장음표시 사용
471쪽
I is daemonibus tanquam a veritate coactis c licet de se alias mentiantur . Joan. 8. idipsum insinuatur ver hoc, quod Christo dicunt Mat. 8. hue ante tempus torquere nos. Ubi constat penetrantibus, ouod ipli vel nolentes sabindicant , Christum este venturum iudicem ad torquendum semetipsos c id, quud erit in novissimo die quamvis de suo apponast mendacium istud , st. quod ipse nunc venerit unte tempus ad sic torquendum eos , st. ad eliciendum coacte eos, tamquam iudex , de corpore illo , Quod tyrannice , ε'. possidebant . Per locum ergo a simili quandoquidem & hi natura sunt ama eli designatur ibi, quod Christus est venturus iudex bonorum angelorum, opposito tamen modo, st. ad praemiandum eos. Sectimis vides e quomodo ex iis hene pensatis, & applicatis , idest si a te bene pem sentur, & applicentur cid, quod ubique se exponendum est declaretur, atque confirmetur vicissim doctrina praesens Angelica , & sanctae Ecclesiae Din
De Sacramentis , in octo artistitos divisas. Post considerationem eorum quae pertinent ad mysteria Verbi incarnati, considerandum est de Eeclesiae Sacramentis , quae abi ipso Verbo incarnato eL 1ioaciam habent. Et Pνima consideratio erit de S eramentis in communi. Secunda de unoquoque Sa cramentorum in speciali.
Grea primum esseque eonsederanda junt. 9' Primo. Quid sit saeramentum. Secundo. Dei necessitate Sacramentorum. Tertio. De effectibus Sacramentorum. Quarto. De causa eorum . - Quinto. De numero.
472쪽
cista primum quaeruntur octo. . Primo . Utrum sacramentum sit in genere siqni. Secundo. Utrum omne signum rei sacrae sit sacra
. Tertio. Utrum sacramentum sit signum unius rei tantum, vel plurium. Quarto. Utrum sacramentum sit signum , quod est . res sensibilis. . Quinto . Utrum ad sacramentum requiratur deteris minata res sensibilis. . Sexto. Utrum ad sacramentum requiratur significatio , quae est per verba.. Septimo. Utrum requirantur determinata verba .
. Octavo . Utrum illis verbis possit aliquid addi, veIsubtrahi.
Utrum Geramentum se in genere segni.
AD Primum se proceditur. Videtur, quod sacramentum non sit in genere signi. Videtur . enim Sacramentum .dici a sacrando, sicut medicamentumn medicando : Sed hoc magis videtur pertinere ad rationem cauta , quam ad rationem signi. Er O sacramentum magis est in genere causae, quam in genere signi. t 42. Praeterea . Sacramentum videtur aliquid oceu l.
tum significare, secundum illud Tob. Sacramentiam regis abscondere bonum es . Se Ephes. 3. Quae sit dispensatio facramenti absconditi a saeuiis in Deo rSed illud quod est absconditum, videtur esse contra rationem signi . nam signum est , quod praeter Deciem, quam ingerit sensebus , faeie aliquid aliud incognitionem venire, ut patet per Augustin. in a. de doctr. Christ. in prine. lib. tom. 3. 3 Ergo videtur, quod sacramentum non sit in genere signi. 3. Praeterea. Iuramentum quandoque sacramentum nominatur . dicitur enim in Decr. 22. qu. I. c east.
4. Parvuli, qui sine aiate rationabili funi, non cogantur surare: γ qui semel periuratus fuerit 1 nec . resis set post hoc , nee ad sacramenrum , lura mentum, accedat . Sed juramentum non pertinet in .. X a r
473쪽
mionem signi. Ergo videtur, quod sacramentum aiorest in genere signi. Sed Contra est , quod August. dicit in io. de civitate Dei. c. eap. I. pariam a priue. Deriseiumcisebile inυψbilis sacriscis sacramentum , ides saerum fgnum es .
Respondeo dicendum, quod omnia quae habent o dinem ad unum aliquid , licet diversimode, ab illo denominari possunt et sicut a sanitate , quae est in Ni mali , denominatur sanum non solum animal, quod est sanitatis subiectum sed dicitur medicina sana , inquantum est sanitatis effectiva ; diaeta vero , i Mantum est conservativa eiusdem ἔ urina, inquantum est. significativa. ipsius . Sic igitur, sacramentum potest aliquid dici, vel quia in se habet aliquam sanctitatem: occultam : A secundum. hoc sacramentum iisdem est, quod sacrum secretum : Vel quia habet liquem ordinem, assi hanc sanctitatem vel causae , vel signi , vel secundum quamcunque aliam habitudiuem . Specialiter autem nunc loquimur de sacramentis , secundum quod important habitudinem Igni. . Et secundum hos sacramentum ponituν .u g nere signi. Ad primum ergo dicendum , quod quia mediet nase habeo ut causa. effectiva sanitatis ,. inde est quod omnia denominata a medicinai dicuntur per ordinem ad unum primum amns-ωpropter hoc medicam intum importat causalitatem quandam. Sedim qum denominatur sacramentum ,. noα significatur Per modum causae essicientis, sed magio per modum causae formalis, vel finalis . Et ideo non oportet , quod sacramentum semper importet eausalitatem. Ad. secundum dicendum, quod ratio iIla procedit, fecundum quod saeramentum idem est , quod sacrum
secretum .. Dicitust autem non solum Dei secretum, sed etiam, regis. esse saerum , & sacramentum, quia secundum antiquos. sancta vel sacrosancta diceba tur vi quaecunque violari non licebat e sicut etiam mu-τ, civitatis , 8e personae, in dignitatibus. constitutae. Rideo illa, secreta, sive divina, sivst humana, quae noα1icet violari , quibuslibet publicando i, dicuntum sa-
cra, vel saeramenta . . . . μ'
Ad tertium dicendum , quod etiam iuramentum habet quandam, habitudinem ad res sacras k inquan- tum scit. est quaedam contestatio facta per aliquid sacrumit, Et secundum hoc dicitur iuramentum esse
sacramentum. . noui eadem ratione qua nunc loquimur ddi saeramentis non tamen aequivoce sum prommine sacramenti, sed analogice scit. ιse sinunti
474쪽
diversam habitudinem ad aliquid unum , quod estres sacra. . ' APPENDIX. EX art. habes primo : quomodo per rationem Mostendas,& recte intelligas, insinuatum esse merito a scripturis, Augustino , α Concilio, quod saeramentum est in genere signi. A D. August. quidem, ut ἐο argum. eont. A scripturis vero per id , quoade eircumcisione dicitur Gen. η7. ut se in tignum
foederis inter me, vos. Et Rom. . ace pis eiretim eisionis . Cum enim circumcisio esset saera mentum, I. a. q. IOz. a. I. per hoc, quot ipsa me
tur signum . patet a simili , quod ly saeramentum', ut etiam de aliis omnibus , quatenus sae ramenta sunt, praedicatur, est in genere figni. A Concis autem Monidem insinuatur per hoc, quod de sacramentic dicit . IIIa antique legir gratiam foliam per passonem GMisi dandam figurabant. Haee sero nostra in continent ratiam , ω ipsam digne sufeiyientibus conferunt . Haec in constit. super unione Armen. In ly eontinentgνσtiam subintellige Iy quam signifieans . Nam hoc subintelligetidum docuit Conei L Trid. dum ipsum expressit dicens, sess 7. d ster. ean. 6. Si quis diasterit,saeramenta noυs legis non continere gratiam, gum significant, &e. anathema sit. Haec ibi . secundum Concilia' igitur ly saevamentum de quocunque sacramento, si ve antiquo, sive novo praedicitur, est dignum. Seeundo vides : quomodo ex iis bene Pe satis,& applicatis doctrina praesens Angelica vicissim
declaretur , atque confirmetur . .
n D Secundum sic proceditur . Videtur quod non λα omne signum rei sacrae fit sacramentum 'mnes enim creaturae sensibiles sunt figna. rerum sacrarum, secundum illud Rom. r. IvisibiIia Dei nem' ea, quae facta sunι , intellectar eo pieiune- : Nec tamen omnes res sensibiles possunt dici saeramenta. Non ergo omne signum rei sacrae est sacramentum . I. Praeterea . Omnia quae in veteri lege fiebant,
Christum figurabant, qui est sanctua sanctorum , se
475쪽
cundum illud i. ad Cor. io. Omnia in Mura tam singebσnt illis . R Colos. a. uuae sunt umbra futuis
rerum, eomus autem Chrisi: Nec tamen omnia gesta Patrum veteris Testamenti , vel otiam omnes caeremoniae leo is sunt sacramenta, sed quaedam specialiter , sicut in secunda parte habitum est in a. qu. IOI. a. 4. Ergo videtur, quod non omnegnum rei sacrae sit sacramentum. 3. Praetorea . Etiam in novo Testamento multa geruntur in signum alicuius rei sacrae , quae tamen Non dicuntur sacramenta ; sicut aspersio aquae benedictae, consecratio altaris, & similia. Non ergo anne signum rei sacrae est sacramentum.
Sed Contra est , quod definitio convertitur cum definito : Sed quidam definiunt sacramentum per hoc , quod est sacrae rei signum : & hoc etiam vis detur ex auctoritate Augustini supra inducta. a, npree. in aQ. sed tonM J Ergo videtur , quod omne
signum rei sacrae sit sacramentum.
Respolideo dicendum , quod signa proprie dantur
hominibus , quorum est per nota ad lynota pervenire . Et ideo proprie dicitur sacramentum , quod est signum alicuius rei sacrae ad homines pertinenistis ς ut sciliret proprie dicatur sacramentum , secundum quod nune de sacramentis loquimur', quod ess
sgnum rei sacrae , inquantum es san Uscans homi
Ad primum ergo dicendum, quod creaturae sensi hiles significant aliquid saerum , scit.:sapientiam, di bonitatem divinam , inquantum sunt in seipsis saera , non autem inquantum nos per ea sanctifica mur . R ideo non possunt dici sacramenta , secundum quod nune loquimur de sacramentis. Ad secundum dicendum , quod quaedam ad vetus Testamentum pertinentia significabant sanctitatem. Christi , secutidum quod in se sanctus est : quadam vero significabant sanctitatem ejus , inquantum peraea nos sanctificamur; sicut mmolatio agni Pastha Iis significabat immolationem Christi, qua sanctificati sumus : Et talia dicuntur proprie veteris legis
Ad tertium dicendum , quod res denominatae a fine , & complemento . Dispositio autem non' est finis , neque perfectio : Et ideo quae siqnificant disse Positionem ad sanctitatem , non die untur sacramen-t , de quibus procedit obiectio , sed solum ea quae Fgnificant perfectionem sanctitatis humanae. A
476쪽
EX arti c. habes prMo . quomodo per rationem nostendas , & recte intelligas , merito esse a. scripturis insinuatum : quod omne signum rei sacrae est sacramentum . Ut Roma. 4. Signaculum iustitiaesdei . Apostolus enim per hoc , quod signum rei sacrae , idest iustitiae fidei , vocat circumcisionem, quae erat sacramentum , in inuat a simili , quod omne signum rei sacrae iustificantis homines apud Deum, est sacramentum. Quod etiam inductive patet . Nam quodlibet signum iei sacrae , idest sancti Atatis hominum c ad differentiam sacroruin , & stacrificior una, ct vasorum , & observata tiarum I iii ie ne veteri erat sacta mentum . Puta signum , quod . ille populus Judaeorum erat positus in statu colendi verum Deum c id , quod quandam sanctitatem importat vocabatur sacramentum circumcisionis. Si isnnum autem , quod illi sacerdotes erant in speciali statu colendi verum Deum, vocabatur sacramentum consecrationis . Signum vero , quod ille populus Poterat uti iis , quae pertine ut ad cultum divinum
c id , quod quamdam sanctitatem dicit vocabatur
sacramentum esus agni paschalis . Signum item , quod illi sacerdotes speciali modo uti iis poterant, vocabatur sacramentum oblationis victimarum , esus Panum propolitionis , & aliorum specialiter deputatorum ad usus sacerdotum . . Signum quoque remotionis impedimentorum a cultu divino id , quod itanetitatem aliquam coucernit 3 quoad pop in quidem vocabatur sacra meritum. purificationum ab ex- , terioribus immunditiis , & expiationis a peccatis;
quoad sacerdotes autem Vocabatur sacramentum cuiusdam ablutionis manuum, pedum , A rasionis pilorum. De his omnibus Vide I. 2. IOI. art. q. ωὐ- IOZ. M. S. cor. Ex quibus a sortiori patet intentum de omni signo rei sacrae in lege noua. Si enim veteris legis siqua rei sacrae , quamvis sanctitatem ipsam non causarent, vocabantus sacramenta: mulisto magis utique legis novae signa rei sacrae , cum ipsam causent , vocabuntur veraciter sacramenta se
Quia igitur suffcienter de signis rerum lac earum fit enumeratio , quando legis uti iusque signa adducuntur c nulla enim alia Iex divina praeter veterem , ει novam est, I. a. q. 98. ar. a. or q. I C6. ar. 4. dicere universaliter oportet secundum praedicta, quod omne signum rei sacrae est sacramentum . Secundo vides ; quomodo , &
477쪽
rum. Sacramentumst. ssuum unius. νυ tantum
AD Tertium se proceditur. Videtur, quod sacramentum non sit signum nisi unius rei .. Id senim , quo multa. significantur , est signum ambiguum , & peo consequens fallendi occasio ; sicut Patet de nominibus aequivocis Sed omnis fallacia debeti removeri a Christiatia religione secundum illud Coloss. a. ridete, ne quis vos seducar per phi- ωθρbiam inanem fallaciam .. Erbo videtur ,
quod sacramentum non sit signum plurium rerum . a. Praeterea . Sicut dictum, est au - praec. sacramentum significati rem sacram inquantum eae humanae sanesificationi& causa : Sed. una sola est eausa humanae sanreficationis, scilicet sanguis Christi , secundum illud Hebr ut Iessus, ut sanctifcarer per suum sanguinem populum , extra portam passus es
Ergo videtur quo1 sacramentum. non significet Plura 3. Praeterea . Dictum est , c t. praeci ad 3. quodlfacramentum proprie significat ipsum finem sanctificationis ;. Sed finis sanaificationis est vita aeterna secundum, illud Rom. 6. Habetis fructum-vesrum in sanctifcatione , snem vero.visam aeternam . Ergo videtur quod sacramentum non significet nisi unami
ram ,. sciliceti vitam . aeternam
sed Contra est quod in sacramento, altaris, est: duplex res. significata scit. corpus Ch isti verum,. R mysticum , ut August. dicit in libro Sententiar. Prosperi. c has. e. Hoe in , do consecrat diu. a. Respondeo. dicendum, , . quod sicut. dictum est,c ara pnec. γ sacramentum proprie dicitur , . quod or- .dinat udi ad significandam nostram sanctificationem In quα possunt considerari ἔ. videlicet: ipsa eam Iis sanctificationis. nostrae , . quae eae passio Christi; S Dνmat nostrae sanctificationis,. quae consistin tu gra. tia , & virtutibus ; & ultimum sanctificationis nostrae , . qui est. vita aeterna Et hac omnia ρει amenta segniscantur. Unde sacramentum est & s snum rememorativum. eius. quod: praecessit, scilicet Passionis-Christi-,. R demonstrativum. eius quod in nobis emtaturi per Christi passiqnem , scilicet gratiae,. di prognosticum, idest Praenuntiativum. futuram riae M t
478쪽
Ad primum ergo dicendum , quod tunc est signum ambiguum praebens occasionem fallendi 1 quando si- .gnificat multa', quorum unum non ordinatur ad a. lita': sed quando significat multa secundum quod 'ex eis quodam ordine essicitur unum , tunc non est signum ambiguum , sed certum ς sicut hoc nomen homo significat animam & corpus , prout ex eis constituitur humana natura. Et hoc modo sacramentum signifieat trix praedicta , secundum quod quodam ordine sunt unum. Ad secundum' dicendum , quod sacramentum In
hoc quod significat rem sanctificantena 1 oportet quod significet effectum , qui intelligitur in ipsa causa sanctificante, prout est sanctificans Ad tertium dicendum , quod sum cit ad rationem sacramenti , quod significet persectionem , quae est forma : nec oportet , quod solum significet perfectionem , quae est finis.
EX art. habes primo e quomodo per rationem o- .stendas , merito esse insinuatum a scripturis, Ecclesia , & Augustino , quod sacramentum est si- Arium plurium rerum . A D. August. quidem , ut .su arg. eontri Ab' Ecclesia, vero per hoc quod infesto corporis Christi, de . sacramento eodem dIcit e .s Derum eonvmiunt , in quo CFrifus sumitur , νecesistiν memoria pugionis esur , mens smpletur Cr sia, oe futurae gloriae nobis pignus damν . Ac H verte ad propositum dicat : Sacramentum eorporis Christi est signum & passionis eius praeteritae , &αratiae praesentialiter nobis datae , & gloriae nobis foci tempore dandae, atque ideo sacramentum omne uer locum a simili loquendo est signum istarum rerum plurium'. A scripturis autem per hoc quod dicitur Matth. 4. Poenitentiam agite , appropsu quabit enim regnum eaelarum . Et Ioan. 2O. Accipies Spisitum sanctum N quorum remiseritis peceata , re mittuntur eis, oe quorum retinuerim , vetenta funem Heb. s. Sine sanguinis effusione non De remissio'. Coniunge omnia simul et & inde videbis Intentum. Poenitentia enim cuius sacramentum instituitur per ita verba Io. 2o. seeundum Conc. Trad. I. I Io. r ean. 3. signum est' c ex me; 4. 3 regni runt ipsis poenitenti, appropinquantis , c ex Jo. ao. qua remittuntur peccata', & PMilonis
Christi ex Beb. q. findi cuius sanguinis effussione
479쪽
secundum scripturas non est signum unius tantum rei. Secundo vides: quomodo, &c.
Utrum Sacramentum fit semper aliqua νes sensebilis.
AD Quartum src proceditur . Videtur , quod Sa-eramentum non semper sit aliqua res sensibilis . Quia secundum Philosoph. in lib. 2. Priorum , c cap. penula. Θ υIr. to. r. omnis esse tur Dae eatis segnum est: Sed sicut sunt quidam effectus sensibiles, ita etiam sunt quidam effectus intelligibiles i sicut scientia est effectus demonstrationis . Ergo non o- .mne signum est sensibile : Sufficit autem ad ratio. nem sacramenti', quod sit fgnum' alicuius rei sacrae, inquantum per cam homo sanctificatur , ut dictum est . are. 2. hu. qu. Non ergo requiritur ad sacra mentum, quod sit aliqua res sensibilis. I. Praeterea . Sacramenta pertinent ad cultum , vel regnum Dei e Sed res sensibiles non videntur pertinere ad cultum Dei , dicitur enim Ioann. 4. Spiritus es Deus; oe eos , qui adorant eum , in is νitu, oe veritate oportet adorare. R ROm. I4. Moot regnum Dei esca , oe potus . Ergo res sensibiles nora requiruntur ad sacramentum. 3. Praeterea . August. dicit in lib. 2. de libero a
hitrio, c e. I 8. or Ist. eo. I. quod res sensibiles funeminima bona , flne quibus homo recte υivere potes :Sed sacramenta sunt de necesstate salutis humanae, in infra patebit : c qu. seq. st ita sine eis homo
Tecte vivere non potest . Non ergo res insensibiles Tequiruntur ad sacramenta.' Sed Contra est , quod August. dicit super Ioan. Tract. 8o. a med. eo. 9. Aecedis verbum sa et mentum , oe fa sacramentum e Et loquitur ibi de elemento sensibili , quod est aqua . Ergo res sensi-hiles requiruntur ad sacramenta. Respondeo dicendum , quod sapientia divina unueuique rei providet secundum suum modum. & propter hoe dicitur Sap. s. quod fumitre disponis omnia . unde & Matth. 2s. dicitur . quod dedit tin. ruique ferundum propriam mirtutem. Est autem -- mini connaturale, ut per sen fibilia perveniat in cognitionem intelligibilivia . Signum autem est , Pest quod
480쪽
quod aliquis devenit in cognitione ni alterius . Unde cum res sacrae , quae per sacramenta ilignificantur, sint quaedam spiritualia, & intelligibilia bona, quibus homo sanctificatur , consequens est ut per aliis quas res sensibiles significatio sacramenti impleatur: sicut etiam per similitudinem sensibilium rerum in divina Scriptura res spirituales nobis describuntur. Et inde est , quod ad sacramenta .requiruntur res sensibiles , ut etiam Dionys. Probat in I. c. coelest. hierarch. a med. Ad primum ergo dicendum , quod unum quodque praecipue denominatur , & definitur secundum id, quod convenit ei primo, per se, non autem secundum id , quod convenit ei per aliud . Effectus autem sensii bilis per se habet, quod ducat in cogitiationem alterius, quasi primo, & per se homini in. notescens : quia omnis nostra cognitio a sensu ori. turr Effectus autem intelligibiles non habent , quod podint ducere in cognitionem alterius, nisi inquari
tum sunt i per aliud manifestati , id est per aliquκ sensibilia. Et inde est , quod primo , & principaliter dicuntur ligna , quae sensibus offeruntur , sicut Augult. dicit in a. de doctr. Christ. c eir. princ. lib. to. 3. ubi dicit, quod signum est' quod praeter Deciem, quam ingerit sensibus, facit aliquid aliud incognitionem venire . Effectus autem intelligibileqnon habent rationem figni , nisii secundum quod sint manifestati per aliqua signa . Et per hunc etiam modum quaedam , quae non sunt sensibilia , dicuntur quodammodo sacramenta , inquantum sunt significata per aliqua sensibilia , de quibus infra a-Getur. c q. 63. a. I. JAd secundum dicendum , quod res sensibiles , ut in sua natura considerantur ,1 non pertinent ad cultum , vel ad regnum Dei, sed solum secundum quod sunt signa spiritualium rerum , in quibus regnum Dei consistit. ri Ad tertium dicendum , quod AuguH. ibi loquiturde. rebus sensibilibus , secundum quod sunt in sua natura , non autem secundum quod assumuntur ad
significandum spiritualia, quae sunt maxima bona. APPENDIX. . . EX art. habes primo . quomodo per ratione mi ostendas , merito esse insinuatum a scripturis Ecclesia , & Augustinia quod ad sacramenta requMTuntur res sensibiles . A Divo Augustino quidem . ut in argum, contr. Per ly elementum enim