장음표시 사용
731쪽
potest esse nis malum. Minor patet ex verbIs eItatis e tam loqui-xur mendacium , ex propriis loquixur, idest, utitur propria inventione , & malitia. Nemo enim docuit ipsum mentiri, sed ipse suo exemplo alios docuit, eum dixit in Paradiso , Nequaquam moriemini. Igitur mendax est ,& pater mendacii. Eleganter A gustinus tract. εχ. in Joan. Visomodo Deus pater genuit Filium v Atatem, sis Diabolus genitis quasi filium mendacium . 6. Manet quaestio , An mendacium ita sit peccatum, ut in nullo casu licitum sit mentiri, ne tunc quidem , quando mentiendo nemini obesses, & tamen alicui prodesses, vel ad conservandam vitam, pudicitiam, famam, sanitatem, vel ad grande aliquod malum evitandum Antiqua haec quaestio est. Et quidem Plato, Priscillianista, origenes, &Cassianus putarunt id licitum es.se. At contra sentiunt omnes Theologi , & orthodoxi Patres . Sane D. August. cum hanc ipsam quaestionem proposuisset in Enchir. cap. 13. tandem c. 22. respondet his verbis. Hee ideo ullum mendaeium puιandum est non esse peccatum, quia possumus aliquando alieni prodesse mentiendo. Postumus enim o furando al/quando
aticia prodesse , si pauper , cui palam datur, femir commodum
dives , cni clam tollitur , non sentia incommodum : nee Meo tale fumtum quisquam dixerit non esse peeeatum . PUstimus o adulιerando prodesse , si aliqua , nisi ad hoc ei consenι Iatur, appareat amando moritura ιρο , si vixerit, paenitendo purganda : nee ideo peccatum negabiιων tale a Iιerium . Si augem merira nobis placer eastixas , quid quaeso ostendis veritas, uι propter alienam utilitatem illa non violetur adulterando , o violetur ista mensiendo ' Non ideo mendacium ροι erit aliquando laudari , quia nonnunquam pro Plure quo
7. Eandem quaest. prolixius disputat Idem Aug. in I. de mendacio ad Consentium, & allatis in utramque partem variis Scripturae testimoniis, c. ult. sic concludit: Elueet vhur, discussis omnibus , nihil aliud illa testimonia Scripturartim manere , nisi nunquam omnino esse mentiendum. Et postea subdit: quisquis autem esse aliquod genus mendaeii , quod peccaium non sir, putaverit, decipier seipsum turpiιer, eum honesum se deceptorem arblaratur aliorum . 8. Hujus rei essicacissimam rationem assignant Theologi in hunc modum: Quae intrinsece, & ex natura sua mala sunt, nunquam
bene fieri possunt, etiamsi ob bonum finem fiant: sed mendacium
intrinsece, Sex natura sua malum est, ut supra ostendi οῦ ergo
nunquam bene fieri potest, ob quemcunque finem fiat. Maior patet, quia quod intrinsece, &ex natura sua malit m est , hoc per nullam circumstantiam extrinsecam potest fieri bonum. Nam
732쪽
elrcumstant Iar extrInsecae accidentales non mutant natu am, Rintrinsecam rei essentiam . Recte August. lib. contra mendacium c. 7. Interest quidem plurimum , qua causa, quo sine, qua, in-rentione quid fiato sed eae, qua constra esse peccara, nullo bonae cause obtenru , nullo quasi bono Ane , nulla etar bona intensione faetenda sunt. - 9. Hoc sensu dixit Apostolus Rom. 3. g. Non estne facianda maia , ut eveniant bona : quia quod ex se malum est, n&n fit Iicitum propter intentionem boni finis. Et Aug. lib. contra mendacium c. I. ostendit ex eodem fundamento, non lIcere mentiri, ut haereticos convertamus. Sic enim habet: quomodo igitur mendacio mendaei a rem potero prosequi y An ct satrocinio latrocinia , o Derilegia sorilegia , ct adniterio sunt adulteria prosequo a ρ Si
autem meritas De; in mendacio abundavit, nunquid O no, dinuri sumin , faciamus mala , ut emenianν hena quod vides quemadmo dum detestetur Uolur. quid est enim astud , mentiamur , urhaevetico' me aera ad veritatem adducamur, nisi, faciamus ma-Ia , ut eveniant bona
io. Et ibidem, cap. 7. Nam si promere a justa sunt mendaeia , quia bot antast furer, ut oecolιῖhaeretici detegantur, poterunt νυ m do , fi eodem animo stanx, casta esse adulieria. Et insea in eodem capite i quis est , qui dicat, ut habeamus , quod demus paveribus, faciamus furta divitibus, ant testimonia falsa vendamus ' Et ite
rum ibidem: ista diear, nisi qui res humanas , omnesque eo- natur mores, legesique subvertere r quod enim se eleralismum fa-e ur, quod turpist um flagitium, quod im ismum saeriletismnon dicatur posse sieri recte , aut justi, si semel concesserimur in
mnibus malis operibus hominum , ideo non quid fiat , sed quare flat, esse quaerendum , qu cunque propιer bonas eausae facta
D. Haec doctrina supponse, duplicia esse peceata, seu mala: quaedam propter solam prohibitionem Dei, vel superioris, quaedam ex natura sua esse talia. VerbI gratia, Comedete ex lignoscientiar boni, &mali; vescI carnibus die veneris, & Sabbati, contrabere elandestInum matrimonium ; sunt quidem mala , non tamen ex natura sua, sed solum quia prohibitat alIoqui ex natura sua sunt indIsserentia, & nossunt bene seri, si non nrohibeantur e male,' si prohibeantur. At surari, adulterari, blasephemare , odisse Deum , ex natura sua mala sunt, & nunquam bene, ae recte fieri possunt. Me etiam mendacium, denuo hie a mus.
733쪽
I. QEnsus est, an liceat alios fallere, decipere, aut eludere I per aequivocationes 3 Calvinistae, quἱ maxime politiei sunt, dupliciter hic peccant. Primo, quἰa ipsi & verbo, & facto utuntur aeqiiivocationibus ad alios decipiendos. Secundo , quod ipsi faciunt, nobis per ealumniam impingunt. Utrumque ostendo . Prius quidem exemplo Theodori Begae CalvIn I. Is a no Iss6. seripsit Confessionem, in qua asseruit, eorpus Christivere, & realiter exhiberi. Addebat, in eam Consessionem com sentire Eeelesas Helvetiorum , & Genevensium. Hoe ideo fecit , ut Lutheranos, qui agnoscunt veram, & realem Christi pra sentiam in coena, dolo ad Calvinismum pertraheret, quasi eadem esset Calvinistarum , & Lutheranorum sententia . Sed quid actum Lutherani coeperunt triumphare de Zuvinglianis, &vlamare , ipsos, Beza teste, suam sectam deseruisse, &cum Lu- theranis sentire; Tun Helvetii, qui Zuvinglium sequebantur, graviter in Bezam invecti sunt, quod de Ipsorum mutata sententia salso id sparsisset. BeEa ad aequivocationis asylum confugiens respondit, se quidem vera scripsisse, sed a Lutheranis male laterulecta. Non enim se locutum esse de coena Domini, quae celebrae tur in terra, de qua tamen erat quaestio sed de coena, quae e lebratur in Coelo, ubi Christus vere, & realiter praesens est. Refert hane historIam Claudius Sanctes in ρε sponsione ad Apolo tiam Bezae, & Bellarmitius lib. I. de Eucharistia cap. 1.2. Vides , opinor, specimen aequivocationis Calvinimae. Qv Idiam agas cum hoc hominum genere Nam hoc artificio eludent omnia. Dicent se credere, Pontiscem esse eaput Eeclesiae, sed occulte intellIgent Ponti fieem Christum . DIcent, se heri non sui se in eoena Domini, sed intellIgenteoenam coelestem . Dicent, Ecclesiam errare non posse, sed intelligent Ecesesiam ui coelis tria umphantem . Dicent se jurasse Regi fidelitate in , sed Intelligent Regem 'gum , o Dominum dominandum . Et se in aliis .
3. Iam, quod deterius est, hanc labem conantur ipsi Iesititis aspersere , quasi Iesbitae doceant, licitum , ac laudabile esse , uti aequi vocationibus . Non ita est. Jesultae docent, quod alii The logi hactenus docuerunt, nempe in omni congressu humano, in omnibus contractibus, & promissionibus sincere., candide, resechisa omni fictione, ae aequivocatione agendum esse, Male
734쪽
6 1 Liber V. caput XXI. seri, si aliud mente reconditum habeas, aliud verbo significes. Licere quidem, cum res postulat, silentio, , aut dissimulatione prudenter uti, sed si loqui velis, sine mendacio, sine su- eo, sine fraude praestare id oportere. . Unus potissimum casus est, de quo, sicut& alii Doctores,
disputant Iesu itae r an se. reus , quando in judicio rogatur de eriamine perpetrato, possit negare, vel aequivoce respondere. Utvntur autem hac distinctione: Si judex juridice, seu servato ordine juris interroget, reum teneri adistendam veritatem : non autem teneri, si juridice non procedatur. Ita Henr. quodlib. I. q.3q. Sylv. S Angelus, V. Confessio delicti, Nauar. cap. 26. n. 13. D. Th. in 2.2. qu. 69. ar. I. & alii passim. Et colligitur ex cap. Qualiter, o quando , & cap. cum oporι eat, & cap. Inquisitionis , de accusati nibus . Ratio prioris est, quia quisque tenetur obedire superiori legitime praecipienti: atqui superior legitime praecipit, quando
secundum ordinem juris interrogat reum t ergo tunc reu S tenetur obedire dicendo veritatem . Ratio posterioris est, quia judex non habet jus interrogandi, nisi secundum ordinem iuris: ergos non servat ordinem juris, non potest reo ullam obligationem imponere ad crimen aperiendum, cum ius non concedat illi hanc potestatem . Censetur autem non servare ordinem juris, quando interrogat de occulto crimine, de quo neque est fama contra reum, neque indicia competentia, neque semiplena probatio.. s. Quid ergo faciet reus in tali casu , quo non tenetur fateri crimen a se perpetratum y Resp. D. Tho. posse eum vel per appellationem , vel aliter licite subterfugere, mendacium tamen dicere non licere . Sed quid si aperte neget, se crimen perpetrasse , eri ne mendax ' Multi putant, sine ullo mendacio negare eum posese, quamdiu crimen occultum est. Nam judex non praesumitur interroFare, nisi de crimine, quod aliquo modo in publicam notitiam dedubum est ; ergo si reus neget tale crimen a se perpetratum, non mentitur, si adhuc crimen occultum est.. 6. Similis quaestio moveri solet de Iudice, qui publice secundum allegata, & probata condemnat reum , quem privata scientia novit esse innocentem: anis dicendus si mentiri,)quando diserte pronunciat criminosum esse, qui revera talis non est Plerique negant. Ratio eadem est, quia nihil aliud ille pronunciat, quam quod secundum allegata, & probata pronunciare debet: ergo cum alter secundum publicam allegationem , & probationem eriaminosus sit, tametsi coram Deo non sit θ potest 1 udex sine ullo
mendacio pronunciare talem esse.
735쪽
I. π me tempore reperiuntur multi Lutherani in Germania, 'L 1 praesertim Nobiles , Barones, Comites , Principes , qui quidem bene assecti iunt mea fidem Catholicam , in qua seiundvixisse sitos maiores ι sed ideo eam non amplectuntur , quia tur Rrando promiserunt, se in Lutherana usque ad mortem pers veraturos. Quaestio est, an hoc iuramento oblisati sint, ita ut laruva eonscientia non possint Lutheranismum delerere . 1. I pii quidem sic persuasi sunt, & solent ratiocinari hoc , vel simili modo e Plane perplexi sumus, quid nobis saeIendum sit. Nam ex una parte oeeurrunt iustae rationes, quae ad Catholicam amplectendam quodammodo nos impellunt . Prima , quod C tholi ea Religio de nomine , & doctrina sit antiquissima. Seeu da , quod omnes maiores nostri, qui ante Lutherum rixei unt, In ex merrit nati , Redueati, quos certe damnare non possumus . Τercia, quod eandem sanctimnii viri Augustinus, Hieronymus . Chrysostomus , Bernardus, & alii passim In suis seriptis professi sint. Quarta, quod in Catholica Ecclesia perseveret legitima, Se nunquam interrupta Saeerdotum , & Episcoporum successio. Quinta, quod in ea maneat vIrtus miraculorum , quae apud nos nulla est. Sexta , quod ab illius e ultoribus erecta , Ac iandata sine Templa, Monasteria, Hospitalia , Λ cademiae : quae omnῖa a liquae, &sincerae pietatis monumenta sunt. Septima, quod ma- .iores nostri, qui ista ad honorem Dei erexerunt, & dotarunt, omni bonorum assi uentia a Deo fuerint locupletati; nos contra, qui illa vel destruimus, vel in profanos usus convertimus, ad In piam pene, & egestatem , iusta Dei ultione, redigamur, e que minus habeamus, quo rapaciores sumus . Res ipsa loquitur. Octava , quod Catholici, quamvis toto orbe longe, lateque dinfusi , servent eonstantem inter se fideI unitatem , & eum summo Pontifice, quem communem pastorem agnoscunt, Der omnia conspirent, ae consentiant. Nona, quod opera, & studio C
tholicorum Saeerdotum infiniti prope Gentiles in India, Iap nia, China ad Christi fidem eonvertantur; quod sine peculiari Dei auxilio , di favore fieri nqn posse certum est. Et quod ii ii ipsi - V u S
736쪽
more impulsi, tam arduam , & perIculosam rem aggrediantur cum praesenti vitae disthimine. Denique, quod interna quadam animi motione sic asscIamur, ut, nisi Catholici sanius, non videamur quietem, & tranquillitatem constientiae habere posse . 3. Ex altera parte obstat iuramentum, quo contestati sumusmon alios, quam Luthera nos esse nos velle. Huius iuramenti fides, ae reverentia illibata servanda est. Germani sumus: vetus Germanorum laus est, fidem, & constantiam amare perfidiam sae pertur Ium detestati. Hanc laudem ne culpa nostra analitamus somnino laborandum est: & quidvis potius, quam ut perfidi, ac perjuti habeamur , experiuncum, Multa nos tenent in liae se tentia . Primo, divina authoritas . Legimus in Scriptura , Deum saepe iuramento usum esse, ut Gen. I 6. I 6. De ut. 8. 1.3c Psalm. 94.
I r. & alibi; at non legimus , iuramenti fidem vel semel violasse . Con ra potius Illius servandae suis e studiosissimum : Deuter. q. 8.
Quid tutius in conscientia , quam Deum imitari, qui errare non Potesti'. Accedrint exempla eorum , qui propter periurium a Deo puniti sunt. Sedeclas Rex propter periurium ®no , M oculis spoliatus est, 1. Par. 36. I; . & 4. Reg. 2s. 6. Antiochus Eupator, Rex Syriae, rupto juramento, quo Iudaeis se obstrinxerat, ab ex ercitu ita tersectus, I. Mach.6. 61. & cap. 7. . Alcimust, ob simile in noxam , subitanea morte extinctus . I. Mach. I. I s. & cap. 9. s s. Andronicus, quod Oniam conifatiuramenti fidem oecidisset, purpura exutus 3 6c per totam civitatem cireunductus , ae tan
dem in eodem loco , ubi Oniam cicciderat Dignominiosissime interfectus est . a. Mach. 4. 3 .& 31. Haee exempla merIto nos absterrens, ne periuri simus; aut , ne iuramentum, quo obstrictἱ stimus persistere in Lucteranismo , impie usolemus . Quod si semel ab hoe tramite 4eflexerimus,ea dem caluinniam cogemur sustinere , eui Calvin Istae obnoxii sunt.
Vox populi apud nos est: Calvinistas perfidos esse: nullam pactorum , aut iurἱsiurandi fidem sep vare e nihil eredἱ ipsis posse . Idem nobis obiectabitur. Et iussa multorum erit suspieio, desiisse nos esse Luthera nos , & ad Calvinissarum perfidiam transiisse . Quod
absit, praesertim hoe tempore. Nam nune quHem , si unquam allas, maxime invidiosum, ac probrosum est. de fide non serva
suspectumesis. Constat, quam detestabilis apud bonos viros
737쪽
vinciis contra pientissimum Imperatorem perdinandum , legit Mim suum Regem , apertant te bellionem moliti sunt. Atque Helis non omnium , certe multorum Lutheranorum discursus est. Quid nos sentianius , jam explicabo ι- - . testutio propositae euasom, . '
s. DR a resolutione huius quaestionis, Laee p=χ mitto. iurare
I ut l. q. e. s. dixi, nihil aliud est , quarn Deum , quieti priama , & insallibilis veritas, in testem vocare. Quod guplie;tes fieari potest . vel enim vocamus eum In te stem , quando quidpiam a serimus de re praetetita ι aut praesent; r vel ouanao al;q. id pro mittimus in laturum. Hinc auplex solet dii iugui iuramentuli, talterum asset totiunt, ad faciendam sidem nostrae assertἰoni, at terum promissorium ad Omandam promissionem . Nicasius inius . de actionibus , g. Idem si quis postulanιε , n Σι Navarrus in Μanuali t. I a. n. S. I multi Iuris Interpretes, Tit. de I ureiurando.
I. Assertorium multiplex. est . Aliud iudiciale , qtiod publice eoram Tribi nati; aliud extra iudietate, quod extra locum iudieii adhiberi solet. Rursum aliud est jufamentum ea turn nie; aliud purgationis; aliud in litem; aliud introductorium novae obi ga
tionis; aliud confirmatorium , quo contractus minus solemnis r boratur; aliud decisorium.litis . De hoe loquatur Caius L. -xιμιε- , T de jureiurando , cum ait: Maxἱm m remed um expelle farum litium inurum venit jursi iurania religio, qua sel ex factione forum litigantium , vel et authoritate rudicis deciduntuν crintro v se . Et Λ post. Ηeh. 6. I 6. Homines per m ijoreni sui 1 rant, es innas con roversiae eorum Ams , ad eonfirmationem , est juramen
8. Promissorium, de quo solol le agimus , sat Issime patet; stad omnia fere hominim ι ossi elotum , 9 eontractuum genera se diffundit . Iurant sacratisssini imperatores dum coronatatur, de Ina ,erio juste, recteqtie ad in nistrando, e . Dbi Domino, dist. 63. Iurant in siluili causa potentissimi Reges, e. ἱntllam , de iureiu-2audo. Iurant vas falli sitis Dorhivis fidelitatem . e. deforma 22. q. s. Iurini publies Notarii, ex iustitia, & veritate se acturos, audientiam , de praesctiptionibus . Iurant Emphyleutae In re cognitione possessionis. Ostiensis in e . Vertimis, de iureiurando sper c. Longinquit. 1,. q. L. Iuram obsides de observanda conventi ne . c. Et rescripta, de jurejurando . Iurant fideij ussorea de Indeismis Me ςreditorum, ibidem . mpique in sinu: b occasionibus
738쪽
ι,ου Liber V. caput XXIL ε . . surant Pontifices, Cardinales, Episcopi, Abbates, Canonici e
Et nullum sere publicum officium , aut beneficium luscipitur , Eullus eontractus celebratur , nulla pactio inter Principes agitur, ubi promissorium iuramentum non interveniat, Tit. de dureiurando, de Electione, de Majoritate , s Obedientia, & alibi. s Ex quo aestimari potest, quanta debeat esse religio, &authoritas hujus juramenti. Quae si semel convellatur, nihil erit sabile, nihil securum, aut certum in quotidianis hominum conistractibus, pactionibus, officiis, electionibus . Omnia erunt plena fraudibus , suspicionibus , dissidentiis , &quae hinc nasci solent, odiis, conspirationibus , rebellionibus, seditionibus , r Enorum , ae rerum publicarum eversionibus . Nullus Rex pote-:it esse seeurus de fidelitate subditorum , nullus Imperator de hade militum , nullus mercator de sociorum compromissione . Io. Atque ex hac parte , ut recte dictum est, semper Germanorum fides ,& constantia laudem meruit. De qua Tacitus lib. II. Histor. Nulli, Inquit, morralium armis , aut me ante Germanos
Lunt. Unde etiam Augustus Caesar , & alii post dium Romanorum Imperat.res suorum corporum custodiam Germanis com-
lerunt, utpote qui fide, & sortitudine reliquis nationibus antecellerent. Quod etiam hoc tempore faciunt pleraque in Euro Da Reoes , ae Principes . Norund Germaniae populos fidei , aettura menti esse servantissimos; non fallere quempiam , non insidiari, non prodere, Vitam , & fortunas secure committi illis posse. Et memini, audire me, qui dicerent, si fides iuramenti, si dicto rum , pactorumque constantia toto orbe pelleretur , in una ermania tutum exilium inventuram . D. Haec tamen, quae dico, non eo spectant, quasi omne iuramentum promissorium , qualecunque tandem illud sit, in omni eventu servari debeat. Tunc servandum est, quando nec hon stati adversatur, nec IeFibus, aut canonibus contrarium est , nec bono publico pernicios una : si secus, serviri non debet. Non igitur servandum est in his tribus casibus . . I 2. Primo, quando est de re turpi &illicita, ut si iures te com-mῖssurum furtum , adulterium , homicidium; aut neglecta e-litate eroa legitimum principem, rebellibus adhaesurum . Unde Iustinian iis Imperator , L. Impriialιν , De nuptiis: Legibus, ii Muit , exprissum est , illicitae rei iusjurandum sema ι non oporsere. Eodem sensu reperiuntur haec ita ure Canonico . l. Tolerabilius ess
am non est vinculum iniquitaris. Tolerabilias es non implere Sacra
739쪽
De Iaramento Iutheranismi. . Irmentum, quam permanere in stupri flagitio . Apud Gratianum iq pet varia capitula. δῖ. inod etiam multis exemplis In.utroque iure confirmatur ΦPrimo, , exemplo Herodis, qui peccavit tervando Illicitum jura mentum. c. est etiam, ibidem. Secundo, exemplo Davidis , qu laudatur, quod non servaverit Iuramentum, quo promiterat sis interfecturum Nabal. c. si aliquid, ibidem . Tertio, exemplo mulieris adulterae, quae juraverat se adultero adhaesuram. Et quia non fecit, non censetur violasse iuramentum, sed prudentero misisse . c. Mulieri, ibid. Quarto , exemplo cujusdam Hubaldi, qui juraverat se concubinam suam velle ducere in uxorem, & Rr' lyriam matrem cum fratribus e domo expellere , nec ullam eis a imoniam praestare.. Cui suasum fuit, ut posteriorem partem hi ετ amenti, utpote illicitam , non servaret. c. inter caetera, ibid. Quin to , exemplo mulierum scenicarum , quae iuramento promisera ne
se permansuras in suo peccato, & libidinis infamia . Quibus responsum est ab Imperatore, tali juramento , ac promissione eas non obligari. L. citata C. de nuptiis . Et recte . Nemo enim o ligatur ad peccatum . I . Secundo. Non est servandum juramentum, quod legibus, aut canonibus contrarium est, quod etiam ex utroque iure probatri potest . Primo ex civili, L. G qui, inquit οι , ff. de Legatis fidei commissis, β. finali r Divi Severus, toninus rescripserMnt ,
jusjurandum contra vim legum , aut hortiatem juris 3n testameni
scriptum nullius esse momenιι. Deinde ex Canonico., c. Sι dii genxi, De foro competenti e Nee juramentum licite servari pote Hr sFμod conrea canonica statuta illiciιis paenonibus informatur .. Et tatio est, quia major est obligatio publicae legis , quam privati su ramenti et ergo si juramentum privatum repugnat legi publicae , huic tamquam fortiori insistendum est . Hoc sensu dicit Innocent. C. iam citato τ Pactione privatorum iuri publieo minime derogatur . Et Papinianus L. Ius publicum , ff. de pactis, Ius publicum priν
sorum pactis mutari non potest. Et regula juris est : Priva topum con
Ventio jur; pMblico non derogas. L. neque pignus , st. de diversis re gulis juris . I1. I inc Invalidum est iuramentum Clericorum, quo tenuit ciant privilegio fori , promittentes se comparituros coram Judice saeculari. Hoc enim iure Canonito illis vetitum est. e. si diligenti, tibi Pontifex ait o cum in Conciliis sit specialiter promulgainm 3 n merici clericos , relicto suo Pontime, ad judicia publica perirabant a manifeste patet , quod pacifes non m nunt, tit saeculari a judicia IMb-σκην, εum non ' ben sium hoc tersonale . cui renunciari valea , Isis. I. I vu 3
740쪽
νοιiu, tot I collegἰο Ecc&siolico publice sit indultum , eui prHaιον unisi gelio derogare non tote . Similiter invalidum est iuramentum λεώlatorum, qui, quando eliguntur a Capitulo, iurant se servaturos statura, & consuetudines illius loci, etiamsi constet esse contra canones, & libertatem Ecclesiasticam , c. eontingip de jurejur. in . Ouod intel lige, ex ea parte invalidum esse, qua extendit se
ciliatura, ves consuetudine4s quae ic pu nant canonibus, aut liberi ti Ecclesiasticae: non autem ex ea parte, qua se extenditsd ea, quae non repugnant: ut diserte explicatur e . citri' iis. Τertio. Nee se vandum est juramentum, quod bono publico noxium est, ut iisdem,'&similibus exempli . demonstrari diritest. Ut si Clericus iuret, se renunciare privilegio Clericali inuod tuti Clero concessum est'. Vel li Praelatus iuret ό se serva tu rum statuta, & consuetudines libertati Ecclesiasticae repugnan tes . Vel si subditi iurent, se adhaesuros rebellibus contra su una Prinςipen . Vel, si civis iuramento paciscatur cum extraneis, se
singulis mensibus, etiamsi civitas fame premeretur, exportatu rum frumenta ad mercatum . Haec enim, & similia iurament communitati pernicios sunt. Et ex hoc capite invalidum est tua amentum, quo vir pλmitiit uxori , nunquam se illam accus turum de ullo crimineo quia fieri potest , ut propter bonum publicum, iriliquotasti, teneatur eam accusare. c. quemadmodum ia. illud autem, de iurejur non . . .
t . Ex dictis ut veni in ad q-stionem initio pro sitam 9 sie concludo: I ura mentum de re illicita nec obligat, nec fervandum est ; ac proinde qui illud non servat, non est periurus, sed recte , ac laud biliter facit . A t iuramentum, quo quis promittit se perim ausurum in fora fide, ae religione , est de re illicita , non minus,
uuam si prὀmittat se permanturum in mendacio, in qdulterio , in usura er o nec obligat, nec servandum est lac proinde qui illud non servat, non est periurus, sed recte, ac laudabiliter facit. Maior pro postio ex utroque jure probara est.' Minor Non eget probatione. Sed ulterius subitan .endui' est Lutherana fides,& religio, ut suppotuint Luther ni, qui ad Catholicam propendent, est falsa ἐν ergo quis urat se mansurum in Lutberana, rem illicitam jurat. Non ergo obligatur iuramento. Neque perfidus , aut perjurus
est, si Lament uni non servet, sed recte, ae laudabiliter facit.
A R meim in eontrarmies allata recto quidem probant ma nam debere esse iuramenti religionem, di autho