장음표시 사용
271쪽
Dbεν I. caput M. veritatem eorporIs, & sanguinis Christi in EucharistIa, quam CaI-vinistaeneoant. Nam Cyprianus dicit, ristianos bibere sὰnguinem νι stio Calvinistae dicunt, non bibere eos sanguinem, sed figuram
sani uinis Christi, nempe vinum Sacramentale . Quod autem Cy- orianus loquatur de vero sanguine, & non de figura tanginnis , patet ex antithesi, quam facit. Ait enim, i udaeis in veteri lege fuit lie prohibitum, ne biberent sanguine Christianis autem in Evangelio praecentum essE, ut bibant sanguinem. Hoc sane non potest
intellio i de figura sanguinis, sed de vero sanguine. Nam si agatur de Foura sanguinis,fatemur Calvinita,non minus Iudaeos bibisse sano vinem Christi in s3ura Agni paschalis, & aquae salientis in petra uuam christiani bibant sanguinem Christi in figura vini. Hiie
enim spectat,quod Plesiaeus alv l. . de Euch. c. I. p. 6 H. in fine Dicemus idem de ρaschate , ct caena Dominica , in uιroque corpus , π unguis Daiani comeduntur, o bibuntuν . Necesse ergo est,CIpria-nu n loqui de vero sanguine te ac proinde de sententia Cypriam , verum sanguinem Christi praesentem esse in Eucharistia ; quod
Calvinistae negant. Ηoe confirmatur ex eodem Cypriano, qui ibidem sic habeti Panis bye, quem Dominus dis rutis porrigcbar, non est e, sed natura mutatus, omnipotenx a Verb3 factus est earo. id clarius contra Calvinistas Potuisset addere: Vinum istud, quod minui discipulis porrigebar non effigie, sed natura minatum , omnipotentia Verbi factum frangula. Longe aliter Calvinistae. Panis, di vinum, inquIunt, nec effigie , nec natura mutata sunt, sed ta
tum significatione ; nec facta sunt caro, & sanguis, ted figura castiis , & sanpuinis . . . IIT. Iamrvero cum Cyprianus ait, Lex Uum sanguinis prohibet. Evans elium praciρit, ux bibatur, iterum contra advertarios facit,non contra nos. Nam praeceptum, de quo loquitur,non sundat in illis verbis , Bibite ex hoc omnes, in quibus ad versarii illud funis dant: sed in illis, di si manducaveritis earnem Fι Γι homιnir, o &hemiis e 1us sanguinem, non habebiι is πιι am in vobιs . At haec verba. ut supra ostendi,eontinent quidem praeceptum de manducatione carnis , & bibitione sanguinis Christi; non tamen de utraque
specie .Et hoe ipsum sentit Cyprianus. Cum enim citasset illa vem har Nisi manducaverIiis earnem Filia homin 1, ct biberiιιs estis fa .guinem, paulo post subiecit Potus, ct esus ad eandem rentinet rationem . d. idem est manducare Christum,& bibere Christum Quieroci mandueat Christum sub una specie,non solum manducat ca nem, sed etiam bibit sanguinem Ipsius, ac proinde praecepto Euan geli eo, de quo loquitur Cyprianus, perfecte satisfacit.
Secundo obiicitur Chrysost. hom. 13. inpouer. Corintli. ubi
272쪽
do fruendum es horrendis mysteriir. si insistest enim omnes , Me ιαι percipiamus , di ι habem uae . Non sicut ia veteri lege 'artem quidem Sacerdos comedebax , parrεm aurem populus, o non licebat ρορnis
Parcicipem esse eorum , quorum particeps erat sacerdos . sed nune non sic , verum omnlius unum eo ut strUonhur , ct poculum unism .
Nulla hic fit mentio divini praecepti de utraque Aecie . Nec Chrysostomo propositum fuit eo loco de tali praecepto disputare. Hoc solum egit, ut assignaret differentiam Inter veterem, S novam Iegem quoad sacriscia utriusque legis . Nam In veteri lege ,
nec Sacerdos, nec populus gaudebat toto sacrificio, sed unam illius partem sacerdos, alteram Dopulus eo medebat. In nova lege non ita res habet. Totum sacrificium , quantum qu Memad victimam , quae offertur, attinet , aeque a populo , aeque a Sacerdote participatur. Utrique, tam populo, quam Sace doti totus Christus secundum carnem, & sanguinem , mandu
candus, & bibendus proponitur. Quis hoc neget Nee aliud uult Chrysostomus, ras. Ut tamen res melius Intelleatur, notandum est In lege Mosaica suisse triplex sacrificium, nempe holocaustum , hos iam pro peccato, & hostiam paciscam. Holocaustum erat omnium persectissimum , quia totum cremabatur in honorem Dei, ει nihil ex eo comedebatur . Hostia pro peccato partim cremabatur , partim cedebat in usum sacerdotum , qui in atrIs templi ex ea vescebantur . Hostia pacifica dIvidebatur In tres partes, quarum trima eremabatur 3 altera cedebat sacerdotiabus ; tertia populo offerenti. Et quidem sacerdotIbus cedebae pectusculum , dc armus dexter , de quo non Isce hae populo manducare. Hoc igitur est, quod dieit Chrysostomus: varie,
Sacerdor comedebat, partem antem populus et o non Leebat tuto p rricipem ese eorum , quorum particeps erat saeerdos . Non
se in nova lege . Christus , qui est victima , rotus populo stolus Sacerdoti porrigitur. Ixo. Quod autem addit Chrysostomus , Omniueus unum est usproponhur, o poculum unum, non debet IntellIgI de speclibus sacramentalibus, sed de ipso Christo, quἱ offertur. Non enIm sensus est, omnibus Christianis, tam La cli, quam sacelgotiabus, proponi eandem speciem panis, & easdem speelani vita :quia hoc est falsum, eum singuli aecipiant singulas partes panis, Scvini consecrati, inter se realiter, & numero dIstinctast sed mmnibus proponi eandem Christi carnem, & eundem sanctusnem δita ut Sacerdos nihil earnis, aut sanguinis pereIpsat, quod uon
273쪽
etiam perc7plant LalcI. Et in hac re ponit discrImen inter novi, ac veteris Testamenti Sacerdotes, & populum. iii. Tertio obiicitur Leo Papa fer m. q. de quadragesima , ubi 'de Manichaeis ita scribit; ore indigno christi eorpus accipiunt , Lano uinem autem redem 'tionis nostrae haurIre omnino declinant. Quod, deo vesiram volumur scire sanctitarem , Drvebis huiusmodI hominesct hi, manifestentur indiciis, ct quorum deprehensa Ioerit sacrilega
simulatio, notati , ct proditi, a sanctorum societate , sacerdotalἰ armihoris AEle pellantur. Ite spondeo . Adversarii duobus modis hie peccant in citando Leone . Primo, quia Leo his verbis confirmae
veritatem corporis , & sanguinis Christi In Eucharistia , quam ipsineo ant. Secundo, quia non condemn t communionem sub una
specie in Catholicis, qui eam legitime tunc usurpabant; sed in Manichaeis, qui ex sacrilega superstitione abstinebant a calice, ut supra Conclus. s. ostensum est. 111. Consulatur historia illius temporis , quae sic habet . Excisa per Gensericum Asrica , Manichael, qui inde eiecti erant , sub specie pietatis, Sc Catholicae religionis, in Italiam irrepserunt t&pleriesie Romam ingressi, volentes suam haerelim occultare, inter Catholicos habitabant, & cum . iis publice sub una specie communicabant, ut hac ratione pro Catholicis haberi, & tolerari postent. Igitur Leo , cum primum factus est Ponrifex, si tim adiecit animum ad eos penitus extirpandos . Usus est autem variis mediis. Nam primum pro concione instruxit cives Romanos , quam nefanda essent Manichaeorum dogmata, di sacrilega Secundo, dedit eis manifestum signum , quo a Catholicis disce ni possent, asserens illos, qui sena per abstinerent a calice, pro Nanichaeis ; qu: aliquando, pro Catholicis habendos esse. Tertio , hortatus est populum , ut si alicubi scirent occultari Manichaeos , statim eos de teferent , de Ecclesiastico magistratui manifestarent. Quarto , convogavit Concilium Episcoporum, in quoi pr. esente Clero Roniano, & multis Senatoribus, Manichaeorum sacrilem a publice detecta, dc examinata sunt. Quinto , scripsit ad vilinos Italiae Episcopos, ut Mipsi serio laborarent ini extirpandis Manichaeis , si qui sorte occulte apud illos latitarent. Haeeonin a p fenet ex ipso L one, praesertim ser. . de collectἱs, &ser. q. de A adrages. d c ser. 2. de natali Domini, & ser. q. de Epiph nia , &sser. 1 deiqiunio decimi mensis, Scep. 93.e. I 6. 13. HAic Prosper In Chronico commen)at illum his verbis rmo tempore Flurimos Manichaeor intra urbem laι ero , diligoni a Pa pae Leonis innoti it . qui eos des cretis suis erutor , ct oculit totitit Macto e publica; os, omnes dUmaiis sui turpitudinem o damnare se,
274쪽
ch, ct proleste , incensis eorum codicibus , quorum magna motiae, fuerunt i mercepta. V ae cura viro sancto diπinitur, ut apparet, i
spirata ., non solum Romanae urbi , sed etiam. universo orbi ρl rimum profuit e siquidem eonfessionibur in nrbe captorum , qaia doctores eorum , Episcopi , quive 'erb eri s in quisur prι- vinciis , vel civitatibur degerent , ραι actum est: mu&ιquei orien- salium partium Sacerdotes industriam Rectoris imirati sunt . Uide. plurima apud Baronium tom. 6. annalium Ecclesiasticorum circ. ann. Christi ε 3. & sequent. 3124. in arto objicitur Gelastix Papa, qui apud Gratianum c. comperimur, de cons do. sic habet et comperimur , quidam lsumptα xantummodo corporis faeTI portione, α csilice sacri ertioris ata istaeant . Qui proeuldubio 'quoniam ne βιο sua fuerstitione Mee tur obstringi, aut: Sacramenta integra percipiant, aut ab integris a ceantur quia divisio unius, ct ejusdem mysterii sine grandi fairilegio non potest provenire . Respondeo. Haec obiectio est similis praecedenti. Et jam su p. concl. 1. notavi, Gelasium reprehendere eos tantum, qui ex superstillane abstinebant: a calice .,Cujusmodi erant Occulti Manichaei. Caetera vide loco citato.
S O IVUNTUR OBIECT IONES EX RATIONE
II s. A D versarii, ut in re desperata seri solet, undecunque L I possunt, quaerunt subsidia pro utraque specie, ut oppugnem atholicos . Sed , ut saepe dixi, frustra. Certe objectiones, quas desumunt ex ratione, eiusmodi sunt, ut &nostra ncausam vehementer eonfirment , & illorum reddant deteriorem. Sunt autem hae. II 6. Prima sumitur ex figura veteris Testamenti hoc modo romnes Hebraei in deserto biberunt aquam de petra, iuxta illud I. Cor. IO. q. Omnes eundem potum spiriιalem biberunt. Ergo etiam
omnes Christiani in deserto hujus vitae debent bibere sanguinem Christi. Sequela patet ex illo I. Cor. Io. 6. Haec autem in Agtira facta svnx nostri. Respondeo. Hoc ipso argumento convincam adversarios. Nam si aqua de petra fuit figura Eucharistiae, sine dubio fuit aqua sacramentalis . Uel ergo sumebatur cum cibo sacramentali, vel sola. Si sola, favet uni speciei, non duabus. Si cum cibo sacramentali, quis ille fuit' Nusquam legimus in tota Scriptura, Hebraeos , cum biberent aquam de petra , sumpsisse simul ex praecepto divino cibum aliquem Sacramentalem. I 27. Addo, si generatim loquamur de figuris Eucharistiae , plus nobis eas patrocinari, quam adversariis . Hoc sic ostendo. Catho-
275쪽
2. Panes propositionis. 3. Panem subcinericium Eliae . q. Manna. . A quam de petra. 6. Agnum Paschalem . 7. Sacriscia Mosaica. Omnes hae, excepta prima , repraesentant Eucharistiam sub una specie. Adversarii autem non agnoscunt primam figuram. Ergo secundum adversarIos nulla est figura, quae repraesentet utramquz speciem . Nam panes propositionis, panis subcinericius , & Man-Na repraesentant specIem pan Is . A qua de petra repraesentat speciem vini. Agnus Paschalis, &saerifieia Mosaica sumebantur a Laicis per modum cibi tantum. Quid ergo reliquum est Luthe ranu, R Calvinistis pro utraque speeter Nihil, nisi panis, dc uinum Melchisedech. At hunc Ipsum panem, & vinum volunt fuisse prophanum, non sacramentalem. 113. Cum autem inferunt adversarii, sicut Hebraei biberunt aquam de petra, sic Christianos debere bibere sanguinem Christi: libenter id concedimus. At inde non convincitur necessitas utritisque speciei. Nam ut saepe dictum est, Christiani non solum manducant carnem Christi, sed etiam bibunt sanguinem ipsius, imiIescunque eommunieant sub una specie 3 quia totus Christus seeundum carnem , & sanguinem non minus sub una , quam sub utraque specIe continetur. 29. Secunda objectio sumitur ex Innitutione , Si exemplo Christi, ad hune modum: Christus In ultima eoena Instituit, &dinribuit Eucharis iam sub utraque specie panis, & vini: Ergo nos eodem modo debemus distribuere. Respondeo. Quid si regeram , 8c dicam : Christus in Emmaus distribuit Eucharistiam subrana specier Ergo nobis eodem modo licet distribuere ' Vel sic: Christus in ultima coena Instituit, & distribuit Eucharissiam post alios cibos , & lotis prius pedibus ι Ergo adversarii debent idem
facere ' Cur ergo vesperi non communicant &cur pedes ante communionem non lavant ρ eur non parent praecepto Christi dicentis J oan. 13. I . Et vos debetis alter alterius lavare pedes
Sed non est necesse ad hanc solutionem confugere. Iam supra dixi, aliud esse institutionem , aliud praeceptum . Christus inst tuit Eucharistiam sub utraque specie, non tamen praecepit utramque speciem : Sicut instituit officium praedicandi, baptizandi ordinandi , peccata remittendi , ac retinendi & tamen Laici apud adversarios non ideo putant , se divino praecepto ad ista obligari. Vide supra conclus. I.
ma coena , cum videret se brevi moriturum, eondidit solemne Testamentum , quo omnibus Christianis, tanquam filiis adoptivis,
276쪽
Iegavἰt earnem, re sanguinem suum, titulo haered Italἶs, ut patet Luc. 2 2.2 . Ergo Catholici, qui negant lateis sanguinem, R iu-hent lola carne contentos esse, sunt violatores testamenti, & μμ vant Christianos altera parte haereditatis sibi debitae . Respondeo. Haee obiectio nititur falso fundamento, ut initio huius operis stensum est. Deinde falsum est, Catholieos Laicis: negare sanguinem. Adversarii hoc iaciunt, non Catholici . Hi enim totum Christum , secundum carnem, sansuinem, animam rationa
Iem , & divinitatem exhibent Laicis sub una specie; Calvinita nihil istorum, sed tantum externa signa earnis, &sangu inis; per inde atque illi, qui eodicillos porrigunt haeredibus, & univer fam substantiam dissipauir Lutherani, qui negant totum Christum sub una specie eontineri, quid aliud, suo judicio, qua mortuam earnem sub specie panis , & mortuum saligulaena sub specie vini exhibete possunt communicantibus III. Quarta sumitur ex fine huius Sacramenti. FInIs illius est
Commemoratio mortis Christi, ad quam tenentur omnes fideles iuxta illud r. Cor. Il. 24. me facise in meam commemorationem. Et Paulo post: stu siescunq- enim manducabitis panem hune crincem bibetis , mortem Domini annum Iakisis, donec veniat. At mors
Christi non potest integre significari, & repraesentari per unam
speciem o Ergo sicut tenemur ad eommemorandam Christi moris em , ita etiam ad utramque speciem percipiendam. Respondeos Hie syllogismus habet duo vitia. r. Quia constat quatuor termianis. Nam in majori propositione ponitur commemoratio mortis Christi, in minori repraesentatio . Haec autem valde inter se dis ferunt . 2. Quia ex Apostolo eontra Apostolum concludit. Nam ex Apostolo sumit omnes fideles in sumptione Saeramenti Eucharistiae debere memores esse mortis Christi, quod verum est . At contra Apostolum concludit , ad commemorationem mortis Christi neeessariam esse utramque speciem . Nam una sufficit secun dum Apostolum. Hoc patet ex ipso contextu. Cum enim deu na specie dixisset, Miccipite, o manducater Hoc es corpu3 meum νquod pro vobis tradetur, immediate subiunxit: me facite in meam
cammemorationem . Et rursum , cum de altera dixisset, Hic calix novum Testamentum est in meo sanguine, iterum immediate subiunx it o me farite, quotiescunqne bibexiν , in meam tommemorationem.
Ergo secundum Apostolum , unaquaeque species per se sumpta sufficit ad commemorationem mortis Christi. Unde, si ex vitioso adversariorum syllogismo sat produs, ac legitimus, plane contra ipsos concludemus, hoc modo: Omne fideles in sumptione Eucharistiae tenentur ad commemorati,nem mortis Christi e sed
277쪽
21. - . ' Liber L caput Lx 4 tommemoratIo mortis Christi potest fieri per unam speciem , ut ex ApostoIo ostensum est e Ergo per unam speciem satisfit
obligationi. in id apertius fr32. Sed ne tergiversentur adversarii , exemplo domestico rem explicabo. Quidam vir nobilis ab hoste captus, & in vincula coniectus est, cum amissione bonorum omnium . Imporator Imerat illum a vinculis; & ut tanti beneficii memor sit, novo beneficio illum asscit: nimirum , ex mensa Imperatoria perpetuam annonam illi consiluit in pane, &vino; ut quotiescunque manducandum, aut bihendum est, prioris beneficii memoria illioceurrat . Hic quaero ab Adversariis, an Nobilis Ille non possit recordari beneficii Imperatoris, si sumat panem sine vino, aut proposito. Eramus eapti ab hoste humani generis, &in carcerem compacti. Christus sua morte, & passione liberavit, ae redemit nos. Ut tanti beneficii memores essemus , novo beneficio nos cumulare voluit. Non panem, & vinum, sed carnem, &sanguianem suum , sub specie panis, &vini, in perpetuam alimoniam nobis reliquit. Sive ergo manducemus carnem, S bibamus sanguine in illius sub specie panis rantum, sive sub mecie vini tantum,
sive sub utraque, parum interest. Semper enim occurrit cogitatio , alieno beneficio nos vivere, manducare, bibere. Porro, quod supra adjeci , commemorationem mortis
risti differre ab eius repraesentatione, tametsi notum sit, brevix exlain explicandum est . Et persistam in exemplo allato. Nobilis ille, qui ab Imperatore liberatus a carcere est, variis modis excitari potest ad recordationem beneficii In se collati. Primos, ut im dictum est, annona illi constituta sit in hunc finem,
ut quoties manducat, aut bibit, benefactoris sui recordetur . S
eundo, si memoriae causa, in libello, qui quotidie in manibus sit, Imperatoris liberalitatem descriptam habeat. Tertio, si eia
figiem , quae Imperatorem repraesentet, ex collo gestet, aut dO- mi affixam eonservet. Omitto alios modos. Nam hi tres ad rem explicandam sussciunt. Igitur in tribus illis modis utique cernitur commemoratio beneficii , in solo tertio repraesentatio . Et rursum, in tertio modo commemoratio oritur ex repraesentatione.
Nam hoc ipso , quod is, qui beneficio assectus est , Intuetur imaginem sui benefactoris, quae illum repraesentat, non potest non illius meminisse, si animo praesens est. Facile haec ad propositum applicantur. . Uariis modis possvnnu recordari beneficii, quo Clari-
278쪽
De commun. sub visaque speiae . 2sIChristus redemptor tua morte nos assecit. Primo, ex percentisisne Sacramenti Eucharistiae, quod in eum finem a Christo institu-xum est. Secundo, ex lectione Euangelii, in quo mors, & passio ejus describitur. Τertio, exaspectu imaginis Christi, quae ipsum, aut passionem ejus repraesent l. Vides, opinor, quo pacto repraesentatio diversa sit a commemoratione. I 34. Atque ex his, quae clara, & aperta sunt, Insero, Catholicos in commemoranda Christi morte multo diligentiorex
esse, quam adversarios, praesertim CalvIn istas. Nam Catholiaci non solum ex perceptione Sacramenti Eueharistiae, vel lectione Evangelii, sed etiam ex aspectu Imaginis Crucifixi recordantur
beneficii a Christo in se tollati. At Calvin Istae iam pridem Christi imaginem e suis templis, addo etiam ex animis, proscripse runt, exturbarunt . Sed de hoc alibi, Prosequamur reliquas adversariorum obiectIones,
I 3 s. Quinta objectio sumitur a simili. Si l Icet auferre LaieIstinam partem Eucharistiae, licebit etiam auferre unam partem Baptismi. At hoc non licet. Ergo nec Illud. Respondeo: Par tes saeramentorum sunt duplices: aliae substantiales, seu essenti tes : allae solum integrantes. Priores non licet auferre ab ullo Sacramento . Nec Catholici hoc faciunt. Posteriores licet auferre. Nam in Baptismo, ex tribus mersionibus possunt duae tolli: una
enim sum cit. Et In Eucharistia ex duabus speciebus potest auferri altera . Hoc Christus feeit in Emmaus; Christiani tempore Ap stolorum; & alii deinceps, ut supra ostensum est. Nos Idem facimus. Porro adversarii In hoc genere audacIores sunt. Tollunt ipsi non solum integrantes, sed etiam essentiales parte Eucharistiae. Et quidem Calvinistae tollunt carnem, ες sanguinem Christi, & sola symbola externa relinquunt Laicis, Lu-
therani a specie panis tollunt sanguinem , animam rationalem, Divinitatem , & solam carnem exsanguem , & exanimem sibi reservant. Plus dico: Adversarii non sol una partes Sacrament rum, sed integra tollunt Sacramenta. Ex septem, quae Ecclesia Catholica cum Auoiastino agnoscit, vix duo , vel tria illis supersunt. Sed nolo hic haerere. 136. Sexta sumitur ab incommodo. Si potest Laleis negari una species, poterit negari & altera ; di se nihil habebunt. Respondeo : Hoc non sequitur, ut patet in simili. Non enim recte colligis: Si in Baptismo potest tolli una merso. poterit etiam alte ra, & tertia tolli. Deinde praecentum Christi est, ut sumamus Eucharistiam , quocunque modo id fiati Non autem prsceptum est, ut sumamus sub utraque specie.Potest ergo una species negari; non
279쪽
Na, aut altera mersio: non tamen potest Baptismus omItti . Aut si vis exemplum magis accommodatum I non potest integre omitti omnis eibus, & potus corporalis, quia vita sustentanda est: po est tamen e duabus scutellis omitti una, si In altera lasse Iens nutrimentum est . Cum igitur sub specie panis sit totus Christus, i tum nutrimentum, tota alimonia; quid tantopere necesse est, a teram adhibere Et hoe pro Catholieis dixero . in id porro pro se dicent Calvinita, qui quidem duas seu tellas , sed omnino vacuas sine omni cibo, & potu obtrudunt esurientibus , &sitientibus; id- est, qui externa tantum symbola panis, & vinI exhibent a & inneni Christi carnem, ac sanguinem, quo nostras animas nutriri oportebat, e medio tollunt' Haec hactenus, &e.
Omina is νυν in Gihoveartim sententia ρεώ -- es. I37. IX Iis, quae hactenus dicta fiant, duae rationes desuetia possunt, cur in Catholaeorum sententia persistendumst. Prior est, quia Catholiei, qui defendunt usum unius specIeli habent pro se exemplum ChristI, Apostolorum , & totius antia quitatis usque ad nostra tempora. Habent pro se duo solidissima fundamenta, quibus tueri se possunt: Unum , quia Christus non' minus sub una , quam sub utraque specie totus, & integer coni
uetur.' Alterum, quia non minor fiuctus ex una, quam ex altera pereipi potest. Adversarii vero, qui urgent necessitatem uitiusque speciei, nullum possunt In scrIpturis invenire preceptum de utraque speeter in illo quaerendo penitus inter se dissident/nuIIo Patrum testimonio subnixi sunt r nullo solido argumento suam sententiam stabilire possunt. Imo, ut hactenus visum est, suis ipsorum argumentis confixi, ae resutati sunt.138. Posterior est, quis Catholici in asserenda eommunIono sub una specie, nihil unquam dixerunt, quod ostensioni, aut standalo esse possit. AdversisIi vero, praesertim Lutheraes, &Caurinissae, posteaquam usum unIus species oppugnare coeperunt, in manIsestos errores prolapsi sunt 3 Lutherani, asserentes corpus
Christi sub speeie panIs contineri mortuum , & sine sanguine r lvinime, negando ullam Christi partem sub specie saer mentali praesentem esse. Prudens Lector apud se existimet, quos in hac re sequi tutius sit.
280쪽
x. Q Acrificium hic sumitur pro externo Dei cultu, quatenus D procedit ex interna an ImI agnitione, submissione, reverentia , & amore erga Deum, tanquam Creatorem , ae supre- .mum Dominum omnium creaturarum. In Sacrificio debent haec spectari. I. Minister. 1. Materia. 3. Forma. 4. Locus.s . Finis . Minister non alius, quam Saeerdos est . Materia est res sensibilis, seu externa, quae offertur Deo. Forma consistit in destructione, vel mutatione rei oblatae . Locus, In quo fit destructio, vel mutatio, est altare. Finis potest esse quadruplex . I. Recognitio, seu protestatio supiemi dominii, quod Deus In nos habet, &simul nostrae subiectionis, &servitutis erga Deum . 2. Gratiarum actio pro beneficiIs a Deo acceptis. 3. Novorum beneficiorum impetratio. 4. Expiatio mecati contra Deum eommissi . Cur enim honoramus, & eo limus Deum , OD-rendo Illi externum sacrificium ' Nimirum I. Ut testemur nos esse servos Dei, eui omnia debeamus. 1. Ut hoe externo signo Profiteamur, nos gratos esse pro acceptis ab eo beneficiis . 3. Ut declaremus, non ab alio , quam ab ipso nos beneficia sperare , Ecimpetrare. 4. Ut si ob peceata nostra ostensus est, eum placare studeamus, & condonationem, seu expiationem peecatorum ab eo consequamur. Ex hoe quadruplici fine solet distingui quadruplex sacrificium. I. Latreuticum. 2. Eucharisticum. 3. Impetratorium . q. Propitiatorium .
2. Porro eum triplex hominum status spectarὲ possit ab orbe condito ad nos usque, nempe status naturae, status legis Mosaicae, S status gratiae, seu Euangelii; fit, ut etiam distinguantur tria plicia sacrificia; alia legis naturae; alia legis Mosaicae; alia legis Euangelicae . Per sacrifieia legis naturae debent ea intelligi, quae ab Adamo usque ad Moysen oblata sunt, ut sacrifieium Abel, Noe, Abraham, Melchisedech, Isaae, Iaeob, lob. 3. Saerificia legis Mosaicae tripliciter dividi possunt. I. ratione
materiae . Σ. ratione scirmae , & finis . 3. ratione tem horis. Ratione materiae div duntur in victimas , immolationes, & libamenta. Erat enim triplex materia a Deo designata, quae in Iudaeorum sacrificiis osterri poterat, ae debebat . Primo animalia , ut Oves, caprae, haedi, boves, vituli, columbae, passeres, turtures. Secundo
fructua terrae, ut panis, simila , sal, thus , manipulus spicarum v