장음표시 사용
251쪽
quis certo persuasiis est, peccata sibi gratuIto remisia esse permer ta Christi, iuxta divinam promissionem. Alterum, sacra ementa instituta esse ad hanc fidem in nobis excitandam, & confirmandam . Esse enim signa quaedam sensibilia , quibus Deus Ram promῖssionem de gratuita peccatorum reminone per merita Christi obsignavit , & nobla reliquit , ut ex eorum aspectu , vel usu statim excitemur ad certam fidueiam remissionis peccatorum concipiendam.
73. Ex his fundamentis, quae tamen salsa, & alibi resutanda sunt, ostendo Luthera nos, si quem fructum ex Eucharistia percipiunt , non minorem ex una , quam ex utraque specie percipere posse, si velint, ac proinde frustra eos urgere utramque sp ciem . Hoc autem sic ostendo. Vel fides excitatur ex aspectu sacramenti, vel ex audItu verborum , quae recitantur in sacramenti administratione, vel ex ipsa sumptione sacramenti. si excitatur ex aspectu sacramenti ; frustra Lutherani urgent sumptionem utria usq; speciei. Primo, quia Laici, tametsi alteram tantum speciem accipiant, possunt tamen iitramque aspicere, quia sacerdos utramque palam spectandam exhibet. Ergo, si solus aspectus sufficit, quid urgent sumptionem utriusque speeiei y secundo, non minus excitatur fides ex aspectu unius speciei In sacramento, quam ex aspectu unius merson Is In Baptismo: Ergo sicut In Baptismo non requIruntur tres mersiones ad excitanaam fidem, sed una sufficit; se etiam in Eucharistia non requiruntur duae speeths, sed uinii iussicit. Tertio, quando Lut rani communIeant sub utra- sue specie, prius vident speciem panῖs, quam calicis . Uel ergo ex solo aspectu panis exertatur fides, vel non. Si exeItatur, quid ulterIus volunt' si non excitatur, quin prodest sumere illam speciem,' Dicent, excitari quidem fidem ex aspectu panis Euchar siet, sed confirmari ex aspectu calicis. Sed quaero, an fides ex- eitata ex priori aspectu sit vera fides iustificans, nee net Si est, Iam vero credunt Lutherani, peccata sibi renussa esse : Ergo iam vere remissa sunt. QitIδ vo Iunt amplius an quae semel vere rem Issa sunt, induent nova remissi me Non, opinor . Si autem non
est vera fides iustificans, quId ergo est 3 aut quid tandem pro-din ν Sed esto: fides semel exeitata confirmanda sit. An hoc fieri non potest ex unius speciei aspectu semel, se saepius repetito sicut enim qui saepius , ae iterato Intuetur eandem Christi imaginem , potest saepius excitari ad commemorandam ipsius momtem, &passionem: se etiam in prqposito. Unde sevi una imago non solum ad exeltandam. , sed etiam ad confirmandam re-
252쪽
De Commun. Itib utraque Oeese. 12 ecordationem sum ciens est : Sic plane sentiendum est de una specie Eucharistica. An Lutherani putant unum Bibliorum codiαcem n qn sufficere ad excitandam, & confirmandam fidem, nisi alter adti t, qui priori suppetias serat 3 Si ergo non est alius fruiactus Eucharistiae, quam solo aspectu excitare fidem remissionis peccatorum, is sane aeque percipi potest ex una, quam ex utraque sp Mae, ut iam ostensum est. 7 . Si autem fides excitatur, non ex aspectu Sacramenti, sed exauditu verborum , quae in sacramenti administratione recitantur; ne sic quidem urgeri potest sumptio utriusque speciei. Nam laici non minus audiunt illa verba, quando communicant sub una specie, quam quando sub utraque . Ergo non minus excitari potest illorum fides Hi sumptione unius, quam utriusque speciei. Imo , quid opus est sumptione Eucharistiae, si ex solo verborum auditu fides suffcienter excitatur' Satis erit ad fructum illum percipiendum, si minister clara voce recitet verba institutionis ex Euangelio, & Laici miniitrum recItantem audiant.
s. Si denique neque ex aspectu , neque ex auditu , sed ex ipsa Lacramenti sumetione fides excitatur ; quid tandem illud est, duo potissimum excitatur Nam multa spectari positat in sumptione. I. Externa actio sumendi. a. Interna fides, & devotio sumentiunt. 31 Species panis,&Vini, quaesumuntur. q. Cornus ,& anguis Christi, quae sub illis Deciebus continentur. Quid ergo ex his omnibus est, quod fidem excitat in Lutheranis 3 An externa sumptio 3 At illa salvari potest in una specie ' An inter-
ζὰ ς , α devotio ' At sic fides se ipsam excitaret. Imo fides
adesset, antequam excitaretur. An species panis, & vim ' Ae . h. speciς OR tineat totum Christum, non minus, quam
uis Christi s Atiam dixi, haec non.minus sub una, quam sub a.
xraque specie contineri. N V 6. Uident, opinor, Lutherani, quocunq; tandem se vertant,
ciem . Hoc unum corona dis loco ab iis quaero: An per illam fidem, quae in hoc Sacramento in ipsis excitatur, credant Christum vivum praesentem esse in Eucharistia, an mortuum 3 Si mortuum, errant 'quia Christus non moritur, ut ait Apostolus: Si vivuin etiam errant salieni sta a opinione; quia putant, solam carnem est e sub specie na
sunsvis in se vitam habet. Ergo quidquid credunt, illorum fides ei tonea est. Quomodo ergo justificat ' Etiam prociildubio erronee .
253쪽
ars Lιber I. caput G. 77. Uen Ioad Calvinistas, & Zuvinglianos. Quid ill I sentIant de fructu Eucharistiae, ne ipsos quidem scire arbitror. Omnia apud ipsos dubia sunt: Et praesertim haec tria, qtiae ad rem maxime faciunt. I. An Christus sit realiter praelens in hoc Sacra- .mento a. Quomodo comedatur, & bibatur in hoc Sacramento 3 3. Quis sit fructus manducationis, & bibitionis sacrament lis 3 Haec, inquam, dubia , & incerta sunt apud Calvinistas. Expendamus singula seorsim . Ac primum quaero, an Christus sit realiter praeseus in hoc Sacramento p Calvinus nunc am
mat, nunc negat. Assirmat in c. II. ptioris Corinthiacae, hῖs verbis e concludo, realiter , ut vulgo loquuntur , nobis in coena dari eουui christi. Negat in consensi olle de re Sacramentaria ,
in fine his verbis r Qua tamen christi corpus sinitum est , ct c celsrat loco continetur , necesse es a nobia tanto locorum intervallo distare , quanιο coelum abes a terra . Calvinum imitatur Plessaeus , qui lib. q. de Euchar. c. 3. p. 67s. in fine, negat realem praesentiam, quam tamen antea c. 3. p. 66O. asseruerat his verbis rvum sacra cinna ex praescripto Christi celebratur , Chrsum realiter , cst Lubstantialiter accipimus.
78. Secundo quaero, quomodo manducetur, & bibatur Chrianus in hoc Sacramento ' In hae re Calvini stas, & ZuvInglianos dissentire, latetur Calv. ipse l. q. Instit. c. I p. s. s .cum ait: Sed
hoc non perinde inter omnes convenit, qualit sit ejur participandi ratio . Sunt enim , quἰ manducare christi carnem , ct Languinem ejAsbdere , uno meνbo desin unx, nibit aliud esse , quam in Christum ipsi m credere . Sed miai expressius quiddam , ae sublimius videtur πο- luisse diicere Christui In praeclara ilia concione , Abi earnis suae manducationem nobis eommendat, nempe vera DI parι Istatione nos vi- ωisicari. Quid autem hoc est ' Sequitur paulo post: InterImve νo hanc non aliam e . , quam fidei manducar sinem fatemur , o nutasa alia singi potest . Verum hoc inter mea , ct illorum verba inicus, quod illis manctitare est duntaxat eredere e ego credo mandιι arichristi carnem, quia fide noster elyeitur, eamque manducationem
fructum , este tamque esse fidei dἰco . Haec Calvin. Qui potet hcapere, capiat. Quid PIessaeus 3 multo facilius se expedit. Ait Christum non aliter manducari, & bibi in Eucharistia , quam
in Baptismo. Sῖc enim loquitur lib. q. c. 3. p. 67I. CAut in Lacra coa , fons In sacro Luacro et o utrοόψue Christus eodem modo. Et paulo post r in Christur proinde in sacra coena, aliter quam in Baptismo , suscipiatur , eviarur , gustetur . Et quomodo suscipitur , manducatur , & bibitur In Baptismo fNon aliter, inquit alibi, quam in verbo DeI, idest, sola fide . Erg.
254쪽
De eommvn. sub utraque speeie. M Ergo Pletalitiam discedit a Calvino ; 8r nihil plus vult tribo
te Eucharistiae, quam Baptismo . 79. Terdio, quaero, quis sit fructus manducatIonis, & bibiationis Sacramentalis ' Secundum Calvinum , est certitudo, seu
securitas de usta aeterna . Imo tanta certitudo , & securitas , ut non magis possimus amitte e regnum coelorum , quam Christus , qui iam illud ingressus est. Sic enim habet Calvinus lib.
q. 1nstit. cap. 17. s. 24 Magnum vero sidociae, ae suavitatis fructum ex hoe saeramenιo eolligere possunt pia animae , quod testimonium habent in unum corpus nos cum christo eoaluisse , set quiu uid lisius est , nostrum vocare liceaι. Hine sequitur , ut nobis fecure Dondere audeamus, vitam Meirnam nostram esse , eujus ipse es haerese nec regnum eaelorum , quo jam ingressus est, posse magis η bis exeidere, quam iAsir rursum peceatis nostris non poste nos da-ninar; . Speciosa verba . Longe alster Ples eus Calvinista, t. q. de Euchalist. e. I. p. 611. ubi curserte affirmat , eundem esse fructum Eues apistiae , Ee Agni Paschalis r dc generatim Io- quendo , eandem esse vim , piae stantiam , & effectunt Sacra mentotum utriusque populi , Iudaiei , & Clipistiani. Inter alia sic ait: Igitur Christianoriam praerogativa f ct Sacrame ta nostra veteribur quid praestanr sponsio in promptu est . sermonis Prophetiei, o Apostoliet eadem virtus , christus seir ὀique sibi ipsi par , ct similis . Idem de Sacramentis utri gne populi dicendum . Ergo secundum Plesiaeum eundem fructum nos nercipimus ex Eucharistia , quem olim Iudaei ex em Agni
Past natis. Quid lisne colligis Si Plessaeo eredimus, Christianos esse pares Judaeis: si Calvino, pares Christo in coelo existenti.
go. Vides , nihil certi esse apud CalvInistas, quando de rebus
ipsis agendum est. At cum de nudis Symbolis movetur contro versia , omnes constanter urgent utramque speciem . Et cur id squaeso An Christus magIs sub utraque , quam sub una praesenSest 3 At secundum ipsos nec sub una , nec sub utraque praesenSess, sed coelo tantum continetur. An manducatur, & bibitur sub utraque potius, quam sub una ' At secundum Plestaeum snon aliter manducatur , & bibitur In Eucharistia , quam in Baptismo. Si ergo una mersio suscit ad manducandum ι &hibendum Christum In Baptismo , cur una Decies non suffi ciet in Eucharistia An major fructus sperari potest ex utraque specie, quam ex una y At quis ille fructus est Non aliusssecundum Calvinum , quam facere nos certos, & securos de viatA aeterna . At ille fructus , secundum principia Calvinistarum a
255쪽
tiber I. caput IX. habetur anto perceptionem Eucharistiae , qtloci sic o Hendo . vel enim sermo est de praedestinatis, vel de reprobis . Si de re- me his illi nunquam certi sunt de vita aeterna . Si de praedelti- , , i, ' illi per fidem justificantem habent hanc certitudinem . At fides iustificans praecedit perceptionem Eiicharistiae . Quider o, si fructum quὼrimns, confert Eucharistia aut quid o-
Isita on potest. Per hanc secut i sunt de vita aeterna. IMO 'ς Gi::,nte Baptismum continentur in foedere pio
astis futuri in coelo beati, qui Baptismo tincti sunt, quam qui non sunt. Quid ergo praesidii quaerant eX utraque, vel altera
C., ἔ-. sed nihilo melius . Ait fructum Eucharistiae, & A-''ν,χhilles euta messis. Ait Christum non aliter in Euchari
γῆ ς' i si εnim est idem fructus Eucharistiae, &
2 nemne admittere nos in foedus Dei, & alius Euchari Ge In eodem foedere nos conservare φ Denique , li per Eucliaristiam conservamur in foedere, quomodo id potius per ' - ritio meciem fit, quam per unam Et quaero, si piaede-nxrδmqης P 'iium' se eie communicarent, an conservaren ς-e necne Si conservarentur , res salva est . Sintur in laedςrς' - Esset ρ Dices , conservando qux
minus. quid dς Geeibi sed vi praedestinationi - Axm Temes in iunipi one utrius tu speciei. Nam zziam idem dictur eζiisse Vahentus. Quid ergo si stustum unam, & utrar e speciemi N'ngum viaeo'. Nisi sorte ad praeceptum recurras . sed de hoc Ne sint praesentiam Christi in Elic,arissa contra apertam
256쪽
De commvn. sub utraque specla. ras Seripturae , & sanctorum Patrum sententiam . In explicanda manducatione , & bibitione sacramentali penitus inter se. dis. sident. Nullum fructum , qui huic Sacramento proprius , ac peculiaris sit, proferre omnino possunt. Quauto solidior, veririor, & salubrior est Catholicorum doetii na, quae initio captissa me proposita est, &his paucis assertionibus breviter explic
ri potest y 83. Prima Assertio . Christus in Sacramento Eucharissiae , sub specie panis, &vini, vere, realiter, dc substantialiter praesen
est; ideoque hoc Sacramentum dicitur constare partini speciebus sacramentalibus, quae oculis cernuntur, partim corpore , dc sanguine Christi, quae sub illis speciebus latent. Matth. 26. 26. Hoc est corpus meum ' Hic est sanguis meus. Cyrillus Hierosol nitianus catechesi q. mystagogica: Cum Christus ipse dicat, Huc. est corpus meum, quis deinceps audeat dubitaret 8 . Altera Affertio . Hoc Sacramentum institutum est, non ut homines per peccatum mortui vitam spiritualem inde percipiant K sed ut hominἡs per 'gratiam vivi nutriantur , & maiores virea a quirant. Hinc recte vocatur cibus , potus, esca , viaticum Nam sicut homo, qui corporaliter vivit, indiget cibo, & poti corporaliter ad se nutriendum, & conservandum corporaliter :sic etiam qui vivit spiritualiter, indiget cibo, &potu spirituali ad se nutriendum, & conservandum spiritualiter. Joan. 6. v. 134 si mandueaveritii earnem filii hominis , ct biberitis ejur: anguinem, non habebitis, id est non conservabitis, vitam in vobis vi Ruriunt, sicut homini corporaliter mortuo non prodest cibus , aut potus corporalis ; ita homini per peccatum mortuo nori
prodest, sed potius obest cibus , & potus Eucharistiae. I. Corinth. II. 28. Probet aut em seipsum homo , ct se de pane illo edas, o decalIce bibat. Qui enim manducat, ct bibit indigne , iudirium Demandiacat, ct bibit , non dijudiearis e Orpus Domini. 8s. Tertia Assertio . Hoc interest inter corporalem , & sp ritualem nutritionem, quod illa fiat cibo, & potu , tanquam duabus rebus diffluctis, ut aliud sit eibus, & aliud potus: haec autem sat una re, quae simul cibus, simul potus sit. Itaq; Christus, qui totus continetur sub specie panis, sub illa eadem specie cibus ,& potus est ρ Idemque Christus, qui etiam totus continetur sub specie vini, sub eadem quoque specie cibus, & potus est . Non enim differt cibus, & potus in spirituali resectione, scue distori in corporali. Unde manducare, & bibere, esurise , &sitire indisserenter pro eodem sumuntur in Scriptura , Mati. s. v. 64βeati, qui esuriunx ,etsiliuntiustiriam, quoniam ipsi Laturabuntur
257쪽
86. Quarta Assertio. Ηine fit, ut perinde sit, si nutritionem spistitualem spectes , sive sumas Christum sub specie panis tantum,sve lub specie vini tantum, sive sub utraque simul: quia ubique totus est; ubique cibi, ac potus rationem habet; & consequenter ubique plenam resectionem praestare potest. Unde non minor fructus aereipitur ex sumptione unius, quam utriusque speciei. Cum enim totus fructus pendeat a Christo, tanquam a fonte bonorum omnium spiritu alium, & is aeque sub una, atque sub utraqiae Decie praesens sit, & aeque sub una, atque sub utraque cibi, ¬us rationem habeate necesse est, non minorem fructum ab
una, quam ab utraque specie sperari posse. Vide, quae supra ''8 . Quinta Asse=tio. Porro in pereeptione huius sacramenti
duplex manducatio distinguenda est, una Sacramentalis , ait ra spiritualis. Eos dicimus sacramentaliter manducare Enri1tum , Qui hoc Saeramentum, in quo Christur sub speeiebus saerament Iibus continetur, ore eorporali aecipiunt, &in stomachum traiis eiunt: eos autem spiritualiter, qui quando ore corporis sacramentaliter manducant Christum sub speciebus sacramentalibus , smul etiam percipiunt spiritualem animae refectionem , id est oratiam sacramentalem , qua anima spiritualiter pascitur , 8c nutritur . Prior manducatio communis est bonis, & malis. Omnes enim tam boni, quam mali possunt ore corporis accipere Christum in Euchar Istia, Leut undecim Apostoli boni, & I udas prq-ditor . Posterior propria iustorum est. Hi enim soli percipiunt Diritualem fructum ex sacramentali manducatione. Est autem duplex hie fructus: alter consistit in augmento gratiae, &charitatis habitualis ἔ alter in auxiliis gratiae excitantis, quibus Deus nos praevenit, invit l, & corroborat ad bene , beateque operandum . Sicut enim in nutritione corporis non solum augetur caro , nouis. & ossa, sed etiam excitantur spiritus sensimul, & vitaIes , oui apti sint ad actiones sensitivas , & vitales prompte exe- uendas: Sie In nutritione animae non solum augetur gratia ha- tualis , & alia dona permanentia, sed etiam exeItamur moti nes divinae , ac supernaturales , quibus homo justus suaviter im- vellitur, & corroboratur ad pia opera prompte exercenda . Atque haee breviter dicta sint de sementia Catholicorum . Nam coetera, quae sublIliora sunt, in scholis disputavimus. 88. Sunt tamen quaedam objectiones diluendae , quae non
quidem ab Adversariis , sed ab ipsis Catholicis exere itis causa
258쪽
De commvn. sub utraque Decie . Iopponi solent ; idque eo fine, ut quod hactenus dictum est , me Iius intelligatur, & explicetur. Prima est: Si Christus sub una
specie continetur semel totus, & sub altera semel totus : Ergo sub utraque continetur bis totus. Ergo plus conseri sub utraque, quam sub una. Respondeo . Negatur ultima consequentia; quia etiam sub una parte panis consecrati continetur semel totus, &sub duabus partibus bis totus; & tamen, si fructum spectes, perinde est, sive quis sumat unam , sive duas, aut tres particulas panis consecrati. Idem est de vino consecrato. Alius plus, asius minus bibit ex eodem calice , & tamen fructus non ideo
89. Secunda objectio. Unaquaeque species per se confert e sectum suu in t Ergo plus conferunt duae, quam una . Respondeo cum distinctione Quando una species sola sumitur per modum unius refectionis , confert totum illum effectum , quem conferunt ambae species simul sumptae per modum unius refectionis . Quando autem una species sumitur cum alia, tunc partialiter
confert eundem essectum . Simile est de duabus particulis panis consecrati , aut de duobus liaustibus vini consecrati . Dices r Uel totus effectus datur in sumptione panis; vel totus insumptione vini; vel pars in sumptione panis, & pars in sumptione vini. Si totus insumptione panis, iam nihil efficit suinptio vini. Si totus in sumptione vini, nihil eis cit sumptio panis et Si pars insumptione panis, & pars in sumptione vini, iam plus prodest sumptio utriusque , quam unius speciei. Respondeo :Idem argumentum fieri potest de sumptione duarum particularum panis consecrati, aut de iterato haustu calicis, aut de triplici mersione in baptismo . Dicendum ergo est, totum estectum conferri in sumptione panis; absolute quidem, si altera spccies non sequatur ; in ordine vero ad alteram, si sequatur : Sicut si habeas duplicem particulam hostiae, totum e flectum consequeris insumptione prioris; absolute, si illam solam sumpseris; in ordine vero ad alterams si illam adjeceris: De duplici haustu
Par proportio est. 9o. Tertia objectio . Lῖcet totus Christus sit sub una spe-Cle non minus, quam sub utraque ; tamen , ut supra dictum est, vi verborum sola caro est sub specie panis, &solus sanguῖs sub specie vini. Ergo vi verborum plus continent duae species , quam una: Ergo etiam plus efficiunt .iRespondeor Parum reis fert ad effectum Eucharistiae, an caro, vel sanguis Christi sit ibi vi verborum , vel per naturalem concomitantiam . Hoc fatis
est, quod totus Christus non minus fit sub una specie, quam sub
259쪽
23 2 Uber I. cap. IX. utraque . Nam essectus Eucharistiae non pendet Immessiate avi verborum , sed ab ipso Christo, qui est praesens in sacramento . Ut hoc melius intelligatur, distinguendi sunt duo effectus, qui pendent a diversis causis . Unus est praesentia Clisisti in Eucharistia sub speciebus sacramentalibus . Hic immediate essicitur vi istorum verborum: Hoc es corpus meum o me est sanguis meus. Alter est gratia sacramentalis, seu interna animae nutriatio, & resectio. Hic immediate essicitur a Christo jam praesente: Et de hoc disputamus. 9 I. Quarta objectio. Duae species simul sumptae plus signia
scant, quam una : Ergo etiam plus efficiunt ; quia essicientia r spondet significationi. Antecedens patet, quia duae species si gniscant integrum convivium, constans cibo, &potu: Una species significat alteram tantum partem convivii I ut species panis , solum cibum ; & species vini, solum potum'. Respondeo cum distinctione . Nam significatio sacramentalis dupliciter spectari
potest. .Primo, ex parte rei significatae. Secundo , ex modo tantum significandi. Hoc ostendo in Baptismo. Exterior enim ablutio spectatur semel, quatenus significat internam ablutionem a peccatis; & semel, quatenus eam signiscat vel per unam , Vel per trinam immersionem . Idem es in Eucharistia . Nam hoc sacramentum spectatur semel, quatenus significat internam animae resectionem ; & semel, quatenus eam singificat vel unius,
vel utriusque speciei sumptione. Si emo priori modo spectetur significatio illius , est semper aeque perfecta , quia semper est eadem res signi sicata, nempe refectio animae . Si posteriori, perfectior est ligniscatio sub utraque, quam sub altera tantum specie, quia modus significandi est persectior . Essicientia tamen sacramenti non respondet signiscationi ex parte modi significandi, sed ex parte rei significatae. 92. Quinta objectio. Si quIs In triduo mortis consecrasset Eucharistiam , non percepisset tantum fructum ex una specie, quantum ex utraque , ut multi fatentur. Ergo neque nunc percipimus tantum ex una, quantum ex utraque , quia Eucharistia iam non
est alia, quam tunc fuisset. Respondeo: Non est simile . Nam in illo triduo Christus erat mortuus; & non solum corpus ab aniama , sed etIam caro a sanguine separata . Nunc autem vivus est. Unde, si in illo triduo fuisset caro sine sanguine, & anima rationali; &sub specie vini fuisset sanguis sine carne, & anima rationali . Plus ergo fuisset sub utraque specie, quam sub ti-na. Hinc aliqui putant, majorem etiam fructum ab utraque, quam ab una percipi potuisse . Mihi tamen nota videtur hoc . 1 sequi.
260쪽
De commMn. Γ,b utraque speeἰe. 233 sequi. Nam vis, & essicacia hujus sacrament I non pendet praecia se a carne, & sanguine; sed potius a Divinitate, seu persona Verbi. Cum ergo in triduo mortIs caro Christi, licet a sanguinec set separata, manserit tamen conjuncta cum Divinitate, seu persona Verbi, retinuit eandem vim , & efficaciam, quam nunc habet : Ergo etiam in illo triduo non maior Ductus ab utraque specie, quam ab una tantum sperari potuisset. 93. Sexta objectio. Si est tantus fructus unius speciei, qua tus utriusque, quare Christus utramque instituit y Et quare S cerdotes non sunt una contenti, sicut jubent laicos esse contemtos Respondeo : Eucharistia non solum est sacramentum , sed etiam sacrificiunt novae legis . Igitur ratio sacramenti salvari potest in una specie r ratio sacrificii requirit utramque speciem . Laici ergo , qui Eucharistiam accipiunt, ut sacramentum est, una specie contenti sunt. Sacerdotes autem, qui illam ut sacrificium osterunt, utramque speciem usurpare debent. Plura de hac re in
materia de sacrificio Mis e. Haec pauca pro loco sufficiant.
'Possunt esse legitima eausae, enr potius sub tina speole,
quam sub utraque Laici communicent. s . TTActenus explicatae sunt duae causae, cur La Ici non m nus1 1 sub una, quam sub utraque specie communicare possint.
Prior est, quia totus Christus non minus sub una , quam sub utra que continetur . Posterior , quia non minor fructus ex una, quam ex utraque percipitur. Nunc alIae causae asserendae sunt, cur expediat eos sub una specie potius , quam sub utraque eommunia care . Sunt autem potissimum tres. Prima, quia multi sunt abstemii a vino . Altera, quia vinum in multis haberi non potest, praesertim in tanta copia, ut multa hominum m ilia possint communicare. Tertia, quia in tanta communicantium multitudine saepe esset periculum estusonIs, aut irreverentiae.
91. Hae causae susscientes sunt, si semel statuamus quod hactenus probatum est, & Infra rursus confirmabitur) utramque speciem iure divino non esse necessariam , sed alteram sufficere nec plus utilitatis ex utraque, quam ex altera percipi posse . Nams ita est, prudenter abstinere possumus a calice propter rationes iam allatas. Nec id negant ad versarii. Solum urgent praeceptum de utraque specie , de quo iam non agimus. Excluso ergo praecepto, nihil est, quod amplius obiiciant.