundo vides equomodo, &c.
Unum Christis ex meritis adeptus fueris iudiciariam potestatem o . d. 8. q. I. ar. I. Et q. e. 9 s. pri. m. p. a. c. Μ9.
AD Tertium sic proceditur. Videtur, quod Chriastus non ex meritis fuerit adeptus iudieiariari potest tem . Iudiciaria enim Utestas consequitur regiam dignitatem, secundum illud Proverb. 2o.
ouisti suo: Sed regiam dignusitem Christus obtinuit absque meritis : competit enim ei ex hoc ipso, quoaust unigenitus Dei. dicitur enim Luc. i. Dabit et D
minus odem Daυid patris ejus , . regnabit in Gismo Iacob in aeternum. Ergo Christus iudiciariam p
testatem nou obtinuit ex meritis.
a. Praeterea. Sicut dictum est, ca. praee. I iudiciaria potestas competit Christo , inquantum est caput nostrum: Sed gratia capitis non competit Christo ex meritis, sed consequitur personalem unionem divianae, & humanae naturae, secundum illud r Joa n. i. JVidimus gloriam rius , quas unigeniti re Patre , ρI vum gνaste, ει veritatis: & de plenitudine-etur noromnes aceepimur; quod pertinet ad rationem capitig Ergo videtur, quod Christus non habuerit ex meriatis judiciariam potestatem. - i . 3. Praeterea. Apost. dicit I. ad Cori- Spiritu Iis iudieat omnia i Sedi homo em citur spiritualis per gratiam, quae non est ex meritis; aIioquin iam nome sex griuia, ut dicitur Rom. II. Ergo videtur , quod