장음표시 사용
461쪽
Is . . Liber II. captit II. therus, neque etiam novos motus, & Inclinationes distincta a fide, ut volebant Lutherani, non tamen iustificari sine omni fide . Primo, quia in baptilmo insunditur illis habitus fidei, sicut etiam habitus spei, &charitatis. Secundo, quia piae ter hunc habitum dicuntur etiam actu credere , duplici sensu. Primo ,
quatenus actu baptizantur. Unde August. lib. de peccat. meritis , &remissi eap. 27. ait: sitiis autem nesciat , credere infantibus esse bapti'ari' non eredere autem, non bapti rari ' & epii . 23. ad Bonifacium Episcopum, circa finem: Daque pamulum, etsi non sides illa , quae in eredentium voluntate consipir, jam tamen ipsus sidet Saeramentum idest Baptismus fidelem facit.
I 6. Secundo , quatenus eredunt aliena fide . De qua idem Augustinus serm. 1 o. de Uerbis Apostoli: Portantur ad Mel stam , ct si pedibus illue eiarrere non possunt , alienis pedibus currunt, ut fanentur. ccommodat illis Mater Ecclesia aliorum pedes , ut veniant'. aliartim corda, ut credant et aliorum linguam, ni fateantur : ut quoniam , quoad aegri sint, alio peceante Praegra
vantur , sic , eum hi sani fiunt, alio pro tuis eonfitente, sal et rur . Ubi etiam obiter insinuat, quomodo aliena fides possit infantibus prodesse ad salutem, nempe eo modo, quo alienum peccatum obfuit illis ad damnationemr sicut enim per peccatum primi parentis damnati sunt ad mortem ; ita per fidem Ecclesiae transferuntur ad vitam . Quod alibi explicat alio exemplo, nem- se filii viduae, qui aliena fide resuscitatus est. Sic enim scribit ib. 3. de liber. arbit. cap. 23. si uid enim filio vidua profuis fides sua , quam utique mortuus non habebat, cui tamen profuit maιris , ut resurgeret f Euanto ergo potius fides aliena potest consuler. parvulo, cui sua perfidia non potes imputari 'Solvuntnν Objectiones Liatheri, ct L
ir. ' X dicthsacile solvuntur ipsorum objectIones. Prima est. Nemo potest iustificari sine fide: at infantes in baptismo iustifieanturr ergo non sine fide. Maior patet ex illo Marci 16. I s. qui non eradiaerit, eondemnabitur, & Ηebr. II. 6. Sine fiade impossibile est piae ere Deo . Resp. Maior falsa est, si intelligatur de sola fide actuali propria: vera, si indifferenter de quavis fide, sive propria , si ve aliena, sive actuali, sive habituali. Et sic concedo, infantes non iustificarisne fidei tum quia in baptismo infunditur illis fides habitualis , tum quia credunt fide aliena, sic ut in Adamo peecarunt voluntate aliena; tum denique , quN
462쪽
De Fide infantiuis. 4i γtensentur credere, seu fidem profiteri, quando lascipiunt Bapi:
inum , qui fidei Sacramentum est. 18. Illud, quod objicitur, qui non crediderit, condemnabitnr, intelligi debet de adultis, non de infantibus , ut supra ostendi. Si
militer illud t Sine fide impossibile est placere Deae Nam Apostolus commendat ibi fidem Abel, Henoch, Noe, Abraham, Sarae, Isaac, Iacob, Ioseph, Mosis, Rahab, Gedeonis, Barac, Sansonis, Jepthe,
David, Samuelis,& Prophetarum , qui omnes erant adulti, & nul- Iam facit mentionem infantium . Imo, cum dixisset, Henoch placuisse Deo, mox addidit: sine side autem impusibile est placere Deo .
Credere evsm oporter accedentem ad Deum , qnia es, ct inquirenti-δui se remunerator'. Quod non potest intelligi de insantibus ι illi enim in baptismo non credunt haec duo. I. quod Deus sit. a. quod bonis decernat praemia , malis supplicia. 19. Secunda objectio : Christus diserte aserit, insantes habere actum fidei, Matth. 18. 6. sui scandali verit unum de pusillhipIs , qui in me eredunt. Et confirmatur exemplo Ioannis Baptistae, qui in utero matris habuit fidem In Christum . Respondeo. Per pusillos non intelligit infantes , sed grandiores pueros, ut ex coRtextu manifestum est . Primo, quia vocavit illos ad se, & vocati accesserunt. Advocans Iesus parvulum farni eum in medio eorum . Secundo, quia erant capaces scandali. qui scandal a verit tintim de pusillis istis. Neutrum convenit infantibus. Exemplum Joannis Baptistae non facit regulam generalem, ut recte notat Augustinus epist. 3 7. ad Dardanum , quaest. 2. Sicut nec exemplum alinae Balaam . Unde sicut non sequitur: Alina Balaam locuta est: ergo omnes asinae loquuntur ἔ Ita non sequitur, Ioannes Baptis a credidit in Christum: ergo omnes infantes credunt in Christum . Deinde scriptura non dicit Ioannem credidisse, sed exultasse, ut
bene advertit idem Augustinus in loco citato, cum ait c Nam n qMae cum hoc ante in Evangelio ngrraretur, dictum es, credidit ἰnfant in utero eius, sed exultaviso deque ipse Elisabeth dixti: Exuit avit in fide infans in utero meo , sed exAltavit in gaudio. λ' demus autem exultationem non solum parvulorais , sed etiam pe- cortim , non utique de aliqua fide, vel religione, vel quacunque
rationabili cognitione venientem.
ro. Tertia objectῖo . Si parvuli non crederent actu proprio, iam in ipso Sacramento Baptismi committeretur mendacium ab iis, qui respondent pro parvulo, credo . Est argumentum Lutheri. Respondeo. Nullum est ibi mendacium . Nam qui pro parvulo respondento credo, non significant illum credere actu proprio, sed alieno, ut expresse docet D. Thomas in I. pari. quaest. 68. - - ' D d ,rtie.
463쪽
18 Liber I. cap. XIII. art. 9. ad Quomodo autem fides aliena possit illi prodesse, ex D. Augustino jam explicatum est. Prodest illi fides aliena, licui
obest peccatum alienum. Est tamen aliqua distinctio adhibenda . Nam duplex est fides aliena in hac causa . Una parentum, vel amicorum, qui Offerunt parvulum , ut baptigetur et Altera Matris Ecclesiae , cuius gremio inseritur parvulus per baptismum . Prior prodest illi, ut baptizetur. Si enim parentes, vel amici, qui ost runt parvulum ad baptismum, non crederent prodesse illi bapti naum , fortasse non osserrent ad baptismum . Posterior prodest illi, ut fiat vivum, & animatum membrum Ecclesiae. Quando enim per baptismum inseritur. cclesiae, &reliquis Ecclesiae membris unitur, & coniungitur, tunc fides Ecclesiae censetur illicommunicari, & per illam fidem dicitur vivere, & animari. 2I. Dices, quid si parentes, qui offerunt parvulum ad baptis. mu in , non habeant fidem y Respondeo : Hoc non obstat valori baptismi. Satis est, quod Baptizans adhibeat veram materiam , &formam, cum intentione baptigandi. Unde sequitur, fidem parentum posse quidem esse utilem ad luscipiendum baptismum, non tamen necessariam ad valorem baptismi.
I. T Uiserant nobiscum sentiunt eontra Calvinistas , Chria L. stum vere praesentem esse in Eucharistia; sed dissentia
unia nobis, quomodo fiat praesena. Nos docemus fieri praesentem per transubstantiationem, id est, per conversionem substantiae & panis, & vini in substantiam corporis, &sanguinis Chriasti , ita ut ante verba consecrationis. me es eo us meum, hises sanguis meus , sit praesens substantia panis, S viii id post consecrationem non amplius adsit substantia panis & vinI, sed illac versa sit in substantiam coporis, &tangitinis Christi: Sicut substantsa aquae in nuptiis Canae Galileae conversa est in su stantiam vini. Ioan. a. 9.
2. Hanc eonversionem negant LumeranI, asserentes utramquae
substantiam simul manere, nempe substantiam panis &vini eum substantia corporIs, &sanguinis Christit Ae pro Inde Christum fieri praesentem in Eucharistia non per conversionem substantiae In substantlam , sed alio modo. Quis autem ille modus sit, in eo discrepant. Plerique putant praesentem fieri per ubiqqitatem . Alii per unionem hypostaticam Christi cum pane, di vino. Alii per simplia
464쪽
De Impanai no. smplicem coniunctionem unius cum altero. In eo tamen con sentiunt, quod simul maneat substantia panis, & vini cum is stantia corporis, &sanguinis Christi. Ex ipsorum opinione verae sunt hae propositiones et Panis es e Orpus cir i , vinum est sangui christi. Item : Corpui christis in patre, cum pane , ct sub pane . Atque hinc ortum est vocabulum Impanationis . vide Lutherum in l. de capti v. Babylonica , cap. de Eucharistia , ubi ait: Sicut de chri odicimuir me homo est Deus: hie Deus es homo ; hade Eucharistia et me panis est corpus meum et hoc utium es sanguis mens , ct e contra . Et ibidem: Credo firm/ter, non modo eo ut Christi esse in pane, sed panem esse eoppus Christi. Haec mi Ia examinanda sunt hoc ordine. r. An Christus fiat praesens per ubiquitatem . 2. An per unionem hypostaticam. 3. An per simplicem conjunctionem . q. An per transubstantiationem . Hoc ultimum nos asserimus, teliqua Lutherani.
An Christus sir praesens in Euehar Naper iniquἰtatem . 3. A Ffirmat Lutherus In libello, qui inscribitur e confessio Ma Lx lini Lui heri de eaena DomἱnI: Brentius in Apologia pro Consessione Vvirten bergensi , Illyricus in libro de Ascensione Christi, Smidet Inus, & plerique alii Lutherant. Sed facile te selluntur ex dictis . Primo, quia Ubiquitas jam explosa est. Secundo, quia multi Lutherani docent, Christum non fuisse ubique prinsentem, nisi post ascensionem : Ergo ante ascensionem vel non fuit praesens in Eucharistia , vel si fuit, non potuit esse praesens per Ubiqilitatem , sed per consecratione nar quod nos docemus . Tertio, quod ubique est, non movetur de loco in locum, ut supra demonstra vir si ergo corpus Christi est ubique , non movetur de Io- eo In locum . Ex quo ulterius sequitur, ministrum Luthera num squando communicantibus distribuit hostias , non distribuere compus Christi, sed nudas hostias; quia hostiae, quae deseruntur ex manu ministri in ora, &stomaeos communicantium, non deserunt secum corpus Christi; alioqui corpus Christi moveretur de loco in locum. Itaque communicantes nihil accipiunt a ministro Lutherano, nisi nudas hostias, & nuda symbola: qui est error Calvinistarum . Quarto , Lutetani passim docent, Eucharistiam , sicut& Baptismum , consistere in usus ac proInde corpus Christi non esse praesens in Eucharistia, nisi quando sumitur ; extra sumptionem non esse praesens. Si ita, non est ubique praesens. Quinto, aliqui etiam Lutherani docent, Sacramenta secundum substantiam
465쪽
n VII cam m. meis am pendere ab Institutione Christi r substantiam autem Eueharistiae constare ex re terrena, ct coeIes , id est ex pane , & v1m' u uae terrena sunt, &ex corpore, & sanguine Christi, quae' ri, pk ouo tenuitur, vel Eucharistiam non esie sa-
per consecrationem a Christo institutam. , chVistus fit praesens in Eucharistia per ununeribvsaoicam . π πOe notest duplicitet intelligi. Primo, ut sit praesens per unionem hypostaticam personae Verbi cum pane, & vi- .ri secundo, ut sit pfaesens per unionem hypostaticam corpo- η', .n , - rianes & sanouinis Christi cum vino . Hoc poΡΩ- Ν' '' ah hρ .ssesepe Lutherus in libro de capti v. Babyloni-βςΠVδ euehi issii, tibi domi , eo modo de Eucharistiac' ' Srigum esse quo de Christo: nempe sicut in Christo ma- sentie um ' & humana, nec altera m alteramnent duae n xV- -sis, manere duas substantias , ni converx xur γ 9 Vini.& substantiam corporis , S
quis, sieut prior iraedicatio vera est, propter unionem hy-
Ibnae Verbi cum humanitate I ita posteriorem post xi P isti titiem eordioris Christi cum pane I veram esse Pyp . s.ntentia sine dubio falsa est.
Meundo , quaeram ex Luthero, quando , & quo 'a V, , fit haee unio inter corpus Christi , & panem, &g' ulli ερ sanouinem Christi, & vinum An tempore con- smiliter inrex hy'o seu essieaciam consecrationis r An D' :hmisos, & alio modo 3 Si prius, salsum est , factam es-s per ubiquitatem. Si posterius, assignetur tempus & mo
466쪽
An christus sit praesens in Eucharisia per simpl cern
s. Tin videtur sentire Kemnitius in Exam. Coue. I I3. c. q. ubi negat Christum fieri praesentem per Ubi-quitatem , aut per unionem hypostaticam Christi cum pane . Α-giioscit ergo aliam unionem per modum simplicis conjunctionis , quam etiam nonnulli recentiores Lutherani tuentur.
6. Sed resello illos ex duobus ipsorum principiis . Unum est, illa verba , Hoc es corpus meum, proprie esse intelligenca , non metaphorice: in quo nobiscum sentiunt. Alterum, per pron men , me, designari panem , in quo sentiunt eum Calvinistis. 1-gitur volunt hunc esse sensum verborum : His panis est proprae compus Christi. Nunc sic argumentor . Quando duae res distinctas, ac disparatae non aliter inter se uniuntur , quam per simplicem con iunctionem, tunc una non potest proprie dici altera . Non enam dicimus : Equus est proprie asinus, licet conjungantur ratione I ciet neque dicimus , christus es proprae lapis monumenta , laces fuerint penetrative in eodem spatio, & sic de caeteris : Atqui panis, & corpus Christi sunt duae res distinctae, &disparatae, nec aliter uniuntur, quam per simplicem coniunctionem, ut suppono ex sententia adversariorum: ergo panis non potest proprie dici eorpus Christi. . Nec opus est allo argumento in re clara . Qui latine novit,& prudenter rem aestimat, facile advertit falsam esse hanc loc rionem: Panis est propria earο ; vinum est propr/e I angu/s . Cauvinistae minus In hoc genere peccant, cum dicunt, P nis es figurare caro, vinum es figurate sanguis. Quamvis enim non minus aberrent a regula, dc veritate fidei, quam Lutherani, tamen in modo loquendi cautiores sunt. 8. Quidam ex recentioribus Lutheranis, Ioannes Debelius in sua Disput. de Caena, putat se alitςr dissicultatem expedire posse Ait inter panem, & eorpus Christi esse unionem sacramentalem ;& ideo Lutheranorum positionem hoc sensu veram esse s P nis sacrament allier es e Oppus christi, idest ut ipse explicat manducato benedicto pane In coena, manducatur etiam corpus Domini propter unionem secramentalem . Sed hie homo, seu volens, seu
imprudens, in Calvinismum labitur . Calvinita dicunt; Panis mgurate est corpus Chr*yI. Debelius dicit; Panis sacramentanter es corpui christi. Quid interest inter has propositiones Aut dicat
Debelius aperte, an panis proprie fit Corpus Christi, an fisuraxe a
467쪽
corpus Christi, quo sensu id dicit An vult, corpus ueari tantum Fide, seu spiritualiter ρ At hoc Calvini dogma est,& rejicitur passim a Lutheranis. An potius, manducari ore cor voris , sicut nanis manducatur Hoc quidem Lutheram a flerunt , se' inhelius asserere non potest. Nam ibidem ari, corpus Christi non phrfice , sed tantum sacramentabier esse praesenso Quomodo eroo physice, seu ore corporali sumi potest 3 omnino Igitur Calvinita factus est Debelius in Saxonia. Ocn christur sit praesens in Eucharistia per Tra substantiationemo A Ffirmant Catholici cum Cone. Trid. sesi I 3.eap. .&cari. A , . ubi expresse definitum est, Christum fieri praesentem in Eucharistia per conversionem totius substantiae panis in comoua mollux substantiae vini in sanguinem Climsti, remanentibus
L ἰ- - e Igentibus i & hanc convertionem recte appellari, si ut in Cime. Lateranensi lub Innocentio III. appellata est . Eandem conversionem approbarunt antiqui P Φρα .Fκ multis citabo paucos . io I S. Ambrosinis in lib. de iis, qui mysteriis initiantur, esto diserte docet, naturam, seu substantiam panis mutarim
'Iaerita, qa Deus potuit facere, us naturae re non Ii stebam i ergo potest facere ,
eum existunt, una mutetur in aliam . Secundo potuit facere, I .lh Movit, quoad naturam, & substantiam suam, mutareeor ἰ entem eroo potest sacere, ut substantia panis r te-
h :i Λεm Chel sti' Hoc enim non est dissicilius , quam istud .
-νr motuit multa alia facere , quae supra naturam sunt, nςm-De ut'aqua AEgypti mutaretur in sanguinem , ut amara eret ut serrum securis nataret supra aquam; ut ignis descenis lege erelo ut Christus nasceretur ex Virgine: cur ergo non riris et lac e, ut substantia panis n utaretur in carnem
'' i. s;milia habet lib. 4. de Sacramentis cap. q. Pan/σφιν
.cia sunt omnia . Iust Domἰnus , s fatrum es ealum i iussis Domi- , o facta es terra : iussit Dominua, ctfacta sunt maria o s
468쪽
- De Imanatione . 623 Dominus, ct omnis creatura gener Ia est . miles ergo , quam opera ιονiti, sit fermo Christi. Si ergo tanta vis in sermone Domani Ieiti, ni inciperent esse , quae non erant: quanis metix operatorius est , ut qui
erant, in alia commuιenrur coelum non erat, mare non eras,
ι erra non erat. Sed audi diceniem et Ipse dixit , ct faeta stitit, Ipsa mandavit, ct creata onς. Ergo ibi ut respondeam , non erat torpus chrisi ante consecrationem , sed post consecrationem die otibi, quod jam corpus es Christi. Ipse dixiς , ct factum est. 11. Cum Ambrosio sentium alii Patres. Cyrillus Hierosol mitanus Catechesi q. Mystagogica : cum ipse , inquit, dixerit: me
est corpus meum : 'Mis audeιιι deinceps ambigere ct eum idem ipse iam asseveranter dixerito Hic es sanguis meus: quis Anquam disiabitaverit, ut dicas non esse ejus sanguinem Z Arnam olim in vinum con,ertit in cana Galilaea : ct non eris dignus , cui credatur , quod, um in sanguinem ιransmutariι ' Non poterat clarius, Rapti xi exemplo rem explicare . Et paulo post addi tr Vuare chm Omnieertitudine corpus, o Languinem Christi sumamus e nam sub speciopani, dat Ar tibi corpus, ct sub spectemini daιur tibi sanguis. Et infra ibidem qui videtur panis, non es panis, etiamsi gustisi iata appareat : o quod videtnr vinum , non est vinum , etiamsi s Mus 9elit, sed Languis christi. Nescio . quid Lutherani hic possint respondere . Nam duo efficacissima argumenta hinc collia guntur. Unum: sicut Christus in Cana Galilaeae mutavit aquam in vinum ; sic in ultima coena mutavit vinum in sanguinem .' at aqua substantialiter mutata est in vinum: ergo & vinum substantialiter mutatum est in sanguInem . Alterum: talis suit illa conversio panis in ultima coena , ut post convertionem non amplius esset panis, sed corpus Christi: ergo necesse est, naturam panis suisse mutatam in corpus Christi. Si enim mansisset natura panis, utique mansisset panis ι & si mansisset panis , quomodo dixisset Cyrillus et qui uiuetur panis, non est panis , sed etivus Christi ti3. Audiamus &alios. Cyprianus in serm. de coena Domini: Panis iste, inquit, non effigie, sed natura mRtatus, omniροι-ntia Verbi faeius es caro . Et Hilar. lib. 8. de Trinit. De veritare carnis , edi sanguinis non est relleius ambigendi locus. Hunc erita ct ipse, Domini professione, o me nostra vere earo εst, ct vere Languis est. Et Gregorius Nysienus orat. catecti. cap. 37. Rec3e nunc quoq; credo , Dei Nerbo sancti carum panem in Dia 9erbi corpus transmutari. Pluribus testimoniis opus non est. Nam ea, quae adduxi, tam clara, S perspicua sunt, ut, nisi ab homine pertinace, ac impudente, eludi non possint.14. Porro fundamentum hujus doctrinae de conversione subia
469쪽
ε - . . taber II. caput III. stantiae panis In corpus Christi, sumitur ex illis verbis e me est ea
pur meum. Hinc dupliciter possumus argumentari. Primo contra Luthera nos ex ipsorum concessione . Illi enim concedunt,
Christum accepto pane dixisse, me est eorpus meum . Vel hoc in- relligunt de pane mutato in eorpus Christi, vel de pane, ut panis est: si de pane mutato, iam nobiscum sentiunt: si de pane , ut panis est, iam falsa est eorum propositio. Non enim paniS pro prae est caro Christi, sicut nee vinum proprie est sanguis Christi. Nisi accurrat iterum Debelius, &dicat; Panis est aer amem aliter caro , ct Ninum sacramentaliter sanguis . Sed hoc Calvinistieum est, ut dixi, & ab ipsis Lutheranis pridem explosum.11. Deinde possumus absolute argumentari hoc modo: Hoc, Quod sub his accIdentibus continetur, est verum corpus Chrini ζ ergo non est verus panis triticeus. De bellus negat consequentiam. Ratio ipsius est, quia duo continentur sub illis accidentibus, nempe panis, & corpus Christi; ac proinde utrumque vere diciatur: Hoc est corpus Christio & me est panis tritieeas. Nam sensus est, Hoc, quod sub his accidentibus continetur, non solum est panis, sed etiam corpus Christi. Sed facile hoe figmentum refellitur ex ipso Debetio . Nam ipse eum aliis Lutheranis dicit, Chri- sum accepisse, &fregisse verum panem , & de illo jam fracto dixisse , me es eo ur metim. Ergo pronomen, Hoc, non sumitur
Pro complexo ex pane, & corpore Christi, sed pro solo pane . Non enim Christus accepit, & fregit complexum ex pane, & corpore, sed solum panem, ut ipsi contendunt.16. Accedit haec ratio . Quando duae substantia sunt in eodem loco, quarum una videtur per propria accidentia, quae ipsi inhaerent, &altera est invisibilis,&latens, tunc quidemonstrat contentum sub accidentibus, non designat substantiam invisibilem , & latentem, sed substantiam, cui illa accidentia inhaerenis praeser- tim si proprie loquatur, & non figurate. Hoc patet in exemplo fa-u miliarit Substantia divina est invisibiliter, & latenter praesens cum substantia panis: si quis ergo haberet panem in manu, &demonstratis aeciὸentibus illius diceret, mee est substantia divina , nec Proprie, nec ad captum hominum loqueretur; quia licet divina substantia sit praesens, non tamen demonstratur per Illa accidentia, quae pani inhaerent. Similiter,quando corpus Christi penetraliave fuit in lapide sepulchri, si quis ostenso lapide dixisset, me es
corpus christi, non recte, & proprie dixisset; quia illa accidentia de-sgnabant lapidem, cui inhaerebant, non autem Christum, qui tantum concomitanter erat ibi. Eodem ergo modo, si panis cum suis
Rccideatibus Get vi biliter in Eucharistia , de simul Invisibili
470쪽
De Impahat xe. modo adesset corpus Christi, non proprie dIeeremus , me esse Orpur meum , quia illsid pronomen, Hoc, designaret proprium contentum sub accidentibus , quod non esset corpus Christi , sed substantia paniS. 17. Objiciunt Lutherani. Eucharistia voeatur panis etiam
post consecrationem, ut patet ex illo I. Corinth. IO. I 6. Panis, quem frangimus, nonne parricipatis corporis Domini es' & cap. II. 26. Quotiescunque manducabitis panem hune . Ergo revera
manet panis in Eucharistia , ac proinde nulla fit transubstantiatio. Respondeo: Lutherani contra se pugnant . Nam haee verba , Hic panis es corpns meum , possunt triplIciter explic ri. Primo , hic panis est figura corporis mei . Secundo, hie panis mutatus est corpus meum. Τertio , hic panis non mutatus est corpus meum. Prima explicatIo est Calvinistica. Altera Catholica. Tertia aperte salsa. Eligant Lutherani quam volent. Apostolus, quem obiiciunt , loquitur de pane mutato; sicut Christus in Evangelio, caeci vident, elaudi ambulans; id est, qui ante erant caeci, & elavdI, nunc per mutationem miraculosam vidant, & ambulant.