장음표시 사용
381쪽
cum animalibus ob tangendi sensumsoci rate teneatur. Nam spogiam,etsi ad saxa inhaeret,&contrahi S aperiri,aut potius dila. tari cum senterit aliquid accedere, ab Aristotele est traditum. Quocirca haec omnia eruditi incla ex animali de stirpibus nomine' usurpat. Porro autem ad pinnas, M id genus ali adluxit,ea quae comeant quidem illa de uno loco in at tum, at loge procedere nequeunt,sed circa unum eundemque locsi volutatur. Huius generis sunt pleraque quibus testa pro tegmine est,& quae terrae intestina nominantur. Atque ita paulatim aliis
plures sen*s aliis vim progrediedi longius, tribuεs ad bestiasperseelioresperuenit:dico aute perfectiores,quq omnes habent sensus,&l6gE possunt procedere. Inde abestiis ad animal rationis compos, hoc est, hominem, progredies, n5 cotinuo eu genuit, sed prilis
etiam caeteris animatibus naturalem quandam prudentiam,&artificium & calliditate incolumitatis ipsoru causa dedit, ut propinqua ratione victibus animalibus videretur. Ac tum demum illud animal quod vere rationis esset particeps. hominem procreauit. Eandem progressionis rationem in sonis v cum,siquis quaerat,mueniet. ex simplici sei licetic uni utinodi equoru 52 boum voce minutatim ad variam &disseretem coruorum de imitatricium auium vocem esse deduc hos, quoad explanato dc perfecto sunt hominum sermone terminati. E planatam autem S distinctam vocem ex cogitatione dc ratione aptam esse voluit quod eam ut animi sensus interpretaretur,effinxit.Ita omnia omnibus cocinne aptauit,S colligauit,&per hominis rocreationem ea quae intelligentia copre-endutur, Sc quae sensu accipititur, In unum
cotraxit atqueco iunxit. Q are recte Moy- ses mudi aedificationi expones, ultimo dixit hominem esse factum , no solum quod cum omnia propter ipsum essent codita, oportebat priinum quae ad usum illius pertinebat, parata esse, deinde eum qui eis usurus esset, 'oducit sed etiam quoniam cum & quae ratione Sc quς cernedi sensu natura percipitur facta esset,oportebat esse quodda vinculum utriusque,vtvnu esset hoc uniuersum, sibiq; consenties, nec a seipso alienu. Proinde homo genitus est animal quod utraque natura c5iungeret. Ac sapientia quide eius quilis eoine molitus est Dei, ut breuissimE exponi ppotui haec est Itaque homo inter utriusque
naturs v tetis ratione & expertis fines interiectus si corporis voluptatibus delinitus eas pretoptauerit bestiarum vita amplectetur,dcin illa numerabitur, ec terrenus, ut loquitur Paulus vocabitur,audietq; illud:Terra esta in terra reuerteris,N,C5paratus est cum iu-
metis insipietib.dcilloria similis est essectus sin despectis id pro nihilo ductis omnib. vo luptatibus corporis, rationi paruerit, diuina 3 Γις ο νει- ἀώ
382쪽
Α S: Deo acceptissimam, eamque quae ad hominem praecipuE pertineat , vitam sequitur, ec erit velut c estis, ut literis sanctis est proditum. Qualis terrenus, tales terrent, qualis coelestis, tales coelestes. Est ausem naturae ratione utentis hoc caput, fugere Mauersari qtiae mala sunt, sequi & expetere contraria. Bonorum porr6 alia in animi re Bouor H eis
corporis societate cernuntur: nam S haecς M. ad animum velut utentem corpore referuntur, ut virtutes: alia animi ipsius per se nec
egentis corpore sunt propria , ut pietas in II Deum ,& rerum cognitio. Itaque qui hoe minis qua homo est non animal tantam, vitam volunt degere, virtutes ec religionem colunt. inae autem ad virtutes 8c religionem pertineant, postea perspicietur, clim de anima dc corpore dis heruerimus. Cum enim nondum sit cognitum , qtiaenam Vis sit ec essentia animi nostri, non conuenit de usu eius agere S munere. Hebraei hominem ab initio neque plane mortalem, Hebraeorum
neque plan E immortalem genitum esse aiunt, sed veluti in confinio cadentis,c sempiternae naturae esse positum sic ut si corporis affectionibus se dederet, sub comporis mutationes subiiceretur sin animi bona anteponeret ad immortalitatem traduceretur. Nam si hominem a primo ortu Deus mortalem procreasset, pro Eho, non postquam se peccato obstrinxerat, mortis eum condemnasset. Nam mortalem quidem quis mortalitatis condemnat Contra si immortalem , neque alimenti egentem
fecisset: nihil enim quod immortale est, corporeum alimentum desiderat neque ita facile poenitentia ductus eum qui creatus D esset immortalis, continuo mortalem esse- 'cisset. Neque enim in Angelis qui peccarunt hoc fecit, sed ut ab initio natura immoris
tales sunt creati, ita manserunt: neque peccatorum suorum poenam, mortem,sed aliud
supplich genus exspectant. Quare vel haec
pro Danda sententia est vel dicendum mor talem quidem factum esse hominem , sed φυ- ciba, qui ad perfectionem procedere, ac immortalitatem tandem consequi posset. Quod hanc habet sententiam, potestate hominem esse immortalem procreatum. Quoniam vero non conducebat illi ante partam persemo nem, nosse naturam suam, ligno illi cognitionis interdixit : Erant enim & vero sunt
etiam nunc vires in his quae e terra oriuntur maximae, verum tunc ut in exordio mundi, cum purae & incorruptae essent, erant efiica
cissimae Erat igitur fructus quida qui delibatus,illi natur suae cognitionem averret Nolebat autem Deus ipsum. antequa perfectus&absolutus esset,nosse naturam suam ne ubi multa sibi deesse cognosset, animi cura usai cultuiq; corporis posthaberet. Hac ob caussne cognitionis lignum attingeret prohibuir.
383쪽
Vertim ubi non obtemperasset, seque ipse I
' cognouisset, & a persectione remotus est, &quae ad corpus usui essent, desiderauit. Ita que statim quo se tegeret, quaesiuit. Ait μἀ-- enim Moyses illum se esse nudum cognouis se.Prius enim apud se non in ivlipsius ignoratione versabatur. Cum igitur a perfectione esset reiectus item ab immortalitate Post DV m depulsus est . quae tamen postea Dei benefi-
hunc easum concessum carjibui. est Ut carnibus vesceretur, cum prius ibiis iis quae E terra nascerentur,contentu esse iussis- siet. Ea enim in paradiso erant. At desperata in persectione . de caetero ut quibus vellet frueretur indulsit. Cum autem ex corpore homo constet . omne porro corpus ex quatuor elementis conflatum sit, necessie est, quae asse.ctiones elementix conueniunt , easdem in hominem cadere sectionem, commutatio nem fluxum, quae iunt solius corporis. Accommutatio quidem in qualitate, fluxus in exinanitione persbicitur. Exhauritur enim semper animal cum per aperta, tum per, occulta foramina qui pori dicuntur, de quibus posterius dicemus. Necesse igitur est ρο- ria iis quς exhaurilitatur summitti aut morte dii tui animal. inopia eorum quae lassiciantur: quoniam autem sicca sunt & humida, de spiritus , quae exhauriuntur , necess/ est de sicco&humido cibo indigeat animal,& spi-1 - Cibu autem &potus per elementano edi; Miso bi comparantur, ex quibus etiam concretinurrimum sumus. Alitur enim unumquodque naturae suae accomodato.&simili euratur contrario.
Elementorum veris quaeda partim proxime, partim aliis quibusda naturis intercedetibus assumimus, ut aquam aliquando per se, ali-Visum. quando per vinum, oleum , dc omnia quae humidi fructus appellantur:Nihil enim aliud 'u ,πλι. est vinum quam aqua evitae certa quadam qualitate auecta. Similiter igne utimur aliquando proxime, dum ab eo calescimus. liquando per ea quae edimus, vel bibimus: In omnibusenim vel magna vel parua isnis pars inspersa est. De aere idem sentiendum est. Nam proximE quidem eo fruimur,qudd respiramus, quδd circulatam nobis habemus, uod in comedendo dc bibendo ducimus:
er alias vero naturas omnes quibus alimur. Terriautem per se nos quidem nullo modo, . sed semper aliis quibusdam intelPositis vestcimur:Terra enim frumetum fit frumentum autem nobis cibus est. Galeritae enim,& columbae, saepE etiam perdices, terram edunt. At homo per semina, arborsi baccas, carnes. Sed quoniam non solum propter decet iam, sed etiam propter tangendi sensus excellentiam , quo maxime omnibus animalibus homo praestat, neq; corio nos obduxit ut boues di caetera quae crassa cute vestita sunt: neque pilis magnis ec densis, ut capras, oves, lep res: neque cortice, Ut serpentea, ec pisces:
384쪽
. neque testa molliore, ut carabos: neque; ennis , ut aues : necessiariis vestitu opus abuimus , qui cum iis quae caeteris animan Leotibus tribuit, compensaretur. Atque hae quidem causae sunt cur alimento &amictu
nobis opus sit. Tectum vero, eum iisdem de causis ob quas M vestitu ec victu indiguimus, tum maximE ad fugiendum ferarum
impetum opus est. Medicos autem Ec eurationem, propter malas temperat ones qualitatum , & dissolutionem continuationis corporis requirimus. Mutatio autem eum in quaitate fiat,necesse est per contrariam qualitatem ad aptam compositionem humorum constitutionem corporis redigere Non enim,ut opinantur quidam,medicis propoli tum est corpus concalefactum refrigerare, sed ad bonam temperationem traducere: Si enim refrigerarent, in contrarium morbum habitus corporis verteretur. Quare concluditur, homini cibo & potione opus esse propter exinanitiones, ecdiscussionest vestitu, quoniam 1 natura nullo valido amictu muniis tus est domo, propter malas temperationes aeris, ec serasi curatione , ob mutationes qualitatum, &sensum, qui corpori in Tene ratus est. Si enim sensus nobis non aciesset, neque doleremus, neque curationi3 indigeiaremus: Si autem non doleremus .utique periremus,neque in ignoratione mali morbum curaremus. Iam vero propter artes,&scientias, S utilitates quae ab his manant, indigemus alter alterius opera, S idcirco unum in locum multi conuenimus,ec ad virς vias, sinter nos ratio Esque contrahimus. Quem conuentum, dc coniunctionem aedium, ciuitatem vocavimus ut E propinquo non longe mutua commoda caperentur. Natura enim animal congregabile & ciuile homo is- -,μ
ctus est. Nam in nemine uno ad omnia satis praesidii est. Itaque perspicuum est, ciuitat tesproptercommercia 5 disciplinas esse constitutas. Est autem duplici honoris & muneris genere homo affectus,qubd&ipse solus poenitetia veniam peccatorum impetrat, & eius 'unius corpus quamuis mortale, dc caducum, aetemum & immortale redditur di Quorum alterum quod ad corpus pertinet, propter animum: alterum quod ad animum, propter Sotar homi- corpus consecutus est . Solus enim homo in MMerrata, ea ter omnia quae ratione sunt praedita, habet hoc priecipuum, ut eius erratum poenitentiae ηδε condonetur: Nam neque Daemones, neque
Angeli, per poenit εciam delictorum veniam .imterrare possunt. In quo maxime iustus do V. misericors Deus de ostenditur re dicitur. Nam Angeli clim nullam habeant causam , is necessariam quq ad peccandum impellat sed natura omni affectione corporis,& inopia αVoluptate vacci, merit δ per poenitentiam adveniam aspirare non possunt. At homo non mIdo rationis particeps , sedctia anin alest,
385쪽
vitae usus animalis,molli'.tur- Αα, buli persaepe ratione attentataiq. labefactat. Q re euad sanitate redit, & declinatis tui iabuletis animi motionib. virtute coplectitur, iusta illi misericordia, id est, venia tribuitur. Atque ut propriu eius naturae ridere est: nam di soli adest ,-omni, bc semper, ita in rebus non naturae lege , sed Dei erga nos beneficio costitutis propriu est hominis prae omnibus quς ratione sunt praedira ut per poenitentiam omni culpa liberetur. Na soli homini,d omni,&seper quoad in terris vivit hoc datu est. Namorte ooitan5 uena .Quomodo etiaAn selos,nsinulli volui no ainpliuspostqua lapsi Usunt,cosequi venia per poeniteri mors enim illotu lapsus est Sed ante lapsum,ad similitudinem vitae hoininu, etia ipsis venia Devdaturu fuisse Nuc verb,cti no poenituerit eos erratoru suoru, aeternis,nec ulla venia remit-tiat, suppliciis,suitqtie meritis congruentib. mulctatur Mapropter hinc intelligitur,qui poenitentia respuunt,eos prςcipuli munus propriu hominis tollere. Esi hoc quoqun homine propriu,ec eximili,qubdin omni genere animantisi,eiusvnius corpus a morte exci' elatur ad vita,&ad immortalitatem colendit mis eorpus ad illud alteru propter corporis imbecillitatem smmonia - dc perturbationes,quib.plurimis iactatur, a deptus est.Solius quoqi hominis est artiu, &scietiam cognitio,&harsi ipsaru artili exercutatio. Quisbre homine defini ut sic, Animal rationis particeps mortale, metis&scientiae' capax: Animal, quoniam homo substatia est animata, sentiens.quae animalis definitio est. Rationis particeps,ut separetur ab hisquς ra' tione carit: Mortale ut ab immortalib. quae ratione ututu seiungatur: Mεtis&scientiae Dcapax quoniam discedo artes & scientiae parantur. Et si enim naturalis facultas in nouis est metis artiuinque capax, earu tame usum dc exercitationu aisciplina acquirimus Quaquam hac partem , additamentu definitionis aiunt esse,quod nihilo minus,ut Gabsit,definitio consistat. Sed quoniam sunt qui Nymphas, dc alia quaedam Daemonum genera inducant, vivetia quidem illa ad l5gum tepus, non tamen immortalia, ut ab his hominem secernant addiderunt ad definitione, Mentis capax, atque scietis. Nihil enim illa discunt,
ea natura sciunt, quae sciat. Porro aute He braeorum dogma est , lige rerum uniuersitate ghominis causa aedificatames servi quae tergo gestandis oneribus apta sunt,& boues qui ad agricultionem fiunt utiles, proximE hominumbra. uis, scenu illo M. Quae enitia facta sunt alia δε-- eria se,alia alioru causa,facta sui. propterrismo . se,omniλ quaeratione ututur aliorum causa, cum quae ratione,tu quae anima caret.Quod si haec aliotu causa sunt genita, age quorum causa sint genita videamus. An igitur Angeia
Iorum' Athoe quide nemo qui capiat dixerit:
386쪽
A quae enim propter alia sunt encia, proptercorum cohaerentiam & permanentiam de oblectationem comparata sunt: aut enim propagandi generis gratia, aut cibi, aut te gumenti, aut curationis, aut voluptatis, ecrequietis. At vero Angelus nihil horum de Angeli rat,ia siderat, neque enim genus suum propagat, '
neque corporeo alimento neque tegumento, neque reliquis opus habet. Sin autem horum Angeli non indigent, equidem mul. to minlis alia vlla natura quae Angelis se praestantior. Vt enim quidque excellIt maxime, Ita ab inopia dc indigentia est remotad tissimum. Itaque quaereda natura est, quae Ecrationis sit particeps &his quae iam enumerauimus,opus habeat. Quae igitur alia, sit homine praetermittam us, talis queat existere Quare esticitur hominis causa & quae inanima sunt & quς ratione caret,esse procreata.
d quoniam ita est ei imperium in illa
omnia imandatum est. Ossicium autem eius qui imperat,est, pro modo suae inopiae vitiis quibus imperet di neque intemperanter ει contumeliose ad luxum abuti. aut iis grauem esse, atque molestum. Ergo in vitio sunt. qui bestiis non recte utuntur et non C enim imperantis . aut omnino iusti hominis munere funguntur, quando, ut traditur diuinis litteris ustus miseretur animarum lu- rrou. 1-ἰmentorum suorum. Sed fortasse dieet quis, nihil alteritas causa, sed quodque propter se factum esse. Quocirca seiunctis primum animatis ab inanimis , consideremus an fieri possit, ut inanima suam ob causam creata sint. Si enim propter se ipia, quom do aut unde nutrientur animalia ' Videmus enim naturam suppeditare animalibus pastum e terra , seudius, & stirpes , exceptis paucis, quae carnem vorant , quae tamen ipsa pastutur animalibus quibus terra cibus
est i ut lupi, & leones, agnis, capris. suibus, ceruis: aquilae, perdicibus, palumbibu le-lioribus, x eius inodi quae terrae fructibus a-untur. Nam pisces qui inter se alius alium
vorant, non omnes in carnem grassanture
sed haec carnis appetitio insistit in iis quae paseuntur alga,& aliis quibusdam quM in ahim.
aqua nascuntur. Nam si omnia pisc umge ta, nee inani nera carne vescerentur , nullumque ellet ma pro tersequod a carne abhorreret ne ad exiguum qui. f. Ita fuerat.
dem tempus suffecissent, ac iamdudum alia mutuis caedibus, alia cibi inopia periissent. Quod ne eueniat aliqui pisces a carnibus se abstinent,& marinam, ut ita dicam herbam depascunt ut ex ipsis etiam caeteri sustentem tur. Horum enim pabulum alga est, ipsi aliorum, Scisti rursus aliorum, ut ultimorumali moto quod perpetuo h terreno illo quod in mari est, suggeritur, reliqui incolumes conseruentur. Ratio igitur edocet, stirpes non sua causa sed ob victum & naturam hominum re caeterarum animalium ortas esse.
387쪽
Idque si verum est dubium non est quin eti1 icausis illarum accretionis, & ortus, propter eadem animalia constitutae sint Ergo stella rum motus, Ec orbes coelestes, & anni tem pora, & imbres, omnia talia propterea insit tuta sunt, ut alimentis continenter velut in orbem stippeditantibus nullo tempore eo- . rum natura occidat quae fructibus vescutur ut illa quidem propter fructustructus aute, animalium caula &hominum reperiantur. Reliquii est videre,belluae&mutae pecudes suane causa,an hominis gratia generatae sint. Versim fortasse absurdum si quς prudentia vacentdc naturali solum appetitione vivant, ec terram prona intueantur,re seruitutem fi .gura sui corporis declarent,dicere propter se esse produm. Climaute multa sint quae haede re dici possint,& serE proprium opus propter multitudinem desiderent: nee institutunostrum huius temporis longitudinem orationis patiatur, ad pauca,eaque quae pondus aliquod habeant,veniendum eae Itaque si in hominem ut in imaginem intuentes, ea quae externa sunt,conteptabimur,ex ipsa essentia
earum rerum quae quaeruntur,argumentum
e5cludemus.Videmus in nostra anima parte seam quaerationis est expers,eiusque ite duas partes iram & cupiditate seruire rationi, itaque rem comparatam, Vt haec imperet, illa pareant haee iubeat illa iussis obsequatur,&pr sto sint velut ministrς,ad omnesvsusquos ratio ostederit,cum quidem homo in naturς
lege perstiterit. Quod si ratio quae in nobis
est imperat rationis expertibus animς partibus quae in nobis sunt,nonne verum est, eti1 eoru expertium rationis quae extra sunt eam esse dominam,ic illa ad eius usus esse comparata Natura enim ita statutum est, ut quod rationis est expers, rationi seruiat, ut ex eo Isex- quod in nobis usu venit,probatum est. Oste pera. rations duidem multoruin animalium structura ad 3Mι. hominum ministerium fabricata boum,om niumque quae tergo gestant, ad colendos agroς,δc vectiones: plerarumque volucrum, re aquatilium ecterrestrium,ad vescendi voluptate : imitatricium auium,ad delectationem, Bd animi remissionem. Sin aliqua sunt quae hos fructus non sergi, contraque perniciem homini important , sciendum est cum . quae ad hominum usus valent primario loco creata ement, tum caetera omnia quae natura ferebat, esse condita: veneres vlla quae fieri p' posset,ab hoc opificio abesset. Qu1quam ne ista quidem planh eiusmodi sunt, ut nulla ex
iis homo utilitatem capiat.Nam etiam ven Venenata ἔρ- natae bestiae emolumentum illi faciunt, propterea quod eis ad cur1da vulnera ab illisi p-ν O illata. eaeterosque morbos sanados abutiatur. Tales sunt theriacae quaedam compositioneS, quae vocatur, quas ratio excogitauit ut per eas etiam illis dominaretur, dc velut
deuictis hostibus commodum perciperci.
388쪽
A Sed habet homo infinitas vires lais corrarias
a Deo acceptas, quibus arcere, M vicisci MCorrigere eorum iniurias possit. Alia enim alios usus habent, communiter tame omnia ad hominis commoditatem natura conferunt,etiam illa quorum alioqui nulla utilitas appareat. Verum haec sic accipienda sunt, ut ad praesentem vitae nostrae statum reseratur. Nam antiquitus quidem nullum cςterorum
animalium hominem audebat laedere , sed omnia illi seruiebant,& imperio parebant, quoad suos ipse turbidos animi motus, ecartem illa Iratione vacua in potestate ha-
, ebat. Clim veta non ratione regeret com
motiones illas turbuletas, sed illis se i pl. dederet , merito etiam ab extraneis feris superatus est. Nam peccatum , bestiarum nocumenta comitata sunt. d ita esse,patet ex pereatis. his qui castEZcinnocenter vixere, quos bestiarum conatus refutasse scimus, ut Danistem,leonum: Paulum, morsum viperae. Qissergo huius animalis nobilitat ε digne admirari possiti quod in seipso mortalia cum imia
mortalibus copulat,&ratione victiacum rationis expertibus coniungit quod in sua ipsius natura omnium rerum creatarum speciem : qua de causa paruus mundus dictu, est Cui tam egregie Deus consului , II. m. inuaeuius gratia omnia&prgientia ecfutura sunt, his , i. cuius causa etiam Deus homo factus est iquod mortalitatem effugit, & ad immorta litatem tendit, in e queacq uiescit: quod ad imaginem,&formam Dei factum, imperat coelorum orbibus: cum Christo beatam vi tam ducit: Dei filius est: omni potestati, de dominatui praeest. Quis huius animatis praestantiam,& ornamenta quibus caetera vincit animalia oratione consequatur Maria transmittit, animi contemplatione coelos peragrat siderum cursus,&interualla,&magnitudines intelligit: terra & mari potitur,cras νου. Ecce te contemnit: omnem scientiam, omianem artem , omnem doctrinam rectistii metractat : absentes quos vult, nihilimpediente corpore per litteras conuenit: praedicit si tura romnibus imperat: omnibus dominatur. omnibus fruituricum Angelis&Deo colloquitur : caeteris rebus creatis mandat quae vult: Daemonibus imperati rerum naturam indagat : Dei essentiam studios Einuestigati domus & templum Dei fit, de haec omnia per virtutes h pietatem adii scitur. Sed ne videamur aliquibus inept.
ominis laudes pertexere,neque solam eius naturam exponere, quod nobis erat propo situm, hic orationem terminabimus t et si maxime dum eius naturae praestantiam eX-plicamus, ipsam naturam exponimus. Pr - inde excellentiae naturae nostrae conscij,&stirpem nos esse coelestem quadam sciente , ' --ώπων. ine dedecoremus naturam, neque tanti S murnetibus indigni iudicemur, aut pro caduca,
389쪽
&breui voIuptate, ad omnem attemitatem . duraturam laetitiam proiicientes, tanta nos solestate. tata gloria,tanta beatitudine spo-iemus,imo potius per hones s& cum vir tuta coniunctas actiones perfugam viriorsi, per propositum,& volsitatem bonam quam in primis adiuuare Deus solet,& per preces, nobilitatem 5c dignitate nostram tueamur. Sed de hix istis. Donia autem hominem ex animo costare dccorpore,comunis omnium sentetia docet,age ut distribute procedat oratio,prius de anima tractem' ed ita vi sub
tiles&spinosas admodu&vulgo ad intelli geda dissiciles quaestiones praeterinittamus.
DE anima omnium fere vetersi rationes
inter sedissent time. Democritus enim dc Epicurusec omnis Stoicorii Plutosbphoi uchorus corpuς csse animam dicunt. Et ni ipsi qui corpus esse anima volui, de eius ostentia inter se non coueniunt.Stoici enim spiritum aiunt esse anima, c5calet actum S: igneum: Critias,1 anguinc. Hipp5Philoibphus aqua: Democritus, igne: etenim globosas indiuiduorum corpusculorsi figuras cocretas ignε animamq. eincere Heraclitus uniuersi qui dem anima.exhalationem esse humidorum animalium aute animam , cum ab exteriori exhalatione, iti ab ea quae in ipsis est animalibus eiusde cum illa generis ortam esse auctor est Inter eos etiam qui sinς corpore anima dicunt, infinita dissensio est: quod alii .ea substatiam,& immortalem confirment:ahj, etsi corporis sit expers, substamiam tamen, di immortale negent.Thales enim princeps dicendi fuit. animam semper moueri, S per se moueri. Pythagoras numerum asseruit sei psum mouetem. Plato szubstantiam quae subintelligetiam cadat, per seque ad numerum harmoniae aptum moueatur. Aristoteles,entelechiam prima corporis naturalis . instruinetis prς liti potestate vi uctis. Dinarchus, harmoniam quatuor elemetorum . no enim cam quae e vocibus exi stir, sed calidorum &frigidoru m humidorum & siccorum que in . corpore sunt tenaperatione, harmoniae participem,&c5centum vult dicere. Atque de his perspicuuin est, caeteros anima substantiam dicere: Aristotelem dc Dinarchum a substantia remouere. Praeterea fuerunt qui
unam esse, & eandem omnium animam putarunt. uς minutatim in res singulas concidatur,msoque rursus coeat:vt Manichaei dc
alij nonnulli. Alii, multas specieque disse
rentes , arbitrati sinat. Alii, dc unam, &multas. Necelle est igitur in tot opinionibus refellendis paulb longior ponatur oratio.
390쪽
- σπε μανς ς τυ α μαρος avi ei μου Ἀκυι -- Atqui c5 muniter cotra omnes qui diesitanima esse corpus, illa s.fficient,quae ab Ammo- Anima umnio doctorePlotini &Numenio Prthagoreo disputata sunt. Sunt autε haec, COTora quae sua natura mutatur,penitusque dissipatur,ta . . . . infinit Ediuiduntur, sin iis nihil quod sitim mutabile, relinquatur,opus habent aliquo sec5tinente , & conect&edc velut c5stringεte& cohibete,quod animam dicimus. Itaque si corpus est anima qualecu q. tade etia tenui simia,quid rursus erit quod ipsum contineat Ostesum est enim,omne corpus indigere ali quo a quo cotineatur, Nita infinithi nee ad aliquid quod corporeuacet perueniamus. Sin resp5derint quod Stoici,co tenta quanda esse motionem in corporibus, quae intro simul de extra feratur: dc eam quide quae extra fertur, magnitudines&qualitates efficere quae vero intro,iunistione atque subsutiam quaerendii de iis est, clam omnis motus ab aliqua vi proficiscatur, qu quishqc sit,&inquo eius esset iasiitposita. Nam si vis haec, materia quaeda est, instabimus iisde rationibus : Sin materia non est sed e materia quid cocre illi aliud aute este materia cocretu,aliud materia: quod enim materiae est particeps e materia concret si dieitur: Quid tridem ea, quod materiae est pamticeps virlim materia etia ipsum,an materiae expers Si materia, quomodo E materia concretit,ac n5 materia est Si n5 materia expers ergo materiae: si materiae expers no ergo compus 'omne enim corpus h materia concretum .
est. QDd si dicat, corpora triplici spatiorum genere porrigi,in anim qi quae per tot si eo pus permeet, pare spatior unumersi reperiri, ac ideo certe corpus esse resp5debimus omne quidem corpus tria habere spatiorem genera , non tamen quidquid tria habet spatio-rutri genera,esse corpus. Etenim locusta qualitas elim vacent corpore per seipsa. ex acci deti in magnitudine quantitate adipiscsitur. Ita animae per se adest, ut omni careat spatior at ex accideti,cum eo in quo est.quod triplex liabet spatium, etia ipsa triplex habere spatiuintelligitur. Deinde omne corpus, vel pulsu
agitatur externo,Vel motu cietur interiore&suo. Si externo,inanimum est: si interiore animatu . Si ergo corpus anima est ac agitaturalivde inanimata est: sin a se mouetur animaista.Utrumque aute absurdsi est,& animata Minanimata animam dicere. Non ergo corpus anima est Praeterea, anima si alitur, eo quod vacet corpore, alitur: animi enim esca, dissei plinae sunt: At nullum corpus alitur eo quod vacet corpore: no ergo corpus anima est .X nocrates aute ita e6cludebat Sino alitur anima, omne aute corpus animalis alitur non est corpus anima. Atq. hqc quide c5muniter aduersus omnes qui dicunt anima esse corpus, disputatassit. Pro ἡ vero c5tra eos qui putant anima vel sanguincesse, vel spiritu quo- sso...ia niam semoto spiritu vel sanguine animal e --ο iis.