장음표시 사용
101쪽
ne capite Ecclesii . 7s modis. Primo, quia Apostoli post acceptum Spἰritum Sauctum solemniter promulgarunt Euangelium in Ierusalem, Actor. a. vers. II. Deinde, admiserunt gentiles ad fidem, & Ecclesiam Christi, Actor. Io. 3 . Deinde posὲ multos annos , lacta divisi rio , dispersi sunt per orbem terrarum, ut impleretur, quod diactum erat per Prophetam, Psal. I 8. s. In omnem xerram exivix senus eorum, o in sines orbis, terrae verba eornm. Et quod tunc
factum est, etiam nune fit. Nam & hoe tempore multi Ap stolorum imitatores mittuntur in Indiam, Iaponiam, & alias Provincias, ut Ecclesia Christi nova semper accessione auge . tur, & propagetur.
m. Ex dictis eonstat, In Ecclesiam Christi primo quIdem atam Isios esse Apostolos , Discipulos, & alios plures ex populo Iudaeorum, vivente adhuc Christo In terris r Deinde etiam pentiles aecessisse post Ascensionem Christi, Raecessuros usque in finem
mundi. Et hoc constat ex Euangelio, ubi Christus ait, Ioan . Io. V. 1 q. Ego sum pastor bonus , o eognosco oves meas, o cognosimni maemere . Ergo iam tunc habebat oves in suo ovili, id est, in Ecclesia, nempe conversos ex populo I udaeorum. Nam de illis dicebati Cognoscunt me meae . Quod de gentilibus intelligi non potest. Illi enim non cognoscebant Christum eo tempore, id est, non credebant in Christum; non erant in ovili Christi; non erant in Ecelesia . Erant tamen accesilari, quia mox sequitur: Et alias oves h bco, quae non sunt ex hoe ovili, o litas oportet me adducere . q. d.
Gentiles non sunt in meo ovili, sed in ovili falsorum Deorum. Ex quo tamen eos adducam in meum ovile, per prae dicationem Apostolorum. Et tunc erit unum ovile Iudae rum, & Gentilium, & unus utrorumque Pastor.
I 3. Secunda Conclusio. Christus in hac vita existens fuit via sibile Caput Ecelesiae. Quod fuerit Caput, sic probo. Christus
in hae vita existens fundavit Ecclesiam, ut ostensum est: ergo in hac vita coepit esse illius Caput; alioqui Ecclesia fuisset sine capite, sine Rectore, sine Praeside , quod est absurdum . Quod autem fuerit Caput visibile, dupliciter probo. I. Quia visibiliter Ecclesiam aedificavit, instituendo nova Sa
cramenta, Ordinando novos Ministros, & Sacerdotes, sanciendo novas leges, osterendo novum sacrificium in ara crucis. 2. Quia eandem visibiliter gubemavit, docendo, monendo, increpando, corrigendo. t . Objicit M. Antonius illud Apostoli, Ephes. I. v. 2o. fitans Illum a mortuis , ct constituens ad dextram suam in coelestiis,Mr, supra omnem principatum , O potestatem . Er omnia sub ε-
102쪽
. '76 Liber L caput IV. cito, pedibus eius , ct ipsum dedis Caput supra omnem scelesiam , nae est γ' ipsius. Unde concludit, Christum factum esse
aput Ecclesiae, postquam constitutus est ad dextram Patris. Respondeo: Aliud est, esse Caput Ecclesar; at Iud agnosci, &honorari ab omnibus, tanquam Caput Ecclesiae. Christus in hae vita fuit Caput Ecelesiae I sed post ascensionem ab omnibus
agnitus, & honoratus est, tanquam Caput Ecclesiae. Nam antea 3 cum versaretur in hae vita mortali, tametsi revera esset caput, & fundator Ecclesiae , habebatur tamen abiectus , &comtemptibilis, ut ipsemet fatetur per Prophetam , Psalm. 2I. Ver L. F. Ego autem sum vermis, ct non homo: opprobrium hominum , ct ab elio plebis. At in ipsa Ascensione coepit exaltam, &gloriosus apparere, &ab omnibus, tanquam Filius Dei, adorari. Tunc dictum est, Psalm. 23. T. tollite portas Principes vepra , ct elevamini portae aeternales, ct introibis Rex gloriae. suis es iste Rex gloriae' Dominus fortis , O potens , Dominus potens in praelio. Nimirum qui dixit: Ego vici mundum . Is . Habemus simile exemplum ex eodem Apostoli testi inonio. Nam Christus ante ascensionem sedebat ad dextram Patris , id est, habebat aequalem cum Patre potentiam, gloriam, &maiestatem ut explicant Athanasius, Basilius, Cyrillus, Grysostomus, Damascenus, & alii apud Bellarminum lib. 3. de Cliristo, cap. IS. Et tamen Scriptura non aliter videtur loqui, uam si primum post ascensionem coepisset sedere ad dextra matris. Quare hoc Quia in hac vita mortali latebat Christi
potentia, gloria, & maiestas, & subhumana earne, tanquam sub vili pallio, occultabatur. At per resurrectionem, &ascensionem coepit fieri manifesta, non solum apud homines in terra, qui videbant illum ad coelum ascendentem, Actor. 19. sed etiam apud Angelos in coelo, qui venerabundi, & gratulabundi illum ad se venientem excipiebant. Isaiae 63. vers. I.& Philip p. a. vers. 9. I 6. Tertia Conclusio. Christus In coelo nunc existens adhuc manet caput Ecclesiae, non quidem visibile, sed Invisibile . Ratio est , quia per se non amplius gubernat Ecclesiam visibili modo , sicut antea fecerat, sed tantum invisibili. Nota. Christus
dicitur caput Ecclesiae, non proprie, sectinetaphorice , sumpta 1imilitii di ne a capite humano. Sunt autem duo modi, quibus humanum caput gubernat reliqua membra. Unus per internum innuxum, qui in eo consistit, quod ex capite, tanquam ex sonte,
sed principio derivantur spiritus sensitivi in reliqua membra. Uude fit, ut reliqua membra possint vitam conservare, &suas
103쪽
RuctIones exercere. Alter per externam dIre Ionem, quae In eo consistit, quod caput per intellectum, voluntatem, visum, auditum, & alios senius, qui in eo vigent, dirigat reliqua membra in externis actionibus, ne aberrent: quo pacto per interuIectum, & voluntatem dirigit manus, ne quid illieitum eommittant ; Et per visum dirigit pedes , ne in foveam incidant;& sie deinceps. 7. Christus in hae vita Imitatus est utrumque gubernandi modum. Gubernavit enim Ecclesiam dupliciter. Primo, per internum influxum gratiae, secundo, per externam directi nem. At nunc in coelo existens, per se quidem gubernat Ecclesiam priori modo, nempe quoad internum influxum gratiaret non tamen per se, sed per Vicarium posteriori modo, nempe quoad externam directionem . 18. Quaeres, Quomodo Christus dicitur gubernare Ecelssiam per internum influxum gratiae 3 Respondeo. Christus potest dupliciter considerarI. I. Quatenus est Deus . 2. Quate nus est homo. Utroque modo gubernat Ecclesiam per influxum gratiae, sed diversa ratione . Nam quatenus est Deus, per se physice, &effective producit gratiam di quatenus homo, per se moraliter, & meritorie illam confert. Prior modus conserendi est illi communis cum Patre, & Spiritu Sancto: post rior est illi proprius. I9. Quarta conclusio. Praeter Christum, qui nune in coelo est, debet esse aliquod visibile Caput Ecclesiae in terris, qui loco Christi vili biliter gubernet Ecclesiam. Non loquor iam speci tim de Petro, vel Pontifice, de quibus postea ; sed generatim assero debere esse aliquod visibile Caput Ecclesiae in terris, loco Christi absentis r non quidem quoad internum influxum gratiae, sed quoad externam directionem, & gubernationem. Sicut in absentia Regis solet aliquis constitui in regno, qui vicem illius suppleat in externa politia , praesertim si Rex longo tempore abfuturus est. Hoc probo tribus rationibus.
hoe modor Synagoga Mosaica fuit umbra seu typus Ecelesiae Christi. At Synagoga semper fuit gubernata ab uno visibili Capite, nempe a Pontifice, cu I reliqui omnes erant subiecti, ut patet ex libris Exodi, Levitici, & Deuteronomii; Ergo etiam Ecesesia semper debet gubernari ab uno visibili Capite . Seque la patet, quia gubernari ab uno capite, perfectius est, quam gubernari a multis. Si ergo Synagoga, quae fuit impersectior,
quam est Ecclesia, semper gubernata fuit ab uno Capite ,
104쪽
τε Liber L capur Immaiori ratIone debet Ecclesia gubernari ab uno Capite. 2I. Dices. Analogia in eo consistit, quod sicut Synagoga habuit unum Caput, nempe Pontificem , ita Ecclesia habeat unum Caput, nempe Christum. Respondeo: Duplex analogia assignanda est: una , quoad internum influxum gratiae: altera, quoad externam gubernationem. Prior in eo consistit, quod scut Christus per sua merita praevisa contulit Synagogae internam gratiam; ita per sua merita jam exhibita multo abundantiorem
gloriam conserat Ecclesiae. Posterior in eo, quod sicut Moyses Mediator veteris Testamenti suit primum Caput visibile Syna- ogae, quoad externum regimen; ita Christus, mediator novi estamenti, fuerit primum Caput visibile Ecclesiae in externo regimine. Rursum, sicut post mortem Moysis semper perleve ravit visibile regimen Synagogae; ita post Ascensionem Christi semper perseveret visibile regimen Ecclesiae. 22. Ex utraque Analogia colliguntur haec. I. In vis bile Caput synagogae, &Ecesesiae, quoad internum influxum gratiae, esse idem, nempe Christum . a. Visibile Caput Synagogae, &Ecclesiae , quoad externam gubernationem , esi e diversum . Nam visibile Caput Synagogae ab initio suit Moyses, cui postea successerunt Pontifices legales. Uisibile autem Caput Ecclesiae ab initio fuit Christus, cujus locum postea supplevit Petrus, &ejus successores. 3. Moysen fuisse qguram Christi quoad externam gubernationem. Nam sicut Moyses fuit Legislator, Mediator, &Princeps in veteri Testamento; ita Christus in novo. q. Pontifices veteris Testamenti fuisse typum , seu figuram Pontificum nosti: Testamenti. Nam sicut illi in externo regimine
Iraesidebant toti populo Judaeorum; ita hi toti populo Chria
23. Secunda ratIo sumitur ex iis Scripturae testimoniis, ubi Ecclesia comparatur cum exercitu bene ordinato . Cant. 6. 3. Putachra es amica mea , suavis , o decora , sicut Ierusalem ; terribilis , ut castrorum acies ordisata . Item cum regno, Dan. 2. 44. Sus habit Deus earli regnum , quod in aeternum non dissipabitur. Item cum ovili, Ioan. IO. I s. Fiet unHm ovile, o unus Pastor. Item cum domo , I. Timoth. 3. Is . inficias, quomodo oporteat te in Domo Dei conNersari, quae est Ecclesia Dei ωi,i . Item cum
humano corpore, I. Cor. I 2. Sicut corpus unum est, ct mutra
habet memόνa: ita o christus. Si ita est, necessario sequitur , sciit exercitus bene ordinatus regitur ab uno Imperatore; regnum ab uno Rege; ovile ab uno pastore; domus ab uno Patre familias; corpus humanum ab uno capite; ita etiam Ecese
105쪽
De Caphe Melesiae . NEeesesiam gubernari ab uno rectore. Nee satis est, si dicas hune unum Rectorem esse Christum. Christus quidem Rector est quoad internum influxum gratiar, etiamsi abiens . Sed non potest esse quoad externam gubernationem, quando absens est. Igitur alius debet esse illius loco. Quod patet ex metaphoris iam allatis. Nam sicut in exercitu, quando procedit contra hostem , necessat io debet adesse unus supremus Dux, aut in ejus absentia aliquis illius Uicarius, qui omnia dirigat, & cui omnes reliqui obediant; sic etiam servata proportione seri debet in Et clesia. Alioqui non erit unitas, sed divisio , s his ina,& dissensio. 24. Exemplorem declarabo. Sint in uno exercitu duo, veItres Imperatores cum pari potestate r quorum unus decernat pugnandum esse cum hostes alter quiescenduin ; tertius, sugiendum; quid putas iacturos milites ' Alii cum hoc, alii cuin alio conspirabunt. Tolletur unitas, orIetur schisma , exercitus dissipabitur. Applico. Sint in Ecclesia Christi, quae unica est, plures Episcopi cum pari potestate, qui nullum in terra superiorem agnoscant. Unus eorum decernat, Ecclesiassicos non oblia gari ad coelibatum ; alius contrarium statuat; tertius in dubio relinquat: quid Clerici inferiores, qui Episcopis subjecti sunt Distrahentur in varias sectas, & distidia . Quis rediget illos ad unitatem, si non est unus aliquis superior, cui Omnes tenea
tur obtemperare Iχs. Tertia ratio sumitur ex institutione Christi, hoc modo. Primum regimen, quod Christus in Ecclesia inituit, fuit vi bile, & Monarchicum, quoad externam gubernationem . Nam ipsemet Christus, ut supra ostensum .est, tanquam supremum Caput, & Monarcha, visibiliter suam Ecclesiam fundavit, de gubernavit. Vel ergo post ascensionem Christi mansit visibile, &Monarchicum regimen, vel mutatum est. Si mansit, necesse est , Ecesesiam post Christi ascensionem semper gubernatam fuisse ab uno visibili Capite, seu Monarcha, quod nos contendimus. Si mutatum est, plane sequitur, Ecelesiam ipsam mutatam esse, nec eandem nunc esse , quae olim fuit. Sicut enim quaelibet Respublica censetur mutari, teste Philosopho. quando modus, seu forma gubernandi mutatur; sic etiam de Ecclesia statuendum est : Atqui absurdum est dicere, Ecesesiam Christi mutatam esse : Ergo absurdum & illud, ex quo hoc sequitur.
16. Multa obiicit Marcus Antonius. Primo illud Rom. I 2. s. Multi unum corpus sumus in Christo , Unguli autem alter alterius
106쪽
so Liber L caput IV. . membra . Ubi Apostolus ut ille argumentatur nullum allud
caput agnoscit, nisi Christum; Et inter membra corporis non minus includit Petrum, quam alios fideles. Imo omnes fideles vult esse membra non solum respectu Christi, sed etiam respectu ipsorum inter se. Quod probat ex illis verbis: Singuli a tem alter alterius membra. Igitur & Petrus, & Pontifex sunt membra corporis Ecclesiae, non solum si conferantur cum Chri-so , sed etiam si conserantur cum aliis fidelibus. Non sunt ergo Caput Ecclesiae . Respondeo. Apostolus diserte ibi loquitur de Christo, quatenus est Caput Ecclesiae per internum Influxum donorum gratiae; Et sic verum est, omnes fideles, etiam Pstrum , & Pontificem esse membra, non caput . Omnes enim accipiunt gratiam a Christo tanquam a capite; nullus a Petro, vel Pontifice. Si autem sernio sit de Christo, quatenus est e put Ecelesiae per externam gubernationem, tunc non solum ipse, sed etiam Petrus est caput; ille quidem primarium, Sapropria virtute, hie vero secundarium, Se virtute ab illo participata .
27. Dices, ergo Eeelesia erit biceps, quia habebit duo capita . Respondeo : Nihil hie novum . Nam & Regnum Angliae potaset noe sensu esse biceps , si Rex peregre proficiscens relinque xet domi Uicarium, qui tantisper Regnum administraret. Et do facto Regnum Lusitaniae bieeps est, quia Regem absente in
habet, & Proregem praesentem e utrumque, ut eaput in externo regimine, sed alterum alteri subordinatum. Idem dico de Ecclesia. Biceps est, quia habet duo capita, primarium, & secundarium. Accipite aliud exemplum ex Apostolo , Ephes. s.
vers. 13. Ur, inquit, captit es mulieris. At mulier, praeter virum , qui caput ipsius est, habet etiam naturale caput in suo corpore. Igitur biceps est . Et Ipsemet M. Antonius, contra quem disputo, tria habet capita; unum in suo corpore, nat rate; alterum in directione spirituali, Christum; tertium in dialectione politica, Regem Angliae . Nec ullum horum negaro audet. TrIplex igitur est. Non miraris 28. Secundo objicit. Sicut caput, & reliqua membra hominis constituunt unum corpus integrum naturale, ita Christus,& Ecclesia constituunt unum integrum corpus mysticum, quod conflatum est ex capite, & membris. I. Corinth. ΙΣ. Ergo omnes, praeter Christum, qui caput est, sunt membra corporis Ecclesiae. Ergo nullus, praeter Christum , est caput Ecclesiae . Respondeo: Haec objectio solvitur eodem modo, quo prior. Nam caput potest dupliciter conserri cum membris. Pr,
107쪽
qua membra . Et sic unius corporis unum est caput. Secundo, quoad externum regimen ; Et sic unius corporis possiliat esse duo capita . Quo pacto corpus mulieriS habet unum caput, a quo recipit Influxum 1 pirituum sensitivorum : habet duo, a quibus reo tur In externis actionibus. Nam&a proprio capite naturali, 'ia a viro , qui caput ipsius morale est , gubernatur . Idem est de Eeclesia . Habet unum caput quoad influxum gratiae: habet duo quoad externam gubernationem , quorum uirum supplet vices alterius . Et priori modo solus Christus est Caput, reliqui omnes sunt mombra: posteriori non solum Christus, sed etiam Petrus est Caput , qui tamen priori modo erat membrum , & non
29. Quando ergo obiic Itur ex Apostolo , quod Christus, & Ecclesia constituant unum integrum corpus mysticum , quod exc*pite , & membris conflatum est; hoc intellus debet priori sensu . Nam Apostolus loeo citato diserte loquitur de Christo, quat nus est Caput Ecclesiae quoad internam divisionem donorum gratiae, ut in textu patet. Et sic concedo, ut iam ante concessi , omnes, Draeter Christum, esse membra Eeclesiae: Et nullum , praeter Christum , esse caput Eeclest. Quod si similem objectionem faciat M. Antonius de Christo, quatenus est Caput Ecclesiae per CX ternam gubernationem, primo quidem se ipsum oppugnabit, qui negat Christum esse ejusmodi eaput. De nde facillime dis olvetur obiectio ex nostra parte . Nam Christus cum suo Vicario erit Caput; reliqui omnes membra. Sicut fit in Regno Lusitaniae , Rex cum suo Prorege est Caput regni, alii membra. 3 o. Tertio objicit. Patres non agnoscunt, ut caput Ecclesiae, nisi Christum, ut August. lib. de imitate Ecclesiae, cap. 3. &Tract. 1o8. in Joannem,&lib. de Pastoribus cap. I 3. Gre orius in . Psalm. s. Poenitentialem , & lib. q. epist. 38. & Chrysostssio m. H. Epist. ad Ephes. Et probatur ex illo Ephes. q. Is . creseamus imillo per omnia , qui es caput chriseus: ex quo totum corpus eo actum , ct connexum per omnem juncturam subminisirationis , fecuniadum operationem in mensuram uniuscui fue membri , augmentum eorporis facit in aedificasionem sui in charitate . Respondeo : Eadem est solutio. Nam Apostolus loquitur de Capite Ecclesiae , quod internam gratiam influit in alia membrar Et tale eaput est solum Christus. Idem docent Patres ab illo citat . Non neoant tamen, quin praeter Christum sit aliud Caput visibile, quod in externo regimine gubernat Ecclesiam. Imo expresse affirmant, ut paulo post videbimus.
108쪽
82 Liber L caput IV. 3 i. Quarto obiicit. Christus est Sacerdos In aeternum, ut passim docet Scriptura. Psalm. is. 4. & Hebr. 7. 17.) Quid ergo necesse est, inquit, dare illi Vicarium, vel successorem in terris' Cur summum hic Pontificem quaerimus, si Christus Sacerdos, & Pontifex noster sempiternum habet Sacerdotium , & Pontificatum sempiternum Respondeo : Si ex eo praecise , quod Christus
dicatur Sacerdos In aeternum , contendit probare Antonius snullum esse Pontificem, nisi Christum, poterit similiter probare, nullum esse Sacerdotem , nisi Christum. Ubi ergo Antonii Sacerdotium y ubi illius Episcopatus sed ad rem . Apostolus loco citato ostendit, Christum, qui est sacerdos, & Pontifex novi Testamenti, dupliciter disterre a Sacerdote, & Pontisce veteris Testament I. I. Quia Pontifex veteris Testamenti erat mortalis . a. Quando moriebatur, indigebat successore. Christus, quia non moritur, non indige t succes ore. Neque nos Catholici, ut
Adversarius Invidiose fingit, damus illi successorem, sed Vicarium, &Ministrum. Quae duo valde distinguuntur. Nam succeiasor succedit cum pari potestate; ut successor Regis in regno , iuccessor Imperatoris in Imperio, successor Aaronis in Sacerdotio legali. Nemo autem luccedit Claristo cum pari potestate : At Vicarius, aut Minister non habet parem potestatem cum eo , cuius Vicarius , aut Minister est, sed delegatam. Sicut ergo non pugnat, Christum habere Sacerdotes, tanquam Ministros , in oblatione Sacrisicit Eucharistiae ; ita non pugnat, habere Ministros ,& Vicarios in externa Ecclesiae gubernatione. Inter hos Miniastros unus supremus est, qui dicitur Pontifex . Quid hic mali est pNihil penitus. 32. Haec generatim dicta sunt de capite Ecclesiae. Ex quibus constat, Christum esse Caput Ecclesiae, tam visibile , quam invisibile . Visibile quidem, quia vel per se, vel per Vicarium suum v Isibiliter gubernat Ecclesiam. Invisibile, quia per internum influxum fidei, spei, charitatis, & aliorum donorum spiritualium invia sibiliter viviscat, & vegetat membra Ecclesiae . Deinceps speciatim quaerendum est , An Petrus fuerit visibile caput Ecclesias
prae aliis Apostolis DE PETU cHRISTI VICARIO,
inest visibile Caput totius Ecclesiae loco Christi. 2. Petrus est vicarius Christi in regimine totius Ecclesiae . 3. Petrus habet
109쪽
De cap Ite Teclesiae. habet primatum totἰus Ecclesiae . Nihil eorum admittunt ad verissarii. Et quidem Marcus Antonius sic statuit. I. Nullum esse Caput Ecclesiae , praeter Christum . a. Spiritum sanctμm proprie esse Vicarium Christi in regimine Ecclesiae , non Petrum. Quod etiam docet Rex Angliae in monitoria praefatῖone . 3. Petrum non habere primatum Ecclesiae , seu primatum Ecclesiasticae potestatis, & iurisdictionis, quem nos illi tribuimus. q. Habere tamen primatum aetatis, vocationis, & charalatis respectu ali rum Apostolorum . Primum punctum iam resutatum est, &clare demonstratum , aliud eaput visibile praeter Christum ad mitti oportere. Reliqua tria hic resutanda sunt. 3 . Prima cones usio. Spiritus sanctus non est proprie Vicarius Christi in regimine Ecclesiae. Ratio, quia Uicarius , proprie loquendo, minor, seu inferior est eo , cujus est Uicarius . Qui ergo asserit, Spiritum sanctum proprie esse UIcarium Christi, consequenter debet asserere, Spiritum sanctum esse minorem Christo . Hae e autem est haeresis Macedon Iana . Porro, quod Vicarius, proprie loquendo, minor sit eo, cujus est Vicarius, certum est ex communi hominum usu , & conceptu, non solum apud C tholicos , sed etiam apud adversarios . Nam quando Calvinus ait, Christum esse Uicarium Dei Patris, Calvinistae hoc interpretantur de Christo secundum humanitatem , non autem secundum Divinitatem : ne cogantur concedere, Christum secundum Diavinitatem minorem esse Patre , quae est haeresis Arriana. Supponunt ergo , Vicarium, proprie Ioquendo, minorem esse eo, cujus est Uicarius. Quod & Marcus Antonius expresset supponit lib. q. cap. I. num. q. Ubicitat testimonia quorundam Patrum, qui Pontificem appellant vicarium Petri. Et inde concludit, Pontificem Petro inferiorena esse. Uel ergo bene concludit, vel male . Si male , nihil essicit. Si bene , supponit Uiearium minorem esse co,. cuius Vicarius est; & consequenter si Spiritus Sanctus proprie est Vicarius Christi , minorem esse Christo . Hic non potest evadere , nisi se ipsum neget. 3s. Addam duo dilemmata : Unum, Uel Spiritus Sanctus proprie est Vicarius Christi secundum humanitatem, vel secundum Divinitatem. Si prius, sequitur Spiritum Sanctum minorem esse Christo homine : Et similiter, Deum esse Uicarium hominis; quod est plane absurdum . Si posterius, sequitur Christum secundum
Divinitatem, &non secundum humanitatem esse Caput Ecclesiae , quod est aeque absurdum . Est enim Caput secundum eam naturam, secundum quam meritus est exaltari, & Caput Ecclesiae a nosci, ut supra dictum est : At meritus est exaltari secundum lati-F Σ mani.
110쪽
t amer L caput IV. manitatem. Ergo secundum humanitatem est Caput Ecesessa,
Unde Augustinus l. I. de Trinit. cap. 12. ait: chrιstus secundum formam Dei , primogeni us omnis creatura e fecundum formam servi , caput corporis Ecclesiae .
36. Alterum: Uel Spiritus Sanctus proprIe est Vicarius Christi in externo, & visibili regimine Ecclesiae , vel interno, & itavisibili . Non prius, quia non gubernat Ecclesiam per se visibiliter, sicut
Chi istus in hac vita gubernavit. Nec posterius, quia internum Regimen Ecclesiae consistit in interno influxu donorum gratiae. Hunc autem influxum praestat Christus , vel meritorie, quatenus est homo o vel physice , & estective, quatenus est Deus, ut supra s. i8. dictum est. At Spiritus Sanctus neutro modo potest este ipsius Vicarius. Non priori, quia non meretur nobis gratiam. Imo, cum purus Deus sit, mereri non potest. Nec posteriori, quia tametsi effective producat gratiam, tamen illa productio est communis tribus persoluta, iuxta axioma Theologorum: Opera Tr nitatis ad extra sunt indivisa. Ergo nulla causa est, cur in tali productione Spiritus s. sit potius Uicarius Filii , quam P ter, aut Filius sit Vicarius Spiritus Sancti. 3 . Quod sic clarius explico . Productio. donorum grati non procedit a Patre, quatenus Pater est; nec a Filio, quatenus Filius est; nec a Spiritu Sancto, quatenus Spiritus Sanctus est, sed procedit a Patre, Filio , & Spiritu Sancto, quatenus sunt unus Deus . Itaque non sunt tria principia illius productionis, sed unum. Ad unum principium, qua tale, non potest dici proprie Uicarius sui ipsius. Ergo nec Spiritus Sanctus, quatenus est Deus, potest proprie dici Vicarius Christi, quatenus ille similiter est Deus.
Nam uterque est unus, & idem Deus. 38. Objicit Antonius illud Joan. I 4. vers. 26. Paraeiatus autem Iritus Sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos do-l eebit omnia, s suggereς vobis omnia , quaecunque dixero vobis . Et cap. I 6. vers. 7. Si non abiero , Paraclitus non veniet 'ad vos r si autem abiero , miιιam eum ad vos. Hinc insert, Spiritum Sanctum
misium, ut esset loco Christi, seu, ut esset Uicarius Christi. Resp. Non recte hoc insertur. Misius quidem est, ut doceret Apostolos; non tamen, ut proprie esset Christi Vicarius. Hoc fa-l l tis es are paulo ante ostensum est . Et ille ipse, ut solet esse inconstans, idem fatetur lib. I. cap. I. n. 16. ubi de Christo in coelo iam existente siescribit: Omnia munera capitis, o regis obit ρer se perfectissime. Certe, si omnia per se obit, non obit per Uicarium . Ecce in quantas angustas se conjicit. 39. Forte urgebit Antonius particulam illam, in nomine meo,