Galeni In Hippocratis librum de humoribus commentarii tres, ejusdem Reliquum sexti commentarii in sextum de vulgaribus morbis, itemque septimus et octavus, nuper in lucem editi ac latinitate donati, Jo. Baptista Rasario interprete

241쪽

rio Gabin lib. Hippoc

hiciem, & ad iudicationem tum pro moriaborum,tum uero pro locorum affectorum differentia. nam quae in morbos leuiores, partesque ignobiliores fit, ea est salutaris: quae in grauiores morbos, ac loca praestantiora,perniciosa est. eadem est abscessuum ratio:qui per effluxum fiunt,melioressunt: qui per decubitum, minus commodi censentur.atque ex eis, qui longius ab affecto loco,& in partes aegroti ignobiliores fui, boni fiunt:horuin contrarij, mali. quam ob rern si magna sanguinis copia quouis mOdo excreta sit, in spe salutis esse nos decet. atque aeger per abscessum,& per commutationem incolumis euadet. differunt enim haec inter se, quod abscessus iudicationem afferat,aegrotumque omnibus liberet m0lestijs: commutatio uero aliarum accesso'num, laborum que principium habeat: ut locus is corporis, in quem noxiorum bu morum est facta commigratio,aliud etiam tempus ad concoctionem requirat . Cum

autem magna sit crudorum humorum c0

pla, tum fieri abscessus siolent. qui si exigssi sint, nihil plane iuuant: si magni, eos fer

re natura non potest. Itaque eorum, q*η

242쪽

in uentre concoquuntur, excrementa per aluum deiecta cruditatem , concoctionemque sua forma indicant: eorum quχ in pectore, ac pulmone, quae tussi excerinuntur: eorum, quae in cerebro, quae pernareS educuntur : eorum, quae in uenis, quae cum urinis effluunt. Ipse autem plerrisque in locis ceset maturationes esse spectandas.est autem perspicuum,omnia,que moderate calfaciunt, maturationes esticere , cuiusmodi sunt cibi, perfusiones,& c taplasmata.frictio quoque modicao balneum huius sunt generis . ac nunc etiam mandat,ut abscessus contemplemur. quocirca si ad uentrem excrementa vergant, eis adiumento esse debebimus usiu clysterum, in quibus sit uis materiem illuc a trahendi : & item usu eorum, quae in tota uictus ratione ad id ipsum accommodata censeantur. si ad renes ferantur, usu eoru, quibus urina cieatur. si ad colon, acribus illud medicamentis erit calfaciedum. quae in re illud non est ignorandum, cruda, &incocta ad malos conuerti absces ius.quod in caussa fuit, ut praecedenti oratione di-Xerit, qualia iudicent : in hac uero scri-α o a pserit,

243쪽

psierit,Qualia prosint:propterea quod quae

prosunt, eae iudicationem afferre , & sol uere morbum possunt; at quae nocent, eae neque criticae sunt, neque morbum propellunt. Deinde ueros modos adhibet, quibus abscessus fiant,& ad bonum, &ad malum terminentur. Praeterea docet,

neque in ipsis accessionibus, dum adsunt, nequc si mox futurae sint, prodesse abscessus,si tunc fiant: sed neque etiam in pedum frigore; uerum cum morbus deorsum inclinat . in illo enim m

244쪽

de humoris. comm. II a i 3 Desunt multa: desiderantur enim in libro antiqui mo a patella s in altero tressunt alba relicta.

Vt in libris, qui sunt de methodo meden di, exposuimus. nee minus etiam in libri de crisibus haec sumus persequuti.Sed haee ad aliquod memoriae lumen asserendum dicta sint nobis. tantam enim,talemq; asserunt utilitatem, ut neque me bis eadem scribere, neque eum,qui cupiditate, studioque doctrinae trahatur, legere iterum,pigere ullo modo debeat.

1ninaerestionibus per elatuitum repetentibus ribs dandi non Funt.neque cogere oportet,sed ante iudicationes, detrahere de tu, quae offeruntur.

Agit hoc loco de ratione uictus aegro torum : quam rem ipse in libris de ratione uictus in morbis acutis plane docuit: ac nos in commentarijs in illos libros editis

245쪽

1 14 Ga inlib. de Hippoc.

quicquid ad eam rem pertineat, cumulate mestitimus. Loquitur autem de longis, acutisque morbis:atque in acutis quidem, quorum status & iudicatio intra primum quaternionem futura sit, modo uires robustae sint, aegrum in perpetua inedia continebimus: exploratum enim habemus,in singulis morbis totam uictus rationis forma duobus e scopis duc tum ex futuro totius morbi statu, tum ex uiribus aegrotio in qui bus uero iudicatio primam hebdomadam non sit superatura, si uires sint ualidae; sola aqua mulsa uti sufficiet. Si uero non iam setis uiribus aesroti confidamus, piissinae

cremorem Osferemus. atque ut quispiam accommodate possit singillatim cibos da-ire, in hac etiam satione declararicum molnet, cauendum esse, ne quid in exacerbationibus demus: ut cum neque iam adsentinacerbationes, neque iamiam sunt futilarae, cibum praebeamus: sed cum declinant, ac desinunt.Ceterum quonam potissimum modo futurum morbi statum praenosca xhiquo iudicatio fit , in primo de crisibus libro dictum est. nunc uero id soluna dioere: conuenit, a morbis ipsis declaratum

246쪽

quam inter se proportione seruaturae sint , accessiones,&quae sit ipsemni conditio,

ut inter febres intermittentes, tertianam' habere celerem iudicationem; quotidivnam uero, longam: quartanam, longioris. 'inter continuas, ardentem et se acutam: fumantes uero cum humoris succensi copia, diuturniores: medias inter has esse semitettianas.quomodo autem has febres omnes

in prima cognoscere inuasione quispiam possit, nos in secundo de crisibus copiosissime docuimtis.non est autem oportunum,

ut quae iam alij s in locis recte diximus,huc' transferamus: & de eadem re loqui in pleris': locis sepe conemur. quocirca ad sententiam nobis propositam redeamus. It que uictus ratio ad tria capita potissimum redigitur: ut quanta, ut qualia, ut quomo do des, intelligas. quantum uero sit dat dum, alibi est declaratum,ut in libris de ratione uictus in morbis acutis ,& item inaphorismis; ut cum ait, Qui augentur,plia crimum natiui caloris habent: itaque pluri ,, mi alimenti indigent. itemque in illo loco, Ventres hieme, & uere sunt natura calidis ἀ

simi, & somni longissimi: quam ob rem his r

247쪽

ia Iemporibus plura quoque alimenta dandavi sunt. de qualitate aute disseruit in eo aph6ει risisse, cuius initium est, Humidae dinos omnes febricitantibus prosunt. denique uero de modo egit in illo , Quibus semel,

aut iterum, aut plura, aut pauciora,& particulatim e dandum uero est etiam aliquid tempori, regioni, aetati, & consuetudini. tum in eo,qui hunc aphorismum deinceps excipit, & item in alio, quem esse eundem cum eo, qui nunc est in manibus, affirmamus : nisi quod in uno, aut duobus uerbiso dissert.Sic enim se habet: Qui per circuitus

exacerbantur, nihil dare, nec cogere, sed detrahere de his, quae offeruntur, ante tu dicationes oportet. In morbis autem,qui ordine quodam inuadunt, ex ipsis exace bationibus , quo praecipue tempore dare cibum conueniat, cognoscere poterimus

at si accessiones quidem fiant,non tame statis circuitibus,neque ordine seruato,in ijsui aut ne uix quidem uerum & accommodatum cibi osserendi tempus inueniri p0 test.in ijs uero, quae per circuitum redeut ordinemque seruant, uitare oportet,ut di

Zimus, ne in principio demus. quo, ne, si

248쪽

cut in oratione superiore ipse censuit, iam praesente, ne ue mox futura accessione aegrum alamus. Dixit autem ante iudic

tiones: si futuram esse iudicationem suspiacemur. Vel potest etiam intelligi perinde, ac si dixisset, ante statum:siquidem iudic tiones insatu morbi fieri solent: quod rilibris de cristibus demonstratum est.erit igitur accommodatum & tutum , aegros in morbi declinatione alere.

Quae iudicantur , iudicataque ἀπαρ sunt , nec Inrouere, nec quicquam nouare, siue medicamentis, siue aliis irritamentis: sed omittere oportet.

Est ab Hippocrate haec pronunciata sententia, Incipientibus morbis , siquid mouendum uidetur, moue: uigentibus uero,

praestat quiescere: propterea quod omnia symptomata circa principia & fines imbecilliora simi: circa statum, ualentiora: ac circa statum iudicatio fere fit. unde planu est, nihil mouendum, nihilque innovan dum.si enim in iudicatione quaedam fit turbatio, magnaque concertatio esse solet, certe sequitur,ut natura labore conflictata neque

249쪽

neque remedia, neque medicamenta, neque irritamenta ferre queat. Itaque cum fit iudicatio 'totum negotium eli naturae committendum, ut ne tu, quidpiam molitus, magis praegraues, aut ad immoderatam euacuationem irriteS, atque ita aegr0to mortem afferas. Cum igitur Itbrsit propositum, medicamentum dare , quod aluusubducat, eaue, ne id facias in morbi exbcerbationibus, atque inuasionibus, & diebus ijs, in quibus fiet i iudicationes solentit et uis enim medicamenti corrumpitur,quod 4 Qrte humores. sursum vergant, & contra, quam ut fieri euacuationem oporteat. Si uero necessitas urgeat, ut uacuare cogaris r in exacerbatione, tum scito , per superi0' res parteS esse euacuandum, ut per sangui

enis profluuium, aut uomitum, aut quid hu iusmodi. cum uero exacerbatio desierit, tum per inferiora evacuabis, ut per urina, aut per sedem, & eiusnodi loca, quem Lmodum esse accommodatiusa uidebitur.' Idem esse post iudicationem faciend. monet:praesertim si morbus iudicatus m , hoc est perfecte: in quam significati0ῖς usus eodem adverbio est Hippocrates ide Pria 'secundo

250쪽

sedulido de ratione uictus in morbis acu tMSelliquod hicait - in aphousimis est nuper. Significat enim j llior ῆι ,-di is,& integre, & non diminuabsolutαiQuare si perfecta iudicatios si pisa, aut fiat,iubet,iit totum negotium natus permittamus, ac nos nihil nouimuli MiSi uero nop integre, sed diminute sat Fudicatioymonet,ut quod restat nos fas etlimug Etenim si iti aphorisinis pro uer-l bd Gjί, hoc est nuper, scriptu esset rhetin integre ' perfecte, certe nullus scru- 4hiectus esset inanimis interpretumi vis uerbi Et sigmficatione controuem p tintibus Quidam enim uolunt Getisc signi scaro in diebus ἀρ-ιζὶ hoc est paribus : und minime uerum est, quemadmodum ipso in loco a nobis eXplicatur.

Iudicantia in melius, non statim appareant. I

i 'd ait statimaignificat hoc loco ide, quod iri principio. morbi porro principiuintelligo totum illud tempus, in quo non dum fiunt signa concoctionis. hac autem de significati'ne dictuin est a nobis alio in loco. cum enim morborum tempina diui