장음표시 사용
611쪽
P. T Eus concessit post Hiluvium, ut liceret habere plures sta mul uxores, quod antea non licebat . Ita authores Citat Ratio sumitur ex ipso facto. Nam constat quosdam sanctos visox habuisse plures uxores, quas procul dubio non accepissent, nisi uisiet illis a Deo concessum. Quo pacto Abraham habuit duas, Saram , & Agar: Iacob duas , Liam , &Rachelem , Elcana duas, Annam, & Phenennam : David plures, Athinoam, Abigail, Naacha , Aggith, Abital, Eglam , Bethsabee, Michol. Et ile de aliis.
Quanquam aliqui dubitant de Abrahamo , a uerentes Saram quiadem fuisse legitimam ipsius uxorem. Agar autem non uXorem vi ed concubinam. Quod tripliciter probant. Primo ex illo Gen. a1. V. s. Dederat AIraham cuncta , quae possederat , Isaac: filiiν a Dem concubinarnm largitus es munera . . Ubi per concubInas intelliguntur Agar, & Cetura . Secundo, ex verbis Iudaeorum, Joan. S. 6 I. Nos ex fornicasἰone nati non sumtis , id est , non sumus nati ex Agar concub*na Abrahae , sed ex Sara legitima eius uxore. Tertio, quia aliqui Patres ita sentiunt, ut Ambr. l. I. de Abrahamo , e. q. &Aug. l. 2. contra advertar. legis, &Prophetar. c. 9. &l. 2. contra Faust. e.3o. & I. Ig. de Civ. Dei, e . a1. Ambo enim excusant Abrahamum , quod vIvente lesitima uxore quaesiverit fili-rim ex ancillae asserenates eum Id secisse, non ex libidine , sed ex amore posteritatis . Quod si putassent Agar fuisse legitimam eius
inorem, non opus erat tali excusatione. IO. Haec tamen sententia non placet. Primo, quiadi magnam iniuriam facit Abrahamo, quasi sciens commiserit adulterium ;quod absit a tanto PatrIarcha . Secundo, quia repugnat script eae, quae non solum Saram, sed etiam Agar appellat uxorem A-hrahae , Gen. I6.3. Tertio, repugnat etiam Apostolo, ad Gal. .cti. ubi ait, Abrahamum habuisse duos filios, unum de ancilla, di unum de libera , &per hoc suisse significatum , quod Deus hahiturus esset duos populos : unum ex synagoga et alterum ex Ecese sia. Ergo ex sententia A postoli Abrahani fuit saura Del : Duo s-III Abrahae Ismael, R Isaae, suerunt figura duorum populo-νum, nempe populi Iudaici, & populi Christianio Agar, mater Ismaelis, fuit figura synagogae, &Sara, mater Isaac, iarura Ecclesiae. Iam vero sicut Ecclesia est legitima, non auiatem adulterina mater Chmstianorum; ita synagoga fuit legitima, non autem aduI erina mater Iudaeorum t ergo similia ter, sicut Sara fuit legitima mater Isaac ; ita Agar, legitima
612쪽
' De Poluam A. f. et mater Ismaelis: & eonsequenter utraque legitima uxor Abrahae
i i. Ad argumenta contraria sic respondeo . Ad I. Nomen concubinarum 1aepe sumitur pro veris uxoribus, sed secundariis, &ἰo nobilioribus . Nam inter plures unius Viri uxores solebat una esse primaria, quae erat Domina, & gubernatrix familiae, cui retia quae honorem deserebant; sic Sara erat Domina; Agar ancilla a
latraque tamen uxor . Tametsi igitur Agar , & Cetura loco citato vocentur concubinae Abraham; erant tamen uxores, & alibi sevocantur. Agar quidem Gen. I s. 3. Cetura vero Gen. 24. I. Via Pererium , & Cornelium in c. 21. Gen. v. s. & Bellarnain. de Matrimonio c. I I. Nota. Abraham habuit tres uxores, unam priminariam, quae erat Sara, duas secundarias, quae erant Agar ,
Cetura. Non tamen habuit tres simul, sed lautum duas, Saram,&Aoar. Nam post mox Igm Sarae duxit Ceturam Gen. 21. I.
Ix 1Adia. Judaei non loquuntur de sornicatione carnali, sed de spirituali, idest, de idololinia . Itaque sensus illorum non est
hic τ Nos non sumul nati ex Agar, concubina c-rahae: sed hic potius ; Nos non sumns idololatrae L sed cultores veri Dei. Quod patet ex ipsorum verbis z ' ον, inquiunt, ex fornieat3one non fumus naιἰ , unum Patrem habemus Deum . Quae posteriora verba non coe..haererent cum prioribus , s es et sermo de fornicatione carnali . . Non enim esset bona connexio, si dixissent: nos non sumus nati ex concubina Ahraliae, sed unum patrem habemus Deum. Haec autem est bonae nos non muscultores idolorum , sed unius veri Dei. Vel, nos non descendimus ex gentilibus Idololatris, sed ex Patriarchis unius Dei cultoribus. Vide August. & Maldon tum in illum locum, & Bellar. de Matrimonio cap. II.r3. Ad 3. Ambrosius, & Augustinus non dimentiu ut a nobis. Nam Ambrosius tripliciter excusat Abrahamum . Primo, quod
eo tempore nondum esset prohibitum adulterium per legem scriptam . Secundo, quod amore posteritatis, non ardore libidinis id fecerit, uxore consentiente, &laudem poenitentiam e gerit. Tertio, quod non peccaverit, sed futurum mysterium si-onificaverit; quod explicat Apostolus ad Galat. c. q. 22. de quo pra β. Io.) Haec tertia excusatio est vera . Ex qua sequitur, Abrahamum ex instinctu Dei fecisse, quod secit, ut hoc facto li-onificaret, kre aliquando, ut Deus conjungat sibi Synagogam,R Ecclesiam , sicut ipse eqnjunxerat sibi Agar, & Saram. Iam . vero August. non negat, Agar fuisse uxorem Abrahami, cumscriptura diserte hoe affirmet, Gen. Io. 3. sed solum defendit Α-brahamum contra manici os, afferens, illum, vivente adhuc Sara uxore, accepisse Agar ancillam, non ex libidine, ut puta
613쪽
' 3 8 Liber In caput VI. bant Mati Ichaei, sed ex amore posteritatis; δc quidem Sara eon senis
tiente, de instigante . Quod est verissimum , ut patet Genes. 15. I. - Iq. Nora. Sara, cum adverteret se esse sterilein, videtur ex
divina inspiratione instigaste Abrahamum , ut accIperet Agar ancillam , & ex Illa prolem suscitaret ad praefigurandum mysterium , de quo dictum est. Sicut etiam Rebecca ex divino instinctu instinavit Iacob filium suum , ut fingeret se esse primogenia tum , &hoc phaetextu peteret a Patre suo Isaae benedictIonem.
Quae res etiam non earebat mysterio.
Is . Quaeres . Quare Deus post diluvium concessit poIygam Iam, quae ante non erat concessa 3 Resp. Coucessit illam duplici de causa . Prἴmo ad propagata dam prolem , qui est primarius finis matrimonii. Secundo, ut esset fgura, seu typus pluralitatis, seu multitudin Is gentium ἰ quae Christo tanquam sponso erat coniungenda. Ita August. lib. de bono coniuga II e. I 8. D. Tliom. 3. p. q. os . art. a. ad s. Valentia q. r. de Matrimonio p. 3. sed quare propter easdem causas non concessit Illam In principio mundi Resp. Hoc pendet ex libera ipsius voluntate potest tamen dari haee causa, quia monogamia, quam instituit In phlacia
pio mundi, poterat utrumque praestare. Primo, quIaerat suffciens ad propagandam prolem . Gen. 6ι I. Secundo, quia qrat
typus, seu figura conjunctionis Chusticum EceIesia , Ephes. 3. a. Nota . Christus potest conferri vel cum Ecclesia, quae est una;
vel cum multitudIne gentium, quae tecIpsuntur in Ecclesiam. Priori modo fuit repraesentatus per monogamIam e posteriori per polygam Iani. Nam sicut ante diluvium vir coniunctus uni tantum uxori erat figura coniunctionis cum una Ecclesiar Ita post diluvium vir conjunctus pluribus uxoribus erat fio ura conjunctionis Chpisti eum multis populis ac sentibus.16. Sed cur Deus ad eundem pIane finem, nempe ad propagandam prolem , pr mo ordίnavit monogamiam , ae deinde po- Inamiam 3 Resp. Deus soles pro diversitate temporum ordinate diversa media ad eundem finem. Sie ad dIrigendum homunem In suis actionibus ordinavit primo Iegem naturalem; de n- de Iegem Mosaicam; postremo legem EuangelIcam. Similiter, ad tollendum precatum originale Institula aliud remedium in statu naturae, aliud in statu legis scriptae, aliud la natu gratiae.
Ad sustentationem hominis concessit primo carnes ansmalium , sine ulla restrictione . postea restrinxit hane concessionem ad Carnes eorum tantum ansmalium , quae In Iege Mosaiea habebantur munda; tandem sublata hac restrinione rediit ad priniam concessionem. Idem dico in proposito. Ad propagati
614쪽
De Poluamia . nem prolis ordinavIt primo monogamiam: deInde eoneessit polygamiario demum, explosa polygamia, revocavit monogamiam , & si in ut commendavit coelibatum, ac virginitatem . . a
II. Dices ; Polyga mῖa est utilior ad propagandam prolem , quam monogam Ia : Resp. Ita quidem nos putamus t sed aliter res habet in consilIo, & providentia Dei. Quod patet ex eventu. Nam quando instituit monogamiam in paradiso, dixit Adamo,& Hevae et crescite, o multiplicamini. Quibus verbis dedit illis,
di proximis eorum posteris benedictionem, & Decund statem . Itaque monogamia conjuncta cum hae benedictione erat tussicientissima ad humani generis propagationem . Quando autem, cessante hac benedictione, coeperunt sceminae esse steriles , tunc concessit polygam Iam, ut hac ratione sterilitatem compensaret. Sic contigit Abrahamo. Habuit uxorem sterilem e concessa est illi alia uxor, ut prolem suscitaret. Gen. 1ς. v. 2. Postea multae allae steriles sceminae subsecutae sunt, ut Rachel, uxor lacebe Anna, uxor Elcanae : N. uxor Manue: MichoI, uxor David : Si nam it Is, uxor N. Elisabeth, uxor Zachariae; & aliae plures . Et quod mirum est, cum Salomon habuerit uxores septingentas s& concubinas trecentas, non legitur tamen habuisse aliam prolem, nisi Roboam. Unde necesse est, omnes uxores, & co cubinas, excepta una, fuisse steriles. I 8. Dices et . Polygamia, ut supra ostensum est, repugnat s cundario fini matrimonii, qui est mutuum obsequium coniugum , re remedium libidinis. Cur ergo Deus i Ilam concessit' Respondeo: Deus pro sua providentia obtulit sufficiens subsidium , vel ad tollendam illam repugnantiam, vel certe ad cavendum, ne obesset, sed pol sus prodesset. Idque tribus fere modis: Primo, quia sceminas , quae nubebant uni viro di hortabatur ad conservandam concordiam . Sic per Angelum hortatus est Agar ancillam Abrahae, ut se submitteret, & accommodaret Sarae, ad
cavendas contentiones, Gen. I 6.9. Secundo aliquando permittebat huiusmodi conMntiones ex una parte ad exercitium patientiae alterius partis, & postea.magno beneficio compensabat. Sic permisit Annam amigi a Phenenna; & postea consola' is est
illam concessione Insperatae prolis. I. Reg. I. LO & c. 2. I. Tertio , aliquando mitigabat aestum libidinis, ut non opus essetfieisquentI usu matrimonii. Sie fecit Sarar filiae Raguelis , quod ipsa
fatetur, Tob. 3. 16. Tuscis, Domine , inquit, quia nunqΜam concupivi virum , ct mundam servavi animam meam Ab omni concupiscentia . Et infra r Virum cum timore ruo, non cum libidine
615쪽
ty- T Tm eoneessio divina, qua licebat habere plures ux ἐ, ' EI res , confirmata est per legem Mosseam. Hae tripliaesten probari potest. Primo, quia nusquam est revocata per legem Mosaicam. Secundo, quia viri sancti, qui vixerunt sub lege Mosaica, habuerunt plures uxores, ut Elcana , David , &alis. Tertio, quia lex Mosaica expresse videtur approbare po-
: Iectam , ct Hreram adigam : of erit Alinc odiosa primogenitus , l volneνitque obstantiam inser filios suos dividere , non poteνῶι filium dilecta faeere primogenitum, ex praeferre filio odiose, sed siliam .dissis agnostra primogenirnm. Ubi sermo est de veris uxoribus . T. Quia in textu vocantur vix es. a. Quia filii illarum poterant Me haeredes patris, & dividere substantiam illius; quod noae Iieuisset, si altera misset uxor, di altera tantum concubina. . Nam filii concubinae non potuissent esse haeredes. xo. Obiiei potest illud Deut. 17. II. Non habebit uxores pluriamaa. Quod nihil aliud est, quam prohibere polygantiam . Resp. Hoedictum est de solo Rege, non de aliis. Deinde, non prohiabetur ibi absolute pluralitas uxorum: alioqui Elcana, & David peccassent, quia habuerunt plures uxores, sed prohibetur niamia multitudo uxorum alienigenarum, seu idololatricarum, propter periculum subversionis. Hoc patet ex ipso contextu, quIM habeti 2 os habebia mxores His imas, qua alliciam animam ejas , nempe ad cultum falsorum Deorum. In quo peccavit Salomon, iuxta Illud 3. Reg. I 1. I. Rex antem Sa omon adamavi muliares alienige s miaras. Et paulo post: Depravatum es cor σμι per m lieres , ni seq-υι- Deos alienos.
M. T TMe eoneessio revocata est a Christo, ut iam non IIceat L I habere plures uxores. Ste definitum est in Concilio
ident. sessi h . ean. a. Et merito. Nam Christus in Euangelio reis ducit Matrimonium ad primam institutionem, & revoca i concessionem , quae Iudaeis erat fact a. Nam duo erant illis concessa ex indulgentia. Primo, ut dato libello repudii, possent suas uxores dimittere, & alias durere. Secundo, ut possent niures simul habere uxores. Utrumque a Christo revocatum eu, Matth. I9. 3. Prius quidem his verbis: Quod Deus eo unxis, homo non separe . xt infra et Moses ad duriι iam eordis vestri pe- t vobis dimit
616쪽
quia quieumque dimiserit uxorem suam , nisi Ob Hrnieationem, ct a-tiam Δxerit, marebatur: θ qui dimissam duxeris, moechatur. P serius his verbis o sui fecio hominem ab initio , maseulum , ct Is
minam feeis eos. Et dixit.' 'opter hoc dimittes homo patrem , o Masrem , ct adhaerebit uxori suae: ct erunt duo in carne una .
22. Ubi illa partieula, initio non erat sic, manifeste signia sicae, ea , quae t udaeis erant permissa, fuisse eontra primam Matrimonii Institutionem. Est ergo hie sensus . I. Ab initio non Itacebat dimittere uxores. a. Ab initio fecit Deus masculum, Mnaminam , id est, uni viro dedit unam tantum uxorem. Igitur ab initio nee suit libellus repudii, nec polygamia et sed utrum quae permissum suit Iudaeis ex quadam indulgemia. Nune permissi, illa revocatur, &reditur ad primaevam institutionem . sic expliaeant interpretes . Eodem sensu loquitur Apostolus Rom. I. 3. -- Iter , vivente viso , vaeaόδεων advi e , Uueris eum alio viro. Quinest eontνa eoneessionem repudii. Et l. Cor. 7. 2. Propterrirnie Gonem autem mn quisqDe uxorem suam babe i , ctu afuaequerauis
virisis habeat. Quod est eontra concessionem polygamiae. 23. Dices. Ualentinianus Imperator , qui fuit pius, & Caia tholicus , Iegem promulgavit, ut liceret unicuique duas uxores habere, teste Socrat. l. 4. his . c. a . Respondeo . Ualentinianux
merito reprehenditur ab omnibus Catholicis, & quidem dupliaci titulo. PsImo, quod arrogaverit sibi potestatem, quam non habuit . Non enim licebat illi abrogare legem Euangelicam, & aliam
contrariam statuere. Secundo, quod prstextu huiusdegis voluerit suam turpitudinem, & libidinem oceultare . Nam ipse, cum haberet legitimam uxorem, nomine Severam , ex qua suste per Gratianum , aliam insuper duxit, nomine I uiunm, cuius amore tenebatur. Ne igitur solus esset polygamus, quaesivit socios suξ sceleris, permittendo omnibus pol gamiam .
4. Iuxta ea, quae hactenus dicta iunt, tria tempora distinguἔpossunt. Primum ab initio mundi usuue ad Abrahamum . Secundum ab Abrahamo usque ad Christum . Tertium a Christinusque ad finem mundi. In primo fuerunt primi parentes cum suis posteris. I ii secundo Iudaei eum suis progenitoribus, Abrahamo , Isaae, re Iacob. In tertio sunt Christiani. In primo vlguit solaemono amia. In secundo concessa est polygamia. In tertio red eta est monogamia,&explosa polygamia. Quid hoc sign fieat νNihil aliud, quam quod Deus initio mundi instituerit ma rim nium inperfecto statu: deinde ex quadam indulgentia permis
riῖ quaedam Iudaeis, quae multum derogabant perfectioni nratria
617쪽
monii; denique reduxerit matrimonium ad prImaevam pers ctionem. Hoc in multis alii olet evenire. Verbi gratia e Natu, ra humana ab initio su It creata sn sua perfectione. Paulatim de Peneravit per peccatum. Gndem pes Christum reitaurata est. Omitto similia exempla , quae nota suns ι
i. A Nabaptistae docent, vinculum Matrimon II apud ChrIst:s, nos dissolvs posse propter disparstatem fidei: ut si uxor nolit amplecti ea naem sidem, & religionem , quam maritus prootetur; & in tali easumati tum posse eum alia matrimonium conis etrahere . Ita resert valentia quaest. I. de matrimoniσ pag. q. 1. Quae doctrina manifeste damnata est in Cone. Trident. sess. ΣΑ. can. 1. his stet bis: Si quis dixerit, propter haeresin dissομῖρομ se matrimonii vinctitrum, anathema sit 4 Et resellitur ex alio generalivrincipio, quo usus est Christus, Matim I9.6. Quod junxit, homo non separet. q. d. Matrimonium , quod indissolubila vinculo inter vIrum , &sceminam a Deo institutum eli ἡ non potest dissolset authoritate hominis , sed solius Delas sicut lex, quae a Rege gemster ae legitime sancita est , non potest tollit authoritate subditor 1, sed solius Regis. Deus autem non vult dissolvi matrimonium intest Christianos propter solam haeresimi ergo in tal I easu manet indissolubile . i. Quod sie ostendo Deus in veteri Testamento eoneestit Jugaeis ut ipsorum matrimonium posset dissolvi per libellum repu-dIi ac proinde, ut marsius posset dimittere suam u&otem, Oeallam ducere , ut patet ex illo De ut. 24. I . Si acceperιt homo uxostem, o habuerit eam, o non Avenerit grasiam ante ac Ios Dus propter alιquam foeditatem , feribes libellum pepudιi , ct dabit in anu silius, ct dimistet eam de domo sua. Cnmque egresa ais
stam maritum duxerit, &c. . , . .
4. Rane concessionem , quae facta est Iudaeis p opter duritiem cordis eorum , revocavit Christus in Evangelio , & veduit matri monium apud Christianos esse penitus Indissolubile, sicut ruit in nrIma sui institutione, inter Ad am, & Hevam . Unde generatam dixit, Marci Iet. tr. sinie Bqke dimise=it acorem suam ,σ αι amduxeris, adulterium e Ommittit super eam . Et L . 36. I 8. - 3sssia dἰmitrii uxorem suam, ct alteram dueit, moechartir. Eodem modo Apostolus Rom. I. a. Que sub viro est mulier, vivente viro,a
618쪽
uitur , vivente viro ι voeabitur adulιera , si fuerit eum alio utro s&e. Tametsi ergo in lege Mosaica concessum suer;t I udarἰs ob certas causas di inittepe uxores suas, & alias ducer8; Clirilitanis tamen id eo late sititit non est, sed servanda est haec regula generalis vir non potest dimittere uxo ei & aliam ducere. Loquor de Christianis; quia aliud est de Insdelibus. Nams duci infideles contrahant matrimonium, & postea alter conjugum sat Christianus , & alter pessistat in infidelitate , potest Chri-
Itianus Infidelem dimittere, εἰ cum alta hristiana contraherestit docet Apostolus i. t. r. is. quod Christianis non licet Innullo enim casu potest maritus Christianus uxorem Cliti uianam dimittere 3 & eum alia contrahere. 6. Dices, Potest id facere in causa fornicitionis, ut satetur Christus Matili. s . 31. Omnit, qui dim*erit uxorem fiam, excepta fornis otionis causa, facit eam mor hari; di quἰ dimisiam duxerit, adinterax . Ex quo colligitur, si vir potest dimittere uxorem propter fornieationem carnalem , posse etiam propter haeresim , quae est forn eatio spiritualis. Respondeo: AIiud est, dimittere suam uxorem propter fornicationem: aliud, illa dimissa, ae vivente ι aliam ducere. Pr Ius ecincessum est a Christo, non posterius . Sic explicat
Apostolus r. Col. 7. v. Id. eum ait: Iit autem , cyis matrimonio. junctν sunt,praecipio non ego,sed Dominus,uxorem a viso non discedere'. quod
si disesserit ob fornicationem, seu adulterium manere innuptamsane υινο sub γeeoueiliarι. Ubi duo e sideranda sunt. I. Quod alia quando uxor possit discedere a viro ex legitima eausa , quod Theologi voeant divostium . 2. Quod non possit alium virum ac-eipere , sed debeat manere Innunta , vel viro suo reconciliari. Et ratio est, quia matrimonium Christianorum est sacram exitum , de repraesentat conjunctionem Chrἰsti eum Ecclesia, Ephes. s. 3 . Haec autem conjunctio est Indissolubilis, Oleae i. i , .
nimas iustorum post hane vitam dormire , Idest extingui , ut refert Calvinus In Psychopannyctia , & noster Bellarin. l. 4. de Christo , e. 7. Potest autem dupliciter hoc Intelligi. Primo, quod dormiane, seu extInguantur in perpetuum. Secundo, quod non
quidem in perpetuum , sed usque ad extremum Iudicii diem.
619쪽
tem animae. Nam si animae iustorum extinguuntur poli hane viatam in perpetuum: ergo non sunt immortales, sed aeque mortales , ac animae brutorum animaJium, nec poli hanc vitam habent ullam mereedem laborum tuorum, nee ulla datur Eccles a triumphantium hominum in coelis . Quae omnia ablurda sunt, & merum sapiunt atheisinum. a. Posteriori etiam salsum est. Primo , quia anima L-hristi poRhane vItam non fuit extincta usque ad diem iudicii. Secundo, nee animae Abraham, Isaae, Iacob , iuxta illud Μatth. 22. 23. Ego sum Deus Abrabam , ct Deus Maac, ct Deus Iacis . Non est Deus mο suoram, sed vimentium . Tertio, nec anima Samuelis, I. Reg. 23. II. Quarto nec anima Oniae Ponti sic is , 2. Machab. I . r. v. I 2. Quinto, nee anima Latronis, eui dictum est: Hodie me- eum eris in Paradiso. Sexto, nec animae eorum , ad quos descendit Christus in triduo mortis,.I. Petri 3. I9. & sic dealus. 4. Calvinus In hoe puncto sibi eontrarius est . Nam loces et t. se argumentatur: Anima Christi post mortem non est extincta ergo nee animae aliorum iustorum extinguuntur . Antecedens probat dupliciter. Primo ex illo Act. 1. 27. Non de νelιnques mimam meam in inferno . Secundo , ex eo quod anima Christi divina virtute, seu divinitate fuerit sustulta, ne rueret in interitum . Ex quo tequitur contra Calvinum, animas aliorum i sorum , quae non sunt suffultae divInitate, post hane vitam inis
terire a & sic Ealvinum sentire, quod Anabaptistae sentiunt.
620쪽
dem causam' 6. An aliquando licear simulare alienam fidem velisionem y Ea speetatim s. An per simulatianem lseeat enns gem siluus idola eolere o. - eum hinericis puHice orare r 7. -- g nciones urarum audire ' 8. iam Sacramenta eum Illis parsiciparat . s. iam illo ad spulturam comitari y IO.. iam earnet cum u-
ti Politiei putant, Catholleos In eathollea, Luther nos In Lutherana, Calvinistas In CaivlnIstiea fide salis sed non eodem modo id explicant. Potest autem duri