장음표시 사용
501쪽
Et ideo oportebat, ante Christi adventum esse qua dam siqua uisibilia , quibus homo fidem suam protestaretur de futuro Salvatoris adventu. Et huiusmodi signa dicuntur sacramenta . Et sic patet , quod
ante Christi adυentum necesse fuit quaedam sacramenta inssilui ia γAd primum ergo dicendum , quod passio Chri sti
est causa finalis veterum sacramentbrum , quae scilicet ad ipsam significandam sunt instituta . Causa a tem finalis non praecedit tempore, sed solum in ii, tentione agentis .. Et ideo non est inconveniens, ali.
qua sacramenta ante Christi passionem fuisse Ad secundum dicendum , quod status humani g neris post peccatum , & ante Christum , dupliciter potest considerari. Duo modo secundum fidei ratio nem di Et fac semper unus & idem permansit .' quia scit . iustificabantur homines per fidem suturi Christi adventus. Alio modo potest considerari secundum intensionem , & remissionem peccati , & expressae
cognitionis de Christo . Nam per incrementa tem Porum & peccatum coepit in homine magis domina. xi , in tantum quod ratione hia minis per peccatum obtenebrata, non sufficerent homini ad recte vive udum praecepta legis naturae , sed necesse fuit de ter. praecepta in lege scripta, & cum his quaedam fidei sacramenta. Oportebat etiam, quod per incrementa temporum magis explicaretur cognitio fidei rquia, ut Gregor. dicit , c Homyia i 6. in Edecb. a med. per inerementa temporum crevit diυν rae cognitionis augmentundi. Et ideo etiam necesse fuit, quod in veteri lego quaedam sacramenta fidei , quam habebant de christo venturo, determinarentur : Quae quidem comparantve ad sacramenta , quae ita runt ante legem , sicut determinatum ad indetermi natum I quia sci ante legem non fuit determinate Pr' fixum humi ni, quibus sacramentis uteretur, sicut
fuit per legem ; quod erat necessarium & Propter obtenebrationem legis naturalis , & ut esset determinatior fidei significatio ἀAd tertium dicendum, quod sacramentum Melchisedech, quoo fuit ante legem, magis assimilaturiaeramento nostrae legis in materia , inquantum sci 1icet obtulis panem, ερο υinum, ut habetur Gen. I lacrificium novae legis oblation: panis , M Vini perficitur . Sacramenta tamen legis Mosaicae assimilantur rei significatae per sacramentum,sc. passioni Christi : ut patet de agno paschali , Naliis huiusmodi. & hoc ideo , ne propter continui t rem temporis , si permaneret eadem sacrament
502쪽
rum species, videretur λxamenti eiu*em esse com
Ex arti, habes 'imo' ii Unino per irationem stendas, merito ipse Aron 'i scripturis .a August. quod sacran Sara. νψ peccatu ante Chrissum debuerunt esse .. 6. p. ---εiqi is 'Lux sum discursu ponitur in arg. eont..A icripturis, ' in psrhoc , quod sacramenta antilaitu .mgivis Duerar mota in libris Moysi saepe I untiir, ut di
Feramenta fuisse a Deo data, &de illa dari, ides inisse convenienter data, consequu vn sp se hoc est, redeunt in idem. Non enim a Deo, qui eat ipsa s
gentia , potest fieri aliquid vel Minimum es quia mixebeat fieri , id est quod si onv sit, sis
factum. Pro cuius ampliori nouit , ωα-hrmiti ne per dicta scripturarum, vide qu. Iti a re Axecurrendo ad loca ibi citata. Secundo quo
AD. Quartum sic proceditur Q.Videtur quod post Christum non debuerint esse aliqua Sa*ramen i, veniente enim veritate , debet cessare figura i Sin, gratia , oe veritas per Jesum Chri tum facis es, Μ, dicitur Joan. a. Cum igitur sacramenta sint verit tis signa, sive figurae. videtur quod post Christipas. sionem sacramenta esse non' debuerint . . a. Praeterest. Saeramenta in quibusdam elemeniis consistunt, ut ex supradictis patet praeci ara, Sed Apost. dicit ad Galat. 4 man essem- ωai, I ιb Hementis mundi eramur servien*M . n Rautem, temporis plenitudine veniente, iam non λ' mus par est. Ergo videtur , quod non debeamus Deo servire sib elementis huius mundi corporalibus is,
. 3. Praeterea Apud Deum nonis trans Mario , me viri studinis isumbratis , ut dicitur I. ged hoc videtur ad quandam mutationem divinae Η 'τ s, Iu
503쪽
Iuntatis pertinere , quod alia sacramenta nunc a , minibus exhibeat ad sanctificationem tempore gratiae , & alia ante Christum . Ergo videtur , quod post Christum non debuerint alia sacramenta instrutui . Sed Contra est , quod Aug. dicit I9. contra Faustum, e e. I 3.to. 6. quod sacramenta veterra legis stim ablata , quia impleta ; ar alia funt instituta , mistute majora, utilitate meliora, actu faciliora, nu
Respondeo dicendum , quod sicut antiqui Patres
salvati sunt per fidem Christi venturi ; ita 82 nos salvamur per fidem Christi iam nati , & passi . Sunt
autem saeramenta quaedam signa protestantia fidem, qua iustifieatur homo. oportet autem aliis signis significari futura, praeterita, & praesentia . Ut enim Aug. dicit i9. contra Faustum, eap. 16. ante med. so 6. eadem res aIiter annuntiatur facienda, aliter
factat scut ipsa verba, passurus, & passus , non δε-
militer sonant . Et ideo M oportet quaedam alia saias, eramenta esse in nova lege , quibus significe ,, tur ea, quae Praecesserunt in Christo , praeter sa- ,, ceamenta veteris legis quibus praenuntiabantur fuis
Ad primum ergo dieendum , quod , sicut Dion. dicit in s. c. Εcel. hier. c aliquant. a princi status
Novae legis medius est inter statum veteris lagis , cuius figurae implentur in nova lege , ia inter st tum gloriae, in qua omnis nude , & persecte manifestabitur veritas i & ideo tunc nulla erunt sacramenta; Nunc autem, quandiu per De cuium, . in aenigmate cognoscimus , ut dicitur i. ad Cor. 13. Portet nos per aliqua sensibilia signa in spiritualia devenire ; quod pertinet ad rationem sacramento
ad secundum dicendum , quod sacramenta vetexis Iegis Apostolus, c Galat. q. a vocat egena, ω imfrma elamenta, quia gratiam nec continetrant , nec causabant. Et ideo utentes illis sacramentis dicit Α-postolus sub elementis mundi Deo servisse : quia sc. nihil aliud erant, quam elementa huius mundi. N Bra autem sacramenta gratiam continent , & sant. Et ideo non est de eis si matre ratio. Ad tertium dicendum, quod sicut paterfamilias non ex hoc habere monstratur mutabilem voluntatem , quod diversa praecepta familiae suaeproponit pro tem- Porum varietate, non eadem praecipiens hyeme , di aestate; ita non ostenditur aliqua mutatio esse circa
Deum ex hoc , quod Mic sacramenta instituit post Chris
504쪽
Christi adventum , & alia tempore legis r quia alia fuerunt congrua gratiae praefigurandae ἰ haec autem sunt congrua gratiae praesentialiter demonstrandae.
Ex art. habes mimo: quomodo per rationem &dia rectam c haee corp. indirectam haec est solutio argumentorum , quae duo , st. directa , ac νndi ecta , ubique in similibus Iocis temper inteIlia Auntur I interimas haeresim Catharomm dicentium :Nulla esse sacramenta in Ecclesia . Secundo habes: quomodo per rationem ostendas , hanc merito da mnari a Conei timori per hoc, quod de sacramentis novae legis multa tractat, materiam, & formam eo . rum assignando, &c. quod non faceret, ni u eueui. Vide ipsiim in Decreto . seu constit. super unione Armen. Item a Concit. Trid. per hoc, quod in Ilip . R de sacramentis in communi, & de aliquibus in particulari tractat, quia & de caeteris in aliis muI- iis sessioni b. Factis ergo suis concilia ipsa haeresim iIIam omnino destruunt, ac reprobant . . Terrio vides,
De prineiprii essectia Saeamentorum, quies Graria , m sex arti tos dis a. DEinde considerandum est de essectu Sacramentorum . Et Primo de effectu. eorum principali , qui est Gratia. Secundo de effectu secundario, qui est
Circa primum quaruntur sex. . Primo . Utrum sacramenta novae legis lint causa Secundo . Utrum gratia sacramentalis aliquid ad- dat super gratiam virtutum, & donorum.
Tertio. Utrum oeramenta contineant gratiam. Quarto. Utrum sit in eis aliqua virtus ad caulandum gratiam . . a QRinto . Utrum talis virtus in sacramentis derivetur a passione Christi . . . . . Sexto , Utrum sacramenta veteris legis gratiam causarent.
505쪽
AD 'inium sie proeeditur . Videtur , quod Sacra, menta non sint eausa gratiae . Non enim idem videtur esse signum, & causa ; eo quod ratio signi videtur magis effectili competerer Sed sacramentum est signum gratiae. Non igitur est eausa eius. 2. Praeterea . Nullum corporale agere potest ut rem spiritualem; eo quod: agens honorabilius es p tiente , ut August.. dicit ra. super Genesim ad liteis Tam to. in med. ro. 3. Sel subiectum gratiam est meus hominis , quae est res 'iritualis. Non ergo, secramentis possunt gratiam causa re' 3. Praeterea .. Illud, quot est proprium Dei noti debet alleui creaturae attribui, Sed' causare gratiam est proprium Dei, secundum illud Ps. 83, Gratiam ... gloriam dabir Dominus Cum, ergo sacramenta consistant in quibusdam verbis,. & rebus creatis, non videtur quod possint gratiam causare. e Sed Contra est , quod August. dieit super Ioan. c tract. 8o. a med. to. 9. quod aqua, baptismalis coν- pus mugit, . eor abuit: sed cor non abluitur nissi Per gratiam 'Ergo causat gratiam 'r di pari ratione
alia Ecclesiae sacramenta'. - δRespondeo, dicendum. quod neeesse es dicere , δε-
eramenta' noυe legis peν aIiquem modum grariam eam sare - Manifestum est enim ,. quod per sacramenta novae leuis homo Christo ineorporatur : sicut de baptismo dicte Apostolus Galat. 3. Quotquot in Chri i/aprinati esse , Christim induissis. Non autem emetitur homo membrum Christi, nisi, pedi gratiam , 'Quidam tamen dicunt, quod non sunt eausa gratiae aliquid operando sed quia Deus ,. sacramentiae adhibitis , in anima gratiam, operatur et Et ψmnunt exemplum dae illo ,. qui afferens, denarium: plumis heum , accipit centum libras ex Regiv ordinatione ,. non quod: denarius ille aliquid ciperetur ad habendam praedictis peeuniae quantitatem ; sed hoc operatur sola voluntas Regis. Unde & Bernardus dicit in quodam Sermone de coena Domini . c qui in I..ἐκνα
ς α Domini , in inseribitur, de Baptismo ,-
506쪽
et. sicut investitur Canonicus per librum, Abbas,, per baculum , Episcopus per annulum ; sic divi- siones gratiarum diversae sunt traditae sacramen is D tis . Sed si quis recte consideret , iste modus non transcendit rationem signi. Nam denarius plum- heus non est nisi quoddam signum regiae ordinati nis de hoc, quod pecunia recipiatur ab illo: Simi- Iiter liber est quoddam signum , quo designatur traditio Canonicatus. Secundam hoc igitur sacramenta novae legis nihil plus essent quam signa gratiae ;cum tamen ex multis Sanctorum auctoritatibus habeatur , quod sacramenta novae legis non solum significant, sed causant gratiam Et ideo aliter dicendum , quod duplex est causa agens , principalis , & in Irumentalis . Principalis quidem Operatur per virtutem suae formae, cui assimilatur effectus; sicut ignis suci calore calefacit Et Boe modo, nihil potes eausare gratiami, nise Deus zquia gratiae nihil est aliud , quam quaedam particip*ta similitudo divinae naturae, secundum illud 2. Pet
In Magna nobis , . pretiosa promissa donavit , usdiυinae simus i consortes naturae Causa. vero instrumentalis non agit per virtutem suae formae sed solum Per motum , quo movetur a principali agente . Unde effectus non assimilatur instrumento, sed principali agenti ; sicut lectus non assimilatur securi sed arti, quae est in mente artificis. Et hoc modosacramenta nουα legis. gratiam--Adhibentur enim ex divina ordinatione hominibus ad gratiam in eis causandam . Unde Aua ustin. dicit a9: contra Faust. c. med. io..6. J Haec omnia, scit. sacramentalia, sunt, oe transeunt Cirtias tamen , scit. Dei, quae per issa operatur, iugiter manet . Hoc auistem proprie dicitur instrumentum, per quod aliquis operatur m Unde & Tit.,3 . dicitur Salvos nos fecit
palis non proprie potest dici signum effectus , Iicet occulti , etiamsi ipsa sit sensibilis, ti manifestas Sed causa instrumentalis, si sit manifesta, potest diei signum effectus occulti ; eo quod non solum est causa, sed etiam quodammodo effectus, inquantum m vetur a principali agente . Et secundum hoc sacramenta novae Iegis simul sunt causae, & siqna. ti inde est , quod sicut communiter dicitur, efficiunt ques
Miarant. Ex quo etiam patet, quod haueiu perse erationem sacramenti, inquantum ordinantur ad aliquid sacrum , non solum per modum signi , sed e
507쪽
o u 'ARTICULUS, L 33 uti. Utrum Sacraments snt causa gratia.
AD Primum M proceditur . Videtur , quod Sacra
menta non sint eausa gratiae . Non enim idem videtur esse signum, & causa ἔ eo quod ratio signi videtur magis este fui competeret Sed sacramestum est signum gratiae. Non igitur est eausa eius. 2. Praeterea . . Nullum corporale agere potest in
rem spiritualem; eo quod agens bonorabilius es p tiente , ut Augustia dieit ret. super Genesim ad lite. Tam t. 1 in med. rs. 3.) Sel subiectum gratiae est mens hominis , quae est res stiritualis. Non ergo, sacramenta possunt gratiam eausa re 3. Praeterea .. Illud' quod est proprium Dei noti debet alicui creaturae attribui sed' causare gratiam est proprium Dei, secundum illud Ps. 83, σνatiam .. gIoriam dabis Dominus . Cum ergo sacramenta consistant in quibusdam verbis & rebus ereatis, non videtur quod possint gratiam causare. - Sed Contra est quod August. dieit su-r Ioan..c tract. 8o. a med. to. 9. quod aqva haptirinalis corpus tangit , . eor abluit: Sed cor non, abluitur nin, Per gratiam . Ergo causat gratiam : di pari ratione
alia Ecclesiae sacramenta . . δRespotadeo, dicendum. quod neeesse ess dicere, eramenta' novae' legis peη aliquem modum grariam eas-Dνe - Manifestum est enim, quod per sacramenta novae legis homo Christo ine potatur : sicut de ba-vtismo dicit Apostolus Galat. 3. Quotquot in Chrisso baprinati esse , chrisum induissis. Non autem emeitur homo membrum Chiisti, nisi, per' gratiam Quidam tamen dicunt, quod non sunt eausa gratiae aliquid operando sed quia Deus , sacramentia adhibitis , in anima gratiam, Operatur : Et ponunt exemplum dae illo ,. qui afferens, denarium plum. beum , accipis centum libras ex Regis ordinatione οῦ Non quod: denarius ille aliquidi ciperetur ad habendam praedictae peeuniae quantitate ;l sed hoc operatur sola voluntas Regis. Unde & Bernardus dieit in quodam Sermone de coena Domini , c-s G sim
508쪽
et. se sicut investitur Canonicus per librum, Abbasis per baculum , Episcopus per annulum ; sic diviis siones gratiarum diversae sunt traditae sacramenis. D tis . is Sed si quis recte consideret , iste modus non transcendit rationem signi. Nam denarius plum- heus non est nisi quoddam.signum regiae ordinationis de hoc, quod pecunia recipiatur ab illo et Simi-ὲ iter liber est quoddam signum , quo designatur traditio Canonicatus. Secundam hoc igitur sacramenta novae legis nihil plus essent , quam signa gratiae ;cum tamen ex multis Sanctorum auctoritatibuς habeatur , quod sacramenta novae legi; non solum significant, sed causant gratiam Et ideo aliter dicendum , quod duplex est causa agens , principalis , de instrumentalis . Principalis quidem operatur per virtutem suae formae, cui assismi latur effectus; sicut ignis suci calore calefacit . Et Boe modo, nihil potes .ecusare gratiam , nisi Deus ἔquia gratiat nihil est aliud , quam quaedam particip ta similitudo divinae naturae, secundum illud 2. Pet.
L. Magna nobis , . pretiosa promissa donavit , usdiυinae simus i consortes naturae - Cauta vero instrumentalis non agit per virtutem suae formae sed Q- Ium Per motum, quo movetur a principali agente .
Unde effectus non assimilatur instrumento, sed principali agenti sicut lectus non assimilatur securi sed arti, quae est in mente artificis. Et hoc modo sacramenta noυae legiri gratiam ea aut Adhibentur enim ex divina ordinatione hominibus ad gratiam in eis causandam . Unde Auausti v. dicit I9. contra Faust. med. to. 6. J Haec omnia, scit. sacramentalia, sunt, oe transeunt virtus tamen , scit. Dei, quae per ida operatur, iugiteν manet . Hoc autem proprie dicitur instrumetitum, per quod aliquis operatur Unde ti Tit. 3 . dicitur Iuos nos fecispeν Iaυacrtim res euermionis' es IAd primum ergo dicendum. , quod cautia princispalis non proprie potest dici signum effectus ,ilicet occulti, etiamsi ipsa sit sensibilis, & manifestar Sine ausa instrumentalis, si sit manifesta, potest diei signum effectus occulti ; eo quod non solum est causa, sed etiam quodammodo effectuς, inquantum m vetur a principali agente . Et secundum' hoc sacramenta novae Iegis.. simul sunt causae, & signa. de est , qui lil sicut communiter dicitur, e iunx stet Murant. Ex quo etiam patet, quod havem perse erationem sacramenti, inquantum ordinantur ad Mis
509쪽
. Ad secundum dicendum , quod iii strumentum ha- duas actiones : Unam instrumentalem , sutura. Rum quam operatur non in Virtute Propria , sed Virtute principalis agentis r Aliam autem habet aisctionem propriam, quae competit sibi secundum proin priam formam i sicut securi competit scindere rati ne suae acuitatis, facere autem lectum , inquantum est instrumentum artis r non autem perficit instruis mentalem actionem , nisi exercendo actionem pro
Iriam et scindendo enim facit lectum . Et similiter
acramenta corporalia per propriam operationem , quam exercent circa corpus , quod tangunt , em-ciunt operationem instrumentalem ex virtute divina circa animam: Sicut aqua baptismi abluendo corpus secundum propriam virtutem abluit animum, inquantum est instrumentum virtutis divinae . nam ex anima, & corpore unum fit . Et hoc est quod Aug. dicit, loe. Iop. eit. quod corpus tangit , ω corabitiis. Ad tertium dicendum , quod ratio illa procedit de eo, quod est causa gratiae per modum principalis agentis. hoc enim est proprium Dei, ut dictum est.
EX art. habes primo r quomodo per 'rationem irrinterimas haeresim Lutheri dicentis ; saciamenta novae legis dare gratiam his , qui non ponunt obrucem, haeretica est, licet usitata sententia. Item ha resim Armenorum dicentium : sacramentum nullum conserre gratiam , nec possie ; quantumlibet ad eius susceptionem animam suam quis praeparet . Nec Potest diei , quod loquuntur de dare gratiam per mindum principalis agentis ς quoniam sententia usitata In contrarium , quam oppugnare intendunt , nori I uitur, nisi de dare gratiam ster modum secunda-xii, idest instrumentalis, agentis. Patet enim, quod mullus umquam sapiens posuit , sacramenta dare Aratiam per modum principalis cauta : tantum amest , ut sententia haec in isto sensu sit usitata . X eundo habes : quomodo per rationem ostendas . has merito damnari a Concilio Florentin. in Decreto,
seu constitution. super union. Armenor. Novae Ie M gis sacramenta multum a sacramentis differunt M antiquae legis. Illa enim non causabant gratiam,
,, sed eam solum per passionem Christi dandam figurabant. Haec vero nostra&cori tinent' gratiam,
510쪽
QUAEST. I xl I. ART. II. 47 Item a Concilio Trident. session. 7. de sacramense ris cano. a. Si quis dixeris , novae legis sacram menta a sacramentis antiquae legis noli differre :,, nisi, quia ceremoniae sunt aliae , & alii ritus externi: Anathema sit. Haec ibi. Et eau. 6. Si quia ,, dixerit, sacramenta novae legis non continere grais,, tiam, qnam significant : Aut gratiam ipsam nou,, ponentibus obicem non conserre: quasi signa tan- tum externa sint acceptae per fidem.gratiae , velis iustitiae ; & notae quaedam Christianae professio-M nis, quibus apud homi Res discernuntur fideles ab M infidelibus : Anathema sit οῦ γ cas. p. Si quis diis ,, xerit; non dari gratiam Per huiusmodi sacramenis., ra semper , & omnibus , quantum est ex parte se Dei , etiamsi rite ea suscipiant : sed aliquando, ,, & aliquibus i Anathema sit . ,, Haec ibi . Item a
Papa Leone Deeimo in sua Bulla contra errores Lutheri. De qua vide in Addit. q. 8. art. I. appen. Item a D. Aug. ut est in argum. coni. Item ab Adis ditio. articuIorum nutar. 68. Elucid. Caeterum , ne mireris , nec in vera fide ullo modo vacilles , PI Pter hoc , quod Lutherum c ut similes eatholicisam ponentem haeresim audisti quoniam , his me daciis , ad vafre decipiendum simplicium animas, eos uti contra Ecclesiam Catholicam, docuit haeret Corum magister, & pater, scilicet , diabolus . Sed, Di deludantur illusores c ut oportet vide omnino Veritates aureas super totam Iegem veterem , Νυ-
Utrum gratia sacramentatis aliquid addat super
AP secundum sic proceditur. Videtur, quod gratia
saeramentalis non addat aliquid super gratiam Virtutum donorum. Per gratiam enim virtutum, S donorum perficitur anima lassicienter, & quantum ad essentiam animae, δι quandum ad potentias eius. ut patet ex his quae in secunda parte diGa .