장음표시 사용
461쪽
. 434 . QUAEST. LIX. ART. II L
iudiciaria potestas non conveniat nec Christo . Me aliis ex meritis, sed ex sola gratia.
Sed Contra est , quod dieitur j ob 36. Causi tua εuasi impii iudicata es ; iudicium , causamqua retia pus . ia Aug. dieit in lib. de verbis Domini: frem Sedebis iudex, quι setis sub judice: aamnabit vere reos, qui falso factus es
Respondeo dicendum , quod nihil prohibet, unum R idem deberi alleui ex causiς diversis: sicut gloria corporis resurgentis debitae fuit Christo non selum Propter congruentiam divinitatis, & propter stloriam' animae, sed etiam ex merito humilitatis passionis . Et si liter dicendum est , quod pisessas ho-mans Cbr1sso competie, γ propter divinam personam, ' propter capitis dignitatem, oe propteν plenitudinem gratiae habituatis : Et tamem etiam ex merito eam obtinuit; ut Q. secundum Dei iustitiam iudex esset, qui . pro Dei iustitia pugnavit, & vicit,& iniuste iudicatus est. Unde ipse dicit Apoc. 3. Ego vici , . Ieda so throno Patr/s mei. In throno autem intelli-pitur iudiciaria potestas , secundum illud PD 9. G-dillis super thronum se qui iudiear iussitiam. Ad primum ergo dicendum , quod ratio illa pr potestate, secundum quod debetur
nrtito ex ipsa unione M. Verbum Dei. q. 3.
Ad secundum dicendum, quod ratio iIla procedit
ex parte gratiae capitis. o .i:
Ad tertium, dicendum', quod ratio illa procedit eπhabitualia. , quae test .perseel iuru animae Christi. Per hoc tamen quod his modis tabetur Chriano iudiciaria potestas, non exeluditur quin debeatur
EX art. habes pν mo et quomodo per rationem endas , merito insinuatum esse a scripturis :quod iudiciariam potestatem habet Christus ex m Tito. Ut Iob 36. secundum quod eum expositione B. Aug. ponitur in arx eonte. Item Matth. 26. Amodo wuebitis Uium hominis fodentem a 'dextνis virititis venientem in nubib. ea IP.. His enim verbis Christus se venturum iudicem illorum manifestat rut vel se se. timore ducti prospiciant suae ipsorum aluti, saltem postquam oceiderint ipsum . Ubi ninta ly amodo et quod propter hanc causam . Propter hoc enim. c inquit γ. quod ego iudieor inique R VO-
462쪽
iudieem rectum aliorum a Deo fieri, demonstrat ex eo, quod spontanea voluntate se subiicit distorto iudicio illorum . Si enim Deus Deit sudicium inruriam patientibus, Psal. s. idest ia iniuriam ab hominibus illatam patienter amore Dei sustinentes merentur ex hoc, & vindicari de faeientibus sibi iniuriam, S remunerari de sua patientia : nulli dubium esse debet, quod Christus ex hoc, quod t/t , tantasque iniurias patienter sustinuit, meruerit di vindicari de suis inimicis a Deo , & de tanta sua. patientia reis munerari ab ipso .. Pro tali autem vindicari , & r munerari computatur , ipsum Ciuristum esse a Deoeiudicem iustum universalem constitutum . Confirmaatur vero glossa data super ly Amodo , ex Luca di cente e. 22. Ex hoe autem erit Ditis hominis a dea tria vistutis Dei. Ubi patet expresse, meritum d signara per ly ex hoe . Secundo vides, &c.
Virum rarisso eonυeniae iudieiaria potessar x
quantum ad omnes res humanas. uvoI. IO. a. a. conAD Quartum sic proceditur . Videtur , - quod MChristum non pertineat iudiciaria potestas quar
tum ad omnes res humanas .. Ut enim legitur Lucam, cum quidam de turbae Christo diceret, Die staret ineo, tit diuidat memm haereditatem .iti trespou
dii: Homo quis me conflituit iudicem, auri μὰθνena Dper vis p i Non ergo habet iudicium. super omnes
res humanas . . ta. Praeterea . Nullus habet 3udicium , nisi . super ea,
quae sunt sibi subiecta : Sed Christo nondum videiamus omnia esse iubiecta , ut dicitur Heb. a. Ergo uidetur, quod Christus non habeat super omnes res humanas judicium .
. . 3. Praeterea. Aug. dicit et . de civ. Dei, ce. 2acre
med. tom. 3. . iudicium diυinum: pertines Me quod interdum boni affiguntur in boo mundo , ω interdum prosperantuν, ω smiliter maIi. Sed hoc fuit etiam anici Christi Incarnationem . Ergo non omnia ivilicia Dei circa res humanas pertinent ad iudiciariant Potestatem, Christi. Sed Contra est , quod dicitur Ioan. 5. Pater omne iudieitim dedidi Filio. Respondeo dicendum, quod si de cheisso loquamur sexundum divinam. naturam manifestim. es , quad.
463쪽
emne iudicium Patris pe tinet ad Fuium . sicut enῖm Pater facit omnia Verbo suo , ita & omnia iudicat Verbo suo . Si vero loquamur de Chrisso seundum naturam hiamanam, sie etiam manifessum es quod omnes res humana subduntur eius iudicio. sit hoc manifestum esti Primo quidem , si consideremus habis tudinem animae Christi ad Verbum Dei . si enim Diritualis iudieat omnia , ut dicitur 1. ad Cor. a. inquantum mens eius Verbo Dei inhaeret , multo magis anima Christi , quae est plena veritate Verbi Dei, super omnia iudicium habet. Seeundo apparet idem ex merito mortis eius: quia, ut dicitur Rom. 34. in Me Chrisus mortuus es, oe resurrexit, tir ω voνum, . mortuortim dominetuν . Et ideo super mmnes habet iudicium. Propter quod di Apostolus ibi. subdit, quod omnes ante aribunal Christ. Et Dan. 7. dicitur, quod dedit ei potesatem, oe M. norem, Pr regnum: oe omnes populi, tribus, lin
Tertio apparet idem ex eomparatione rerum humanarum ad finem humanae salutis . Cuicunque enim committitur principale, committitur & acce rium. Omnes autem res humanae ordinantur in finem beatitudinis , quae est salus aeterna ς ad quana homines admittuntur, vel a qua etiam repelluntur
iudicio Christi, ut pMet Matth: as. Et ideo manifestum est, quod ad iudiciariam potestatem IChristi
Ad primum ergo dicendum , quod , sicut dictum
est, c an ρωα arg. I. 3 iudiciaria potestas consequitur regiam dignitatem. Christus autent, quamvis ese; set rex constitutus a Deo , non tamen in terris vis ens terrenum regnum temporaliter administrare v
Iuit. Unde ipse dieit Ioan. I 8. Regnum meuma nones de hoe mundo. Similiter etiam ;udiciariam poterialem exercere noluit super res temporales, qui venerat homines ad x divina transferre. Unde Ambros.c in hune Ioe. Luta ) ibidem dicit r Bene terrena deinclinat, qui propter diυina descenderae ; nee iudex diagnatur esse litium , ω arbiter facultartim, vivorum habens, mortuorumque iudieitim, arbitriumqtie meri
Ad seeundum dicendum, quod Christo sunt omnia subiecta quantum ad potestatem , quam a Patre su-Per omnia accepit, secundum illud Matth. ult. Dara es mihi omnis potestas in earis, in terra : Non dum tamen sunt omnia ei subiecta, quantum ad executionem suae potestatis, quod quidem erit in suturo, quando de omnibus voluntatem suam adimple' is bir,
464쪽
hit, quosdam quidem salvando, quosdam autem pψ-
Ad tertium dicendum , quod ante Incarnatiohem huiusmodi iudicia exercebantur per Christum , inquantum Dei Verbum est; cuius potestatis facta est particeps per Incarnationem anima ei personaliter
EX art. habes primo : quomodo per rationem ostendas, merito esse insinuatum a scripturis, fleConcilio : quod ad iudiciariam Christi Atestatem
pertinent & omnes res humanae , di omnia Dei iu- .dicia etiam antiquitus facta circa res humanas . Ascripturis quidem , ut Io. I. Pater , Sc. secundum quod est in arg. eoni. Ubi signanter pondera by omnes; & inde statim patebit intentum. Ad quod simul recole conclusionem implicitam in prima, idest in illa, quae exprimitur . vide in Elue. pνine0. ¬. post eius probat. Item Mattiti II. de omni vembo otioso, quod locuti fuerint homines , reddent rationem in die iudicii. item Ro. a. testimonium reddente conscientia ipsorum , γ inter se eogitationum accusantium , aut etiam defendentium in die t eum iudicabit Deus oreulta hominum perJesum Christim'. Item Eccl. Ia. Omnia, qtie sunt, adducet Deus in iudieitim pro omni errato, flve bonum , sive malum Re. Item Lue. Ιε- Redde rationem vΠιieationis euae,cte. Item Matth. 23. Homo quidam vocavist fervom in 1νadidit illis bona sua, &c. Venit Dominur δενυ νum illorum, oe posuit rationem eum eis. Et aec deus, qui ρωinque talenιa acce erat, &c. Euge feν- me bone, γ f iis, &c. Accessit autem, γ qui duo talenta Euge , &c. Intra in gaudium Domini sui. Et, qui unum talentum , &c. Serve mala , oepiger, sciebas, &c. servum inutilem ebrite in , &e. Ecce. De reb. humanis omnia & verba per Μatima a. & cogitata per Ro. 2. & facta per Eecl. I a. &possessiones, mercationes , commutationes, &c. per Luc. I 6. & quaecunque nobis a Deo credita tum in maiori, tum in mediocri , tum in minori numero beneficia per Μat. 23. iudicio Christi , tum quoad Praemiationem , tum quoad punitionem, subsunt. Tu autem c quod facile est : & alibi quoque facere de- hes)observa diligenter notationem pro lectori b. in z. 2,e,7 o. au. I. positam. A COnc. Sirmienti autem pro iIla parte, qua fuit sacrum ad differentiam par iis, qua fuit profanum intentum in principio e
465쪽
438 QUAE . LIX. ART. V. Pregum insinuatur can. Si quis , quo/ scriptum est , faciamus hominem , non patrem ad Uium , sed apsum ad semetipsum asseris dixiysthe et ana hema sit .
Et can. i5. Si quis iliud, quod seriptum es t Pitiis Dominus a Domino , non de patre , oe filo pereep vit : sed .uum a semetipso pItiere dixerit, anathemast. Pluit enim Dominus stius a Domino patre . Haec ibi. Ubi patet, quod iudicia Dei& in bonum facta,
ut est ilIud. Gen. -hominem ad imaginem , die. & in malum facta, ut est illud Gen. I9. Pluit, dici exercentur a patre per filium z atque ideo pertinent ad iudiciariam potestatem Christi. Secundo ubdes: quomodo ex iis, Sc. i
Utrum pG judicium, quod asitur in praesenti
sempore , reser aliud sudicium. '..
AD Quintum sic proceditur. Videtur , quod post iu
dicium i ouod in praesenti tempore agitur,' non reitet aliud iudicium generale 4 Post ultimam enim retributionem praemiorum , & poenarum' frustra adhibetur iudicium : Sed in hoc praesenti temi re fitae tributio praemiorum ,& poenarum a dixit enim D minus latroni in cruce Lucae a 3. Hodie mecum reo νn Paradi . i& Luc. 36. dieitur, quod mortuus ese diaves, ' sepultus in in inferno. Ergo frustra expecta-xur finale iudicium. i a . . a. Praeterea. Nahum a. dieitur secundum aliam 'It,
teram o c LXX. Interp., Non iudieabit Deus bis ἐn uiuum : Sed in hoc tempore Dei iudieium ero e tur, & quantum ad temporalia : & quantum ad spi-xitualia. Ergo videtur , quod 'non sit expectandum aliud finale iudicium.
3. Praeterea. Praemium , .R poena respondens merito, & demerito et sed. meritum demeritum non Pertinent ad corpus , nisi inquantum est animae imstrumentum. Ergo nee praemium, seu poena debetur corpori, nisi propter animam . Non ergo requiritur aliud iudicium in fine, ad hoc quod homo praemi tur, aut puniatur in corpore, praeter illud, quo nunc Puniuntur, aut praemiantur animae. Sed Contra est , quod dieitur Ioah. Ia
suςm locutus sum, ius iudicabit eum in novissimo
466쪽
die. Erit ergo quoddam iudicium in novissimo die,
praeter iudicium quod nunc agitur. Respondeo dicendum, quod iudicium de aliqua re mutabili perfecte dari non potest ante eius consum mationem : Sicut iudicium de aliqua actione, qualis sit, perfecte dari non potest, antequam sit consummata & in se , & in suis effectibus ; quia multae a- Biones videntur elicte utiles , quae ex effectibus demonstrantur nocivae: Et similiter de homine aliquo iudicium perfecte dari ' non potest , quoad eius .vit.
terminetur, το quod multipliciter i potesti mutari de Mano in mesum, aut e converso, vel de bono in melius, aut de malo in peius. Unde Apostol. dicit Hebr. 9. quod hominibus flatu tum es semel'moνιξ νοβhoe autem judicium. Sciendum tamen , quod licet
Per mortem vita hominis temporalis terminetur secundum se, remanet tamen ex futuris secundum quid dependens. Ono quidem modo , secundum quod adhuc vivit in memoriis hominum , in quibus quandoque contra veritatem remanet bonae famae , vel
malae. Alio modo in filiis, qui sunt quasi aliquid patris, secundum illud Eccl. 3.. Mortuus es pater eius, ει quasi non es mortuus t smilem enim reliquit FH ροβ δε - & tamen multorum bonorum sunt m
ii filii, & e contrario. Tertio modo quantum ad es sectum suorum operum : sicut ex deceptione Arrii , es aliorum seductorum pullulat infidelitas usque ad finem mundi. & usque tunc proficit fides ex praedicatione Apostolorum . quantum ad corpus , quod quandoque honorifice traditur sepulturae, quandoque vero relinquitur insepultum , & tandem in cineratum omnino resolvitur. Quinto modo quantum ad ea, in quibus homo suum affectum defixit: puta in quibuscunque temporalibus rebus , quarum quaedam citius finiuntur , quaedam diutius durant . Omnia autem haec subduntur existimationi iudieii divini. Et ideo de his omnibus perfectum , & manifestum iudicium haberi non potest , quamdiu huius temporis cursus durat. Et propter hoc oportet ef
fa snale iudicium in noυlasmo die, in quo persem
id quod ad unumquemque hominem pertinet quocunque modo, perfecte, & manifeste iudicetur. iAd primum ergo dicendum , quod opinio quorundam fuit, quod animae Sanctorum non praemiciatur in coelo, nec antinae damnatorum puniantur in inferno usque ad diem iudicii . Quod quidem apparet esse falsum ex hoc, quod Apostol. a. ad Cor. s. dicit ' Audemus , oe bonam voluntatem habemus ma
gis Peregrinari a corpore, o praesentes esse ad Do
467쪽
minum, quod est iam non ambu are per tuem, seu per Deciem , ut patet ex his quae sublequuntur. Hoc
autem est videre Deum per essentiam , in quo conis . sistit vita aeterna, ut patet Ioan . II. sum est, animas a corporibus separatas elis an vita aeterna. Et ideo dicendum est, quod post mortem, quantum ad ea quae iunt animas, homo sortiturquendam immutabilem statum.& ideo quantum ad praeismium animae, non oportet ulterius aifferri iudicium. Sed quia quaedam alia sunt ad hominem pertinentia, quae toto temporis cursu aguntur, quae non sunt a.
liena a divino iudicio, oportet iterum. in fine temporis omnia haec in iudicium adduci. Licet enim homo secundum haec non mereatur , neque de mereatur; tamen pertinent ad aliquod ejus praernium, vel foenam Unde oportet, haec Omnia aestimari in finali iudicio. Ad secundum dicendum , quod Deus non iudic
bit bis io idipsum , idest secundum idem : sed secundum diversa non est inconveniens Deum bis iudi pare . Ad tertium dicendum , quod licet praemium, vel Pcena corporis dependeat ex praemio, vel poena ani-m tamen quia anima non est;mutabilis nisi per accidens, propter corpus , statim separata a cor
re habet statum immutabilem , & accipit suum iudicium: Sed corpus remanet mutabilitati subiectumulque ad finem temporis r Et ideo oportet , quod tunc recipiat suum praemium, vel poenam in finali
EX art. habes primo: quomodo per rationem inisterimas haeresiim Earborianorum , Gnosicorum , Albanensium , Sadducaeorum , & Flagellantium dicentium: Iudicium universale, seu extremum, none isse futurum. Secundo habes: quomodo Per rationem ostendas : hane merito damnari a Io. II. ut cum applicatione ponitur in arg. contν. Item a symbolo fidei per ly υenturus es iudicare vivos mortuos. Item a Mat. 2s. Ctim venerit filius hominis in maiessate sua , oe separabit eos , Sc. Ibunt hi in Dpplicium aeternum, iusi aurem in vitam aeternam. IIem a Mat. 13. Sic erit in consummatione DeuIi e exibunt Angeli, o sepaνabunt malos de mediosorum, in mittent eos in eaminum ignis . Ibi erit fetus, cir dridor dentium. Hoc enim fiet iussu Chri-
iij judicis, juxta illud ibid. in rempore meis; dieam
468쪽
QUAE . LIX. ART VI. 44t messoribus. Colligite primum effetania, oe alligate ea
in fasciolas ad comburendum . Triticum autem eo. gregate in horreum meum , Messis, ut ibi subditur, est consummatio 1 aeculi: Messores sunt Angeli. Mittet ergo stitis hominis Angelos suos, &c. ut ibi. Item a dictis in Addit. an. nu. 366. cum Elucis. &in Veritatibus Aureis super totam legem veterem , Gen. II. concI. I. Tertio vides: quomodo, &c.
Utrum iudiciaria potesas Chrisi se extendat ad Angelos. AD Sextum sic proceditur. Videtur , quod potestas Christi iudiciaria non se extendat ad angelos. An cli enim tam boni , quam mali iudicatiiunt a principio mundi , quando quibusdam cadentibus per peccatum, alii sunt tu beatitudine confirmatii Sed i li, qui iudicati sunt, non indigent it rum iudicari . Ergo potestas iudiciaria Christi nostse extendit ad angelos. 2. Praeterea. Non est eiusdem iudicare , & iud, cari : Sed angeli uenient cum Caristo indicaturi , secundum illud Matth. 23. Cum venerit Filius hominis in majesate sua , omnes angeli cum eo . Ergo videtur , quod angeli non sunt judicandi a Christo.
3, Praeterea . Angeli sunt superiores aliis creaturis . Si ergo Christus est iudex non solum hominum, sed etiam an elorum , pari ratione erit iudex omnium cieaturarum : quod videtur esse falium , cum -hoc sit proprium provide uti se Dei. unde dicitur Jobga. conmitiis arium frester terram , aut quem
posuit super orbem , quem fabricatus est Non ergo Christus est iudex angelorum. Sed contra est , quod Apost. dicit I. Cor. 6. Aonestatis , quoniam ang los iudieabimus t Sed sancti non iudicabunt, nisi auctoritate Christi. Ergo multo magis Christus habet judiciariam potestatem s
Respondeo dicendum , quod angeli sub ue iudiciariae potesati Chrisi , non sItim quantum ad diυinam naturam, prout es me, bum Dei, sed etiam ratione humana natur . Quod patet ex tribus. Primo quidem ex propinquitate naturae assumptae ad Deum zquia , ut dicitur Hebr. a. nusquam angelo; πρrehendit sed semen Abrahae appνehendit. Et ideo anima Cluisti magis est repleta virtute V bi Dei, quam m. XIII. A aiit
469쪽
aliquis angelorum . unde &.angelos illuminat, sicut Dion. dicit 7. c. Coel. Hier. c a med. unde de eis habet iudicare. Secundo, quia per humilitatem passionis humana natura in Christo meruit exaltata suis per angelos; ita, sicut dicitur Philipp. a. ut in nomine Iesu omne Senti sectatur , caelestum , remis siritim , s infeνnorum . Et ideo Christus habet iudicia riam potestatem etiam super omnes angeloa & b nos,& malos. In cuius signum dicitur Apoc. 7. quoa omnes angeli sabant in circuitu throni . Tertio rati
ne eorum, quae circa homines Operantur , quorum
Christus speciali quodam modo est caput. Unde discitur Hebr. I. Omnes Dns admini auris Diritus in miniserium mi se propter eos 1 sui hartastatem capiunt salutis. Subsunt autem iudicio 2Christi e M. quidem modo, quantum ad dispensationem eorum , quae per ipsos aguntur : Quae quidem Mispensatio sit etiam per hominem Christum, cui angeli ministrabant, ut dicitur Matth. q. & a quo daemones peteis hant , ut in porcos mitterentur, ut dicitur Matth. 8. Seetindo quantum ad alia accidentalia praemianorum angelorum, quae sunt gaudia, quae habent de salute hominum, secundum illud Luc. as. Gatidium erit coram angelis Dei siser uno ρe arare paenitemtiam agente . Et etiam quantum ad poenas accide tales daemonum, quibus torquentur vel hic, vel r eluduntur in inferno: Et hoc stiam pertinet ad hominem Christum. Unde Marc. I. dicitur, quod .da
όenisi ante tempus perdere nox. Tertio quantum ad Praemium essentiale bonorum angeJorum , quod est alitudo aeterna , & quantum ad poenam essenti Iem angelorum malorum , quae est damnatio arte
mar Sed hoc factum est per Christum, inquantum est Verbum Dei, a principis mundi. Cm. Ad primum ergo dicendum , quod ratio illa procedit de iudicio quantum ad pr*mium essentiale, gepoenam principalam . G- Ad secundum dicendum , quod , sicut dicit August. hi lib. de vera relig. c e. 3I. a med. to. I. licet D stitualis iudieet omnia, tamen iudicatur ab ipsa υο rate . Et ideo licet angeli ex eo quod sunt spiritu Ies, iudicent; iudicantur tamen a Christo , inquam
Ad tertium dicendum , quod Christus habet ita, cium non setam super angelos, sed etiam super a
ministrationem totius creaturae. Si enim, ut Aug..discit in 3. de Trin. cc. q. m. 3. Finferiora quodam o
dine regunpur a Deo per superiora, oportet dicer is quoa
470쪽
ηuod omnia reguntur per animam Christi , quae est supra omnem creaturam . Unde & Apost. dieit Hebr. I. Non enim angetis stibiscit Deus orbem terrae Daturum , de quo loquimur , subjectum ei , id est Chrsesso . Nec tamen propter hoc alium eo ituis Deus Ixper terram ; quia 'unus & idem est Deus , & h mo, Dominus Jesus Christus . De euius incarnati nis mysterio ad praesens dicta sum ciant .
EX arti habes primo e quomodo per rationem nisstendas, merito esse , a scripturis insinuatum , quod iudiei aria potestas Christi extenditur supera
Reliss . in I. Cori 6. secundum quod cum uiscursu Ponitur in arg. eoni. Pro cuius clariori notitia adis
erte, quod quilibet, ut prudens Dominus, ab iis, quibus iaministrationem, seu dispensationem de aliquibus rebus commisit ., exigit rationem dispens tionis, seu administrationis eorum c ut de hoe h bes exemplum in Lum i 6. Cum igitur Christus angelis bonis cmmiserit administrationem 'eustodiae circa hominum salutem , I. q. II 3. are. r. a. 3. & ρογmiserit analis impugnationem contra homines, ibi DII . m. l. oportet dicere, quod ipse Christus , qui no nisi prudentissime omnia agit, atque gubernat,1 3. a. S. 7. 8. rationem exiget ab angelis Tum aris, tum malis de his omnibus, quae circa homines operati fuerunt , & honos quidem de hona adminiast ratione praem laturus, malos autem de mala punit rias. Maxime vero ad ipsum hoc facere pertinebit. quia est caput omnium tum hominum , tum angelorum, etiam sic indum quod homo, q. 8. Rr, 3. 4.
Ee ossicium capitis est solicitum esse de statu memohrorum , ut patet. Illud autem tarationem exigerea dispensatori b. eos iuxta riualitatem suae dispensui nis tractare r de mombrorum etiam statu solicitum esse, disponere, ac ordinare, ac recognoscere et illud,
inquam, est iudieare cui sapienti cuique facile patere potest. .Et hoc per ly iudieabimus , Christo affortiori applicatum designavit ibi Apostolus. Ubi qumque annotandum est: quod interrogatio illa, qua utitur , quandam emphasim ad propositum praesens
valde facientem habet, An nescitis c inquit quod
Angelos iudicabimust Ac si aperte dicat . Hoc tam manifestum est , quod scire deberetis , & miror, si non sciatis. Multo igitur magis secundum hanc emisphaticam Apostoli locutionem , manifestum esse do cetur, quod Christus angelos iudicabit. Item a m L. X a lis