장음표시 사용
591쪽
Bbὸν Irri caput Litast sne virtute , & vitio, & quod postea moriantur, aut allis
se ita 'biecti sint, hoe non provenire ex poena precati, sed exhausiis naturalibus. Ita ex adversari Is resert Petrus Martyr in ca. s. epist. ad Roman. Ex Catholicis, Bellarminus lib. 4. de statu peccati , cap. a. & plures alii. Hic error refellitur per duas sequentes
1. Prima Conclusio. Infantes in ipsa coneeptione .contrahunt peccatum originale ex Adamo, & cum illo nastuntur. Est unum ex praecipuis fidei nostrae fundamentis , teste Augustino lib. I .eo tra I ulianum, cap. a. Et probatur ex Scripturis , Hal. so. F. Eeceanim inim quiratibus conceptus sum , ct in peccarit coneepix me -- ser mea . Loquitur de peccato originali, in quo conceptus est . Loquitur autem de eo in plurali numero, quia unum illud pecca-etum es quasi fons omnium aliorum peccatorum , ut recte notat Pellam minus in Comment. Illius Psalmi. Item Rom. s. I 2. μνmnum hominem inempe Adamum ) peceat tim in hune mandum imsνavir, est per peccatum mors, ct ita In omnes homines mors pese aera rat, ta quo omnes precaverunt. Et ibidem: μν Inobediensiam
aenius homiais Adami) peccatore, constitnii sunt multi , qui ab Α- damo destenderunt. Quod sie explico: Deus volvit Adamum , tanquam primum parentem totius humani generis, esse caput, Et principem omnium posterorum, Zc omnium voluntates in il- IIus voluntate collocaviti ita quidem , ut si Adamus peccaret.omedendo e ligno vetito, omnes cum eo, & In eo censerenIurrectare. Quod etiam factum est. Et hoc sensu dieit Apostolus :Dqtio omnes peceaveriant. Vide S. August. lib. 3. de peccat. me xit. &rem si cap. 7.
3. Eodem spectat Illud Ephes. 2. 3. Eramus o nos natura filia ἐν , seni ct eatrei. Sensus est e Sicut caeteri homines propter pe catum originale, quod a nativitate, sive ab ortu natura contra-Τxerunt, erant filii irae , &vindictae Dei; ita & nos. Nam Illa pamistula, natura, idem significat, quod ex naturali nativitate seu propagatione ex Adamo. Nota : Peccatum illud, In quo nascimur, appellarer duplici nomine. Primo dicitur originale, quia in prima nostra origIne, seu concepi Ione illud contrahimus. Secundo
dieItur peecarum narura, tum quia totam naturam humanam In-fieit , tum etiam , quia non committitur propria nostra voluntate , sed per naturalem generationem ex Adamo nobIs eommun eatur. Itaque duplex illius eausa potest assignari. Una est peceatum Adami. Altera naturalis generario ex Adamo . DIverso tamen modo. Nam peeeatum Adami d Irecte , & quasi effective moraliter tamen , non physice causat In nobis peeeatum
592쪽
de Bale In Ipso Instanti nostrae conceptionIs c Generatio vero naturalis substituit, & 2pplieat subiectum , in quo peccatum Ad mi possit produeere suum effectum, id ea, peceatum, seu ma culam originalem. Vide , quae diximus in Scholastica Theol gia , ubi ex professo de haeredisputatuna est. 4. Multa solent obitet a Pelasianis, & Anabaptistis. Ac primo
obiicitur illud EZee. I 8.1 .Fiuus non ρονι abit iniqtiliatem Patris. Respondeo: Nisi sit particeps peccati Patris. Potest autem duobus modis esse, particeps . Primo, si imitetur peccatum patria. Quo sensu dictum est Exod. m. v. s. Ego sium Dominiss Deus tuus Reiores, visitans inignitatem Patrism in Alios, in tertiam, o quam sam g uera ionem , eorum , qus oderunt me. Secundo, si ipsius voluntas constituatur in voluntate patris , tanquam in eapite , dc principio totius posteritatis. Hoc sensu sumus partieipes peceati Adae as. Seeundo obi Icitur illud 2. Cor. 1 . Io. Omnes nos manifestar sporret an e iri,Mnal christi, in recipiat unusequiisue 'ropria eoVris , sicut gessis , sive bonum, sive maeum . At parvuli nihil gesserunt. Respondeo. Uel adversarii volunt hune locum intelligendum esse de solis adultis, S sic non valet obiectio: vel etiam de parvulis, & tune quaeram, quid boni gesserint parvuli baptietati fQuod si satis era, eos gessisse bonum per alios, etiam satis erit parvulos non baptiZatos gessisse malum per alios . Vide D. Augusin. lib. 6. contra Iulianum cap. 246. Tertio obiicitur illud Rom. q. Is . Ubi lex non est, nee ma varisatio. Sed parvulis non est lex, quia nou est illis eognitio legis; ergo nec praevaricatio. Respondeo. Illa lex, quae data est Adamo in Paradiso de non eo medendo fructu , suit etiam data mnibus ejus posteris in illo . Et quia ille transgressias est eam legem , omnes quoque posteri in illo transgreui sunt, iuxta illud
Apostoli: In quo omnes eccavernnx .
. Quarto obiicitur illud Rom. s. ly. Pe nitit homanis inobe diensiam peccatorex constitisti sunt rutilli. Hinc colligunt adversarii, peccatum Adae non derivari in posteros per propagationem , sed per imitationem Nam si per propagationem derivaretur,sam omnes aequaliter illud eontraherent. At Apostolus dicit , non omnes, sed multos illud contrahere; ergo non loquitur delpropagatione, sed de imitatione. Resp. Apostolus utrumque dixit, & mnitas, & omnes. Nam antea dixerat,petcarum Adetii aut
sisse' in omnes,& similiter iustitiam Christi transire in omnes. Nunc dicit, per inobedientiam Adae multos constitui peccato
res ι di similiter per iustitiam Christi multos constitvijustos . Qui
593쪽
Iiber IV. .Caput Vsunt illi multI Nempe omnes, qui ex Adamo nascuntur per semitanalem generationem et & similiter omnes, qui in Christo renaseuntur per baptissimum. Hi erro & multi sunt,& omnes sunt: Non quiadem simpliciter omnes, i quia Heva , & Christus non sunt constia tuti peccatores per Adamum, nee infideles eonstituti sunt justi per Christum sed omnes qui ex Adamo, & hristo nascuntur 3 ex Adamo per seminalem generationem, ex Christo per spiritualem
regenerationem . Eodem sensu dictum est Gen. II. s. Patxem mniatarum gentium constitui te . Et e. 22. I 8. In femine ruo benedicentur omnes gentes. Ubi patet, eos quI promittuntur Abrahamo in filios , nunc dici multor, nunc omnes, quia omnes sunt in certo quodam genere , non tamen omnes respectu totius humani generis . s. Quinto obiicitur illud Rom. s. Per MnMm hominem peccatum in mundum introivis. Hinc colligunt adversarii, peccatum intrasse in mundum per imitationem , non autem per generatio.
nem. Si enim per generationem Intrasset, iam non intrasset pertinum hominem, sed ner duos , quia generatio requirit marem,&-minam . Aus. I. a. sypognosti eon dupliciter respondet. Primo, virum , & mulierem coniunctos per matrimonium non esse duos, sed unum, juxta illud Matth. I9.6. Non sunt duo, sed una caro . Se cundo, utrumque dictum esse in Scriptura, & per unum , & per tinam intrasse peccatum In hune mundum, ut satis fieret curiosis Pelagianis . Nam l. e. dicitur ἔ Per unum hominem . At Ecel. 2s. 33. dicitur ' muliere factum est Inii itim peccati, edi per illam omnes morimur . Tertio responderi potest, Adamum esse primariam causam peccati originalis, quia , peccante Adamo, nos omnes simul
in eo peccavimus . Rom. s. I 2. Nam Deus constituerat illum, ut e L.
set caput totius humani generis, eum hoc pacto, ut, si ipse peccaret, omnes simul posteri in eo peecarent. Aliud est de Heva. Deus non constituit illam, ut esset e put, sed ut esset sub viro, tanquam sub capite . cI.Cor. I I. 3.& Eph. . 23.) Tametsi igitur Heva peccaverit; non tamen suit primaria eausa peccati oris inalis, sed tantum occasio . Cum enim comedisset de fructu prohibito, invitavit Adamum, ut & ipse eo mederet, & se dedit illi occasionem peccandi. Et hoc sensu intelligitur illud , muliere factum est im-rkum p ccati. Reli ius subtiliores obiectiones videri possunt in nostra Scholastica Theol. In tract. de pecc. originali 49. Secunda eoncluso. Non solum peccatum originale, sed e iam multa alia mala contrabimus ex peccato primi parentis . Et sunt duplicia ; qusdam In anima , quedam in corpore . Prioris generis sunt lisc . r. Ignorantia in Intellectu . 2. Malitia in volun rate. 3. Concupiscentia , & infirmitas in appetitu. Posterioris sunt
594쪽
De Baptisma Inonriam . lι. A Nabapti ex duplisi e pite n g m Infantes esse baptia 1 etandos. Primo, quia non guntrahunt pecsgium Origina te, de ideo noh indigent baptismo , seu ablutionς , N/m quisem didus non est, non necessis , Mi l με, & mundari. Ioς iam refutatum est. Et sundo, quIa non sunt sapaces b*ptismi, Nam illita inqm sunt capacta b ptismi, is in Christi voluntatem , di instixqtionem , qui sunt ea paces dostrinaei dc fidei. Vulx enim eos, qui baptismum ii scςpthri sunt, prius doceri, credςre, ante.
ptismi . flos relatandum est, . a. Prima eonelusio. Infante4 sim ς pages gratiae jussificantis. Quod dupliςiter probo. Primo e emplo Ioannis Baptistae , qui in uterq m ternu gcsepit gratiam iustificamem, per quam sqnctificax με, ' η ppeegio originali liberatus est, Quod futurum prqdixerat Angelus Zachariae patri eius, Lue. . Ei spiritu onsso ν plebitur adhuc ex utero maιris suae. Et eveptu reipsa docuit, testante Elisabς th m tre plus i ib, v 44. Exutiavit in gaudio infans in utero meo, decund0 r tiopei qui/ insenti s reipsa partiςipgni pes catum Adami, quando nascuntur in pςccato originali, ut pilem sum est: ergo possunt ςtiam participare grati m christi, per quam Iiberentur ab illo pece to . Non enim gratia Christi minus efficax est, quam peccatum Adae, ut argument*tur Apost. Rom. . .. 3, 4efunda conclusio. Infantei sunt et in eap ces baptismi, &lesitime bap*iaari possunt, Probat I. ex di iis, quia sunt capaces gr*tix , sunt etiam e paces iustificationis a peecato originali: ergo etiam remedii sontra illud peccatum . ot In novo testamento non est aliud remedium ordin rium i quam baptismus . emgo sunt capaces baptismi, Secundo exii script uiae locis, ubi dia sunt m b ptiEatae integrae familiae, in quibus probabile est suisse Rliquos in sente . Adt. ro. as. cum autem baptigata esset Ddia, θήqmu ejus. Et insu.33. Ei bastillatus est ipse, nempe custos ea
595쪽
o Stephan domum . Τertio ex praxi, Se traditione Ecclesiae , quia semper usitatum fuit in Ecclesia, ut infantes baptiZarentur. De qua Auoustin. libi o. de Gene si , cap. 23. Confue udo, inquit, marris Eeclesiae in baρ ligandi sparvulis nequaquam spernenda es , nec Milo modo stipes tia deputanda , nec omnino eredenda, nisi Asposiοιica est et iraditio. Et lib. q. de Baptis cap. 2Φ. expresse ait, A-Postolicam esse traditionem , quod parvuli sint baptizandi. Et lib. I. de peccatorum meritis , & reniis . cap. 26. pelagianos non fuisse ausos negare baptismum parvulorum , quod viderent In tota Ecclesia usitatum esse. q. Nota . Tametsi Pelagiani, & Ana baptistae In eo convenIunt, quod negant Insantes habere peccatum originale, In eo tamen discrepant, quod Pelagiani putent eos baptiZandos esse , non quidem ad expiandum originale, quod nullum est ex eorum sententia, sed ad consequendum regnum coelorum; ut resert Aug. lib. de Haeresib. e. 88. Et hoe sensu citant illud : Nisi quis renatur fuerit ex aqua , ct Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . At Anab aptistae eontendunt infantes non esse capaces baptismi, & ideo baptigandos non esse , quod est contra Pelas Ianos , imo contra consensum totius Ecelesae, quem Pelagiani In hoe puncto secuti sunt. Videamus nune, quid objiciant Anabaptia
fiet contra nostras conclusiones.
. Prima obiectio. In Scriptura nullum habemus mandatum, vel exemplum de baptismo Infantium t ergo baptismus infantium reiiciendus est. Resp. Negatur antecedens. Nam mandatum habemus, Ioan. 3. s . Visi quis renatus fuerit. Exemplum habemus in locis supra citat. ubi integrae familis dicuntur baptizat p . Potest etiam negari consequentia ; quia licet in Scriptura nullum esset vel mandatum , vel exemplum de baptismo Infantium; suff-eeret nobis traditio Ecclesi , de qua ex Augustino dictum est. s. Secunda obiectio. ChrIstus mandavit Apostolis, ut prius docerent homines doctrinam fidei, & postea baptizarent. Matth. 2s.l 9. ) Ergo insan res non sunt baptizandi, nisi prius doceantur . At doceri non possunt in infantia r ergo nec baptizari. Respondeo. Christus eo loeo priscripsit ordinem, quem debebant set
vare Apostoli in eonversione gentilium adultorum. Euntes, In quit , docete omnes gentes. Erat autem hic ordo. Primo, ut Institue
rent illos in fide. 2. Ut bantitarent. 3. Ut docererit servare precepta Dei. Nam sdes , R haptismus non sufficiunt adultis, nisiaceedat observallo legis. Hic ordo in Infantibus servari non potest; nec Christus . cum hoc dixit, de infantibus locutus est. r. Ter
596쪽
j. - τὸ ilibbiectio. Reprobi non sunt baptizandi, ne pr00
netur baptistatus e sed multi ex infantibus sunt reprobi: ergo non iunt baptizandi. Resp. I. Eodem argumento probaretur, nec adultos esse baptiEandos: Nam etiam multi ex adultis sunt reprobi. 2. Ualet hoc argumentum contra Calvini stas, qui dicunt
baptismum esse sigillum aeternae praedestinationis., ac proinde profanari hoc sigillum , quando appenditur homini reprobo, qui ab aeterno non est praedestinatus r sicut profanatur sigillum Regis, quando appenditur alicui Scripturae, vel diplomati, quod non est Regis , sed adversarii ipsius, eontra mentem , & voluntatem Regis. 3. Non valet contra Catholicos . Nam Catholici docent Baptismum esse signum gratiae, quae confertur homini, dum baptizatur . At gratia consertur omnibus infantibus in baptismo , sive sint reprobi, sive praedestinati. 8. Quarta objectio . Gregorius Na Zian Zenus in oratione in
sanctum baptisma quae est oratio o. optat differri bapti l-mum , donee pueri de fide sua possint aliquid respondere. Et
August. l. q. de baptismo contra Donatistas , c. 2 . scribit, baptismum parvulorum non suisse a Conciliis itabilitum . Res p. Nazian Zenus optabat quidem differri baptismum parvulorum usque ad triennium, nisi esset periculum mortis, quia in tali periculo putabat eos baptizari posse: quod est contra Anabaptisas. Nihilominus alii Patres non probabant lententiam illius de differendo baptismo . Augustinus male citatur ab adversariis. Non enim dicit, baptismiim parvulorum non esse stabilitum a Conciliis, eo sensu, quasi etim non approbet, sed ut ostendat, antiquiorem esse omnibus Conciliis . Verba ejus sunt haec: Quod
universa ιenet Ecclesia , nee concilιis institutum , sed semper re-xentum est, nonnisi anthoritare sepostolι ea traditum reclissime creditur. Unde patet, baptismum parvulorum, ex sententia Augustini , non indigere authoritate Conciliorum , quia ab ipsis Apostolis habet originem ,.& authoritatem .
De Magistratu Politico. a. Ertum est apud Iudaeos In veteri Testamento licitum
fuisse Magistratum politicum, vel, quod idem est, in Republica Judaeorum fuisse Reges , Principes , Iudices , qui
Populum gubernarent , judicia exercerent , transgressbres le-si. punirent, idque Deo volente, & approbante. Quod variis
597쪽
scripturae testἰmonIἰs eonfirmari potest. Primo ex illo Exod. aia 28. Diia non deisaher, o Principi tuo nοή maledices. Ubi Iudiisces populi vocantur Di I. Sicut etiam Ps. 8 i. i. Deinstetit in fna goga Deorum , In medio autem Deost dijudieat. Cur autem vocantur Dii ' Quia locum Dei tenent, & iudicia Dei exercent, iuxta allud i. Par. Ip. s . Iosaphat eo, Risit IudieeI texra in cunctis eivia scribus Iuda munitis per singula loca s ct principiens rudicibus εmdete , ait , quid faetati H Non enim hominis estercetis judicιum, sed Domini ι Et Deu t. i. I 6. siuοὸ justum est ; iudieate , quia Dei
iudieium est. Secundo ex illo Prov. 8. . Per me reges regnant, ct legi m eondito=et justa decernisns . Per me principes imperant, ct potentes decernunt justitiam . Omitto re liqua ax. Quaestio est, An et Iam apud ChristIanos noes abeat locum Negant Anabaptissae , asserentes non licere Christianis gerere Magistratum politicum ι erigere tribunalia , exescere iudicia sdelinquentes punire gladio Primσι quia Chi istus, & Apostoli id phohibent. Christus qusdem Luc. 11. 2 s. Roges gentium do
minanthr eorum ; vos autem non Le. Apostolus vero Eph. q. s. nne Dominus f nna sidet, unom baptisma. si tinus Dominus , non
ergo plures. pacessant igitur Reges, Prine pes, Magistratus . Secundo, quia est contra libertatem Christiana M. Vnde Apostolus r. Cor. 7. 23. Pretio empti estis, nolite fieri servi hominum, idest, empti estis a Christo In isbertatem ι nolite iterum servire Caesari, PrincipI, Mag Istratui saeculari . Tametsi ergo Iudaei: ι qui servi erant , fuerint subjecti Magistratui pol stico , Christi ni tamen, qui non sunt servI, sea libepi, non gebent esse subiniecti. Tertio, quia Reges, & Princ pes solent abuti sua potenvia, de magῖs osesse Respublieae, quam prodesse; ut patet de Phatrone, Nabuchodonosose , Saule , Roboam , Jeroboam s&'aliis Regibus Israel, qui omnes fuerunt mali ιδ. Sed hie ereor Anasaptistarum Deile resili tur ex contrariis fundamentis. PrImo, quia falsusta est Christum , & Apostolos prohibuisse Christianis , ne habeant Magistratum politicum ιNam eum Christus dixit, Vos autem Eois se , locutus est solis Apostolis, quos volebat esse hum Iles. &non exercete dom nlumin alios, eo modo, quo Reses gentilest solbni ρominari Insubdiatos . Unde mox adjecit e Seὶ qui maior est iri vobis, fiat sicut m nor r ct qui praecesser est, sicut ministrator. Quod etiam consirmavit stio exemplo . Nam cum ipse esset maior, quam omnes Apostoli, non tamen dona Inabatur, sed ministrabat ill Is . cis, inquit , in medio vestrum sum , sicut qui ministrae t. Eodem sensu Petrus in priori Epist. e. s. a. pascite qui in vobis est, gregem Dei ,
598쪽
- ιt dominantes in cleris , sed forma facti gregia ex animo. Hine, apparet nullius momenti esse argumentum Anabaptistarum ,
quod sie formandum esse Apostoli, & Epileopi non debent do-- minari in subditos, more Regum gentilium: erga apud Chria stianos non debet esse Magistratus polἰticua. verum quidem est
antecedens , sed consequentia rualla est . . . l. 4. Similiter cum dixit Apostolus , Unus Dominus , una fides,mnum baptisma, non exclusit Magistratum politicum, sed pi ealitatem Deorum . Unus est enim Deus, qui est Rex Regum, & Dominue Dominantiviri; eujus alii Reges , & Domini mini tui sunt, iuxta illud Rom. 13. 6. M stri enim, Dei fiant, in hos
, s ι Addo ι tantum abesse, quod Christus , de Apostoli proh
huerint Magistratum saeeularem, ut potius aperte approbave- finir quod manifeste est eontra Anabaptistas a Christus, quidem . Matth. ii. 21. 4eadne ορο , qua sunt caesaris, casari: yna a-σεm snni Dei , Deo : Apostolus autem Rom. 13. v. 1. Omn/s anima potestarisus subitatoribus subdita sti . Noa enim est potestas , nisi a Des s quae autem sunt a Deo ι ordinata sunt; iraque qui resistit ροι sari, Dei ordindriani resistis. Et inha ἐε - sine causa gladium ponas. Dei enim missister est, vindex in iram ei, qui mala ago. Et I. TIm. i. t. Obsecro igitur μνι orationes pro Regibus, o omnia ιαν. qui in sublimis te sunt. Et ad Tim. 3. I. Admone illor principibus , ct potestatibus subdisos esse. Et r. petri a. II. Deum t y stetem honori ase. QAld clarius diel potuit 6. Quod autem respondent Anabaptistae Cnristum, se Apost los cstmnendasse quidem Christianis , ut obed Irent Regibus, &Prino pibus gentilibus qui tunc gubernabant, non tamen appm basse, ut ri iusis Cluistianis essent aliqui, qui tali osseio suum tentur, silvolum est . Primo, quia Apostolus approbat ipsam potestatem, quam habent Reges, ει Principes, tanquam a Deo oldinatam . νε Apste ιιι inquit , Dei ordinationi issi sisseeundo , approbat etiam subiectIonem , quae debetur potest . . . mone tuos paestatum subditos es 4 Tertio, optat, ut Re n ethniei eouvertantur ad sdem chrissianam. Cum enim ' ἰsset orationes geri pro Regibus , Se omnibus qui in sublimit
te suur, adiecit eausam et me enia bonum est, ct acceptum eo mial νasore nostro seo, qui omnes homInee vis s μινο, seri , σ ad a. sn1τionem veritatis venire . Si ergo Deus, teste A postolo , vult otiam Reges venire ad unitionem veritatis, necesse est, ut v
lit eos seri Christianos: ergo etiam inter chrisaeanos potest es
599쪽
quod asserunt Anabaptistae, esse contra libretatem Christianam ., subesse Magistratui saeculari. Nam si ita esset, non dixisset Chi iactus: Reddite Caesari, qua Caesaris fiant , id est , reddite illi tribu-rum , vectigal, honorem, obedientiam , ut explicat Apostolus, Rom. I . I. Nee Paulus dixisset : dmone illos , principibus , erpotestatibus stibditos esse . Quia potius respondissent Christiani, se liberos esse a tali subiectione , ideoque nolle principibus , Rpotestatibus subesse . Hoe non responderunt . Sciebant enim Christianam libertatem non consistere in eo, ut liberi essent ab obedientia , &subjectione, quae debetur Magistratu I, sed in aliis duobus . Primo in eo, ut liberi essent a sermute diaboli, &peccati. Joan. g. 36. Si voisilius liberavit, vere liberi eritis. Et Rom. 6. I 8. Liberati a peet aio , fervi fata est ι jubitae. Secundo in eo, ut liberi essent a iugo , &servitu te legis Mosaicaei, cuisu
tecti erant Iudaei, Rom. 6.i . Von olis sub lege, sed sub gratia , idest, non estis sub iugo, dominio, &reatu legis Mosaicae. De
quo iugo dixit Petrus Act. is . ao. Quid tentatis Deum , imponere, una super cervices discipulorum , quod neque Parres nostri, neque nos portare potuimui 2 Quod dixit contra eos, qui volebant
novis Christianis imponere iugum eircumcisonis, quae erat Pars quaedam iugi Ictis Mosaicae. 8. Illud porro, quod objicitur ex Apostolo : Prerio redempιi estis , noli:e fieri ρνυi hominum i non debet intelligi de subiectione, &obedientia, quae exhibetur Magistratui a Deo constituto , quia illam Apostolus commendat, sed de servitute , seu Obsequio , quod praestatur homini propter hominem , S 'Onpropter Deum . Nota . Homo potest homini dupliciter servire . Primo, in rebus tantum licitis, &honestis propter Deum. Se- eundo , in rebus etiam illicitis, propter respectum humaRum τPrius bene fit, posterius male . Hoc patet ex eodem Apostolos
Ephes. 6. s. ubi ait: Servi obedite Dominia earnalibtis cum Oim
re , ct ι remore, in suetieitate cordii vestri, sicut Christo : nρη ad oculum servientes , qt,asi hominibui placentes : scd μι θροεchristi, faeientes voluistatem Dei ex animo, ium bona volunta se servi utes , sicut Domino, o non hominibus . . .μ9. Tertio , ex eo , quod aliqui Reges, & Principes saeculares iolent abuti sua potestate, non sequitur, potestatem illorum esse illieitam , & proscribendam. Alioqui etiam potestas Ecclςsi altica, suam Christus dedit Apostolis, & eorum successoribus , esset illic ira ,&proscribenda, quia multi Praelati ea abutuntur. Idem di
c. de matrimonio, de mereatura, de cibo , & notu , di de similibu*
600쪽
poti .ratiocinandum: Potestas politica, sicut & Ee lesiastiea, a Deo ordinata est, Rom. a 3. a. Ergo licita, & usurpanda est. Quamvis igitur multi abutantur hac potestate, non ideo potesta, mala est; sed illi, qui abutuntur,. mali sunt. Nec subditi minua tenentur obedire Principi malo, quam bonis , quia non debent respicere moles Principis , sed potestatem , quam a Deo hahet. Quo spectat illud a. Pet. 2. 18. Susdiri Uoue infimore S minis, non tanιum bonis, o modeso, sed eriam Oseolii.
i. Riplex potest esseqnaestio. I. An bellum ex natura sua I sit licitum' a. An jure divino fuerIllicitum Iudaeis inveteri Testamento 3. An jure divino sit lieitum Christianis Imnovo Testamento In hac tertia dissentiunt a nobis Anabapi sae: in reliquis non item. Concedunt bellum ex natura sua lietatum esset concedunt licitum fuisse J udaeis: negant licitum esse
Christianis, quia Christiani debent esse mansueti , & paeisel .
Hoc examinandum est. a. Prima Conclusio. Bellum ex natura sua licItum est, quando, adsunt hae tres conditiones . I. LegitIma authotitas Indicendi bellum. i. Iusta causa. 3. Recta intentio. Si omnes, vel aliqua istarum eondItionum des x, non est licitum . Ita D. Tho. In 2. a.
qu. 4O. ar. I.&alii passim . Et quidem si desit prima, vel secunda conditio , non solum charitati , sed etiam iustitiae contrarium est, cum onere restitutionis. Si desit sola tertia, non est comtrarium iustitiae, sed charitatI. Bellarm. lib. de laicis ea p. is. 3. Legitima authoritas indicendi bellum offensivum est in qu vis Principe , vel Republica non agnoscente superiorem in tem poralibus ; ςujusmodi est Imperator, Rex Hispaniae, Rex Gauliae, Dux Lotharingiae, Respubliea Veneta, & similes . Hi omnes possunt indicere bellum offensivum. De bello desensivo est alia ratio . Nam sicut quilibet homo privatus potest jure naturali se defendere contra iniquum invasorem, vIm vi repellendo; ita et iam quilibet Princeps , & Respublica, etiamsi agnoseat superi rem in temporalibus. Bellarminus loeo citato. Molina tract. a. de iure, & iustit. disp. Ioo. & alii. Notandum tamen est, Principem inferiorem In tribus casibus posse suscipere bellum offensivum. Primo, quando praesumit consensum supremi Principis. Secu