장음표시 사용
481쪽
res sensibiles, a simili in caeteris- saeramentis reperintas. Ac si dixerit: Ex rebus naturae sensibilibus, ω uerbis constat quodlibet sacramentum . A scripturis vero per hoc , quod dicitur I. Corinth. 3ι Comprea Bendam sapientes in astitiar eorum . Quod sub aliis verbis dieitur Prov. II. In insidiis suis expientur iniqui . Et Psalmi II. Deus conterer dentes eortimo ore ipsorum . Tune enim capiuntur iniqui in suis insidiis, Et dentes conteruntur in ore ipsorum quando per easdem res, per quas decipere alios moliun. tur,. ipse decipiuntur. Ad propositum ergo. Serpens
callidus , Genes. 3. per quid decepit nos λ Per res sensibiles : ut ibi . Ergo per praemissas auctoritates vult dicere scriptura ; quod capiendus erat ipse per res sensibiles, id est, quod dicramenta , quibus dum ex peccatis eruimur , illa sua prima astutia frustra. tur , consistere debebant in rebus son si bilibus . Ab Ecclesia autem per dictum illud suum , in hymn. Dominicae tu fissio. Noe optir nosera salutis ordo depopsemer 'Multiformis pνoditoris ars se aνtem faueret , 'Et medelam 1semet inde , hostis tinde Ieserat. rHaec ibi. Quae appliea tu ad propositum, conformi. ter ad nunc dicta de scripturis. Secundo vides; quo
sum requisantum determinate res ad eramentans. art. 7. eor.
AP Quintum sie proeeditur . Videtur , quod noti
requirantur determinatae res ad Sacramenta . Res enim sensibiles aiumuntur in sacramentis ad
Mnificandum. ut dictum est: c a. praee. Sed nihil
prohibet', diversis rebus sensibilibus idem significavi i sicut in sarra Seriptura Deus aliquando metaph Tice signifieatur per lapidem , quandoque per te nem, quandoque per Solem , aut aliquid aliud huiusmodi . Ergo videtur ,. quod diversae res possint
congruere eidem saeramento . . Non ergo determin tae ris ini saeramentis requiruntur
a. Praeterea . Magis est necessaria salus animaT, quam salus corporis: Sed in medicinis corporalibus, quae ad salutem eorporis ordinantur, potest una res Pro alia poni in eius desectu. Ergo multo magis in
is amentis, quae sunt medicinae spirituales ad salin
482쪽
tenti animae ordinatae , poterit una res assiimi pro alia, quando illa defuerit. I. 3.. Praeterea. Non est conveniens ,. ut hominis se.
Ius aretetur per legem. divinam, & praecipue per te. gem Christi , qui venit omnes salvare : Sec in Ra-
tu legis naturae non requirebantur in sacramentis aliquae res determinatae, sed ex voto assumebantur rut patet Gen. 28. ubi Iacob, vovit, se Deo decimas ,& hostias pacificas oblaturum Ergo videtur , quod non debuerit arctari homo, & praecipue, in nova lege, ad alicuius rei.determinatae usum ine sacramen.
Sed Contra est, quod Dominus dicit Ioan. 3. Ni 3
quis renatus fuerit ex aqua, s Spiritu sancto, nos potes introire in regnum Dei. Respondeo dicendum , quod in usu sacramentorum duo possunt considerari ; se. euisus divinias, Scsanctifieatio hominis. i inorum primum pertinet, ad
hominem per comparationem ada Deuma Secundurmautem. e converso, pertinet ad Deumi per comparationem ad hominem .. Non pertinet. autem ad ali.
quem. determinare illud quod est in potestate al-tprius , sed solum id, quod est in sua potestate. Quia ergo sanctificatio hominis est in potestate Dei sanctificantis , non pertinet ad hominem suo iudicio assumere res , quibus sanctificetur : sed. hoc debet esse ex divina institutione determinatum . Et ideo in sacramentis noυae legis, quibus homines sanctificantar . secundum illud, in. 9urinxi, aMutiesis, sanctificati estis.1 oportet uti fedius ex divin
Di itutione: determinatari Ad primum ergo: dicendum , quod etsi idem potis
est per diversa signa significari p. determinare tamen quo signo sit utendum assi significandum pertinet ad sigilificantem. Deus autem est , qui nobis signia ficat spiritualia per rex sensibiles in sacramentis, ae per verba limilitudinaria in Scripturis. Et ideo sieue iudicio , piritus sancti determinatum est, quibus si . militudinibus in certis scripturae locis res spirituales significentur: ita etiam debet eme divina instituti
ne determinatum , quae res ad , significandum affuismantur tu hoc, vel in illo sacramento. - . Ad secundum dicendum , quod, res sensibiles h hent naturaliter sibi inditam virtutes conserentes ad corporalem salutem e 8e ideo non refert , si duae earum eandem virtutem habeant , qua quis utatu Sed ad sanctificationem non ordinantur ex aliqx
virtute sibi naturaliter indita , sed solum ex insti
tutio divitia ; Et ideo oportuit divinitus determin
483쪽
naii , quibus rebus sensibilibus sit iii sacramentis
Ad tertium dicendum , quod , sicut Aug. dicit i9. contra Faustum , c e. I 6. Θ 37. to. 6. diversa sacramenta diversiis temporibus congruunt ; sicut e iam diversis verbis significantur diversa tempora, scilicet praesens , praeteritum , & futurum . Et ideo sicut in statu legis naturae homines nulla lege existerius data , sed solo interiori instinctu movebantur ad Deum colendum: ita etiam ex interiori instincta determinabatur eis, quibus rebus sensibilibus ad Dei cultum uterentur: postmodum vero necesse fuit et, iam exterius legem dari ; tum propter obscurationem legis naturae ex peccatis hominum; tum etiam ad expressiorem significationem gratiae Christi , per quam humanum genus lamnificatur . Et ideo etiam necesse fuit res determinari, quibus homines uterentur in sacramentis . Nec propter hoc arctatur via salutis: quia res, quarum usus est necessarius in s cramentis , vel communiter habentur , vel parvo
studio adhibito, haberi possunt. APPENDIX.
EX art. habes pνimo : quomodo per rationem instendas, merito esse insinuatum a scripturis ; quod determinatae res. ad sacramenta requiruntur. Ut per hoc , quod dicit Dominus Jo. MA, Sc. ut ruargum. contr. Hoc est , in proposito. Ad sacramentum baptismi necessario requiritur haec sensibilis res determinata , scilicet aqua : ita , ut , non adhibeatur ibi aqua, non possit quis introire in regnum Dei . Ergo ly Nisi cadit super renasci , & super iso aqtia. A simili ergo ibi consignificavit Christus et quod res determinatae divinitus necessario requirunxur in aliis sacramentis . Item per hoc , quod dic, turi Iosue cap. 23. Tantum Vote solitati , ut e mdiatis eundia , quae scripta sunt in υolumine Iegis Mors, oe non cleelinetis ab eis neque ad dexteram, meque ad seni νam . Patet enim in ii. Exo. ω Leυin quod res determinatae a Deo assignantur Moysi pro usu sacramentorum antiquorum : ia consequenter Patet e quod , si in his declinare non debent neque ad dexteram, neque ad finistram, utendum est ipsis Tebus determinate in lacramentis r nec proprio i dicio sullt mutandae. id, quod a sortiori etiam Pa tet . Si enim illa, quae minus substantialia sunt in sacramentis , quam materia , & forma c quae nunc
Per res sensibura determinatas latauisuntur non
484쪽
possunt proprio iudicio mutari , ut per Concilium infra dicetur : multo magis utique res istae sensibi-Ies, id est materia, & forma, cum sint plus de sacramentorum substantia, mutari non poterunt . De illis minus substantialibus audi Concilium GH. sessis. 7. de sacramentis , can. 13. Si. quis dixerit et rece. pios , oe appνobatos Ecclessae ear holi eae ritus in solemni administratione saeramentortim adbiberi eou-, fueros , atit contemni , aut sene peccato a mini Iris pro Iibito omitti , aut in noυos alios pre quem ustu Ecelesarum pasorem , mutari posse : Anatbema sis. Hare ibi. Caeterum talis rituum omissio, vel mutatio est quidem cum peccato , sed non tollit sacramentum r rerum autem sensibilium , de quibus t , qui mur, idest materiae, & formae omissio , aut mutatio , & est cum peccato , & tollit sacramentum, idest facit , quod non fiat sacramentum , etiam aquaecunque aliae res , a Deo non institutae ad taleiae ramentum ei adhiberentur. Secundo vides: quO-
Utrum in segnificatione Geramentorum
requirantuη verba . 4. dis. I. g. I. m. 3. ω di . 13. q. e. s. ad a. , Ee veri. q. 27. an ad Io. AD Sextum sic Proceditur . Videtur , quod in Ggnificatione Sacramentorum i nota. reqvirantur
verba . Dicit enim August. coni. Faust. Iib. I . αa6. ciri med. to. 6. Quid sunt alias quaeque eoνρο- νalia sacramenta, nisi quasi quaedam verba υisibilia Et sic videtur, quod addere verba rebus sensibilibus. in sacramentis, sit addere verba verbis: Sed hoeest
superfluum . Non ergo requiruntur verbal cum rebus sensibilibus in saeramentis . . a. Praeterea. Sacramentum est aliquid unum : Ex his autem, quae sunt diversorum Renerum, non vudetur posse aliquid unum fieri. Cum igitur tes se sibiles, &.verba sint diversorum generum, quia res sensibiles sunt a natura, verba autem a ration , videtur quod ini sacramentis non requirantur verba eum rebus sensibilibus. . . - . 3. Praeterea . Sacramenta novae legis Decesserunt Lacramentis veteris, legis : quia , illis ablatis , ista sunt innituta ut August. idicit i9. coni. Fausti r.
485쪽
non requirebatur aliqua forma verborum. Ergo hec in sacramentis novae Iegis.
. Sed Contra est , quod Apost. dicit Ephes. I. Chr sus dilexis EGIU- , εν tradidit femetipsum pinea , tit utam sanct caret , mundans eam Iaυaero qua in verbo υita . Et August. dicit super Joan.
act. 8o. pos med. eo. accedit verbum alelementum , ω fi saeramentum. ' Respondeo dicendum, quod sacramenta, stetit 'dictum est, c a. 3. bu. qm adhibentust ad hominum sanetificationem , sicut quaedam signa . Tripliciter ergo considerari possune , oe quolibet modo eongruit eis quod meνba rebus sensibilibus adiungantur . Primo
enim possunt considerari ex parte causae sanctifican- cantis , quae est Verbum incarnatum ζ cui sacramen tum quodammodo consormatur in hoc , quod rei
sensibili verbum adhibetur; sicut in mysterio Inea nationis earni sensibili est Verbum Dei unitum. Seeundo possimi eonsiderari sacramenta ex parte hominis, qui sanctificatur, qui componitur ex anima, S corpore , cui proportionatur sacramentalis med cina, quae per rem visibilem corpus tangit , & per verbum ab anima creditur . Unde Aueust. super illud Ioan- ry Iam vis mundi estis propiis sermonem,Sc. dicit: c tram 8o. v soau. a med. D. s. 'Unde es Ua raota viritis sque, ut rονρυν tangae, Er ων
abluat, ns faciente verbo non quis ammm, Jμd quia eredituν δ Tereis possunt eonfiderarii' e patre ipsius significationis saeramentalis. Diest isitem August. in a. de doctr. Christiana, e. Ulai UeS D. 3. quod veνba inteν hominer oblisuerunt princiρ rum βgnificandi r quia verba diversimode formari
Possunt ad signifieandos diversos conceptus mentis τει propter hoe per verba magis distincte possumus e primere , quia mente eoncepimus . Et ideo ad Persectionem siqnificationis saeramentalis necesse fuit , ut significario rerum sensibilium per aliqua verba determinaretur. aqua' enim significare potest S ablutionem propter suam humiditatem , & refrigerium propter suam frigiditatem r sed eum dicitur , Ego te baptim , manifestatur quod aqua uti mur in baptismo ad significandam emundationem spiritualem ,
Ad primum ergo dicendum , quod res visibiles
sacramentorum dicuntur verba per quandam sim,
Iitudinem , inquantum scilicet participanr quandam vim signifieanui , quae princip1liter est in ipsis ver bis , ut dictum est . c in eoν. Et ideo non est su- vernua ingeminatio verborum , cum in sacramentis
486쪽
rebus visibilibus verba adduntur ἰ quia unum eorum determinatur per aliud, ut dictum est. c ibid. Ad secundum dicendum , quod quamvis verba, Maliae res sensibiles sint in diverso genere , quantum pertinet ad naturam rei ; conveniunt tamen in ratione significandi , quae perfectius est in verbis , quam in aliis rebus . Et ideo ex verbis , & rebuς tit quodammodo unum in sacramentis , sicut exmrma, & materia ς inquantum scit. per. verba peris ficitur significatio rerum , ut dictum est . c in eom. . a. praee. ad 3. J Sub rebus autem comprehendu tur etiam ipsa actus sensibiles ; puta ablutio, inu
elio , & alia hujusmodi : quia in his est eadem ratio significandi, & in rebusω Ad tertium dicendum , quod , sicut Aug. dicit
contra Faustum, cl. I9. e. I 6. oe. II. ro. 6. alia deis bent esse sacramenta rei praesentis, Se alia rei sui xae. Sacramenta autem veteris legis praenuntia erant
Christi venturi . & ideo non ita expresse significabant Claristum , si eut sacramenta novae legis , quae ab ipso Christo effluunt , & quandam similitudinem ipsius in se habent ut dictum est . in αν. com. Utebantur tamen in veteri lege aliquibus verbis in his, quae ad cultum Dei pertinent, tam Sacerdotes, rui erant sacramentorum illorum ministri, secumum illud Num. o. Sis benedicetis filiis Ismes, e
Meetis eis Benedicat tibi Dominus Scis quam etiam illi qui illis sacramentis utebantur secundum illud Deuter. a6. Proteor hodie coram. Domino Deo
A P P E N D I X. EX art. habes primo : quomodo per rationemi stendas, merito esse insinuatum a scripturigi, de August. quod ad sacramentorum perfectionem x quiruntur verba. A D. Aug. quidem, ut eomδε scripturia autem , ut Ephia S. secundum quod est kra aνgum. cone. Ubi ex ly υerbo visa nota , quantae virtutist, & quantae necessitatis sint verba in sacramentis . Item per hoc , quod dicitur I. Cor. i se neertam vocem det tuba , quis parabit se ad bi iam 8 Inde enim a simili habetur intentum . Ac si in proposito dicat . Si incertam vocem det aliquis verbandens alium aqua , ve I oleo , &e. idest si sine uerbis exprimentibus conceptum, quem ipse habet, dum perfundit alium aqua, vel oleo ungit, &α qui Raudebit affirmare, hunc esse baptizatum, vel ad om diem sacerdotii. eromotum vel extremλ unctionst
487쪽
rmn requirebatur aliqua λrma verborum. Ergo deein sacramentis novae I et is .
ea , tit illam sanct caret , mundans ea r Iaυσero aua in veris vitae . Et August. dicit super Joan. o. 8o. post med. to. Aecedit verbum aselementum , M saeramentum.' Respondeo dicendum, quod sacramenta, sicut dictum est, c a. 3. hu. qu. adhibentur ad hominum sanctificationem , sicut quaedam signa . Triplicite ergo eonfiderari possune , m quolibet modo eongruitris quod veνba rebus sensibilibus adi gant&ν . Primo
enim possunt considerari ex parte causae sanctificantantis , quae est verbum incarnatum ς cui sacramentum quodammodo conssirmatur in hoc , quod rei
sensibili verbum adhibetur; sicut in mysterio Inea nationis carni sensibili eri Verbum Dei unitum.
Seeundo possunt tonsiderari sacramenta ex parte hominis, qui sanctificatur, qui componitur ex anima, S corpore , cui proportionatur sacramentalis medicina, quae per rem vistbilem corpus tangit , R per verbum ab anima creditur . Unde Aueust. super illud Ioan-ry Iam vis mundi estis propteν sermonem , Sc. dicit: c trafL- is Ioan. a med. eo. q. Unde 'es Via ranta virtus aquae, Me απυε tangar, o eorabluas, nse Delante verbo' ; nori gula dieitur, Ied quia eredituν δ Tereis possunt eonsiderari ex parte ipsius significationis sacramentalis. Dicit autem August. in a. de doctr. Christiana, e. Veis. med. D. 3. quod veνba inter hominet oblisuerunt principarum βgnificandi r quia verba diversimode formari Possunt ad signifieandos diversos eonceptus mentis: S propter hoc per verba mahis distincte Possium eπprimere , quia mente eoncepimus . Et ideo ad persectionem significationis saeramentalis necesse fuit , ut . significario rerum sensibilium per aliqua verba determinaretur. aqua enim signifieare test ες ablutionem propter suam humiditatem , & refrigerium propter suam frigiditatem : sed eum dieitur , Ego te baptieto , manifestatur quod aqua uti mur in baptismo ad significandarit emundationem spiritualem ,
Ad primum ergo dicendum , quod res visibiles
sacramentorum dicuntur verba per quandam sim
Iitudinem , inquantam sei licet participant quandam vim significandi , quae princip1liter est in ipsis ver bis , ut dictum est . c in eον. Et ideo non est su- vernua ingeminatio verborum , cum in sacrameritis
488쪽
rebus visibilibus verba adduntur ἰ quia unum eorum determinatur per aliud, ut dictum est. c ibid. Ad secundum dicendum , quod quamvis verba, Maliae res sensibiles sint in isiverso genere , quantum pertinet ad naturam rei ; conveniunt tamen in ratione significandi , quae perfectius est in verbis , quam in aliis rebus . Et ideo ex verbis , & rebus fit quodammodo unum in sacramentis , sicut ex forma , & materia inquantum scit. per. verba peris ficitur significatio rerum , ut dictum est . in eo m. a. praee. adi Sub rebus autem comprehenduniatur etiam ipsi actus sensibiles ; puta ablutio, inu
elio , & alia huiusmodi : quia in his est eadem ratio significandi, & in rebus. ΑΔ tertium dicendum , quod , sicut Aug. dicit
contra Faustum, cl. I9. c. I 6. to. 6. alia deinbent esse sacramenta rei praesentis, ia alia rei sui
xae. Sacramenta autem veteris legis praenuntia erant
Ciuristi venturi . M ideo non ita expresse significabant Christum , sieut sacramenta novae legis . quae
ab ipso Christo effluunt , & quandam similitua inem ipsius in se habent , ut dictum est . in an eom.
Utebantur tamen in veteri lege aliquibus verbis in his, quae ad cultum Dei pertinent, tam Sacerdotes, rui erant sacramentorum illorum ministri , securi,
um illud Num. 6. sis benedicetis filiis I Baia , σὐeetis cis . Benedicat tibi Dominus &c. quam etiam illi qui illis sacramentis utebantur ,. secundum illud Deuter. ao. Prome hodie coram . Domino Deo suo , quod .
IT X art. habes primo i quomodo per rationem o-I stendas, merito esse insinuatum a scripturis , α Augusti quod ad sacramentorum perfectionem reis quiruntur verba. A D. Aug. quidem, ut eon. A scripturis autem , ut Ephia S. secundum quod est ἐπ argum . conri Ubi ex ly υerbo vitae nota , quan-.tae virtutig , A quantae necessitatis sint verba in sacramentis . Item per hoc , quod dicitur 1. Cor.
in neertam vocem det tuba , quis parabit se ad MLIum Z Inde enim a simili habetur intentum . Ae si in proposito dicat . Si incertam vocem det aliquis Perfundens alium aqua , vel oleo , &e. idest si sine
uerbis exprimentibus conceptum , quem ipse habet , dum perfundit alium aqua, vel oleo ungit, &c. qui Raudebit amrmare, hunc esse baptizatum, vel ad om cunein sacerdotii eromotum ,. vel extrema. unction:
489쪽
armatum t q. d. Nullus . Elementi namque usus almulta potest ordinari ut patet in cor. de aqua γ& ideo eius usus sine verbis declarantibus ad quid tunc ordinetur , est , sicut tuba dans incertam vocem , idest sonans absque si quis determinatis adest Ie quid significandum , puta praeparationem ad ' bellum. Secundo vides; quomodo, Sc.
Utrum requirantuν determinata verba in Sacramentis .
AD Septimum sic proceditur . Videtur , quod non
requirantur determinata verba in Sacramentis Ut enim Philoc dicit, I. I. Periber. eis. princi tom. I Q voces non stina eaedem apud omnes : Sed fatus . quae per sacramenta quaeritur , est eadem apud mmnes. Ergo non requiruntur aliqua determinata verisba in sacramentis . . t 2. Praeterea . Uerba requiruntur in sacramentis , inquantum sunt principaliter significativa , sicut diis elum est: c a. praee. J Sed contingit per diversa ver ba idem significari. Ergo non requiruntur determis nata verba in sacramentis. 3. Praeterea . Corruptio cuiuslibet rei. variat eius cpeciem .' Sed quidam corrupte verba proferunt; nec tamen propter hoc creditur saeramentortim eflectus
impediri; alioquin illiterati , ει balbi , qui ista sa-Cramenta conserunt , frequenter desectum in sacra mentis inducerent. Ergo videtur , quod non requi raptur in sacramentis determinata verba. Sed Contra est , quod Dominus determinata ver ha protulit in consecratione sacramenti Eucharistiae, dicens Matth. 26. Noe es corpus meum. Similiter ci- iam mandavit discipulis , ut sub determinata forma Nerborum baptizarent, dicens Matth. ult. Euntes sere omnes gentes, baptinantes eos in nomine Patris,
εν FHii, γ Spiritus sancti. Respondeo dicendum , quod , si eut dictum est ,
c a. praee. ad a. in sacramentis verba se habent per modum formae , res autem sensibiles per modum mavteriae . In omnibus antem compositis ex materia, &forma principium determinationis est ex parte λ mae , quae est quodammodo, finis , & terminus m teriae. & ideo principalius requiritur ad esse rei determinata sorma, quam determinata materia is ma teria enim determiuata requiritur, ut sit proportio
nata determinatae Brmae. cum ι igitur in socramensis
490쪽
requirantur determinatae res sensebitis , quae se habent in fac ramentis sicut materia , multo magis r quiritur in eis desermiusta forma verborti m. Ad primum ergo dicendum , quod, sicut August. dicit super Ioan. ad . 8o. a med. to. q. verbum Operatur m sacramentis, non quia dicitur , id est non secundum exteriorem sonum vocis , sed quia creditur, ideit secundum sensum verborum, qui fide tenetur. Et hic quidem tensus est idem apud omnes, licet non eaedem voces sint quantum ad sonum . Et ideo, cuiuscunque linguet verbis proseratur talis se
Ad secundum dicendum , quod licet in qualibet lingua contingat diversis vocibus idem significari :semper tamen aliqua illarum vocum est , qua principalius, & communius homines illius linquae utunis tur ad hoc significandum .' Et talis vox assumi debet in significatione sacramenti : Sicut etiam interres sensibiles illa assumitur ad significationem sacramenti , cujus usus est communior ad actum , per quem sacramenti effectus significatur di sicut aqua communius utuntur homines ad ablutionem corporalem , per quam spiritualis ablutio significatur : R ideo aqua assumitur ut materia in bairi ismo.
Ad tertium dicendum, quod ille qui eorrupte prinfert verba sacramentalia, si hoc ex industria facit , non videtur intendere facere , quot facit Ecclesia ;& ita: non videtur perficis saeramentum : si autem hoc faciat ex er re , vel lusa dinguae sit tanta Corruptio , q-ὶommno uineati Meuiutius ς non videtur .perfici sinamentum . Eh Ἐ6e prseeluae contingit, quando sit teorruptio ex parte principii dictionis i puta si loco ejus quod est, In nomine parris , dicat, In nomine matris. si 'vesci hon totaliter auferatur sensus locutionis per huiusmbdi corrupte-Iam , nihilominus perficitur sacramentum . h Praecipue continyit , quando fit corruptio ex parte finis: puta si aliquis dicat , In nomine patrias , σflias: quamvis enim hujusmodi verba corrupte prolata nihil significent ex virtute impositionis ; accipiunt tamen ut significantia ex accommodatione usus . 8e ideo , licet mutetur sonus sensibilis , remanet tamen idem sensus. Quod autem dictum est de differentia corruptionis circa principium , vel finem dictionis, rationem habet , quia apud nos variatio dictionis ex parte principii mutat significationem ἰvariatio autem ex parte finis dictionis ut plurimum non mutat significationem: Quae tamen apud Graesos variatur etiam secundum principium dictionis in