Enchiridion Christianae institutionis in Concilio prouinciali Coloniensi editum , ... In quo haec continentur Expositio simboli apostolici. Assertio et doctrina de .7. ecclesiae sacramentis. De ratione ac modo orandi Deum, cum expositione orationis D

531쪽

DE s ACRAMEN. NOVI TE ST.

Duo apsitur prinris,ut Irudaeos Cr Gentes,ssa ipsorum propria conainin s po' scientia conuincat esse peccatores,occulta enim cordia it -- per Euangelium retegens,Iudaeis interna,Gentibus exuternam etiam immunditie exprobrat,ac grauisime osten' dit naturum humanum primorum parentum uitio tanta

corruptione ac imbecillitate laborare,ut ei imposibile sit suis uiribus ad legis impletionem pertingeresst proopterea omnes homines ex se coram deo iniustis esse Crpeccatores,ideoque sub legis maledicto consistere, ac proinde opus habere redemptore dc reconciliatore Chri sto. Secundo docet,chrishim propterea uenise,non ut te Galatii gem nimirum moralemo aboleat,sed ut magis impleat, utque maledictum legis quae in eo non habet quod accuset factus pro nobis maledictum,avstrat, CT pro peccarat, nostris satisfaciat. Denique qui principalis Dis est

ut redemptis stiritum innovantem per sdem impertiat, quo adiutore legem facere incipiamus, atque adeo non nostris quidem uiribus,sed perfiduciam iustitiae chriispi nobis communicatae impleamus,utque liberati a calaptiuitate peccati,dc nacti pacem Cr tranquillitatem conLM scientiae erga deum ex fideserviamus isti in sanctitate Cr iustitia coram eo omnibus diebus nostris,atque hies,uiis, iis ui est ηψr Iθη ς tig,ipffimi s epistola ad Romano, seolipedii bona pus ac propemodum summa, Non ergo Apostolus bellum o tabis' indicere bonis operibus,aut ea minus esse necessaria hoquo opera mini chripiano docere instituit,sed hoc magis docerepo, es ' contendit,qμo tandem pacto sat ut a peccatis expurgasii,deo reconciliati ac spiritu sancto innovati bona ope.

532쪽

ENCHI CARISTI A. IN sTI. 2i qua post iustificationem sunt iustificatione non dias cernens ut poeite in epilla uestibulo palam pronutiet, Non auditores legis tu is e lit apud deum sed uelares

legis iustiscari,ac plane ostendit iustis catrone eum ma dis iusti. iis operibus nequa i consere posse, Ira inquies)σ tri R*bulatio in omnem animam hominis operantis malum . Gloria aut π honor π pax omni animae operanti borium.Ieru quo pacto lex feri positi posta docet. EAdem omnino docet sucobus in ephisia catholia hebbii, mea. Facit enim Iacobus perinde ac Paulus non dein Oino omnes reos ac peccatores, In multis inquit gendimus , T 'omnes,docet ueram apientiam qua uolutas nostra corrigitur,ut deinde bene operetur nobis non nostris uiribussed dei beneficio per fidem contingere,non quamliobet d eam quam supra descripsimus, qua cum desideα Fides inuario in deum itur, CT certa fiducia quod deus promittit siccipitur. Si quis, inquit,uestrum indiget sapientia ροὰψ g sulet a deo,qui dat omnibus Quenter, CT non improa perat π dabitur ei, Postulet aut in fide nihil haesitans,

Quem locum beatus Augustinus renarrans,prudenter .. a. s,

ad fidem iustificantem refert: Haec est inquit fides, ex & L.c.3ι qua iustus uiuit,haec est fides qua creditur in ea qui tuu norit 'piscat impium, haec est fides qua excluditur gloriatio, haec est fides qua impetratur largitas sipus, de qua dici- '. turi Nos enim spiritu ex Resipem iustitiae expectamur. Haec ille. Rursus apostilus Iacobus hunc finiam confiro ino. umans: Omne inquit datum optimum, e omne donum pes Em desu uni est,descendes a patre luminu, apud

533쪽

DE IACRAMEN. NOVI TEST.tio,Voluntarie enim genuit nos uerbo ueritatis, ut 'mus initii; aliquod creaturae eius. Et post pauca,Susciapite insitum iιerbu,quod potest saluare animus uestras. Ergo quum dicit,nos uera sapientia de iustitiam a deo

accipere oportere,er uerbo ueritatis iterum gigni e

denis nobis insito animas nostras saluari. id aliud dixit, q apostojus Paulus,quum inquit Arbitramur ho

minem lupiscari per sdem sine operibus legis f

Aug. de fide T Erum quum ex hac sententia Faulina no fatis V intellectri,quidam occasione acceperint, ut ruin

quam securi de salute perinde dis solasides si liceret

'' qua sibi fingebant bene uiuere non curarent, coactus est lacobus fidem secure,in fidem uiuum G fidem moris tuam seu in fidem, quam non ueretur daemoniacam apis pedare, Cr fidem reflam seu no haesitatem de promisis dei. Eadem ratione discernit legem libertatis a lege servitutis. Et operu quae fidem antecedut,ab operibus que fidei cooperantur seu fidem iustificantem sequutur,qua omnia etiam apud ipseum Paulum licet quaedam subobo Deo his εἴ sc rius reperias. lacobus fidei mortuae que nihil aliud Paulus. est q uel historica fies,uel stulta quaedam persuasio dem ericordia det,etiannium cum a ectu peccadi heu ipsis etiam malis operibus coniuncti ustificationem dein trahit. Idem facit apostolus Paulus quum dit: confitenturbe nosse deumfactis autem negant, Iacobus fidei ui iam seu stiritu,opera charitatis appellat. Fides,inquit,s non habeat opera mortua est in semetipsa. idem facit Paulus quum describit Mem per charitatem efficacem.

534쪽

ΕN cIII. CHRI s T I A. INITI. ras. illius, cT ex operibus Res consummata fit,nimiru quae 1 dem eius sequebantur. Idem alibi testitur apostolus Paulin: Fide, inquit,qui uocatur, Abraham obediuit, litai Iacobus ait: Videtis quoniam ex operibus iustificatur homo CT non ex fide tantum,nimirum illa fide qua impii securitatem quandam salutis fbi uendicant, et si mare uiuant,quos coarguens: Es,te inquit fictores uera bi, Cr non auditores tantum fallentes uosmetipsos. Ide omnino docet Paulus: Non auditores inquit)legis lupi Roma.i

sunt apud deumsed se res legis iustifcabutur. Et aliis in εbi: Nolite errare,neq; fornicarii, Crc.regnum dei possclebunt. Et haec aliquando Alpissed abluti epissed sanis i ' licti scati estisses iustificati epis in nomine domini nostria su chriII π in stiritu dei nostri. Hem, Qui talia G1αν agunt,regnum dei non pol idebunt. Vides ergo q pMlchre coapostilis illis chripi quoru erat una fides, atq; nnus stiritudin re iustifcutionis conueniat. I i T ut semel hunc articulii finiamus, putamus nos

i rupersticue satis Urndise, Non opera legis q 'sunt ante iustificatione fine gr/tia dei in nobis, ad iustitiam imputari, sed interim opera fidei quaestiritus in

nobis operatur,alium prorsus obtinere ratione cuippe PQ per i ea a ius calione nuuo pacis secernι oportere, quin co riratis,estiu-

operationem istam fidei er operum post reconciliatio. zc: rem,recte uocari iupitium qua debemus continue iustifcari, qdiu in huc uita superpites sumus,donec scilicet os. I Vmortale hoc immortalitatem induat, Cr fat sermo quis riptus est, Absorpta est mors in uictoria, s tum deo inuit; septis perficietur in nobis. In eam enim seno Dd ii -

535쪽

Eona opera sunt inchoa in utra aeter

DE IACRAMEN. NOVIT EST. tentiam dictum est. Qui tu bis est iμβficetur adhue. Uride non mirum scriptura operibus i iis sidet in deo

factis, pasim uitam aeternam non tantum alia eximia praemia uti mercedem polliceatur. Nam si uita aeterna

quae tu iust catione per animae spiritualem uiuifcaotionem inchoatur) accipitur Me propter misericordia in christi prolui suci,nec dubium sit hisce operibus findet nihil aliud agi quam quod perpetuo in misericordia

dei resticinius non solum restreates,ea deo accepta, nonobis sed etiam ipsa ex christi supplerites,omnenis f-duciam nostram non in nostris uiribus aut etiam in dignitate nostri consensius,sed in christi meritum collo cantes, ac reputantes in hoc perfictam charitatem dei nobiscum ut siduciam habeamus in die iudicij, quia sicut ille est Cr nos simus in hoc mundo, quis non uidet haud absurde ac propemodum sine ullo tropo rectae diaci posse s Bonis operibus nos uitam aeternam adipisci, Oginimo bona opera qua spiritus in nobis operatur esse illam inchoatam uitam aeternam olim in nobis perssciendam. De qua dixit Iohannes apostilus, Et manda datum eius uita aeterna est. Et quodnam aliud est reo gnum dei quod nobis aduenire petimus,nisi ut non reugnet peccatum in nostro mortali corpore ut obediamus concupiscentijs eius sed potius regnet in nobis iustitia spiritus,ut sint inebra nostra urina iustitiae deos Neque

ueretur scriptura uitam aeternam bonorum opera mercedem appellare,non ut putemus beneficta nostra digna esse uita aeterna,seu deberi illis uitum aeternam propter

536쪽

est qui sic sentiatis a magis qd'deus fidei nostrae c qua x Pice

per eiuscemodi opera in nobis exercet uitam aeternam

gratuito sit pollicitus, De planitudine enim eius cinis quit Iohannes nos omnes accepimus gratiam pingrum A betaitiagratiam uitae aeternae pro gratia iustificationis ima et V ' vitae. Ergo merces quia possiclia, t tem quia tanta est gnui dei erga nos benignitas,ut opera quae irae in nobis facituere sua, nulli appenare nostra, idque tantum propter imbecillam illum assensum Cr conatum, quem tamen bπ' non sine eo adbibemus, Idcirco ipse non indigne stret nusti es dicamus modo ad pium sensum bonis operibus nostris uitam aeternam nos promereri , non quod assenα 'sus noster tanta mercede dignus sit sed s norisne elusemodi assensiu, atque adeo sine bonis operibus, modo tamen operari ualeamus,ustum aeternam quae donum dei est nobis per chrebun promeritum capiamus. certe rC-- nemo dubitat idcirco Chri buu tum saepe uitae aeternae ''

Iub nomine mercedis meminisse ut diligentiam ac conaret a nio ius nostros qmaxime acueret, incitaret ac proueheret .m 'rii Aec de iustificatione hominis,des fide Cr opearibus dicta suffecerint, quae uis eramus phiniustum lacis in lectio te scripturarum Cr consolatios nis sunt astatura. credimus autem hune, quam destnudimus .sententiam esse uere apostplicam Cr germanam i . ecclesie doctrinam, tam erudientem q consolantenrpias mentes, quae non solam ea docentur, sed CT afociuntur . Damnantur autem huc doctrina in primi Ashuhis phari uice Cr Pelagianicae ille opiniones feriae impies damnata

ratis, quas supraduralia disserentes retulimus. Dein Dd iii

537쪽

DE sACRA ME M. NOVI TE . inde dati matur eorum opinio longe pestilent ima, ni qua scelestifime turpifimes uiuetibus,etiam si eo modo uiuere perseuerent, Cy tantiimodo credunt in chriapum hoc est, sibi et fine renouatione metis persuadeat

se iustifcatos esse propter christum tu i folio, salus

atque adeo uita aeterna promittitur contra apertistinavi

dominisententiam, qui desideranii uitin aeterna restodit. si uis ad uita ingredi, serus mandata. Po1tremo, ea, asseritur,periculosee doceri iustificationem hominis in sola remigione peccatorii confli re. Innovationem aut uoluntatis Cr opera sidet,quae ii statione sequuturi proprie ad iustifcatione non pertinere, Hoc enim qua docetur,redduntur hoses male secκri,qui quum audiui se iura jlatim iustistari,ubi mens perterrefam, agniistione peccati se protinus erigit et certo itituit sibi peσcata remitti gratis per christum fit ut solum de hac ut uocant fide soliciti Mnt,ai interiorem animi renouarationem Cr nouitatem uoluntatis,potifima iustificationi parte,parum attenti,iuxta ponentes,an interiorem Aug- ει fide animi renouatione Cr uoluntatis nouitate intus ex M

'ρμῆ yy ' riantur, oriss tessentur nec ire,quo rusane caio m sno ignari sint uoluntatis dili) durior est q eorum qui nescientes,uitam nequisimam Cr iniquis imum dii ut, Ibidem mare ut cum beato Augustino concludamus, omnino cauendum est, ne in adiutorio domini dei nostri fac iamus homines malefecuros, nimirum persuadendo eis ssi modo uerint credentes in christum, hoc est, si taliutum credant quod Christus satiscerit pro nobis, tum quomodo libet in ea fide uixerint, bos tamen ad salsiE

538쪽

ENcHI. CHRISTI A. INITI. Moesse uenturos, Rursus ne sic faciamus chrishanos,quoo modo Iudaei prosebius, quibus dominus ait: Vae uobis Mauru sfcribae Cr pharisei qui circumitis mare Cr terram ut faciatis probebium unum,qgum autem Irceritis, fucitHeum filium gehc duplo et uos ellissed potius sana doctrina dei magiItri,in utros tenenda est,ut sancto ba. ptismo ac fidei consona sit uita christianorum , Cy ne

cuiquam homini,si utrumlibet defuerit romittatur uita aeterna. QSi enim dixit, Nisi quis renatus Aepit eae ' ' aqua erspiritu,non intrabit in regnum coelorum, Ipsie etiam dixit, Nisi abudauerit iustitia uestra plus qscribarum Cyphari eorum nimirum quorsi iustitia erat dicere cz no facere no intrabilis in regnum coelorum. Nostra ergo iustitia erit dicere Cy facere, quae se non fuerit,no intrabitur in regnu coelo rubiam ad intermis, sanis ecierum poenitetis trantionem redeundum est. DE EXTERlORI POENlis PEN Tl A. Ostquam de interiori poenitetis,in qua hominis iustificatio peragitur,et de partibus eius quaesunt, cordis contritio, mentis erga deum cum fiducia accipiendae misericordia costfio,et uolsi interanum uita in melius commutande diacti m Ursutis, restit ut de exteriori poenitentia CrestialiM 1 eciebus, quae sunt, poenitentia publica er priovata , paucis dicamus.

V Rincipio ergo roget aliquis, si uera est , pcta in interiori toenitetia remittit ac holam iustificari, D d im

539쪽

DE s Ac RA MEN. NOVIT EST. quid exteriori poenitentia est opus f ast quidnam post 3πimp.ῖ remisionem culpae CT abolitionem poetis aeterilae quae in interiori poenitentia deus operatur) facit sacerdos uel episcopussHaec quaestio exsuperioribus satis explicari potest,sed ut res clarifime intelligatur, id animo repetedum est quod Paulo ante diximo, necesse essee ut

remisionem peccatorum accipias:certo credere tibi rex. rima missa esse peccata propter christum. lam quum haec cerR-- . t tudo non iudicio sensuum aut rationis dici in nobis queat,sed fde idntum,constet autem fide in paucifimis hominibus, praesertim his qui grauioribus criminibus occupati quandos fuerunt, ad eum certitudinem c ns externis signis iuuetur peruenire, ut certo cretat aut stituant se esse in gratia,nimirum disdentia de dubita

Perelictita tiodespuoluntate dei,quae in animis nostris naturaliis D r in is ter heret cum fide perpetuo luminte,quod re ipsa umo: fit Ilum quens in animo suo experiri non dubium est. Idcirco

chris huic imbecillitati fdei nostrae per externusuo

cramentum subueniendum ratus,poenitentiae sacramen Ioban. to tum instituit, Iohan .eto. Ut quemadmodum baptismum,

eucharistia,CI caetera sacrameta certa Cr escacia βον otiam '' gna G uoluit,quibus doceamur ut quod foris inspecie ος -- -R u bili geri cernimus, intus per fidei uirtute in nobis esci certo credamus, sic ex piliae sacramentu nobis relinquentu putauit,quo fde nostra de remisione peccautoru stibiliter Cy cormaret, atque eam ob re sacerdotibus inbigne illam pol tite cotulit, remittedoru cilicet peccato ,hoc est pote tite signo uisbili laicadi et ostededi,cobtenti ac poenit lucta p deu esse remissia,adeo

540쪽

dotalis uerba perceperit,no secus asectus esse debeat, q rsi 'se christus ei dixisset,Dimittutur tibi peccata tua, Suam enim potestire Christus quam eruisbili seno adhibito ad certa fidem remisionis peccatorsi nobis fuacienda confirmasse legitur sicerdotibus cocesit, ne qsputet sacerdote sua propria potestite absoIuere, siquide

ut is e christus est qui baptizat tu ipse est qui absoluit

scut de uirtute utriusq; acrameli unuqκems christianum parem atq; eande habere certitudine oporteat, quedmodum suo loco latius docebimus. Haec aute potems seu absolutio sacramentulis,es in utras poenitentia, et priuata Cypublica,tanqua suauisimu utriliss condime piatum requiratur, sium tamen sacramentu poenitetis noest proprie poenitentia uel publica uel priuata, constit publiea in quide poenitentia non ratione absolutionis sacrame tuo P

tis,in qua tota piopemodu uis sacramenti poeniseliae fota estsed magis ex modo uel genere satis fictionis publicam uel priuata appellari. Porro quu christus er eccle ξp hsa unu sint corpus,proindeq; poenitentia non tantu puscem erga deum sei Cr erga ecclesia in qua sola remittutur ipsa peccatu habere oporteat,ac omnino intersi, ut qui in ecclesia praesidunt, explorata habeant poenitentiu conscientia ac propos iu qui ut christus dit ex opibus

eorum cognoscuntur. Idcirco christus sacerdotibus praeter potestatem remittendι peccata in sacramento, pote.

tem etiam βcit ligandi atque soluendi,hoc est,consile mula istibus poenitentis satisfactionem daudi,qrei tum ligant e. satisfactionem imponsul cr poenitentes donec ed puru no .ss