장음표시 사용
41쪽
a DE CREAT Iim svidebatur, locutionis ι- converti, quod ut olim factum ita nuper denuo est institutum disp. 3. Loc de Deo, th. 18. iit
ita nobis vel invitis quaedam macula aspergeretur , icctve levi' aentissime ac propriissime de Dei infinitate alibi non semel pro- nunclavissemus nolui san committere mea sponte, ut vel mini s. mum exluberetur, unde cavillandi ansam aliquam arriperet tequidem omnino oportebat talem hominem, qui ita quidlibet in haeresin abripere proclivis est, ut vel ex unico vocantilo forte minus proprie exhibito, contumeliam in proximum de cujus pio niti. o ac sensu meliore se non dubitare proster costitur, conatu omni concitare allaboret, talem, inquam , omnino oportebat non ita oscitanter in ipsa creationis definitione, productionem n omittereri ac interim in ipso disputationi, titulo e cientiam ex eo inculcare, nisi longius a caeteris Ortho- coxis hic in oppositum recedat, ac tacitum haereseos fermentum corde foveat: imprimis cum in Graeca Latina dictione non staeque usitatus hic loquendi modus, nec satis adeo manifestus esse et o queat sensus. Polito ergo am nobis, qu bd creatio sit productio exemisi ad creationis essentiam, qua creatio est, non refert sivencia fit in temporis principio, sive non Nam xhodie creantur Vere proprieq; rationales animae, cum tamen temporis princi- pnim non sit amplius, Nisi forte has quoq; ex Dei substantia de cerpi quotidie, Theologus cxistimat. quam sciatentiam non ob scure probare videtur disp. r. Loc de Creation th. 9. ubi illud
Maronis non longe a veritate abesse credit: Devi nam ire per omnes, c. Hincpecudes, armcuta, VI K. O s, eum omia crarum, suemquesbi tenuesia cntem arcessiere vitas.
21. Sed de hoc suo loco videbim is. Et sane, cum Deus inprincipio
creasse dicitur tum Terram, non intellis tui principium temporis, sed momentum ortus rerum, quo primo quippiam producebatur Verbo divino, quod esset petaeter Iacum vid. Thcat. Nat.
Univ. p. I disp. 3. q. a. a. Nam, siquidem, vel teste ipso nostro . Theologo, disp. 3. Loc de Creat. th. I. 6. Uum caelo ruincum Angelis ante reliqua omnia sit productum, principium sane temporis hic non intelligendum est , cum illi ad visibilem hiluc
Mundum non pertineant; atque adco, cum sine motu non sitem -
42쪽
pus, ad tempus nullaan habeant respectum , sed mensurenturae xo. In qu daemo utiq; principium , acadeo momentum quoddam primum, locum habet, secus atq; in aeternitate ipsa perperam a nostro Theologo momenta, primum secundum , tertium, aut si quae alia, finguntur de quibus in progressu Est nempe avum velut circulus, afternitati,velut centro indivisibili, ac infinito tamen, ratione tradam certa adjectus ortus quidem sui habens aliquod exordium, at totus interim simul constitutus consistens totus ac immobilisin semetipso; prorsum uno eodem simodo sese habens, si ad indivisibile aeternitatis punctum conferatur, respectu cujus ad co&ipse totus simplicis limus existit; at interim in semetipso ita est extensus, ut pars inco simul existente toto, alia post aliam successione quasi aliqua a circum obeunte alio notari queat utque ita successivo tem poris fluxui uni verso, velut signo per circumferentiam illius circumacto, perpetim respondeat: quam Eternitatis, Evi,& Temporis qualemcunque comparationem exhibuimus disp. Metaph.q. th. 29.&scq. rc ergo in aeter anitate, principio ac fine carente, ac penitus indivisibili, datur aevi simul existentis,ac in sese permanentis, aliquod principium rati O- ne orius sive constitutionis. Acin ipso aevo tandem temporis principium a Deo constitutum atq; designatum est, cum mundano tum corporum incepit motus. Sed cum ex ipsa definitione aliam creationem non agnoscat noster hic Theologus, quam quae ibi temporis principio sit facta, omnino a Creationis quam definit, os cre exesudit caelum illud Caelorum cum omnibusIntelligentiis, quae ante temporis principiuna, vel ipso confitente, extiterunt. Atq; hunc errorent sirum, licet illum postmodum disp. s. th. . in Augustino Steucho reprehendat, magis insuper confirmat, ac luculenter admodum inculcat exponens mox in definitione ipsum universum opus creationis, quod Deus fecer ac perfecerit, esse undum unioersim, quem per partes insuper declarans, dicit esset alum Terram, Mare, omniaque in iis comprehensa: Ne
vero quis sub nomines Et hic serte ipsos quoq; Angelos intelligi existimet, id quidem manifeste cavet Med 18. hujus Sect. ubi Celum, Terram, Aquas, a creaturuspirituatibi disce init.Ac tan
43쪽
san nos inconsultd admodum loquatur passim,ac intricata valdem uelibrans repugnamen faciat Theologiam, vel potiti pse i dum frigi iuin ex uno eodemq; spiretor omnino haud aperit mam porro , si principium temporis in creationis definitionesta telligendum, ante quod tum fuerint Angeli in suo habitaculo ex sententia Theologi, quippe ante Mundum hi ne saltu non creatione proprie dicta,quam hic Theolocus voluit
definirci produl, utique viderit ipse quomodo α
as ternum, ac ipsi Deo cocilientialem negat. Nam ita pessimi
nostri Theologi interpretatione ri I
ductus. At saniores sane hoc . incipium interpretantur produ- adeo ueri Dei Verbum , cum nihil adhuc esset quod non cum Gentia alvinae dem;
mmccstitatis ad Creationis naturam exprimendam , nitans ner
m ςς D' solus universum hominem
1exto diciat non fecit eo die universum hominem creatione nro
prie appellata su pura primaria; sed cum naturali quadam
' ς p*Π virtut innium creaturarum facultatem superante laborat inspiravit; undemque illi coniunxit: ἡ-- Ilaiahqm inepς pδyxς -- partim per creatio
'in absolut partim concurrente aliqua cumDei operatione natur inra Junione partis utriusque naturali ac verὰhypostatica
inmistros tribuit, ac insuper contrari. S.Scripturae veritatem asserit, Deum
44쪽
rit, Deum fotam omnia fecisse. Quippe solus ipse Deus Creator,
solus per se omnem Creationis actum exercens, omnia solus ex nihlo efficiens ac producens , nullo in hac infinitae potestatis operatione utens socio, directore, vel ministro, variis tamen mediis deinceps, a se ipso creatis, ac convenienter ordinatis , in perficiendo Mundo usus est. Nempe, vi quidem supci naturali attollens terram, jussit aquas ipsas sua nempe gravitate , a Deo ipsi
indita, confluere in locum unum aliquem decliviorem , ut cor: spicua esset arida Gen. r. v. s. Jussit terram ipsam germinare germen, ac producere herbas, arbores in species suas vers. o. Etenim, illud Producat terra, omnino significat vim a me acer 2O,ptam habeat producendigermen, ut exponit Zanchius pari. r. lib.r. cap. 3. h. a. in fine Atque ita revera habet prima illa per Creationem formatio, in terram infitio herbarum 2 a boiarum hoc connexum opus diviMa omnipotentiae, Qui D TERRAEDgus INDI DERIT V PLAsTICAM, ad excipienda
benigne, fovenda herbarum semina in si quasi utero , ut ipse noster Theologus loquitur, disp. q. Loc. de Creat. th. q. adeoque hoc connexo opere, Mab omnipotentiasti, addo, bonitate atque sapienti constituto adminiculo usus fuit Deu in creatione herbarum Marborum quod terra ipsa vi sua plastica, a Deo sibi indica , jussu Dei germina ex seminibus per Dei omnipotentiam terrae commissis, calore item ex motu atq; luce progenito concurrente, protrudere ac emittere potuerit, Deo interim
verbo suo supra omncs omnino secundarum causarum vires ope rante Usus autem suit Deus eo adminiculo a se condito , non
quod eo ipse indigerer, quippe infinita sua virtute omnia ex nihilo uno eodemque momento producere potui siet, sed quod ta- Iem operationis rationem, in ipse rerum ordine deinceps valituram velle adornare. Et quamvis terrae jam tum illa vis plastica a Deo esset indita, cum germinabat germen; haudquaquam tamen illasatis erat ad proferendas plantarii species sine concursu super-mturalis Dei operationis: quippe clim pleraeque frutices 4rbo res non nisi diemi ne naturaliter queant produci: ut hic adeo secundaria Dei creatio conspirans cum actione quadam naturali, si manifesta. Iox porro Luminaria esse jussit in expanso caeli, ad a. affercndam lucem fit per terram.vcrs. Iq. II. At in hunc finem a- siis sui c
45쪽
si sult saltem primaev lucr , primo die a se condita, vestriRnostro D. Doctore idem confitcnte disp. . th. I 8.Atque adebile quoque cum creatione Dei connexum fuit opus aliquod divinae omnipotentiae sapientiae,ac bonitatis, refulgens in ipsa creatura quod nempe ipsa Lux solo um aue Deo condita, nunc porro iusso De secerit actu Lummaria, ad afferendam lucem super te ram. Sic porro iussit Deu aquas progignere reptilia animantia, volucres volare iussit super terram &c.vers o Nempe, e=ra ipse Deus cetos magnoi 2-mmμπει omnia repentia, qua abunde progenu runt Ubi sane cum creatione Dei, qua dein sotalium Dei est, naturalis etiam siqua operatio aquarum concurrit: ut ita lus quidem ipse Deu creans , haudquaquamsi remi
perfecerat. Et, utut sertu hoc posterius, quod ei p q*rς Deus, suo cerebro Moses
uddidisse videatur nostro Doctori, quando disp. s. Loc.de Creat
in 1. de animantium brutorum creatione acturus, quismered mm,m t,a tetrari qmmpotentia effectam, non intervenieme, aut ad materia e formansiriem, aut ad ejusdem informationem,ulo Haturae aquarum ut urti e utut inquam,hoc se habeat,
sitiem illa unius ac solui Dei creatio. adeoque propriissimὰ dicta creatio, 'cta format ex materia corporiam irarum animantrum, teste Theologo, ibidem. At si quis omnem omnino creationem talem esse credat,ut non alia ratione Deus sim fecerit ac perfecerat res creatas,quam simili modo ex aliquo pra existente subiecto faciendo, qualem solam sua desnitione non obscure
23 est. Porro in productione animantium terrestri:m terra quoque suum munus Dei sussu exercuisse, secundum ac per eam facultatem,quam a Deo nacta erat. sela interim creante Deo satis in- mutvers. Ut adeo omnino falsum si, quod ponitur in definitione ipsum Deum lum omnia scisse atque perfecissee: licet sit verissimum, tum unicumque Deum omniacreasse. Et, siquide ex eo ipso, quod solus Deus clatctpersciat omisistitia vocula ni , essentia Creationis sit constituenda; quid, quaeso, causae est, cur non dicatur etiam Deus creasse Christum homino fuerat solius Spiritus S. aliqua miraculosa operatio conceptus,
46쪽
Med . EFFI cIENTIAE DEO.quae non nisi soli Deo tribuenda est ΘSed ipsam in Creationis opere causarum naturalium, a Deo constitutarum, ab codcin dependentium conciarsum, una cum creatione Dei conspirantem,
sat luculenter docet illud ipsum sex dierum patium quod a
Theologo indefinitione recte additur ut in Theatr. Nat uni p. I. disp. s. q. .s S. Obiter innuimus Creatio enim, qua creatio est, omnino momentanea est operatio utpote in qua vel nullum penitus subjectum est, vel saltem nulla , ratione infinitae virtutis agentis, datur resistentia,nec motui ergo ulli aut successioni locus est. Ex dictis manifestum est, non uno modo definitionem nostri Theologi impingere in sanum Religionis orthodoxae sensum pacmultis sibi modis ipsum me Doctorem nostrum contradicere. Rejecta ergo hac inepta nimis acerronea Creationis definitione, rnostram descriptionem, longe meliorem substituimus, positam a nobis olim, in Theatr. Nat. univ. pari. 2.disp. I. q. I. Io ubi post primariae ac secunda rite Creationis differentiam expositam, diximus Creationem Ue productionem rei e materialissive immaterialis, vel ex nihilo, simpliciter, qua omnino immediatesiit a Deo, hoc est a solo Deo; vel ex materia praexistente a inhabili, immediata itidem adcoque solitaria ex nihilo producente, praeter causas u ordinatas, naturali facultate agcndi instructas, .irtute divina ad eandem con irante. Quae tandem in Doctoris nostri definitione subnectuntur , quaeque finem innuunt Creationis, magnam partem manca sunt& mutila Impressit equidem Deus Opt. Max Creaturis universiis vestigium Tonitatis. Sapienti Ipsa nempe Dei bonitas causa fuit προηγ cur hoc Universum conderet climque ab eo livor siet alienissimus, omnia sibi, quoad fieri potuit simillima fieri voluit. Bonitatis ergo Dei aliquod vestigium ac vere ipsius Dei ea ratione aliqua mago, in Creationis universo opere refulget. At ipsa Dei bonitas non omnibus creaturis ex aequo est communicata. Velut enim ripse Deus omnes perfectionum gradus, quos nostra ratio asse itur, qui rationis captum superant in infinitum, eminenter propria essentia complectitur ita varios equidem perfectionum gradus placuit ipsi Deo, pro immensa sua bonitate, in hoc Vniversio , velut in tabella adumbra res ex quibus mens humana&angelica, utcunque, velut indepicta imagine, infinitam Creato
47쪽
ris sui excellentiam agnosceret agnoscendi semper novam ob
;o tineret anfana Cum autem ipsa bonitas communicata reaturiss entitatis earundem ess entialis aliqua perfectio e variis persectionum gradibus homo inter caetera omnia , quae sunt in uni . verso altem hoc terrarum orbe essentiae persectionem nobilissimam est consecutus. At sola Entita ex equo est communicata creaturis omnibus. Quae cum in ipso Deo eminentiori ratione insit, ab essentia illius non distincta, cumque eadem increaturis omnis bonitatis fundamentum sit Deus volens bonitatis suae intima viscera aperire creaturae sua universe aliqua saltem ratione semetipsum similem monstrare , ab eo etiam quod in e
lectionis rationem obtinet in creaturis, nimirtam Entitate ser appellat: EGO Subs, inquiens, misit me duos. Exod 1 Sic ne materia prima quidem, utut sola entitate constans vera bonitate nondum erat exornata, habuit de quo potuerit conqueri, veluti LCreatore nihil ipsi fuerit communicatum. Hanc vero entitatem ita uitam participatam recit Deus creaturis,ut pronunciare ausus fuerit Calvinus Inst. lib. ricap. I. I. ne id idem ipsium uodH-
v vimus,movemur, sumus. At Sapientia divina,cum a Dei Bonitate realiter distincta non sit, ac neutra diversa sit a Dei simplicissima essentia,imago utique divinae Sapientiae in Creaturis i r psis quoque est impressa Sed quare lila GDei erit excludenda quam noster Doctor non attingit Equidem haud uaquam propriam suam ac essentialem Tonitatem Deus creatum impertivit,ut Creatura ipsa facta fuerit Deus sed essentia quidem tuae propriam habentes Oimatem,quam eonaei sunt, oiticis ac onditoris sui bonitatem ins nitam veluti in speculo in semetipsis qualicunque modo repraesentant. Nec ver universia Dei Creatura Sapiens est reddita, secundum omnes partes scenim lapides trunca etiam haberent Sapientiam:at Creatoris interim Sapientiae Creaturae universa machina pulcherrima me-: ridiana luce resplendescit elegantius. Sic quoque licet Dei creatoris Omnipotentiam non fuerit nacta Creatura omnipotentis tamen Dei manifestum in se continet vestigium, ut recte adcd
Pn maximi uitae quodcnihil sit productum:Atprofectd, qui
48쪽
quis nihil productionem non agnoscit, quique ad Creationis definitionem eam pertinere nescit, mirum utique non est,sis Dei Potentiam ex Dei creatura non suspiciat. Quod ergo Potentiae , divinae vestigiam hic fuerit praetermissum, id quidem optime o haeret praecedentibus; at pessime consentit Religioni Christianae. Quae nostra super Dei hoc vestigio in creaturis universis refulgente, fuerit meditatio, vid. in Hexacm. nostr disp. 7.4 33 3 . Divinae ergo tantum Bonitatis atque Sapientia vestigium minia versis creaturis agnoscit quidem Mysta noster Theologicus at
speciatim vero Creaturis rationalibu ipsam Dei imaginem impressam ast. Quid vero differentiae interosi tam illud Dei, psamque Dei imaginem intersit, operae pretium fuisset declarari: nec enim illud protinus Tyronibus est notum. Haud equidem 3 existimem , Doctorem nostrum cum Epicuro membra humana Deo assignare ut alia imago sit, quae solo pede imprimatur, quam hic vestigium appellet alia vero quae a toto corpore refulgeat, quae V2εξ sh imago Dei appelletur. Certe partium in Deo nulla
est distinctio totus pes cst, totus manus, totus oculus, totus reliqua omnia, ac interim in semetipso indivisus atque incorporeus: totus sua est ipsius Sapientia,totus sua Bonitas, totus sua Potentia: totus omnia, ac solus omnia est in omnibus Vestigium ergo Dei, Gipsa quoque Dei est imago Atinterim peculiare quippiam in Creaturis rationalibus divina Pagina inculcat, quod singulari quadam ratione Speculum censeri debeat divinae gloriar
quo imago Dei , vel similitudo Dei oves vestigium illius, singulari quadam ratione elucescat. Est autem ea verapieta , iustitia , puritas ct intelligentia , ut exponit Calvinus lib. I. Inst. cap. 13. q. Quae etiam imago Dei puris Intelligentiis seu Angelis cum ipso homine communis est, nisi quod in eos contributa sit nobiliori quodam ac perfectiore gradu, eodem Calvino Judice cit loc. . . lib. r. cap. .s 6. Quo spectat illud
Psalmi'. e uinorem quidem fecisti eum paululum Angelis
gloria er majestate coronasti eum. Hanc Dei imaginem in rationali 3 7 anima, quae pars in homine propria illius sedes, unde universo homini communicetur, quamvis & in homine externo per se re fulgeat Dei gloria, ut citato ante loco loquitur Calvinus, temque in Intelligentiis, pulcherrime depingit Molinaeus de Cogn
49쪽
ῖ Hac ergo eminentiori ratione omnibus Spiritibus inpr ma ipsorum Creatione impressa fuit in ano Dei
non solis uae Doctoris nostri est sententia quando Cr ation
Quam equidem sententiam suam Theologus noster non sine bile alibi contra nos urgebat vehementius, cum indigne se re admodum 'el periculose vel inique judicaret dictum αἱ mimbm non videatursatis inter ea omnia, ta, me Dei esse isduo,
os ergo homines ad imaginem Dei conditos egistimat adcoque antercreaturas omnes iolos omines erodit efferationales: Entia quaecun ue alia praeter Deum tominem ratio- Datia licenda sint ea utique D. Doctori nostro non videntur n-
ter Creaturas referenda. Quod denuo cum ejus hypo si bi
remotum cst. Sed, quoniam Calvino quidem, Molinaeo iisque Viri vere orthodoxis, Intelligentiae omnes crum iu in Tum vestigium impressum gerunt i quidem stris Intelli enati e sint praestitutae quod equidem arbitrii aliorum faei ut
Dei speciali quadam ratione iam exposita , non siccus atque ho- rimini, isdem buenda erit. Quin&, si Mundus universus intret
cetu praeditus sit statuendus, quod licet quidem ipsa reaturae universis bonitas exigere videatur, quae , quantum Creaturae pamur conditio est optima a Deo condita, nos tam n non mus totus utique hic Mundus eadem speciali ratione a Cncmucasonditus censendus st:Eritqucit homo unister
50쪽
creaturae quas aliquod compendium. Sed eam constitutionem Mundi Universivi Astrorum, in praesentia, ut diximus, haud pertinaciter urgebimus. Quamvis eam non obscure videatur innu--2.
isse Molinaeus de Cognit Dei, ρας Ubi , --nihilsit, nodpo rius debeat pingi inquit, ct imagine exprimi, quam quodpulcherrimum est Deus, qui ei primum pulchrum, voluit iam ipsim ginem ducere: or ut in Vinerva Phidiae, ipse artifex militudin m jsei indelebilem operisso impressit. Certe pulchrius ac melius est ius ud quod est intellectu praeditum,quam quod eodem destitutum est: ac longd lagantius Mordinatius quod per se unum est, idem que nobiliori praedatum essuriatiae perfectione, quam quod perag-
regationem unum appellatur. Hac fere ratione motus Plato in s. in Timaeo: Pis,inquit,n que erat,neque est quicquam nisepulcher rimu acere eum, qui est optimin Cum igitur excogitasset, in seni nihil eorum , quae secundum naturam asu fui subjesta sunt , si expers Intelligenti intelligente alci , totum tot , pulchrius unquam fore Gntelutilum vero alicui sine anima dari non posse ma ratione mentem quidem animae , nimam vero corpori dedit , totumque ita fundum constituit , ut pulcherrimum natura opus optimumque oret. Hac ergo
ratione Plato idem universum Mundi opificium Empiterni
Teisimulachrum appellavit, quo pulcherrini 'ehenso,det elatus fuerit opere ipse genitor Hanc nobiliorem o Creatori gloriam , e pulchriore Creatura redundantana; pii thnici poninviderunt quam, si quidem opem pretium mereri visa est vel in ipsamet Theologia, quibus rationibus ficulneis, ac cavillationibus ineptioribus , evertere conetur noster Advcrsarius , videbimus examine mox instituto ad secundam ejus Disputationem. Interea, utcunque tandem illa Mundi constitutio se habeat, haud frustra, ut Calvinus ait Instit. lib. I. cap. s. sia peculiari hoc e se ei Dei erga nos gratia commendat quod nemperi imaginem Dei conditi dicamur, praesertim cum visebiles tansiim creaturas, seu eas quibus Dominus proestituendus crat homo. homini quem instruebat ad salutem, comparet. Reverae qD-nim oportebat eum esse nobilior spicie adornatum , quilla in orbe terrarum universi prςfecturam obtincret cui dominium