장음표시 사용
91쪽
tis meis munda me Domine , ab alienis Parce servo tuo, si nullum umquam peccatum occult E sese in animum insinuaret Quid causae esset, cur ita Dominum deprecarentur: Et ignorantias meas ne memineris , si nulla per ignorantiam culpa posset admitti 3 Cur vigilarent aduersus diaboli insidias, si peccare nini possent , quin prius illa peruigili cogitatione excitarentur Qujs sibi in mentem possit inducere numquam sibi cognitionem peccati de fuisse,qui praeclarum illum Augustini locum meminerit, cuius veritatem omnes sancti ex intimo sensu pictatis agnoscunt. In multis, inquit ille de sp . de liti. c. 36. osse dimus omnes, dum flutamus Deo , quem diligimus, placere vel non dissticere quod facimm , O postea per Scripturam eius sime certa es
perspicua ratione commoniti, cum iudicerimus quod ei non placeat, poenitenῶ δε- precamur ut ignoscat. Plena humana vita est documentis latituti.
Qui potest illa doctrina praeuiarum cogitationum in omnibus peccatis a peccato retrahentium consistere cum illa Concilii Palaestini definitione, qua proscribitur propositio illa Caelestii: Obliuionem ct ignorantiam non subjacere
peccato, quoniam non secundum voluntatem eueniun is ecundum necestatem.
Porro & ignorantia saepe peccari, & tamen illa peccata voluntate fieri praeclard cxplicat Aug. lib. I. ret r. c. is. Nam ct qui nesciens peccauit, non m congruenter nolens peccasse dicι potest, quamuis ct ipse quod nesciens fecit, volem tamen fecit. Ita nec usim esse potuit sine voluntate peccatum. Ama voluit ergo. fecit; etiamsi non quia voluit peccauit. Ita nec tale prccatum sine voluntate esse
potuit, sed voluntate facti, non veluntate peccati. I ιοd tamen fatitam peccatum fuit: hoc enim factum est quodsieri non debuit. Quamlibet multa hic conferre possem Patrum testimonia, quibus diserte docent stape sine praeuia peccati cognitione peccari: sed in re tam perspicua satis crit unumquemque hic admonere, ut adeat conscientiam suam,
ut vitam suam vel per unum diem diligenter exploret; nec ullum fore puto, qui assirmare audeat de omnibus culpis venialibus , quae innumerae subrepunt vel sancti nimis viris, illis se cogitationibus semper admonitum fui s. se. Imo velo longὸ plurima sunt in quibus omnes delinquimus, quae nobis numquam detegentur, nisi cum Deus reuelabit operta tenebrarum , de manifestabit consilia cordium. Qud quisque puriorem conscientiam habet, eb plures eiusmodi de regit naeuos, sicut in solis lumine volitantes pulueris minutiae deprehenduntur. In communi ver d vita latent haec omnia ,& a
nescientibus fere committuntur.
Poenaliter peccare se fatetur Augustinus , si quando plus illum cantantis sonus, quam psalma sensus delectaret. Religioni ducebat purissimus animus vel lucem ipsam aspicere alicujus consectatione voluptatis, itemque oculos in araneam , in leporem transeuntem subita quadam curiositate coniicere, culpam esse putabat. Idem ur aduersus Pelagium probaret, nocii deo credendum esse Abelem omnis peccati expertem fuisse , quod nulla eius peccata Scriptura commemorat 'quasi vero, inquit lib. de nat. & gr. cap. s7. commemorandum fuerit, si fbel quamuis merito tutiu 1 appellatus est, paulo immo eratias aisquando risit, vel animi remisone iocatus est vel vidit at quid ad concupi cendum, vel abquando immoderatius poma decerpsit, vel plusculac: bo c Horfuit, vel cum oraret cogitauit ali rurd unde eius in aliud auocarat
intcntio, O quotus isii ista ac similia multa subr serint.
92쪽
27 Interrogentur nunc plurimi christianae licet ac probarae vitae, num ex ilialis multa inter culpas umquam habuerint , numqua in vel cogitasse res. pondebunt. Quid officiosa vel jocosa mendacia loquar, quid verba ociosa, ociosas cogitationes, Ociosas actiones , quam multi in peccatis non habent, &per totam sere vitam in illis lcuibus culpis sine ullo conscien tiae morsu perseuerant Quis porro confidat omnia se suae professioni
officia nosse, nec ulli se umquam per ignorantiam defuisse λ Magnus ille est quisquis illud de se polliceri cum Veritate potest. Sed metuo ne qui spondeat, ob id ipsum magnus non sit; quia istud de se profiteri audet, nec profundas humanae mentis tenebras satis cognitas habet. Repugnat igitur Patrum authoritati, repugnat Christianorum omnium sensibus illa praeuiarum peccati eogitationum in omnibus culpis sententia; nec minus abhorret a veritate, ut adsit siem Per pius voluntatis motus, qui nullus esse potest si desit cogitatio. Omitto innumera Patrum loca, in quibus asserunt liberum arbitrium solum nonnumquam esse cum peccat, dc nullatenus gratiae auxilio , cum peccat, adjutum. Vnus sufficiet in praesens Augustini locus qui extat l. 6. Op. vlt. contra Iul. c. AI. Nec huius , inqtiit. concupiscentia reatus nisi in renascentibus soluitur , ut eo post absolutionem non in quinetur, nisi qui ei ad perpetrandum opus malum spiritu aduersus eam vel Nouc ONCUPIscENTE, vel non fortius concupiscente consentit.
Nec vero praeuias illas pias cogitationes & pios motus diuinitus immisesos in omnibus peccatis praesentes a me negari quisquam mirari debet,cum ab aduersariis meis vulgo negentur. Negauit inscriptis suis Illustrissimus Carnotensis Episcopus gratiam actualem semper ad esse , cum ad multas
tentationes superandas, ad multa peccata mortalia vitanda, gratiam ha bitualem satis e me contendat Sic enim ille tr. de gr. qu. 4. a. l . Vt nunc se res habent, ad natura totam leg- , tum diu, tum vero Uque ad finem vitas tendam , praeter habitualem requiritur ac siis. Non tamen auxiliri ista re
quiruntur ad vincendas singulas tentationes c nisi forte aliqua sit vehementissima sed ad multas ; quia Concilia O Patres loquuntur de auxiliis ad perseuerandum, ad permodum or perdurandum necessariis. In quo quidem homo iustus ετ si
adhue differret ab eo , qui nullam iratiam haberet, neque ac alem neque habitualem, quod homo justus beneficio gratia habitualis posset ab quas saltem tentationes vincere, etiam graues; alter vero nullas posset, misi on. leues. Bem Dpmmo fit de ali ιbus solum peccatis mortalibus, ad hoc sufficere potes habitualis
gratia reipsa perse , fine actuali. ubi nulla est vehementissima tentatio. Hanc doctrinam duo ex Censoribus, nimirum P. Nicolai, & Alphon suste Moy ne catholicam esse & orthodoxam graui aut horitate pronuntiarunt. Ego quid de ipsa sentiendum sit, hoc loco non dico: Tantum illud colligo, apud aduersarios meos pro certo non habcri, gratiam actualem ita omnibus pec Catis, etiam mortalibus adesse, eamque polsibilitatem , qua justi semper possunt euitare peccata, semper ipsa conferri per stratiam actualem. Quare si ipsis non consentientibus modo, sed etiam approbantibus licet defendete tantam vim esse gratiae habituali S, ut nonnumquam eius unius ope habeatur illa Moliniana potestas cui nihil desit ad agendum
oecesiariuIn ἱ quid est quod aegro serant eidem habituali gratia: tribui
93쪽
omnia necessaria ad agendum, &quae numquam in actum prodeat sine efficacis gratiar prae siclio. Nam si hoc contendant, Molin isticam potestatem recte tribui habituali gratiae, Thomisticam non posse : quis illos non videat non considerare , scd quasi sortiri quid dicant: nec si e tamen vim
istius argumenti declinabunt. Consequens enim semper erit, gratiam actualem non semper in omnibus peccatis & tentationibus adesse. Negant etiam illas praeuias cogitationes quicumque susscere dicunt, a fuisse aliquando in peccato veniali piam cogitationem & pium motum, cuis nc ii consenserimus, merito in aliis actuali gratia priuemur. Negant quicumque praeuias illas cogitationes & pios motus tantum in grauibus tentationibus requirunt, quae sententia nunc inter Molin istas prioris opinionis absurditate commotos serpere incipit. Negant quicumque contendunt istiusmodi motus in iis tantum culpis semper reperiri, quae neque per
arrorem , neque per ignorantiam committuntur, quam sententiam nonnullis ex ipsorum numero probari video. Negant denique uniuersi Molin istae, qui libenter numero suo aggregarunt unum ex doctoribus qui gratiam habitualem lusscientem es le Thomistico sensu , actualemque gratiam saepe dasi, non semper publich professus est. Soli ergo Iesu itae nunc urgent illud praeuiarum cogitationum in omnibus peccatis commentum : verum illud ipsi pessime tuentur. In eas enim angustias redacti sunt, ut gratiam actualem stam doceant in cogitationibus , de quibus non cogitetur ; in piis motibus quos non sentiamus t quasi vel neri possit ut aliquis incogitans cogitet, vel ea cogitatione ad non pe candum adjuvetur, quam ipse non aduertat , dc ideo reus sit apud Deum, quia piae cogitationi quam non aduertit, non consenserit. Quo quidem nihil absurdius dici posse arbitror ; & ideb Cardinati Bellar no merito illud exploditur l. 1. de gr. & lib. arb. c. 6. Non potest , inquit, usim conuem ii sine gratia praeueniente. Gratia vero ina praeueniens non semper aderi, vamel experientia usa testatur. Non enim sentimin assidue nos illuminari a Deo,
aut immιttι bona desideria quibus excitemur ad conuersonem. Non igitur semper habemus auxilium si ciens ad coaeversionem. Dicunt aliqui Deum quidem perpetuo pulsare ad ostium cordis, G peccatores vocare ; sed eos aliis re intentos non percipere vocationem Des Sed hac responsio cum ipso experimento aperti me pugnat. Nam cum vocatio pulsus , t ractus, excitatio ista Det sit aritio no Era, quamuis non liberas nempe bona cogitatio bonumque desiderium repente ac diuinitus1mmissum, quomodo porc ifera τι non sentiaturan nolis Jisit nonsolum in nobis , Ied etiam a nobis.
Exploditur item ab illustrissimo Lest otio tr. de gr qu. r. a. u. ubi cum sibi objecisset, peccatores nonsentire in sei s singulis momentis vel horis diuinaι
motiones vel inspirationes i non ego eos habere gratiam sussicientem : non respondet cogitationes illas tales esse , ut saepe non aduertantur ; verum consequentia n negat. Nam.inquit, vis alia dicaturfussiciens, necesse non es eam
dari singulis momentis vel horis ined ratis Equod detur certis temporibus e si ut etiam redie dicimur amictim susscienter admonere lilii sui , etsi eum quidem non
perpetuo admoneamus. iambus ex verbis intclligi licet, primum ex L csco iij
iunon adcsse gratin m actualem in singulis tentationibus , alias singulis Disiligoo by Cooste
94쪽
horis adesset, quod ab ipse negatur: vix enim fieti potest ut non singulis
horis aliqua peccati tentatione sollicitemur: deinde ex eodem non aciesse gratiam actualem , cum nullat diuinae motiones vel inspirationes sen
Nec mouere quemquam debet quod nonnumquam Augustinus asserit. Deum miris & occultis modis agere ut velimus de occulto ac ineffabili modo pias cogitationes immittere. Modum enim operationis istius arcanum esse dicit Augustinus, non ipsam operationem. Itaque saepe fieri potest, ut bonam aliquis cogitationem habeat, & tamen unde habeat nesciat; vel omnino ignoret, aut saltem dubitet an bona sit. Sed illud fieri nullo modo potest, ut aliquis cogiter, & se tamen cogitare omnino nesciat, ut illud peccatum ignoret de quo per illas cogitationes sexcenties sit admonitus.
. De peccatu mortatibus accuratius. ΡL v K A non dicam ad refellendum nuperum illud Molin istarum eo mismentum Vnum tantum admonebo. Cum hic dixi audiendos non esse qui in omnibus peccatorum tentationibus bonas illas cogitationes & pias affectiones tam liberaliter largiuntur, id me de omnibus generatim peccatis intelligere, quatenus hoc nomine & venialia & mortalia coprehenduntur. De .enialibus certa res est Sc frequentissima; de mortalibus certe long 8 infrequentior. Non video tamen quibus rationibus adductus quisquam certo definire possit, nemini umquam dum in peccatum mortale prolapsus est , defuisse illius peccati cognitionem, eiusque vitandi desiderium diuinitus immissum. Ecquis enim spondeat propter aggesta multa venialia peccata, propter vitam negligenter actam, propter occultam superbiam, tametsi venialem, diuinum lumen non se penitus aliquando menti in graui tentatione subtrahere Quis spondeat pueris illis baptizatis quidem, sed apud
haereticos educatis, cum in prima ad haeresim adhaesone peccant mortaliter , semper adesse illius peccati cognitionem coelitus inspiratam 3 Quis solida ratione decernat male institutos pueros numquam baptismi innocentiam amittere violata lege naturae, quin illius criminis cognitionem a Deo prius acceperint
Quid illi qui Ecclesiae bona & dignitates vel cape Sint vel ambiunt, vel ad haeredes de propinquos carnali affectu saepe transmittunt An illos semper hos conscientiae morsus experiri, bc illius stagiiij notitia per gratiam illustrari pronuntiare velles Quid porro de illis dicemus , qui falsa illa persuasione imbuti sunt, licitum illud εc tutum in moribus esse, quod alicuius doctoris Theologi autoritate nitatur An quoties illi vel caecos duces sequuntur, vel caecis caeci ducatum praestant, toties vel ipsi a peccato immunes erunt, vel de eo diuinitus admonebuntur Quid illi quos Bernardus mitifice describit serm. de Assumpt. Vis idere, inquis, mundatam, ornatam,s vacantem donium' Hominem intuere qui confovi est s deseruii manifesta peerata praeiacmia ad iudicium nunc solat moμοι manu; ad opera mandatorum,
95쪽
eerde pestius artao, damu eonsuetudine quadam, plane quasi visula Ephrasin δε-
Eta diligere trituram: exteriorum videlicet qua ad modicum valent nec unum iota materis ',sed camelum sutit, dum eaticem liquar. In eo de enim serum est propria
voluntatis, cultor auaritis, gloria cupidus, ambitionis amator, aut hac omnia, aut
singula, istin vitia θη- , O mentitur intrairas sibi. Videas enim interdum gerastiatum hominem ut seducat etiam semetimum, non attendens vermem, qui int Hora depascitum, manet enim superficies, Ursalua sibi omnia arbitraturo In hunc statum v linam non multi imprudentes pro haberenturi Sed quis illos semper de casu suo admonitos asseueret, cum se cecidisse ad mortem usque frequenter ignorent λ Nonne propter occultos eiusmodi lapsus de quibus nemo potest esse securus, dicebat Apostolus mihi rans in
sum, sed non in hoc iustifcatus hum Alioqui si semper quisque dum cadit aduertit, quid est quod se quisquam cecidisse nesciat, aut te stare certo non confidat Θ Magis perspicua sunt quae per corpus committuntur peccata; sed
illa quae in intimis animi recessibus peraguntur, quam Obscura n unumquam , quam soli saepe Deo nota fit ni Aliquos ad infernum viventes descendere dicit Augustinus, quia scientes& prudentes peccant. Cum Hii, inquit, psal. 34. malum esse quodfacis, ortamen facis, nonne visus descendis ad inferos 3 Sed ibidem quosdam esse tradit qui non nisi mortui deicendant; quia quod agunt malum, ignorant. De finiat ergo qui volet neminem umquam lethale flagitium sine praeis uia illius cognitione committere, mihi satius videtur diuinae iustitiae profundum non scrutari, sed pertimescere. Neque enim 'ustra dictums, i quit Aug. de pece . mer & rem. c. 14. Ludicia tna sicut ab sus multa, evius ab si altitudinem velut expauescens exclamat O postolus, O Altitudo este. Ida enim paruum sensum habemus ad discutiendam iustitiam iudiciaram Dei , ad disecutiendamgratiam gratuitam nustis meritis praceaeentibus, non iniquam, 'Ma non
tam mouet eum prassatur indignis, quam eum equὲ indvnis aliis denegatur. Nishil autem in diuinis iudiciis inscrutabilius , ut idem ait de dono pers. c. 9.. quam ear ex duobus piis illi donetur ρerseuerantia usque in finem, huic antem non
Aonetur, quamuis illud fidelibus debeat esse cenissimum, bunc esse ex praedestinatis
Interim tamen rotam hanc de peccatis ignorantiae disputationem libee egregio Bernardi loco ad Hugonem concludere , quo illa omnia quae hic dicimus in summam colligit. Veritatis, inquit ille aduersus nescio quem: qui per ignorantiam peccari negabat, testimoniis paucis o manifestis man festum mendacium confitetur. Js Drsitan qui asserit non posse peccari per ignstra riam , nunquam profuis ignorantiis deprecatur; sed potius Prophetam in idet dem
cantem er dicentem: Delista iuuentutis mea O ignorantias meas ne memineris. Fo
sitan or reprehendet Deum exilentem pro peccato ignorantiasati actionem. Ss ignorantia numquam peccatum est, cur dictum est in epistola ad Hebraeos, Mia in se cundo Tabernaculo semel in anno Hlas Pontifex intraret, non He sanguine quem creer pro sui or populi ignorantia ' Si peccatum ignorantia nullum est, non ergo peccauit Saulus, cum persecutus est Ecclesiam Dei; quoniam quidem ignorans hoc fecit, manens in incredulitate. Bene itaque faciebat qAod erat blasphemus, ct per 'μtor , ct contumetiosus: quod erat spirans minarum ct caedis in discipulos Domi- i. in hoc quippe abundanter amalator exitum paternarum suarum tradiΠρημ a Diuitiam by Gorale
96쪽
Non ergo debuis disere Vsericordiam consecutus sum , sed merest iam recepi; quippe quem igno aettia a peccato reddebat immunem, insurerer aemulatio remunerabilem indicabat Si, inquam , ignorantia numquam peccatur, quid causamuraLMer occisores Apostolorum uoniam quidem non solum malum esse ni erant interficere illos, Ied iusuper qMoque id faciendo, arbitrati sunt obsequium se pra- stare Deo. Verum quidquid tandem de praeuiis illis cogitationibus statuatur, nihil hoc prorsus Epistolae meae propositionem attingit, quae omnem actualem gratiam non negat, sed tantum essicacem, ut supra ostendimus.
Nullum iratiam necessariam esse ut homini peccatum imputetur.
LX hoc capite sequitur alterum , nimirum gratiam Dei necessariam non esse, ut ei qui legem Dei violarit, peccatum imputetur. Integrum volumen de hoc uno argumento facile confici potest; quaedam hic tantum m hi breuiter indicasse satis erit. t. Ex Augustini mente infideles Iudaei, excaecati, omni prorsus gratia caruerunt; ut innumeris locis probari potest . quam non dubiam esse S Augustini doctrinam Vasque sius agnoscit; de tamen & infideles, & Iudaei ,&
excaecati a peccato non excusantur.
2. Vt vidimus articulo praecedenti, multis saltem in peccatis venialibur deest pia cogitatio, & pius motus ,id est gratia actualis : tamen isti venialiter peccant.
3. Plusquam vigesies Augustino a Pelagianis objectum est in ipsius sententia injuste hominibus peccata imputari, & mandara esse impossibilia;& tamen numquam ideo possibilia dixit mandata, idebjuste imputati peecata, quia numquam deest gratia a ctualis. . Negat disertE Augustinus gratiae defectum a peccato excusare; sic ros. Sedexcusabamse , inquit, homines qui nolunt recte s fideliter vivere, die natos: Quid nos fecimus, qui male vivimuι ἱ quandoquidem gratiam unde bene vitieremin, non accepimuι' Et paulo post: alia de nobis si querela, quod Deam essendamus male vivando, cum illius voluntati nemo pasu resistere, qui nos obdmouit misericordiam uan prastando' Quid ad hoc respondet Augustinus 3 Auillos aecepisse gratiam actualem & pias cogitationes Si ergo, inquit, Hos non pudethac excusatione nou nobis. sed Apostolo contradicere, cur nos pigeat eis Mod dixit Apostolus idem atque identidem dicere: O homa, tu quis es qui re μα- Gas Deo ' Idem vero qu. super Deuteron. q. o. adhuc luculentius: Simul omniat Muses σφι adjutoria Der homines tmesistere ct obedire NON possa oeulis eoiais ct auribus cordis. Et tamen si adjutorium Dei desit, non ideo ex fasilo σὲ hominis vitium I quoniam judicia Dei, quamuis oce ita , tamen iusta sunt Eodem modo Prosper eam excusationem refellit in Carm. de ingr. c. 32. Non autem recte nec verὲ dieitur, illos rata sunt exortes diuini muneris, ct quos crinia neglexit detentes mortis in umbra, Dissiligod by Corale
97쪽
Teccatἰ non esse reos, quἰa recta gerendλNon data sit virtus.
Denique sic retundit illam excusationem Ful F. de ver. praed. l. 2. c. 2G. Solent homines in tenebris propria earitatis extantes, eum audiunt grinia Deipra neniri atque immutari hominum voluntates, videntque se pro ten ebrosi cordis pera emsitate eulpari, excusationisua de justa Dei voluntate injustum captaris retium,
ut exinde majus recipiant punitionis augmentum. Accusant enim Deum a quo
gratiam non accipiunt rict se Aos excusant, qui Deum jushim vitio sua iniquitatis endunt: ipsi seis manibus inferunt plagas, ct medico non dubitant irrogare calumniam. Quod toto deinde capite persequitur, ostenditque peccatores ictio juste culpari. non quia semper pias cogitationes & pia deuderia acciapiunt, sed quia sua voluntate peccant. . Si nemo peccaret, nisi qui gratiam actualem a Deo accepisset, falsum planc esset quod S Augustinus post Apostolum sexcenties docuit: Litteram sine spiritu occidere: Legem sine gratia fecisse magis reos: Legem apud eos, quos non adiuuatgratia , esse virtatem pereati: Legem iis intulisse mortem, quas Deigratia non a juvit. Sed contra dicendum erit: Legem sine gratia reos iacere non posse, sed cum gratia sufficiente semper facere: Legem sine gratia iacminem occidere, sed cum gratia sufficiente semper occidere: Legem iis, quos non adiuuit gratia, mortem non intulisse, sed illis semper inferte mortem, quos gratia sufficiens adjuvat. 6. Falsum erit quod ait Aug. de spir. & lit. c. 3. liberum arbitrium quidquam nisi ad peccandum valet,si lateat veritatis via.Sed contra Augustino reponendum erit: Liberum arbitrium nihil ad peccandum valet, si lateat
7. Falsum erit quod ait Aug. l. 3. ad Bonis c. s. Liberum arbitrium es rivatum , non nisi ad peccatum valet ε, ad justitiam vero nisi dissinitus liber tum adjutumque non valet. Sed contra aduersus Augustinum statuendum erit, liberum arbitrium ad peccandum nihil valere , nec peccare posse, nisdiuinitus adjutum. Denique ut alia innumera praetermittam , quae gratiam acria alem sus-- cientem ad peccandum necessariam statuunt , in hanc incurrunt horribilem plane consequentiam, Christum ideo proleprobis mortuum, ut illis promereretur gratiam, sine qua peccare non possent,& qua accepta in falliabiliter peccant. Verum ad alienandos ab hac doctrina Theologos, sufficiliqudd Patrum a aribus prorsus inaudita sit, nec illius apud ipsos ullum On
Quaeres ver b an hominibus omni prorsus gratia destitutis mandata Dei impostibilia suerint 3 Respondeo neutiquam. Nam ex Augustino illud est
in potestate nostra quod si cum volumus, non fit cum nolumus. Eiusmodi semper est obseruantia mandatorum; seruat ea quicumque seruare vult, cum ista obseruantia nihil aliud sit, quam firma voluntas obseruandi mandata. Quare quae voluntate constant, numquam impossibilia dici possunt: sunt enim semper cum volumus. Hinc fit vis de hominibus a gratia planὰ delCrtis verE dicatur, peccare illos non quia bene agere non possunt; sed quia nolunt. Possent enim non peccare si vellent; totaque illorum impo-ia Mn λ nihil inud est, quam mala voluntas, mala cupiditas, & animus Cer
98쪽
renis rebus eonstanter agetu . Id vidit Cardinalis Bellar minua l. dege. &lib. arb. c. 13. qui cum sibi obiecisset, conuersionem hominis non fore ἐπ ψμι potestare, si semper requiratur excitatio p ueniensi c.m excitatio illa vasit is hominis potastate; respondet, conuersionem semyeresse in patente liberi arbitrij quoniam potes semper conuerti quando voluerit. Id mim dicitur esse in potestate, ut Aug. ae niti. ιώθ. ct siti. e. D. ct t. se de civit. Dei. c. ro. Quadadest quandux. olumus, ct quando noι ιmvs non adest. auo sensu ad rtit Augi mnus ibid. Memos in pote nate liberi arbitrij, quia credit hamo si vult, ct si vult non eredit. Caιμνum issem. veste eredere aut comerii non potest bomo habere, nisi per gratiam ρν
Quore Doctores illi quos ad agmittendam in infidelibus sussicientem
gratiam actualem compulit istius argumenti quasi terriculum, quad alioquin mandata ipsis forent impossibilia, non satis distinxisse videntur du
plex impotentiae genus; quorum alterum excusat a peccato; alterum a dehnon excusat, ut etiam augeat. Alia est enim impotentia a voluntate plane sejuncta , quae manet etiamsi.nolis, quam pro voluntate non exuas, quam odisse , nec tamen deponere valeas. Eiusmodi est impotentia ambulandi in
homine cui fractae sint tibiae , impotentia scribendi in homine cui praeeita
sint manus , denique impotentia non moriendi in homine mortali. Non enim etiamsi velit homo non morietur, nec ambulabit Ille cui crura confracta sunt, nec scribet ille cui praecisae manus, etiamsi maxime id optent ac velint. Haec impotentia plane excusat a peccato. At vel Monge disiimilis est illa impotentia, qua peccatores ab obseruandis Dei mandatis praepe-diuntur; in ipsa enim voluntate posita est, imo nihil aliud est quam constans peccandi voluntas , nihil aliud est quam deprauatus cordis affectus, terιenis rebus penitus addictus. Itaque non haec impotentia est , sed praui. tas. Non potest in hoc statu homo diuinis obsequi mandatis: utique , sed quia non vult; quia totus ad se conuersus est, quia torus a Deo alienus est. Amare Deum non potest, sed quia creaturam amat & amare vult; & in hoc amore ita pertinax est . vi ab eo nolit desistere, nolit a uesti. Absurdum autem plane fuerit, ut ideo quis a criminibus sit immunis, quia toto voluntatis impetu incumbit in crimina. Postremam hanc impotentiam a peccato non excusare Bernardus mi rabiliter ostendit. Nam quodsurgere, inquit ille in Cantica serm. 8 i. Amma Perse Iam non potest, qua perse cadere potuit, voluntas in causa est, qua eorrupti corporis vitiato ac vitias amore la ne sceni or jacens, amorem pariter justiti a non admittit. Ita n to quo prauo Ur miro modo imasibi v=lunta/ peccato quidem in
aeterius mutata necesstatem facit, ut nec necessitas cώm voluntaria sit, excusare Waleat vetantatem, nec voluntas, cum sit Electa,excludere neces atem. E t iterum: Premebatur jugo non alis quam voluntaria euiusdamseruitutis. Et erat pro seruiture quidem miserabilis, sed pro volantara inexcusabilis. Vbinam si aeto hane neces ratem sentis , nonna in voluntate ' Non ergo parum firmiter vis quod or necessario
mi . MAlt Am vis qMod nolle nequeas, nee mutium obluctans. Torro ubi voluntas,
ῆbi tibertas. 4Atque utinam prohibitio hae ct bae compulsio ita esset violenta, ut non esset voluntaria. Forsitan enim sic possem excusari; ayt tarte ita esset voluntaria, υτ non esset violenta. Profecto enim sit: possem comui. Nunc vero nusquam exitus
misero patet, qηem ct voluntas, ut dixi, i uxcuseabιlem, or incorrigibilem necesseta fucis.
99쪽
3 . Nemo dissicile id in Adamo percipiat , postquam ab amore Creatoris in
sui defluxit amorem. Nam si in suo amore contumaciter haerens, ideo conuerti non poterat, quia se nimis amabat; quis illum ideo a peccato liberet. quis non eam impotentiam ad augendum eius peccatum, portus quam ad minuendum valere fateatura Dissicilius id in eius posteris intelligimus, quia peccatum originale fere tamquam ab illis alienum cogitamus. At si attenderimus per originis labem ad ipsos pertinacem illum sui & creaturarum amorem simul esse transmissum, justoque licet arcano Dei iudicio etiam in illis prauum & vitiosum esse, facilius intelligemus , si quid ex illo corrupto fonte profluat, non ideo innoxium esse, quia aliquo modo necessarium; sed ideo culpandum , quia voluntarium et istam enim necessitatem nihil aliud essicit, quam corrupta & deprauata voluntas. Atque haec in praesens de isto argumento sum cient, quod Vberius prosequi non est huius loci. Hanc distertationem tres tantum in partes distribuere initio nobis propositum fuerat, velum cum tertia longius jam processisset quam putar mus, non alienum visum cst reliquas quaistiones Scholasticae Theologiae
minus amnes in quartam potius Partem reiicere, ne huius tertiae partis abis normis magnitudo ab aliarum modo nimium abhorreret.
100쪽
In qua maria quaestiones de mandatorum possibilitate explicantur. ARTICVLVS P R I M V S.
uam gratiam intestexerit Augusinus, sis scientem an effarem, cum in lib. a. de pecc mer. s rem. Iciι, voluntate humana , ωIIa adyuuante Huma ,posse homines in hac vita esse e peccaro 'CV M in hane partem reiecerimus varias de possibilitate mandato
rum quaestiones, quae magis ad sanctorum Patrum intelligentiam, quam ad scholasticam Theologiam pertinent, commodissim ε ilialam ordiemur ab ea disputatione, quam docti stimus Theologus mouit de celeberrimo Augustini loco lib. a. de pecc. mer.& rem . ubi ait: Volu tate humana ,gra 1a adiu ante iunDia , homnem in huc vitaposse essesinepeceato, nom nem tamen es, vel fu sso, vel futurum esse quν π tam hanc Reragat. Ex quo vit ille clarissimus concludi posse existimat, duplicem ab Augustino gratiam agnosci; alteram sussicientem , quae dat hominibus posse vitare pecca tum , neque tamen faciat ut reipsa vitent: alteram efficacem, quae facit ut actu a peccato abstineant i quae quia non semper datur , hinc fit ut homines non sint sine peccato, licet alterius grati X ope, quam sussicientem appellat , tales. esse potu e Iint. Ego vero multis N grauissimis, nisi fallor, rario num momentis addu cor ut credam , de nulla alia quam emcaci gratia in hoc toto libro Austae simum disputare ,& ubicumque ait, homines gratia adjuvante diuina esIeposie sine peccato, aliam non esse illorum Verborum sententiam , quantillam , fieri quidem posse ut si homo sine peccato , si illum gratia diuinarantum adiuuet , quantum necesse est, ut nihil eorum qua pertinent ad imstitιam eum lateat, Oeam delectent animum, ut qΜidquid aliud voluptassiae dotir, edit, dele tatio illi superet, sicut loquitur Aug. de sp. & lit. c. 3s. Neminem tamen in hac vita esse sine peccato; quia Deo pro summa sua sapientia visum non est , eam semper' omini gratiam conser re , qua adjuvante posset actu & re ipsa omni ex parie Vitare peccatum. Itaque non loia
qui Augustinum de sussicienti aliqua gratia quae semper adsit, sed de em caci quae semper adesse posset, si Deus vellet; nec semper adest, quia Deus
Quam re mecum sentiunt praestantissimi ex schola sancti Thomae Theo logi, qui hunc Augustini locum de gratia esticaci interpretantur, ut Alua rea de avx. disp. io 1 n 9 Et Barili. Medi natu 1. 2. qu. I 9. art. 8. ubi ex Ihoc loco colligit, secundum Augustinum hominem esse posse sine peccato, sed lar gratiam Dei. Nam alias, 1 quit, virosaratur cuiacn cr libero arbitrio , ct