장음표시 사용
131쪽
De Iudiee controversiarum . Ios
I. TNter ChrIstianos, ut quotidiana docet experientIa, solent 1 oriri varIae controversae de fide , & religione . Quaestio est , quis debeat esse Iudex in huiusmodi eontroversiis decidendis
Adversarii docent , solam Scripturam esse: Et ex ea sola, seclusis Traditionibus, & authoritate Ecclesiae, controversias omnes
finIri, ac decidi posse . Quod probant2. Primo, quia Deus In veteri testamento remittit Iudaeos ad solam scripturam , tanquam ad iudicem , Isajae 8. 2 o. Ad legem , er testimonium. Idem facit Christus in novo, Ioan. s. 39. Scrutamini Scriptinas. Et hoc secerunt Beroenses, de quibus scriptum est Act. II. II. Quotidie fortitantes se turas , si haec ita se hab νent. Secundo, Deus mandat, ut nihil addatur ad scripturam, Deut. 62. 2 on addetis ad verbum , quod vobis loquor. Et Christus damnat omnes Traditiones, S sola Scriptura vult nos esse contentos, Matth. 16. 6. Irritum fecistis mandatum Dei propter ει ditionem vestram . Tertio, Apostolus ait, Scripturam per se suia ficere , a. Timoth. 3. Is . Omnis scriptura Hvinitus iaspirata utilis es ad docendum , ct arguendum , ad eorripiendum , M. Hoc argumentum , sicut&praecedens, solutum est cap. a. de Gaditionibus . De primo , & reliquis , quae afferri solent , aut possunt, postea videbimus in solutione objectionum.
3. Catholici distinguunt inter Iudicem, & Normam. Iudicem vocant , qui fert sententiam inter partes litigantes: Normam, secundum quam fertur sententia a Iudice. Posita haediastinctione, tria docent. I. Ecelesiam esse Iudicem Controversiarum. 2. Normam, quam sequitur Ecclesia in serenda sententia, non esse solam scripturam, sed scripturam, & Τraditionem simul. 3. Ecclesiam, juxta hanc normam, dupliciter sententiam pronunciare posse: vel per Pontificem, qui est Pastor Ecclesiae , vel per Concilia a Pontifice approbata, quae repraesentant E clesiam : Et utroque modo sententiam esse infallibilem . . Ad hanc sententiam confirmandam , & priorem refellendam, utar sex argumentis , quibus elare demonstrabo , solam striapturam controversiarum Iudicem esse non posse . Primum sumetur ex ossicio Iudicis, quod Scripturae non competit. Secundum
ex parte ipsius Scripturae, in qua duo spectanda sunt, Littera, dc sensus: Listra occidit, teste Apost. Sensua saepe obscurus est , uv
132쪽
1o6 Libeγ I. caput P alio Iud Ice, ac Interprete opus sit. TertIum ex parte eontroversiarum , de quarum Iudice quaestio est. Nam aliquae controversae ldunt, quae ex Scriptura dirimi non possunt , cum nulla de iis in Scriptura sae mentio. Quartum ex usu, & praxi veteris Testamenti, ubi non Scriptura, sed Pontifex pro Judic agnoscebatur . Quintum ex simili usu , & praxi novi Test menti. Sextum ex analogia Iudicis controversiarum civilium,& politicarum. Nam Iudex ejusmodi controversiarum non est Lex scripta , sed Princeps , aut Consistorium Principis. Deinde solvam objectiones.
SOLAM SCRIPTURAM NON ESSE IUDICEM.
bet ita pronuntiare sententiam , iit uterque litigantium clare i tellibat, quaenam sit sententia Iudicis o Et alter eorum lateatur , illam pro se, alter contra se latam esse. AlioquI, nifi id fiat, non cessabunt alite, sed uterque suam cautam prosequetur . At scruptura non potest hoc praestarest Ergo seriptura non potest esse Judex Controversiarum e Major per Ie clara est. Minorem probo , quia Lutherani, & Calvinistae multis jam annis litigant de hi punctis . i. De Baptismo parvulorum . a. De reali praesentia σChrIsti in Eutharistia . 3. De praedestinatione. 4. De persona Christi. s. De exorcisno. Et tamen Scriptura , quam volunt esse Jud cena , hon potest dirimere , aut finire has ipsas controvem fias. Nee hactenus audItum est Ita pronuntiasse sententiam, ut vel Lutherani, vel Calvinistae falli sint, eontra se pronunciatam esse. Hoc constat ex eventu. Nam utrique pergunt in studio, Mardore litigandi: quod sine dubio non facerent, si putarent sententiam clare semel esse latam. Tunc enim vel ultro cessarent a suscepta contentione, & sententiae aequiescerent: Vel certe ii existimarent injuste secum actum esse, ad alium Judicem pro-Vocarent. Neutrum fit.
Ut magis appareat vis hujus argumenti, duo consideranda sunt. Unum, quod tam Lutherani, quam Calvinistae palam fateantur, se non alium Iudicem, quam solam Scripturam agnoscere: Et hane ipsam Scripturam esse claram, perspicuam , &ad omnes controversias sopiendas per se suillatentem et nec ullam fal
133쪽
sit a tem subesse illi posse . Alterum , quod nihilominus utriquerit hil aliud efficiant litigando apud hune Iudicem , quam ut quotidie crescant eorum lites, &ipsi erga se mutuo infestiores eva-Gant. Ex quibus alterutrum sequi necesse est: Vel Scripturam hactenus non pronuntiasse claram , perspicuam, & lassicientem sententiam : Uel certe, si pronunciavit, Lutheranos, & Calvianistas pervicaces esse , qui clarae, perspicuae, &sufficienti sen-xeritiae non volunt acquiescere . Alterutrum ipsi eligant.
γ. TN Scriptura duo spectanda sunt, Littera, &sensus, sicut I. in homine eorpus, & anima. De illis, ut aliqui interpretantur , locutus est Apost. 3. Cor. 3. vers. 6. cum ait: Littere.
Occidit, Spirit ut auiem visscat. Quasi dicati Si sequaris verum Scripturae sensum, qui est quasi spiritus , & anima vivificata, pr derit tibi ad salutem . Si autem neglecto vero , ae legitimo sensu,
b aereas tantum tu externa littera, & contendas illum esse sensum, quem externa littera prae se fert, saepe errabis . Quam interpretationem sequitur Augustinus ser. 7O. de Tempore r Frequenter , inquit, admonui chartiatem vestram , fratres dilecti mi , ut hiale mon , quae diebus sis in Melesia reeitantur , non hoc tantum vittendere debeamus , quod ex littera sonare cognoscimus , sed a r moto velamine litterae , vivificantem DirItum fideliter requiramus . Me enim scit postolui: Litera Occidit , spiritus autem vivificat .
Denique infelices Iudaei, ct plus infelices haeretiei , qui dum solum
litterae aspiciuην sonum , quasi corpua sine anima , ita sine vivificat te spiritu mortui remanserunt. Similia habet lib. 3. de doctrina Ch pisti, cap. s. 8. Hoc posito, duci probanda sunt. Unum est, quod scruptura, si litteram spectes, non possit esse Iudex controversia. rum. Alterum, quod neque si sensum spectes, possit esse Iudex . Priorem partem sic probo. Ille non potest esse infallibilis Iudex controversariim, qui dueit hominem in errorem, &har- resim : At Scriptura, si nudam illius litteram spectemus, ducit hominem in errorem, &haeresim: Ergo non potest esse Infalliabilis Iudex controversiarum. Maior per se nota est, quia pro pterea quaerimus infallibilem Iudicem, ne erremus: Ergo qui ducit nos in errorem, non est in fallibilis Iudex. Major paret
ex Apostolo, quia Scriptura secundum litteram oeeidit, idestia lapsum, & errorem ducit.
134쪽
ios Liber I. caput V. 9. Sic olIna oceldIt Judaeos, qui omnia, quae In Moyse , & --
phetis praedicta erant de Christo, Intelligebant secundum externam litteram, &sensum interius latentem non percipiebant. Et hoc est , quod ait Apostolus a. Corinth. 3. I F. Usque in hodiernum diem , cum legitur Moses , velamen positum es super cor eorum, ides , adhuc I udaei non intelligunt Moysem , quem quotidie legunt, quia non penetrant internum ipsius sensum , sed externa littera contenti sunt. Vel clarius: Non agnoscunt cir stum, qui in Moyse sub externis ceremoniis , ac sacrificiis, tanquam sub velamine, occultatus est . Adhue haerent in solo velamine , & non considerant, quid sub illo lateat reconditum. Io. Quod etiam obiicit illis Christus , Io. I. 39. Serutamini Seriapturas , quia 'νον putatis in ipsis vitam aeternam habere . Et illaesunt, quae testimonium perhibent de me , O non vultis venire ad me , uxvitam habeatis. q. d. Si vultis certo cognoscere, me esse Messiam a
Deo promissi im,de quo Moyses, & Prophetae scripserunt, non tantum debetis legere scripturas quoad externam litteram, sed multo magis scrutari internum sensum, & spiritum, qui sub externa littera, quasi sub umbra, aut figura, delitescit. Hoc hactenus non secistis. Tametsi enim persuasum vobis sit, Inseripturis sitam esse vitam aeternam , tamen nescitis, in qua parte sita sit. Non est sita in externa littera, in externis ceremoniis, & figuris , ut vos putatis, sed in spiritu,&sensu, in mysterio. Ibi me quaerite,& invenietis. II. Nec solos Iudaeos, sed etiam Haereticos littera occidit. Nam multi in suis erroribus propterea perierunt, quod relicto scripturae sensu, quem sequitur sancta, & Catholica Ecclesia, alium sensum secundum externam litteram amplexi sunt: quod aliquot exemplis obiter demonstrabo. Ιχ. Sabelliani dicebant, non esse tres personas divInas, sed unam tantum, quae tamen haberet tria nomina, propter diversa officia , seu operationes. Eandem enim personam vocari Patrem ,
Filium, & Spiritum S. sed diverso respectu; Patrem, quatenus est
author omnium creaturarum ; Fillum , quatenus assumpsit humanam naturam ex Virgine 3 Spiritum S., quatenus sanctificat nos Per suam gratiam . Ex eorum sententia sequebatur, Patrem esse mortuum, & passum . Nam si una tantum est persona, quae diciatur Pater, Filius, & SpirItus S., sane si illa persona mortua, & passa est , necesse est Patrem mortuum, & passum esse. Hinc teste August. in lib. de haeresibus, c. I. Patr0 siani appellati sunt.
Unde hic tantus error' Ex littera occiὸente. Nam secundum externam litteram intelligebant illud Joan. Io.3o. Ego, ct Parer Μ-
num sumus: Ex quo luserebant, Patrem,& Filium'consequenter
135쪽
De Iudice controversiarum. Ios
Spiritum sanctum esse unum quoad personam: eum tamen secundum sensum Ecesesar sint unum quoad essentiam, &duo quoad personam a I 3. Arriani dicebant, Christum non esse Deum , sed inferiorem Deci . Unde hoc y quia relicto sensu Ecclesice , secundum litteram explicabant verba Christi, Ioan. I .28. Pater major me es, id est , absolute major. At Ecclesiae sensus est, Christum secundum humanitatem esse minorem Deo Patre; secundum divinitatem, aequalem . Et priori modo intelligendum esse illud r Pater major mees : posteriori illud; θο, ct Pater unum fumus: Et sic optime
cohaerere . Uide Athanasium oratione secunda contra Arrianos . Hilarium lib. s.& II. de Trinitate . Augustinum l. 3. eontra Maximum, cap. 24.&26. R libro de Trinitate , cap. I. Iq. Maccdoniam negabant Spiritum Sanctum esse Deum. Ex quo principio 8 Ex littera occidente. Nam secundum litteram accipiebant illud Apost. r. Cor. 2. Io. Spiritus omnia scrutatur ,
etiam profunda Dei. Unde sic concludebant. Qui scrutatur , quaerit; qui quaerit, dubitat; qui dubitat, ignorat; qui ignorat, Deus non est: Ergo Spit Itus S. non est Deus. At Ecesesia locum
se interpretatur : Spiritu, omnia scrutatAr, id est, omnia penetrat, & comprehendit. Quo sensu dicitur etiam Deus Pater
omnia scrutari. I. Paralip. 28. 9. Omniam eorda scrutatur Deus. Et Psalm. 7. I . Scrutant corda , ct renes Deus . Et Ierem. II. IO.
Ego Dominus scrutans eorda . Vide Theodoretum, Theophylacium , D. Thomam , & alios , In commentario illius loci. Is . Manichari asserebant, vetus Testamentum novo contrarium esse. Quare' quia rem totam aest mabant secundum externam litteram; quam si spectes, alterum alteri videtur repugnare . Nam vetus dicit: Deum ereasse omnia . Gen. I. I. ) NO-vum dicit, Verbum creasse omnia. Ioan. I. 3. Rursum Ve tus dicit, hominem factum esse ad Imaginem Dei. Gen. I. 27. Novum dicit, hom nem esse ex Diabolo , Ioan. 8. 44. Item , vetus dicit, Deum die septimo quievisse ab omni opere. Gen. 2.2.) Novum dicit, Deum usque modo operari. Joan. 1. IT . Contra hos agit Divus Augustinus In libro contra Adimantum Manichaei discipulum , &ex sensu Catholicae Ecclesiae conelliat inter se loca, quae secundum litteram videntur sibi adversari. Non enim repugnat, Deum fecisse omnia; &tamen fecisse per Verbum, veluti per suam artem, seu ideam. Nec repugnat, hominem factum esse ad Imaginem Dei, quoad naturam 3 S tammen esse ex DIabolo, quoad malitiam. DenIque non repugnax x .
Deum quievisse die septimo ab opere creationis mundi; α x
136쪽
rro Aber L caput M. men semper operarI In gubernando, & conservando mundo. 16. Pelagiam negant peccatum originale, afferentes peccatu in Adami nocuisse ipst soli, non autem posteris. Ex quo fundamento Ex littera occidente, quia scriptum est EZechiel. I 8. Eo. Filius non portabit 'uitatem Patris. At sensus illius loci, secundum mentem Ecclesiae Catholicae, hic est: Huus , qui non est particeps peccati Patris, non portabit iniquitatem Patias: Si autem particeps est, portabit. Uide Augustinum in lib. post collocat. cap. 7. Nunc autem eonstat, posteros fuisse participes peccati prImi parentis, iuxta illud Rom. s. I 2. In quo omnes peccaverunt . Sed quomodo omnes peccaverunt in Adamo Hoc alibi explicandum est. Hic obiter dico, omnes in eo peccasse, quia Deus iniit pactum cum Adamo, tanquam cum Capite , &communi radice, seu princIpio totius posteritatis, ut, si ipse servaret praeceptum de non gustando fructu prohibito, tam ipse, quam posteri manerent in paradiso: si non servaret, tam ipse, quam posteri essent reI, ac veluti transgressores ex paradiso ejicerentur. Quod & factum est. II. Fuerunt etiam antiquiores haeret ci, qui negabant carnis resurrectionem, quia scriptum est Ioan. 6. 63. Spiritus es, qui
vis cat, earo non prodest qt,icquam . Ex quo loco secundum externam litteram intellecto sic argumentabantur. Quorsum caro,
si nihil prodest, esset resurrectura refert Tertullianus In libro de resurrectione carnis, cap. 37. Ex eodem loco Calviniata iaciunt hane similem consequentiam . Quorsum Christus daret nobis suam carnem in sacramento Eucharistiae , si nihil prodest' utrique decepti sunt extitera occidente. Alioqui liceret etiam concludere hoc modo e Si caro non prodest quicquam , cur Christus eam assumpsit ' Cur Verbum caro tactum est 3 Cur pro nobis cruci eam aflixit Uide Maldonatum in cap. 6. Ioan . 18. Atque haec sufficiant de priori parte argumenti, in quatum auctoritate Apostoli, tum variis exemplis demonstratum est , Scripturam , si litteram externam spectemus, non posse esse infallibilem Iudicem controversiarum, quia littera occidit,& varios errores, ae haereses parit.
19. Altera pars est Nec Scripturam, si sensum spectemus, posse esse Iudicem. Quam sic probo. Scriptura, quoad Vzrum, & legitimum sensum, saepe est obscura, & disiicilis intellectu ; ac proinde saepe oritur controversia de vero, & legitimo ipsius sensu. Omnis autem controversia requkit aliquem Iudiacem. Debet ergo aliquis esse Iudex, qui definiat, hunc esse legitimum sensum , illum non esse. At hic Iudex non potest esse ipsa
137쪽
De Iudiee controversiarum . IIIἰpsa Scriptura, de cujus mente, &sententia controversia movetur : Erso aliquis alius distinctus a Scriptura .ao. In noe discursu sunt tria praecipua . Primum est, Scriptu vam , quoad sensum, saepe esse obscuram, & dissicilem intellectu. Hoc probatum est c. I. q. 6. & sequentibus . Alterum, ex hac obscuritate necessario nasci multas controversias . Hoc non indiget alia probatione , quam quotidiana experientia. Constat enim, omnibus sarculis, a tempore Apostolorum ad nos usque, semper ortas fuisse aliquas controversias de legitimo Scripturae sensu. Et ut taceam de iis . quae tempore Arrii, Macedonii, Donati, &aliorum veterum haereticorum excitatae sunt, certe nostro hoc tempore prope infinitae occurrunt, de quibus in progressit videbimus. Tertium est, Iudicem harum controversiarum non posse esse Scripturam. Quod probo duplici argumento.
clare pronuntiare sententiam , ut ab utraque parte litigante intelligi possit: alioqui seu stra illam pronunciaret: At Scriptura, quando sensus ipsius obscurus est, non potest clare pronunciare sententiam, ut ab utraque parte litigante intelligi possit. Si enim in tali casu clare pronuntiaret sententiam, iam sensus ipsius non esset obscurus, sed clarus, quod est contra suppositionem sErgo in tali casu non potest esse Judex. 22. Dices: Tametsi sensus Scripturae in uno loco aliquando obscurus sit, tamen in alio potest esse clarus; ac proinde Scriptura per illum locum, qui clarus est, potest serre sententiam de alio, qui obscurus est . Respondeo . Hoc quidem obtendunt
Adversarii, sed frustra. Nam primo, si ita est, cur ipsi per
hanc viam non finiunt controversias, quas inter se habent. 3Cur, inquam, Lutherani, & Calvinistae, cum altercantur de aliquo scripturae loco, qui obscurus est, non recurrunt ad alium, qui clarus est y Aut, si id faciunt, cur nullus altercandi apud illos est finis ' Hic haerent. 23 . Deinde aliud est, verba Scripturae esse clara : aliud , sensum
Scriptum esse clarum. Nam claritas verborum pendet ex cogniatione Grammaticae; claritas autem sensus ex intentione, &consilio Spiritus S. At saepe fit, ut aliquis habeat susscientem cogniti
nem Grammaticae, & tamen nesciat intentionem Spiritus S. Ergo in tali casu verba Scripturae poterunt esse clara; non tamen sensus verborum, quia spiritu Sancto intenditur, erit clarus. 24. Hoc ostendatia in exemplo. Verba Christi in Evangelio sunt haec o me est corpus meum; Hic es sanguis meus . Quae verba,
s nativam illorum fgnificationem spectes, sunt clara, &perspis
138쪽
Ira Liber L Caput mcua, & ab omnIbus non modo Christianis, sed etIam Iuda Is , Τu cis, & Ethnicis intelligi possunt. At de sensu illorum, qui a Spiritu
S. intentus est, infinitae prope apud Christianos controversiae sunt. as. Simile est de illis verbis apud Ioannem: Maria Magdalena venit ad monumentum , cum adhuc tenebrae essenr. Itemque
de illis apud Marcum: Venit ad monumentum, orro jam ole . Quid es artus, & rotundius dici potuit Et tamen, quia priora videntur pugnare eum posterioribus, merito dubitari 1 olet, quis germanus illorum sensus sit, re quomodo conciliari inter se possint, ac debeant.16. Addo , non raro etiam fieri, ut Idem locus ScrIpturae, quein una pars litigantium putat clarum , & perspicuum esse, ab altera censeatur esse obsciirus, ac in trieatus . Quid in tali casu facto opus est 3 Aut quis Iudex adhibendus scriptura certe pro Iudi ce adhiberi non potest. Nam de illius sensu ac sententia contrO- versia est e cum alii elaram , alii obscuram esse contendant: & ab
aliis in hanc, ab aliis in illam partem distrahatur. Quid ergo consili sine dubio alius Iudex quaerendus est. Uerbi graria2 7. LIs inter nos, & Calvinis fas est de vero, ac locali descensu Christi ad inferos, quem illi negant, nos astruimus . Et uti mur duplici testimonio. Altero ex Symbolo fidei: Descendit ad
inferos; Altero ex cap. 2. Act. v. 27. Non derelinques ammam
meam in inferno. Utrum siue dicimus elarum , & perspicuum eia se . Calvinistae de utroque negant: & obscurissima sua interpretatione utrumque faciunt obscurissimum. Ac prius quidem interpretantur hoc sensu: Descendit ad inferos, idest, pertuli vin cruce diros cruciatus damnati, ac perditi hominis, ut cohctus fuerit urgente angustia exclamare e Deus meus, ut quid de-νeliquisti me vide infra lib. 3. cap. 2. Posterius autem hoc
sensu e Non derelingues animam meam in inferno, idest , Noli derelinques cadaver meum in sepulchro . ita Beza in commentario illius loci. 28. Quid hic agendum Aut quem Iudicem compellabimus 'Si Scripturam eonsulimus, nihil aliud ipsa dicet, quam quod antea dixit. Nullum tota, nullum apicem additura est. De eo autem , quod antea dixit, controversia est . Ergo per id, quod antea dixit, controversia finiri non potest. Si ergo post ortam controversiani Scriptura nihil novi dicit, sed manet in antiquis terminis, certe per illam finiri lis non potest, sed necesse est, vel alium I udicem adire, vel alteram partem litigantem spontecedere, vel denique utramque in lite perseverare. 19. Posterius argumentum. Multa sunt testimonia Scripturae ,
139쪽
De Diuee controversiartim. Iquorum verus, ac legitimus sensus haberi non potest, nIsi ex traditione, & authoritate Ecclesiae, ut probatum est cap. 2. Ergo si oriatur controversia circa ejusmodi testimonia, sola Scriptura noti potest esse Judex, sed necesse est confugere ad traditionem, & aD thoritatqm Ecesesiae. Verbi gratia, Christus dicit Matth. 18. Euntes docere omnes sentes, baptixantes eor in nomine Patris, ct FElia , ct Spiritus Sancti. Sensus verus, & legitimus est, quod in baptismo pronunciari debeant haec verba: Ego te baptivo in nomiao Patris Filii, ct Spiritus Sanctio Et quod baptismus sine tali verborum pronunciatione non sit validus . In hoc consentiunt nobiscum Adversarii. At si aliquis negaret hunc esse sensum, & coniat en ' et non OpuS esse pronunciare haec verba : In nomine Patris o Filιι , o Spiritus Sancti, sed omnino suffcere, si quis inter baptizandum habeat internam voluntatem, & intentionem bantiaetandi ita nomine sanctissimae Trinitatis, quomodo illum confutaremus ἔ An ex solis Scripturae verbis Nihil minus. Nam illa
verba , Baptιηantes eos in nomino Patris, M. non dicunt vocalem Trinitatis invocationem adhiberi oportere . Unde eroo constat oportere Ex praxi, & Traditione Ee lesiae. Si hane elapu es
non habebis ullum praesidium contra Adversarium, qui ne taret Vocalem prolationem necessariam esse. 3 o. Aliud exemplum. Christus dicit Ioan. 3. s. Nisi citis ren tus fuerit ex aqua , ct Spiriιιι ncto , non potes introire in regnum Dei. Hic locus, secundum verum, ac legit linum sensum, intellis Iu 'ece fit e baptismi aquae, ut nobiscum fatentur Lutherant. At Calvinistae hoc negant. Quomodo ergo refelli poterunt a Lu- theranis r Non certe ex verbis citatis . Nam tametsi nomineturiqua, non tamen additur expresse, quod debeat intelligi vera aqua. Nam&alibi nominatur ignis, ut Luc. 3. I 6. Ipse νον 5Vlixabis iu spiritu, ct igne, & tamen non intelligitur verus ignis . Unde ergo constabit, ita priori loco veram aquam intelliuIoporteret aut unde Lutherani contra Calvinistas Id probabunt Non aliunde, quam ex praxi, & Traditione Ecclesiae. 3I. Aliud. Christus in ultima Coena non solum instituit Euchari uiam, sed etiamdotionem pedum adhibuit. Et quidem in institutione Eucharistia' dixit: comedite, o Bibite ; In Iotione autem
pedum: Et ποs debetis alιer alterius lavare pedes . Hic adversarii dicunt, priora verba continere praeceptum I posteriora non item 'Ac proinde fideles divino praecepto obligari ad sumendum Eucharistiam sub utraque specie; non tamen ad lotionem perunc Daeroide hoc ipsis constet' au t quo praetextu existiament se teneri quidem ad sumptionem utriusque speciei,sed tamen
140쪽
i 14 Liber I. cap. V. Iiberos esse a tollane pedum 8 Non possitiat praetexere ScrIpturae
verba. Nam illa contrarium potius prae se serunt. Haec enim, com mie, obibite, non plus videntur significare, quam si Paterfamilias cat suis hospitibus : Comedite, bibite , laeti estote . At si Paterfamialias ita loqueretur , non conseretur illos velle sub praecepto obligare. cum ergo Christus eodem modo locutus sit, unde constabit, eum voluisse novo praecepto obi gare omnes fideles ad
litramque speciem 8 Haec autem verba, s debetis a ter alterius ει-
ωare pedes, videntur significare praeceptum , non minus, quam si Dominus dicat servo e Tu debes urensana parare. Unde igitur sciunt se his verbis non obligari ad lavandos pedes , cum tamentiaec verba obligationem prae se ferant ' Ex sola praxi, & Traditione Ecclesiae . Nam Ecclesia nunquam usurpavit hanc lotionem, tanquam necessariam ; quod tamen fecisset, si divino praecepto ita uel se ad illam obligari. 32. Omitto similia exempla, quae passim oceurrunt. Et ex dictIs concludo in hune modum . Scriptura potest dupliciter spectari t. Quoad externam litteram . 2. Quo ad internum sensum, qui a Spiritu Samsto intentus est: Neutro modo potest esse Iudex controversiarum. Non priori, quia externa littera sepe ducit nos ad err
rem. Nec posteriori, quia sensus Scripturae saepe obscurus,& ambia suus est,ita ut opus sit alio I udice,qui definiat hue este legitimum, S a Spiritu Samsto intentum, illum non esse . Atque haec sumiant de sucundo argumento, quod ex parte Scripturae sumptum est .
33. TTOc Argumentum sie propono: Multae sunt eontroversiae . . I. a. circa fidem, & religionem , quarum vel nulla fit mentio
In bcriptura , vel certe non sussieiens ad hoe , ut Seriptura de illis sententiam ferre possit: Ergo in iis dirimendis alius Iudex quaerendus est. Eausmodi autem controversiae sunt hae.
34. Prima . An Libri Tobiae, Iudith, Sapientiae, EcelesiasticI, &Machabaeorum sint eanon ci, & divini, necney Negant Lutherans, M Calvin Issae. Nos affirmamus. A t quis erit Iudex, qui litem hanc uim M ScrIptura esse non potest. Nee Lutherani, & Calvinita, quod bene notandum est, ad Scripturam provocant, sed ad Canonem, & TraditIonem Iudaeorum. Aiunt libros Istos Io Canone Hebraeorum, qui extat apud Hieronymum , non reperiri; ideoque pro Canonicis , ae Divinis haberI non posse . Fatentur Iairvr , alium in hac causa Iudicem, quam Scripturam, esse oportere. Equem by Cooste