장음표시 사용
301쪽
eorum deminuisse videretur, ipse in Haeduos proficisci statuit Senatumque omnem et quos inter controversia esset ad se Decetiam evocavit. Cum prope omnis civitas eo convenisset, docereturque paucis clam convocatis alio loco, alio tempore, atque oportuerit, fratrem a fratre renuntiatum, cum leges duo ex una familia vivo utroque non solum magistratus creari vetarent, Sed etiam in senatu esse prohiberent, Cotum imperium deponere coegit, Convictolitavem, qui per sacerdotes more civitatis intermissis magistratibus esset creatus, potestatem obtinere iussit. 34. Hoc decreto interposito cohortatus Haeduos, ut 0n 1 troversiarum ae dissensionis obliviscerentur atque omnibus omissis rebus huic bello servirent eaque, quae meruiSSent, prae
mia ab se devicta Gallia exspectarent equitatumque omnem et peditum miliari sibi celeriter mitterent, quae in praesidiis rei frumentariae causa disponeret, exercitum in duas partes divisit:
Anm. . . . I 51. l. c. - Decetiam
fanden, orthin. 3. docereturque, Subjelit is Casar. alio loco, alio tempore, atque o Or- tuerit, amungeliorigen Orte undisuun geh6rigeraeit - oportuerit, line Ritelisich au die Onsec temporum stoliti die irrealen usdruche des Κ6nnens und Mussens, etche in deror. rect im Indic Pers. Stehen mutiten, in de Or obi meis i Conj. Perf., cf. I. 11. 3 debuerint I. 3I potuerit V 27 4 fagegeia c. 52 3 potuisset. fratrem a fratre renuntiatum, Cotus vo seinem ruder aleciiucus ais dom Orsitgende de Wahiversamm- lung renuntiare is das in Rom
Wa ther, Caesaris eli. Gall. IV.
versati v - massiStratus, Scit Vergobreten, s. c. 32. 3. - intermissis
34. I. interposito, C. War gleich-sam ais Schiedfrichtor und Vermittier aulaeireten. - huic bello seruirent, huic bello operam darent, s. Cornet. Hamilc. 1. 3 paci serviundum putavit; ander IV. 5. 3 cum incertis rumoribus a
302쪽
quattuor legiones in Senones Parisiosque Labieno ducendas dedit, ex ipse in Arvernos ad oppidum Gergoviam Secundum flumen laver duxit equitatus partem illi attribuit, partem sibi reliquit. Qua re cognita Vercingetorix omnibus interruptis eius fluminis pontibus ab altera fluminis parte iter sacere coepit.
35. Cum uterque utrique esset exercitus in conspectu fereque e regione castris castra poneret, dispositis exploratoribus, necubi effecto ponte Romani copia traducerent, erat in magnis Caesari difficultatibus res, ne maiorem aestatis partem flumine impediretur, quod non fere ante autum num laver vado transiri solet. Itaque, ne id accideret, silvestri loco castris positis e regione unita eorum pontium, quos Vercingetorix rescindendos curaverat, postero die cum duabus legionibus in occulto restitit reliquas copias cum omnibus impedimentis, ut consuerat, misit dimidiatis quibusdam cohortibus,
serviant. - ab se geh6rtis exspectarent. - mitterent, nichi nach Decetia, sonder nach Gergovia, Wohin C. marschiere Wolite. - in prae
transporte gis icheri rei frumentariae causa . 2. in Senones Parisiosque, cf. c. 4. 6. - ad oppidum Gergoviam, Stad de Arverner, austinem Berge dea Auvergne-Gebirges, am sudiichvo Clermoni-Ferrand cf. c. 36. 1.3. Qua re costnit Uereingetoriae. Derselbe a nacti dem Aufbrucho Casars o AvarΙcum aus seiner Stellung et Mehun-sur-Yevre nach
35. 1 uterque utrique, die ungeW6hn-
des Pron uterque dient gum Ausdruch de regi proheu Vertistitnisses ebenso Wi b. Αlex. 4. 1 cum uterque utrique insidiaretur. Gew6hnlic findo sichsons in diesem Sinne die Zusammen- stellunide Pron uterque u alter, es Sall. Iug. 18 12 utrique alteris freti: Cic. de off. I. I. 4 quorum uterque Suo studio delectatus contempsit alterum. - e restione eastris, hἀufiger findet siche regione mi dem Gonoti v cf. grae regione unius eorum pontium, C. 36.5 e regione oppidi. - dispositis ea- ploratoribus, scit a VercingetorΙge. 2. Caesari, Dati des Interesses. in magnis . . . dii hciatatibus . . .
Ne . . . impediretur, cf. c. 10. 1.
303쪽
uti numerus legionum constare videretur. iis, quam longissime possent, progredi iussis, cum iam ex diei tempore coniecturam caperet in caStra perventum, isdem sublicis, quarum pars inferior integra remanebat, pontem reficere coepit. Ἐeleriter effecto opere legionibusque traductis et loco castris
idoneo delecto reliquas copias revocavit. Vercingetorix re cognita, ne contra Suam voluntatem dimicare cogeretur, magnis itineribus anteeeS8it. 36. Caesar ex eo loco quintis castris Gergoviam perve Init equestrique eo die proelio levi acto perspecto urbis situ, quae posita in altissimo monte omnis aditus difficiles habebat, de expugnatione desperavit, de obsessione non prius agendum constituit, quam rem frumentariam expedisset. At Vercinge 2 torix castris prope oppidum in monte positis mediocribus circum se intervallis separatim singularum civitatum copias collocaverat atque omnibus eius iugi collibus occupatis, qua dispici
b. quarum pars inferior, da deruntere, aus de Wasse nichil ervorragendo ei de St1mma noch vor-hande War, o honnte C. in urger
6. revocavit, nach Dio Cass. 40 35geschali dies sthren de Nachi. 7. magnis itineribus antecessit, umGergovia vortieris besetZen.
2 separatim singularem civitatum copias cf. c. 19. 2 generatimque
304쪽
poterat, horribilem speciem praebebat principesque earum civitatum, quos Sibi ad consilium capiendum delegerat, prima luce cotidie ad se convenire iubebat, Seu quid communicandum, seu quid administrandum videretur, neque ullum fere diem intermittebat, quin equestri oelio interiectis sagittariis, quid in quoque esset animi ac virtutis Suorum, periclitaretur. Erate regione oppidi collis sub ipsis radicibus montis egregie munitus atque ex omni parte circumcisus; quem si tenerent noStri, et aquae magna parte et pabulatione libera prohibituri hostes videbantur. Sed is locus praesidio ab his non nimis firmo tenebatur. Tamen silentio noctis Caesar ex castris egressus, priusquam subsidio ex oppido veniri posset, deiecto praesidio potitus loco duas ibi legiones collocavit fossamque duplicem duodenum pedum a maioribus castris ad minora perduxit, ut tuto ab repentino hostium incursu etiam singuli commeare
3. earum civitatum, di sie ih mangeschlossen atten. 4 equestri proelio interiectis astittariis, liber ipse amplasWeis cf. c. 8. I. Die ei tergesechte sandenκWischen Gergovia und demissimischen Lager stati. - quid in quoque esset animi ae irtuti suorum, da distributive in quoque chlieti sicli un- mitteibar an das Pron interrog quid, nichi an das Pron possess au deunteletteres suorum militum nimminicht i quid an dum distributi ven Sin vo in quoque Antei und stetit darum nach cf. Liv. XXII. 7. 10 quae
cuiusque suorum fortuna esset.
5. e restione oppidi collis, an derSudseite, artis Fusse des Gergoviaberges sub ipsis radicibus montis erho sicli di Roche lanche, in Κalhfelsen vo massigem Umfang, deraber besonder nach Suden steil abfiet
circumcisus). - aquae restria parte,
T. Tamen obWohi de Huget ausser-ordent licti est vo Natur egregie munitus War und ei ne Besaigung
305쪽
37. Dum haec ad Gergoviam geruntur, Convictolitaviso Haeduus, cui magistratum adiudicatum a Caesare demonstravimus, sollicitatus ab Arvernis pecunia cum quibusdam adulescentibus colloquitur; quorum erat princeps Litaviccus atque eius fratres, amplissima familia nati adulescentes Cum his praemium communicat hortaturque, ut se liberos et imperio natos meminerint. Unam esse Haedu0rum civitatem, quae certissimam Galliae victoriam detineat; eius auctoritate reliquas contineri qua traducta locum consistendi Romanis in Gallia non fore. Esse nonnullo se Caesaris beneficio adfectum, sic tamen, ut iustissimam apud eum causam obtinuerit; sed plus communi libertὴti tribuere. Cur enim potius Haedui de suo iure et de legibus ad Caesarem disceptatorem, quam Romani ad Haeduos veniant Celeriter adulescentibus et oratione magistratus et praemio deductis, cum se vel principes eius consilii fore profiterentur, ratio perficiendi quaerebatur, quod
quorum erat princeps Litavieeus atque eius fratres, um Litaviccus is die Hau pipersonisu egeichnpes, is das
quendi causa C. Arpineius . . . et
quantoque in periculo et castra et thgiones et imperator ver8aretur. 2 praemium, pecunia in I, dio estochungssumme. - imperionatus, ebore und bestim mi urHerrschast. 3. detineat, inhalion undis imForischreite hemmen. - contineri, fest und darum guruckgehalten,er-den, scit vom Absallio deni6mern. traducta, scit gum gallischen
Bunde. 4. ut iustissimam apud eum causam
6 deduetis, vom rechtenmege ab- gelonlit, aher verteitet cf. h. c. I. T. I deductum ac depravatum. principes eius consilii, si Wolite an die Spitκ de Unternehmens reten, cf. V. 54. 4 principes inferendi pili.
306쪽
civitatem temere ad suscipiendum bellum adduci posse non confidebant. Placuit, ut Litaviccus decem illis milibus, quae Caesari ad bellum mitterentur, praeficeretur atque ea ducenda curaret, fratresque eius ad Caesarem praecurrerent. Reliqua qua ratione agi placeat, constituunt.1 38. Litaviccus aecepto exercitu, cum milia passuum circiter XXX a Gergovia abesset, convocatis subito militibus lacri mans, Quo prosciscimur, inquit, milites omnis noster equitatus, omnis nobilitas interiit principes civitatis, Eporedoriae et Viridomarus, insimulati proditionis, a Romanis indieta eausa interfecti sunt. Haec ab his cognoscite, qui eae ipsa caede fugerunt; nam ego fratribus atque omnibus meis propinquis interfectis dolore prohibeor, quae stesta sunt, promin tiare. Producuntur hi, quos ille edocuerat, quae dici vellet, atque eadem, quae Litaviccus pronuntiaverat, multitudini exponunt: equites Haeduorum interfectos, quod collocuti cum Arvernis dicerentur ipsos se inter multitudinem militum occultasse atque ex media caede fugisse. Conclamant Haedui et Litaviccum obsecrant, ut sibi consulat. Quasi vero, inquit ille eonsilii sit
reS, ac non neceSse sit nobis Gergouiam contendere et eum Arvernis nosmet coniungere. An dubitamus, quin nefario facinore admisso Romani iam ad nos interficiendos concurrant flProinde, si quid in nobis animi est, persequamur eorum mortem,
qui indignissime interierunt, atque hos latrones intersiciamus. Ostendit cives Romanus, qui eius praesidii fiducia una erant.
7. Placuit ut ... praesceretur, cf.dagegenis. 29. 4 sibi numquam placuisse Avaricum defendi. - decem illis milibus cf. c. 34. 1.38. 2 indiet causa, non dicta
thre annehme, cf. c. 8 4 ut suis fortunis consulat.
fidas lingi gerade so ais ob alien
Ernstes μ. - consilii it res, cf. c. 45. 9 occasionis esse rem, non proelii V. 49 6 Erat magni periculi res. ae non und nichi vielmehrμ, cf. Ε. S. 3I3 Anm. . . . 1 53 3 Zus. 1. 8. An dubitamus, liber an in derargumentierende Frage LAE S. 283 S. . 166 . Zus. 3. 9 cives Romanos, dmische aus-
307쪽
Continuo magnum numerum frumenti commeatusque diripit, ipsos crudeliter excruciatos interficit Nuntios tota civitate l0 Haeduorum dimittit, eodem mendacio de caede equitum et principum permovet; hortatur, ut simili ratione, atque ipse fecerit,
Suas iniurias perSequantur.39. Eporedorix Haeduus, summo loco natus adulescens 1 et Summae domi potentiae, et una Viridomarus, pari aetate et gratia, Sed genere dispari, quem Caesar ab Diviciaco sibi traclitum ex humili loco ad summam dignitatem perduxerat, in equitum numero convenerant nominatim ab eo evocati. mis erat luter se de principatu contentio, et in illa magistratuum controversia alter pro Convictolitavi, alter pro Coto summis opibus pugnaverant. ix his poredorix cognito Litavice con 3 Silio media sere noctu rem ad Caesarem defert; orat, ne patiatur civitatem pravis adulescentium consiliis ab amicitia populi Romani deficere quod futurum provideat, si se tot hominum nulla 4 eum hostibus coniunxerint, quorum salutem neque propinqui neglegere, neque civitas levi momento aestimare posSet. 40. Magna adfectus sollicitudine hoc nuntio Caesar, quod ISemper Haeduorum civitati praecipue indulserat, nulla interschassten dies halte sicli unter de Schut des Litaviccus gestelli, da si vo seinem Absal nichis ahnten. 10. ota civitate, im Bereiche des
gangen Staates. - permovet, e suchi si Euaevegon. - suas iniurias, das Pron possess. vertrit de Genetiv.
commendatum. - convenerant, sie
2. in ilia magistratuum controversia, cf. c. 32. 3. 4. levi momento aestimare, durch
308쪽
posita dubitatione legiones expeditas quattuor equitatumque omnem ex castris educit nec fuit spatium tali tempore ad contrahenda castra, quod res posita in celeritate videbatur: C. Fabium legatum cum legionibus duabus castris praesidio relinquit Fratres Litavicci cum comprehendi iussisset, paulo ante repperit ad hostes profugisse. Adhortatus milites, ne
necessari tempore itineris labore permoveantur, cupidissimis omnibus progressus milia passuum XX agmen Haeduorum conspicatus immisso equitatu iter eorum moratur atque impedit interdicitque omnibus, ne quemquam interficiant. Eporedorigem et Viridomarum, quos illi interfectos existimabant, inter equites versari suosque appellare iubet. Iis cognitis et Litavicci fraude perspecta aedui manus tendere et proiectis armis mortem deprecari incipiunt Litaviccus cum suis clientibus, quibus more Gallorum nefas est etiam in extrema fortuna deserere patron08, Gergoviam profugit. 1 41. Caesar nuntiis ad civitatem aeduorum missis, qui Sia beneficio conservatos docerent, quos iure belli interficere potuisset, tribusque horis exercitui ad quietem datis castra ad Gergoviam movit. medio sere itinere equites a Fabio missi.
4. Adhortatus milite3, e . . . per
c. . v. b. c. I. 28 4 moniti . . . ut vallum caecum fossamque caveant findet sic dor Conjunct. Praes. necragari tempore, s. c. 32. 2. permoveantur milam utilWerdenμ, cf. c. 53. I. - cupidissimis, scit pugnandi. - ne quemquam interficiant,
das Pron indefinit quisquam in einem negative Finalsatet is nichi eradeselten es findet sic, edoch nur darin, Wen die Negatio aligemelne undenergische werde soli, cf. VIII. 48. ne in conspectum veniat cuiusquam Romani; da gege V. G. 1 ne quis
quem prius Vulneret. 6. manu tendere, eichen de Ergebung, cf. c. 48. 3.7. patronos, demnach mularim el-
e. 52 3. c. 88 6. 2. summis copii8, mi de gangen Streiimachi, cf. V. 17. 5. - tra,
309쪽
quanto res in periculo fuerit, exponulat Summis copiis astra oppugnata demonStrant, cum crebro integri desessis Succederent nostrosque adsiduo labore defatigarent, quibus propter magnitudinem castrorum perpetuo esset isdem in vallo permanendum. Multitudine sagittarum atque omnis generis telorum multos vulneratos ad haec sustinenda magno usui suisse tormenta. Fabium discessu eorum duabus relictis portis obstruere ceteras pluteosque vallo addere et se in posterum diem similemque emum apparare. iis rebus cognitis Caesar summo studio militum ante ortum solis in castra pervenit. 42. Dum haec ad Gergoviam geruntur, Haedui primis Inuntiis ab Litavicco acceptis nulluni sibi ad cognoscendum Spatium relinquunt. Impellit alios avaritia, alios iracundia et temeritas, quae maxime illi hominum generi est innata, ut levem auditionem habeant pro re comperta. Bona civium Romanorum diripiunt, caedes faciunt, in servitutem abstrahunt. diuvat rem proclinatam Convictolitavis plebemque ad furorem impellit
Stadi. - quibu . . . i8dem, egen- sat et integri defessis succederent. 3. tormenta dis grossern ur*eschosse, atapulten und Ballisten cf. II. . . 4 discessu eorum, et Weggangeder Feinde. relictis ossen gelassen μ.
pluteos, cf. c. 25. I. b. summo ludio militum . . . in
Litaviccus ah sind. - spatium, cf. e. 48. 4. 2 levem auditionem habeant pro re comperta cf. IV. 5. 3 cum incertis rumoribus serviant. Dis eicht-gla ubighei de Gallier War pruch-Wdrilich, cf. Martial Epigr. V. L 10 et tumidus Galla crudelitate fruar. 3 cirium Romanorum, die romischen Κausleute, On denen Gallien volt War, es. Cic. pro Fonteio V. 11 reserta Gallia negotiatorum, plena civium
Romanorum. - in seruitutem abstra
nigen . - rem proclinatam, rem,
quae in interitum vergit den remvroclinare, in Sache in ine
310쪽
ut facinore admisso ad sanitatem reverti pudeat M. Aristium tribunum militum iter ad legionem facientem fide data ex oppido Cabillono educunt idem facere cogunt eos, qui negotiandi causa ibi constiterant. Hos continuo in itinere adorti omnibus impedimentis exuunt repugnantes diem noctemque obsident; multis utrimque interfectis maiorem multitudinem armatorum concitant.1 43. Interim nuntio allato omnes eorum milites in potestate Caesaris teneri, concurrunt ad Aristium, nihil publico factum consilio demonstrant quaestionem de bonis direptis decernunt Litavicci fratrumque bona publicant legatos ad Caesarem sui3 purgandi gratia mittunt. Haec faciunt reciperandorum suorum causa sed contaminati lacinore et capti compendio ex direptis bonis, quod ea res ad multos pertinebat, et timore poenae exterriti consilia clam de bello inire incipiunt civitatesque reliquas legationibus sollicitant. Quae tametsi Caesar intellegebat, tamen, quam mitissime potest, legatos appellat: nihil se propter inscientiam levitatemque vulgi gravius de civitate
iudicare neque de sua in Haeduos benevolentia deminuere. Ipse maiorem Galliae motum exspectans, ne ab omnibus civitatibus circumsisteretur, consilia inibat, quemadmodum a Ger-5. iter ad legionem facientem, edentalis it inerobteilun Sol daten, cf. D repugnantes diem noctemque obsident. - de data, unier Zusicherun Delen Geleites. - eae spido Cabillono, in Stad der aduer, heuto Chalon sur Saone. - idem
facere, scit exire. 43. . eorum milites, anstat des et erWartende suos milites, s. c. I. 6. - publico consilio, civitatis consilio.
2 gratia mi de Funktion inerPraposition findet sic bo C. nurhi eris. b. c. II. 7. 3 cf. IV. 13. sui purgandi causa. 3. eontaminati facinore, schuldbesseelit undisugloich schuldbeKulat. eapti eo odio eae direptis bonis, goblendet urch de GeWinn, deu sieaus de geraubten liter 2 giehengedachien uber das adjektiviscite ex direptis bonis cf. c. 12 6 Centuriones in oppido. - quod e res ad multos pertinebat, et viete austeute onder Plunderung etrosse Waren, und deshal die Bout gros sein
b. ab Gergovia, liber die Prstposition et Stadtenamen L . S. 177
Anm. . . . 19 Zus 2. - Omnem ercitum contraheret, er olitosein sech Legione mi de vier Legionen, Wolche e unter dem Belahides Labienus in das an de Pari. ster eschichi atte cs. c. 34. 2),
veretnigen. - ne profecti . . . vide
retur, egisthi sic au a Gergovia discederet. - nata a timore, fVIII. 48 9 ab iusto nasci timore.