장음표시 사용
681쪽
Ecesesiae eonstituere, delinquentes excommunIcare r uno verisbo, omnium caularum , Se controversiarum quae ad fidem, &religionem pertinent, iudicem agere.
3. Quando ergo qu ritur, an Rex Angliae in suo Regno ha beat Primatum scelesiae debet se intellἰgit An habeat triplieem illam potestatem excellentiori modo, quam Episcopi, & Ponti- sex Vel, quod idem est , an tripliei illa potestate supra Epist
pos, & Pontiseem eolloeandus si τρ . , 4. Duo certa sunt, unum in controversia. Primo certum ess , Regem non vindicare sibi potestatem ordinis ;.& multo minus in ea superiorem esse Episcopis, Sc Pontifice . Non enim ordinatus,& eonsecratus est ad sacramenta conseienda, &.ministranda , ut per se constat. Nee in hoc genere supra Episcopos , Ω Pontificem colloeari vult. Novit enim, quid in simili causa dictum sit OL Regi , 2. Paralip. 26. vers. I . Mn est tui vica , ORia , in adVeas Meensum Domino , sed Sacerdotum , qui consecrari sum ad hujus
s. Secundo, aeque eertum est, non habere potestatem iurisductionis interioris, quaeri absolvendo, & ligando consistito non enim Regibus, sed Apostolis, de Sacerdotibus dictum est : Accipita is Iritum Sanctum , quorum remiseritia peccasa , remissa suntias ct quovum resinueri.is, μι-ιa Ium . . . o. Tota ergo controversia versatur circa potestatem iurisdiactionis exterioris: An eam Rex habeat in suo Reeno, δc quidem supra Episeopos, 3c Pontificem y idest: Αn Rex sit supremus Iaia dex Ecclesiastieus, qui sua authoritate.a nullci alio in terris d pendente possit eonvocare Synodos , iis praesidere , controvemdisias eirea fidem, Zc religione dirimere, beneficia conferre, Episcopos constituere, Be deponere, & similes actus religionis exemeere Hoe enim est tabere primatum in Ecclesia quoad gubernationem exteriorem . in autem distincte examinetur haec quaestio, hoc ordine pre ccdendum est. I. An Rex iure nariirali habeat Primatum Eςilesiae ta. An iure divino veteris Testamenti 3. An iure divino novi Testamenti l . ir . An iure civit Im vel eanonico . . nis , . An consensu doctorum hominum p iε. An titulo praescriptionis e T. An secundum principium suae doctrinae
8. SI Rex non habet Primatum E esiae, quodnam illius officium elica Ecclesiam sit ι
682쪽
n Rex Iure naturali habeae Primatum Melesia tr. NTE Ipse quidem ausi thoe asrmare. Et ratis est evidens . IN Nam status politieus. , seu civilis ex natura rei distinctus est ab Ecclesiastico , seu spirituali; ergo ex natura teI habet distinctum tribunal , 8e iudicium e et eo iure naturali necesse non est , ut qui praeest uni , praelit etiam alteri. Ergo Rex ex eo praecise, quia iurisdictionem habet in tribunali politico, non habet etiam ex natura rei In Ecclesiastico ἐν Sicut vIcissim Eripiseopus, qui habet iurisdictionem in foro Eeclesiastico , non
habet ex natura rei in temporali . Nihil certius . Ut tamen res melius explicetur, adiungendae sunt duae conclasiones.
1. Prior Cone hisio. In Republica ChrIssiana duplex est pol stas publica: Una temporalis , seu politiea : Altera spiritualis, seu Eeelesiastica. Rat Io est, quia duplex finis Christiano homini proinpositus est, ad quem debet pertingere: Unus naturalis, qui est pax,& tranquillitas Reipublicae: alter supernaturalis, qui est aeterna beatitudo. Ad hos sines debet pervenire per diversa media, quae sint illis proportionata . Hujusmodi autem media Invenire, flepraescribere Communitati non est cuiusvis, sed eius, qui supra alios potestatem habet. Itaq; duplex debet esse potestas publica,
una temporalis , seu politica, quae praescribat media necessaria ad finem naturalem ἐρ altera Eeelesiastica , seu spiritualis, quae prae scribat media necessaria ad sinem stipematuralem . Loquor au tem de potestate publiea, ut excludam privatam , qualis est pa rentum In filios, vIrorum in uxores, & dominorum in servos. Posterior Cone luso. Hae duae potestates publieae In multis differunt, ut neste ex dictis colligi potest: Primo ex parte finis,& mediorum: quia politica respieit finem , 8e media naturalia , Ecelesiastiea vero supereaturalia . Secundo ex parte eausae enficientIs, quia politica potest alicui tribui, vel immediate a Deo , quo pacto tributa est Moysi, losue, sauli, DavIdo vel a Communitate, quo pacto tribuitur Regi Poloniae, qui et Igitur a Se natu ; vel iure succession Is, quo pasis in Hispania, Gallia , Anglia filii succedunt parentibus in regimine; vel iure belli, quo pacto Rex unius regni Iaeessitus a Rege alterIus regni potest iusto bello se vindIeafe, & regnum illius invadere. Setus est de potestare Ecelesiastiea. Cum enim supernaturalis sit, non potest tribui, nisi a solo Deo, praesertim si sermo sit de suprema, de qua hie a simus.
683쪽
De Primas u RMIO. 6ar Tertio discrunt ratione dignitatis. Nam Eecles assim nobilior, & excellentior est, quam politica . Unde Innocent. III. cap. Solitae, De majoritate, & obedientia, comparat has duas potestates duobus luminaribus firmamenti, Soli, & Lunae: & dicit, Ecclesiasticam esse luminare majus , quod praeest diei spiritualium ; politiacam luminare minus, quod praeest nocti temporalium. Et hoc indicat Christus, cum ait: Regnum meum non est de hoc mundo, '. d. Potestas, seu jurisdictio temporalis est de hoc mundo: at spi- ritualis , seu Ecclesiastica est de coelo. Ergo nobilior est . Et Clirysost. ho m. q. de verbis Ilaiae r me regnum illo majus es ; egi ea , quae hic sunt, commima sunt; Sacerdoti ea lesia . . Ex dictis duo colligimus r Unum est, quod hae duae potestates ex natura rei inter se distinctae sint, & ab invicem separari possint. Nulla enim potest esse naturalis connexio inter potestatem naturalem , & supernaturalem . Unde si homo creatus esset a
Deo in statu purae naturae , & ad solum finem naturalem , quod fieri potuit nulla fuisset potestas supernaturalis , seu Ecclesiastica, qualis nunc est : ac proinde civilis, seu politica fuisset rei-pla separata ab Ecclesiastica . Nunc etiam In statu gratiae , in quo utraque potestas locum habet , una fuit in Christo sine alia. Nam Christus habuit Primatum in Ecclesia; non tamen in Republica Civili, & temporali, saltem quoad usum,
s. Alterum est, quod hae duae potestates , cum ex natura rei distinctς, Sseparate sint, non nisi jure divino, vel humano coniungi possint. Igitur deinceps inquirendum est, an Rex Angliae, qui titulo succeisionis habet supremam potestatem politicam in suo regno , habeat simul conjunctam potestatem Ecclesiasticam aliquo jure positivo , sive divino, sive humano.
6 Rex habeat Primatum Melesiae jure divina
I. T TOe ipse omnino videtur velle. SIe enim habet in sua Apologia, pag. I s. Sub veteri Testamento Reges haud dubie
gubernaιores erant Ecclesia itura sines suos e corruptelas purgavere et abusi s sustulere : aream ad constitutum quietis locum perduxere : arca
deporiandae ipsi praesultavere: Templum aedificavere: aedi sicatum de-aicavere ἰ ct sea praesentia opus eonsecrat nix cohonestaxunt: librumlud , e ἔenebris erusum,Populo recisari feceruns :foedus inter Deum,
684쪽
populumque redintegrarunt: eo rethre serpentem neum, quam , is diserto Dei mandato erectum , O christum Dominum fus m do figurantem : idola omnia , De que falses extermina ere z r 1ormaιioner ρ blicas i Atuere, eonlocatis eo sine , ct confrega-3is promiscue faetrdotibua , ct lateis e paeanctoravertino summum Pontificem ι aliumque In eius locum subrogaverunt . In summa scuncta moderati nunt, qua ad Ecelesiasticum regimen quoquo mo ds pertinuehunt ..Hec vero t tuli, o nos , quibus insigninntur si honorariae a ab his eorum amon;bus discordant. Moeahtur enim miti Ocisim , imo mi di tinoii Domini, in Dei folio sedentesa Famuli Dcἰ, imo . ngeli Dei , DEB iuxta eor Dei: Lumina IPvaelis et Nutritii Ecelsae. Hucusque Rex ai. Ex quibus verbis construi potest hoc argumentum . ne res veteris Testamenti iure divino habebant Primatum Ecclesiς r ergo & Reges no v I Testamenti . Uel sic potius : Reges veteris Testamenti iure divIno habebant Primatum Eeclesis at hoe jus noti est abfogatum, sed adhuc manet i ergo eodem iure gaudent Reges novi Testamenti. At duplex peccatum in hoc lyllogisino committitur. Nam di maior, & minor propositio falsa est . Neoamus , in veteri Testamento fuisse sus dia vinum de Primatu Regia in Ecclesia ; & , si sui siet , negamus adhuc durare, & non abrogatum esse. Utrumque brevitet ea plicandum est per sequentes tones issiones . 3. Prima Cones uso . Ius divinum veteris Testamenti eontinetur lege Mosaica . Sunt autem triplicia prseepta legis Mosai- cs, moralia, ceremonialia , iudicialia , ut doeet D. Th. I 42. q. 9s.
ar. 2.&seqq. Et colligitus ex illo De ur. s. 3I. Loquar tibi Omnia mandata ni ea, ct ceremonias, atque judicia. Et Deut. 6. i. Hosun praecepta , ct ceremonia , atque iudieia , quae mandavit D
minus Deus vester, ur docerem vos. Et Rom. 7. I 2. Lea quidem
sancta, ct mandatum sonum , ct iustum, ct bonum . Ubi A postolus mandatum Iegis vocat sanctam , propter eeremonialias justum propter judicialia ; bonum , proptes moralia , ut eχpli- eat D. Th. loe. cit. ar. . Ratio huius conclusionis est ; quia omnis Respubliea bene instituta continet tria priceptorum geneta squorum alia ad privatos singulorum civium mores , alia ad publicam fel;gionem , & cultum Dei , alia ad communem
politiam, & tempotalem gubernationem pertinent. q. Secunda Cones usici . Precepta moralia summatim eontiis nentur in decem preceptis Decalogi , ut docet Divus Thomas in I. a. qu st. IOO. ar. 3. Et quidem tria prIora res iciunt cultum . divinum ι reliqua justitiam eum proximo servandam . Deus e
685쪽
fim eostitur ressius modis. PrImo, per fidelitatem , adherendo soli vero Deo, fle non habendo Deos alienos . Secundo , per
reverentiam, non assumendo nomen Dei in vanum. Tertio, pes famulatum , colendo sabbatum. Et ita constituunttur tria prima Pr cepta Decalogi. Cutri proximo aikem servatur iustitia, si si Parentes honoremus, Si alios non I da in x neque ore , neque 4
pere , neque eorde . se hic est summa reliquorum preceptorum Deealogi . Dices , in mea logo habetur ps ceptum de sabbato lanctificando , quod non est mosale, sed eeremoniale, Respondeo ι Est morale , quoad substantiam ; eeremoniale , ruoad determinationemycerti temporis . Nam ratio naturalis ictat; Deo deberi aliquem famulatum, cum Ipse sit Dominus omnium. Qitando autem praestandus sit illi famulatus, pendet ex libera ipsius determinatione . , . tertia Conclusio. Preeepta eera monialIa, qud praseriburre
eertas ceremonias pestinentes ad religi em, nihil aliud sunt, quam quidam determinationes eorum prie totum Decalogi ἡ his et ad divinum e ultum referuntur, ut docet D. Thomasquεst. io i. art. i. Unde sequitur, tot esse genera preceptorem ceremo nialium, quot sunt genera eorum, qui ad cultum divinum pesetinent. Hete autem sunt quatuor. a. Saetificia, ut holocaustum hostia paeissea, & hostia pro peceato. ,. Sacramentas Partim commiinia omnibus , ut eircumciso, eius Agni Paschalis , puriis fiextiones a quibusdam exterioribus immunditiis, expiationes a peccatis 3 partim propria Meerdotibus , ut consecratio S et dotum, eius panum propositsonis, x aliorum , qui erant usibus Saeerdotum deputata , ablutio manuum , ac pedum , ocrasio pilorum . 3. Instrumenta divini eultus , ut Tabernacu tum , Templum, Arcaso dersa, propitiatorium, candelabrum, mensa, duplex altare, vasa, vestes Sacerdotales , Si similia . . Obses vantiet legales , quibus ex deereto Dei populus tu detorum discernebatur ab aliis genisbus ἐν ut e ertus usus cibo rum , 3c vestium , ae solemnitates sestorum . Cirea hete quatuor
terrum genera versantur pr cepta ceremonialia. . ia .
eertam formam eonservandi iustitiam Inter homines , nihil aliud sunt, quam determinationes qu dara eorum preceptorum Decalogi, qui ad iustitsam, de politiam humanam conservandam spectant , ut docet D. Thomas quist. I q. art. 1. Unde etiam sequitur , tot esse genera prεeeptorum iudicialium, quot sunt genera hominum, Inter quos iussitIa sar vari debet. Ea
autem sunt quadruplicia . Nam quidam priscribunt certum
686쪽
ordinem iustitiae Inter Prinei pem , di populum : quaedam, inter ipsos populares inter ser & quaedam inter populum, & extraneos. ζ.quaedam denique inter domesticos ejuidem familiae et ut inter parentes , & filios , inter maritum , & uxorem ἱ inter servum, & Dominum. v. gr. Pro Principe dantur prscepta , quomodo creandus sit , & se gerere debeat in ossicio . Pro Popularibus pretcepta emptionis venditionis, & aliorum comtractuum. Circa extraneos, de bello gerendo , de suscepti ne peregrinorum, & advenarum . Denique circa domesticos ,
de servis, de uxoribus, de filiis. . Quinta Conclusio . Inter hie triplicia precepta triplex
potissim uni discrimen est. Primum, quod moralia per se contineantur in decalogo, reliqua extra decalogum . Alterum, quod moralia sunt juris naturalis , reliqua positivi. Tertium, quod mOralia non sint abrogata a Christo, sed melius explicata, Mati. 1. At reliqua abrogata sunt, juxta illud Luc. I 6.16. Lex ct Prophe-xα Uyne ad Ioannem . Et ad Gal. 3. 24. Lex Paedagogus noster fui in christo, ut ex me iustificemur et ar ubi venir sides , jam non sum ut sub Padagogo . Et Hebr. 7. o. Translato sacerdotio , necesse est , uxo legis ινanslatio fiat. Et infra v. I 8. Reprobario sit praecedentia
mandati prορι er infirmitarem ejtis , edi inutilitatem e nihil enim ad
perfectum adduxit lex. Et ratio est, quia lex Flosaica suit umbra legis Euangelics, teste Apostolo, Coloss. 2. v. I 6. & Hebr.
.. v. I. At umbra cessat, accedente luminer ergo , veniente
lege Euangelica, necesse fuit abrogari Molaicam. 8. Ex clictis sic concludo r Si Rex Anglis jure divino veteris Testamenti habet Primatum Ecclesie , vel illud ius divinum continetur in lege morali, vel ceremoniali, vel in iudiciali. Certum
est, non contineri in morali. Nam moralis lex generatim comprehenditur decem prsceptis decalogi , ut dictum est . At in toto decalogo nulla fit mentio Primatus Regis in Ecclesia: ergo ius divinum de primatu Ecclesis non potest fundari in lege morali. Sed neque in ceremoniali,i vel iudiciali sundari potest, duplici de
causa. Primo, quia ditraque lex per Christum abrogata est: er-So tametsi Reges in veteri Testamento iure divino habuissent Primatum Ecclesiς : non tamen sequeretur, Reges in novo Testamento gaudere eodem iure, cum iam penitus abrogatum sit. Et hoc patet in s milibus exemplis. Nam in Veteri Testamento jure
divino statutum erat, ut effet unum templum , in quo omnes adorarent; ut omnes Sacerdotes, & ministri Ecclesis assumer tur ex sola tribu Levis ut eorum sacrificia essent cruenta ex animalibus ἰ ut Iudices, & Reges eligerentur a Deo, non a populQ.
687쪽
De. Prdnatu Regἰσ. gas At hare omnIa iam abrogata sunt: ergo quae iure divIno statuta GYant in Veteri Testa in ento, non amplius eodem jure debent cen- sedit statutata novo Testat nento . Unde sicut haec cousequentia nouvalet: Omnes ministri Ecclesiae erant olim in eadem tribue ergo di nunc ita fieri debet: Sic neque valet ista et omnes Reges habebant olim Primatum Ecclesiae s ergo etiam nune habent. 9. Addo , nunquam in veteri Testamento divino jure eonees sum suisse Regibus Primatum Ecclesiae . Hoc si probavero, eo ruit totum sundamentum Regalis Hierarchiae. Probo autem efficaciter tribus rationibus. Prima est , quia totum ius, quod Deus disponit circa Reges veteris Testamenti, habetur Deuteronomii II. I . his verbis. cum ingressus fueris. rerram , quam Do
minus Deus inus dabit tibi', ct possederis eam, ct dixeris: constatuam super me Regem , sic ς habens omnes per circuhum nationes Peum constitues, quem Dominus Deaes tuus elegeris de numero Hai rura
tuorum. Non poteris alteriur gentis hominem Regem facere,.quῶ non Φ frater ruus. Cumque fuerix eon tinus, non mutriplicabit sebi equos , nec reducet popiaum in AEgyprum , equiςatus numero sub
levarus, praesertim cDm Dominus praeceperi vobis, ux nequaquam amplius per eandem viam revertamini. Non habebit uxores pluriamas , quae alliciant animum eius , neque argenii , ct auri immensa
pondera o Post am autem sederit λ folio Regni sui, deseribat μι
Deuteronomiam legis huj-s in volnmine , accipiens exemplar a facem
dotibua Levitica ιν us : ct habebis secum , legetque Illud omnianadit lus vitae suae, ut di ar timere Dominum Deum suum , ct en λο- dire Nerba , ct ceremonias ejus , quat in lege praecepta sunt. Nece- Iemetur cor ejus in superbiam super fratrer suos, neque declinet In
partem dexteram , vel sinistram, ut longo tempore regnet ipse, o sili ejus super Israel. Habes hic totam dispostionem iuris divini circa Reses veteris Testamenti. Atqui nulla fit mentio Primatus
Ecelesiae. Solum explicantur hae paucae condationes . Prima , uvRex eligatur a Deo . Secunda, ut ex populo J udaeorum, non ex gentibus assumatur. Tertia , ut non multiplicet quos, nec reducat populum in AEgyptum. uuarta, ut non habeat plurimas uxores , praesertim alienigenas, quae alliciant illum ad idololatriam, sicut accidit Salomoni. Quinta, ut non colligat intinensas divitias, quia ex illarum cupiditate solent Reges ad tyranniadem declinare, &justitiam derelinquere. Sexta, ut a Sacerdotibus accipiat praecepta legis Mosaicae, eaque describat, & dilia genter observet. Cur autem Sacerdotibus 8 Quia illorunrest judicare, quae circa legem, & religionem sunt. Se rima, ut moderate se gerat erga alios, & non elevetur cor ejus insuperbiam
688쪽
616 Liber M. cap. XIX. super fratres suos. Multo minus supra Sacerdotes, Episcopos,& Pontifices. Octava, ut sectetur iustitiam , Sciron declinet ad dexteram , vel sinistram; quod solet evenire vel ex favore , &acceptione personarum, vel ex spe lucri, & utilitatis; vel ex odio, seu alsa perversa affectIone .lo. Ex his omnibus ita concludo. Quidquid de regia electione , ossicio, &potestate statutum est jure div no veteris Testamenti, hoe eontinetur in supradictis condit onibus. Atqui in illis nihil habetur de HImatu Regis in rebus Ecclesiasticis: ergo Primatus Regis in rebus Ecclesiasticis non est constitutus jure
divino veteris Testamenti. II. Loquor autem de iure divino, quia constat, Inveteri Testamento fuisse duplex ius resium et Alterum divinum , quod jam explicatum est, de quo solo hic agimus: alterum usurpatum, seu tyrannicum, quod describitur I. Regum 8. I . his verbis :DixA Ita in ramuel omnia verba Domini ad populum , quipei -νai a se Regem , ct air : hoc eriς jus RSIr, qui imperaturus est v bir. Filios vestros tollet , ct ρο net in curribus Ivia, facietqε sibi o- qiates, ct praecursores quadriarum suarum , ct constituet sibi istibunos , ct eenturionet, ct araιores agrorum suorum , ct messores μgetum , ct fabror armorum , O curruum suorum. Filias quoque me-srai faeiei sibi unguentarias, refocarias , ct panificas . Alros quoque vestror , ct vinear , ct oliveta optima tollet , ct dabis fervis siti.
Sod o Gegetes vestras , o vinearum reditus addecimabis, ut det EMnuchit, ct famulis suis. Servos etiam vesros, ct ancillas, o iuvenes urimos, ct asinor auferex, ct ponet in opere suo. Greges quoque u ros addecimabis, vosque eritis eI servi . Et clamabilis
in die illa a facie Regis vesri, quem elegi r vobis, o non e camdiet vos Dominus In die illa , quia petiyis vobis Regem . His, in quam , verbis non describitur jus Resis, quod a Deo conces.sum est, sed quod a tyrannis solet usurpari, ut recte docet D.
Th. in I. a. qu. I Os .art. I. ad s. & fatetur Calv. l. . instit. c. ult. si. 16. Et de hoc iure loquitur Christus, Mati. 2o. 2ς.& Luc. 12.21. Reges gentium dominantur eorum, vos autem non sic .
12. Hinc etiam patet, quare Samuel aegre tulerit, quod Iudaei petiverint sbi Regem dari, quia nimirum petebant Regem , qui
more gentilium , non qui iure divIuo eos pubernaret, ut aperte colligitur ex illo I. Reg. 8. q. Congregat; ergo universi majores natu Israel venerunt ad Samuelem In Ram atha , dlieruntque ei teeeeturiennisti, ct silii tui non amὀulant In utre tuis: constitue n
bix Regem, ut judicet nos ; sicut O nniverse habent nationea, &c. Hactenus prima ratio.
689쪽
13. Secunda est, Ipsimet Reges veterIs Testamentἰ Ingenue fassi sunt, se non habere Primatum Ecclesiae , sed Sacerdotes 1 etiam manifestom est, non ipsos, sed Sacerdotes habuisse . Anteee dens patet, quia Iosaphat Rex, qui sane fuit optisus, di officii sui mi uinae Iguarus, de Regis, & Sacerdotis potestate sic ait, a. Paralip. i9. II. Amarias sacerdos , ct pomifex vesιν , in his, qωa ad Deum pertinen3, praesidebir. Porro Zabadias filius Ismael, qxies Dux in domo Iuda , supεν ea opera erix, quae ad Regiae osseium pertinent. Quid es artus Ree duo He opponuntur et Praesidere
in his, quae ad Deum pertinent, & praesidere in his, quae ad officium Regis pertinent. Illud prius convenit Sacerdoti, seu Poatisses; hoe posterius vicario Regis. Atqui Primatum habere in Eeesesia est unum ex iis, quae ad Deum pertinent.' ergo conueuit PontificI, non Regi, aut UIcario Regis.14. Tertia ratio . Ille censetur habere primatum Ecelesiae a Deo, qui in rebus ad legem divinam, & ei us interpretationem pertinentibus constitutus est supremus Ilidex, cui oporteat bedire, ut supra explicatum est; atqui non Rex, sed Sacerdoseonstitutus est talis Iudex a Deo: ergo non Rex, sed Sacerdos habet Primatum Ecclesiae a Deo . Minor patet ex Illo Deur. IX. 8. Si di iis , ct ambi Mum apud te fudicium esse perspexersi intre sanguinem , ct sangmnem , causam , ct ca am, lepram , ct lepram :ct Iudictim Int να portas ruas videris verba variari, surge , θ fcende ad locum , quem elegerit Dominus Dens tuus. Uem que ad Sacerdotes Levitic Ige=: eris , ct ad Iudicem , quι fuerit xlDiempore, quaeresque ab eis, qMἰ indicabunt tibi judri II veri. atem . Et faeies , quodcun=ue dixerint , qui praesunt loco , quem elegerat Dominus, ordocuerint te iuxta legem e ius, sequerisique sententiam eorum , nec deelinabis ad dexieram, neque ad sinistram . qui autem superbiavit, nolens obedire Sacerdotis imperio , qui eo tempore ministrarDomino Deo tuo , ct dec reto indiciet, morte inr homo lue. Hic tria
notanda sunt. Primum, quod sermo si de controversiis lega. libus, quae difficultatem habent, &in utramque partem ab inserioribus Iudicibus trahuntur . Alterum , quod huiusmodi controversiae non ad Regem, sed ad summum Sacerdotem, tanquam ad legitimum iudicem deferendae sint. Tertium , quod sub poena mortis oporteat acquiescere sententiae Sacerdotis. At si Rex esset supra Sacerdotem a Deo constitutus, non opus esset flare iudicio Sacerdotis, sed liceret ad Regem, tanquam ad superiorem Iudicem, provocare . At hoc non laeeto Non er
690쪽
uber caput MM. Huc spectat illud Aggaeis. Ir Haec d cit ominus: γnterest Ua Samerdotes ogem : non RCgem : & Malac. 2. 7. - c amia e-qd ni scientiam , ct legem redu/ren x ore eius: non ex o-ιre Re , sed Sacerdotis r JEt quare Φ causa mox additur: quia neelm Dominἰ exerc/tuum es. q. d. Sacerdos est nuncius, seu inees divinar voluntatis. Igitur a sacerdote petendum est, ouid Deus fieri a nobis, vel circa nos velit. Quod clarius explicatur Num. 27. 2I. Pro Iosue, Aquid agemd neri , cerdos considat Dominum . Ad Te -- eIur egredιetur, o ingredieatis ipso; Omnes sibi Israel cum eo,s caetera mMιitudo. Eodem pertaxinet illud Lev. IO. 8. I mi quoque Γοmmus ad arau: v num, O , nuod inebriare poro, non bibetis tu , ct sit 3 ιu , nando i tabernaculum testimonii, m scientiam discernen is εεν Lanatim ct profanum, inter pollutum , ct mundum, docea-
quibus ivrς '' , IT,Em'Ah, lia, uiliti praesidii pro in 16. Utae, Veteri Testamento, duplici
Phimatu stabili*Dd 'P in Volesi Testamento non habue de cause, ' M M. diki , sed Sacerdotes , ut tribu
eunt Primatum kςς ' sbeuudo , etiamsi habuissent, non rationibu N py Ch isti,nos R eges habere , cum ju νς tamen sequς ς μ um sit. Contra hanc posteriorem p rxς teris Testamen λ δx' 'S Cohiha phtorem vero multa obiicit non ex Me', sed ex salio e lita ; ut supra vidimus, quae sigillatim discutienda sunt