장음표시 사용
821쪽
IN DE CALOGUM. deq; mox ubi praeceptum dei transgrest fgnt,peccatum
uelut aegritudo queda lethalis eos inuasit, I mors ipsa Dimoxere protinus conceptasc illa uis qua ante peccatum mens μδ βψmihi, corpori dominabatur repete uitiata est,succedente le*L.ὰ diis, ge solici piscetis carnalis deinceps per Adam in omnes ii d eoneu homines ex mortis propagine derivata, quae est omniis peccatorum,omnisque rebellionis contra deum amarisiis u Mim miradix In hac peccati lege regni concipiamur π nascamur. primus nobiscum dei ignorantiumseu saltem obscurifinium notitiam, disdentiam, Cy rebellionem
contra deum. Vacamus enim dum nascimur, ac tantia
sister etiam. onec renouemur, uero timore dei nam si quis est in nobis dei timor, is est cum odio coniunctus non tangimur uera fle,dubitantes subinde de prouidelia Miltia er misericordia dei non ascimur uera charitate,ad amorem rerum fluxarum magis procliues, tamesi adhuc sentiamus in nobis illum dei legem no esse penitus extinctiimsedyppressam, quo sit , ut nemo nos
RQm γ cum Paulo Iamentari ac dicere cogatur: Inuenio legent uolenti mihi facere bonum,quoitiam mihi malum adiascet,condelector enim legi dei secundum interiorem ho abolus minem,U ideo autem aliam legem in membris meis res dis α'' pugnantem legi mentis meae, G captiuantem me in lege Q peccati,quae est in membris meis. Per hunc legem scius
ure' e, Jiabolus princeps mundi huiκs, quem Christit, Re
nieris eiecit,deletis chirographum decreti,quo nos hsic diabolicae legi obstrinximus quod erat contrarium nobis auferens illud de medio σ amens cruci, Cr expo
dans principatua pote tes ιraduxit considenter,
822쪽
INPLICATIO. os palam triumphas istos in semetipso. Ergo qui in Chrisso baptizantur,ab huius quidem Iegis ut de dominatis
ne,hoc est, a peccati reatu Cy damnatione liberantur. Lex enim1 iritus uitae in chri; ti Iesu liberat nos i Ie Roma, ge peccati er mortis sed tamen interim manet eo neliis β μ' η piscentis,inauria ac fomes peccati, non ut dominetur, Berrardus
sed ut per spiritum nobis in bapti no datum sensi,n eradicetur. Quo fh t Apostolus dicat, nihil damnationis pusuis. esse bis,qui sunt in chrim lesu qui non secundum carnem ambulant,quo significut de docet,diabolum in rea generatis,per concupiscentiam efficacem non esse , nisi tamen legem stiritus uite deferant, Cr factn desertores, . relictis,chris uexillis sua uoluntate carnem iteru ina
sequendos diaboli legi rursus alligent, Cr exsilijs fisdei uniflij dimentiae in quibus solis escax 6ὶ stiri Rehμ
tws ille erroris,quemadmodum in expositione sacrameati baptimatis latias diximus. SEd ad legem diuinam redeamus. IIcc licet ut dixi L fu d;-mus semper eadem fit Cr immutabilis, aliter tuis me uiuisiomen ais aliter fecundum diuersitatem.temporum σpersonarum exhibita est, Quo sit,ut in legem naturae et regem scriptam,scripta rursus in ueterem ac nouam diauidatur. Tria siquidem temporastecta labunt, quod ad Tria tepora hominem pertinet,conditi apsi, Cy restituti, codito data est sex naturae, Lapso uero,quum haec naturί lex ne attinet spe
dum per originala peccatum obscurata , sed increscente ita, his etiam hominum maIitia propemodu obliterata luisset, data est lex uetus per Mosen in tabulis lapideii,dei di - suis,gito conscripta. Postquam uero er hoc dei donum, hos ego
823쪽
INAEDE A Lo GV M. H ς 33 initium impietas sibi uerterat in occasionem strauioris φ' ''' damnationis data est lex Euagelica per christiim,qηα, digito dei in cordibus fidelium exaratur.
Leu nature Ex natur aes generutim accipiatur, non tantuli r
est i , indita est menti hominis quin uiget quos in ostr
oibos rebus ilibus rebus creatis,etiam in hn quae sensu carent ac rs
iis io', ' tione, ueluti corpora coclepia, maria.'umina, lonita, pli , Cr omne animatium geniAsue quodq; natura legibus obteperant,quod tamen sic accipi uolumuό,nori natura,sed quod deus naturae conditor harum lea Lek ni uis glWΠJit etsi leges naturae dicantur , Quisquis homini indi enim natura dat aut facit, dems facit ac generat,quemclint ii tota admodum superius in s Imbolum diximus. caeterum my μοι quidnam fit naturae lex, quatenus ad hominem tantum V ''Τ se estur,eT quatenus ea a communi lege natκτα, qu/caeterae creaturae reguntur,dit strat,exs perioribus 94tis intelligi pote)t. caeterae creaturae Ram legem a conis dito orbe perpetuo quodam tenore obseruant , quia libero carent arbitrio. Soli angeli,dc deinde etiam homo quod ipsis data *erit libera uolutas hanc legem praein tam naturae uaricati si iit. Lex ergo naturae i hominibus est illa no in iς q de deber uoluntate qu.e,conditri nobis, ZAhu,sitim. ii nostr per de in est indita. Haec ut iam diximus uno Rug dς ς te praeuaricationem diuini praecepti,per lumen illud diea ibam uinitus insitu,tam certa erat ac dilucida, ut si uoluise set homo,potuisset deo per gratiam sibi in hoc suppedi.
ratam obedire. Verum, post praeuaricationem hoc tuai men cum diaboli si nestione, tum nostro uitio non alio ter obrμtum est,et obscuratum, quam feri videmi s is
824쪽
EXPLIcATIO. 336eculo saucio. Furin enim Cr βncerus oculus, lumine quodam diuinitus insito illustratur, quo suo munere rite per jungitur. anod si in eum puluis irruat, aut uehemens fumus, uel pituita immigret stitim fordidus fit
ac sanctus,purgandus prius,antequam uidere aut re m. intueri lumen rursius posit. Non secus lumen illud naa cap. ar
turae menti primi hominis inlusum, etsi peccato succe. r. 'II. ζ
dente non penitia extinctum, mirum tamen in modum gium in rere obtenebratum luit. Remansit adhuc est ies qusdam et im natium
imago diuin e sapientie, quam ipsie animis nostris imo prefit ac insculpsit , sed tenuis, qua tamen nullum est,
in rerum natura certius dei uestigium. Certe hoc conσι Et nullam esse rationalem animam quavis peruersam quae tamen ullum rationis usium obtineat in cuius conscientia per hanc naturae legem non loquatur deus, qui eam in cordibus hominum solus inscribit. Fertur quis Roma.adem animus hominis necdum renati, caeca quadam cupiditate,interim tamen cum cogitat Cr ratiocinatur: tum ., quicquid in ea ratiocinatione uerum est,no ei, sed huic
ipsi lumini ueritatis,a quo uel tenuiter pro sui capaci, i : ζ l '
late illustratur,tribuendum est, ac agnoscedus deus qui in mentibu inuisibiliter , sed se obiliter tamen in mentibus homiή hi urie rium operatur. Haec itas nature lex in aethnicis elium Σςx 'ς testitur Cr clamitat, Deum conditorem totius naturae, deum bonum Cy iusbim,deo obediendum,deum inuocandum esse sicut dicit Aphtilus: Qui cum cognouissent oboei EADdeum nimirum per naturae legem no sicut deum glorifcauerunt. Haec item lex facit ut homo naturaliter inη tanta, isectigat uirtutem expetendam esse pre deum. itide sic in ta x iiii
825쪽
IN DE CALOGI M. naturam esse, parentibus de maioribus obtemper Haec quoque fucit iniurias,caedes, uria,' pra, ad ite via,mendacia a his similia, naturali iudicio dist liceare,idq; attestitite conscientia, Sed de hoc satis. P ad legem Iutum seu scriptam ueniamus,prias V cipio quo intelligi posit, cur ea data Cr quae
nust. de fidi, ellis uirtus sit,repetendum est,quod totiesbuperius do. u. M pratia. cuimus. N empe per Iapsium primorum parentum, uiris
p ' P' - liberi arbitrij misere abutentium, legem diuiniti sinsitam dis adeo totam ipsam hominis naturam,cu uia Ru de spiri ribvssuis tam gra iter uitiatam ac corruptam fuisse, M M MVrδ ut per suas uires originali innocentie seu iustitiae repitui nullo modo potuerit. Adeo enim uires iste naturais
Ies per peccatum uitiate sunt,ut liberum arbitrii; amoLλως, si exst inefficax esse ad botiu,ac plane impotes ad praetriu posita standam obedientiam legi dei,initio mentibus humanis' 'Pia s: insculptae uel ob id quod uitiato illo lumine menti hoaminis diuinitus indito titim coeperit, idque necessaria quadam coissequentia in natura hominis herere igno. rantia,dubitatio,di fidentis,odium, π contemptus dei, quae cum lege diuina pugnant,que natura ipsa dimitte
iubet,ut deum ex toto corde,ex tota ala, ex tota mete,
Cr ex omnibus uiribus diligamus,uis soli deo subie. Eli simus de adhereamus. Iam etsi deus homine Iapsum,
Cr peccato plane obrutu,des salute et reparatione sua penitus desterantem ineffabili pietate rursus erexerit, cum promitteret uturum aliqu femen ex muliere quod caput serpentis contereret,hoc est,quod regnum diaboli peccati scilicet et mortis) aboleret ac holem a peccati
826쪽
TYPLI AΥIo. νvinculis eximeret,in qua etiam promisione non dubiu est, omnes pios ab orbe condito suae salutis anchoram sς.de. po*isbe,quin etiam omnes homines in huius promisioanis fdefusuari per eum bene operar ac legem sesctari potuisse,Tamen cum diabolus sua turannide ne dum per uenturi christi potentium destrum hominum
maximam partem alioqui ex innata corruptionis Iube Gmno in malum pronam in omne insuperscelerum genus ruere sicisset,ac mentibus eorum per accumulatus peccatorarum sordes magis ac magis obscuratis hanc promisioonem synsim excusisset actum est,ut paucis admodii sanctis ac pijs hominibus exceptis, qui memoriam eiuse. modi promisionis singulari dei beneficio conseruabant, a .Rε γCr pulia in Abraham de Duuid renouatum agnoscembant,caeteri huius promisionis, π eiuscemodi stirita xlis liberationis ignari, lege naturae male sint abμβ. eum in pro. Quidam enim eo dementiae sunt prol si, ikt det M ζης os . - ,su
negarent. Siquidem hi, quum hominem in tantam min sum legis naseriam per peccatum illud primorum parentum lapsum esse non agnoscerent, nec modum uiderent,quo se e pec ei dum adlecali uinculis extricarent,dc etiam cernerent tempora. DITI''viam steterum impunitalem,caeco plane ac impio iudio
ero prouidentiam dei sustulerunt, desideria tua psi.
ma in uentes ac dicentes in cordibus suis. No est deus quos tamen non dubium est grauem mentis lanienam ex deliclarum conscientia simper circu tulissse, qua tamen
vel sola commonstrantestis intelligere potuissent Ice lerum aliquem ultorem aliquando re. Qui ea uero etsi deum esse naturali iudicio,vicuris cognosissint,nis ta Rotata
827쪽
IN DE A et osuri . - mensicut deum glorifcauerunt,sed superstitionibus Disdit uanos deos opera manuum suarum ac uanos ritus in quibus omnem Ram Mucia constituebant sibi Dor xerunt. nidam denis licet unum deu agnoscerent, cui Cr obedientium deberi censerent,eT quae lex natur ueluti bona funereret sequenda,quae uicisim mala rea i spuenda esse putarent,tamen cum in propius uires σopera, er non in dei uirtutem dc bonitatem resticeret, seipsos misere deceperunt. Nam etsi manus a publicis criminibus abstinerent,dnimum tamen praua concupiascentia imbutum mundare non potuerunt .Hoc enim Joliis dei Cr promisi mediatoris munuου erat. quem isti, uel ignorabant,uel dgnoscere salte non uolebant. Qisis autem magni est, si manus retineantur a scelere cu anis Deus e s mus legi dei,interiori concupiscentia repugnate, nodum consentit s Vbi adhuc uitiosi allectu ex concupiscetia pullulantes,ac persectam erga deu charitate quae ex toato corde, eT ex oῖbus uiribus proficisci debei uitiates reliqui fiunt,qui etsi externit opus peccati no patretur conscientium tamen coram deo in non renouatis accusan bri e re non desinunt. Nam ut Apostilus ait: Non solu digni Qui dic n/ sunt morte,qui ea faciunt, sed Cr qui facientibus conses res Ozi: tiunt,consentiunt autem,qui in similia scelera cum suotientibus omnino reuerent,nisi deum ut ultorem timearent .certe plane aliud est,quempiam uoluntate benefiscisndi benefacere,aliud uero ait maleficiendu sic inest. contra. r. epi nari,ut Er multi faceret quias hoc posset impune per. h. uis, 'in mitti. Nam prosim is in i se intus uoluntate peccat, qnon uolsitate ed timore no peGat,quasses fumus omati,
828쪽
TYPLICATIO. fghi quibus nondum uiuit Christris s oes prorsus quos quot sumus sic nos addi las deprehendimus , ut si nussa sex urgeret cc abesset tum poeitae metus q stes primis,esseis plane liberum nobis facere quiduis, omnino quae
resima unt,ficeremus,praesertim uel impellente tentastione uel prouocante occasione. Genera
Cum ergo naturalis lex per lapsum Ade in homi μ'
num mentiblis in tantu obtenebrata fuisset, ut citra siduciam promisionis uenturi seminisun quo beo edicerentur omnes genies ad iustificandum homine i su non fusceret, Insuper etiam per increscentem homio iram mulitiam propemodum esset obliterata, famin est singulari dei prouidentiaist lex per Mosen data euae im potiri Cy uetin ad direrentiam noue lega per christum Iuta las. uppestatur succederet. Ids tribus potifimum de causis. Primo, ut coherceret homines quadam disciplina,poena Lεὰ itabarum metu i flagitiis deterrens,quod ut ita feret erat ne na coercens cesse, modo societas hi iani generis,aliquo saltem mos ναει. 8' do constire deberet. Nam cum lex naturae ita esset oboscurata,ut etiam manifesti scelera perinde dcct scelera non essent distinxiarentur,sebat ut stupra,incestus,adμι teria, rapinae,caedes, G his similia facinora non tantum impuae admitterentur,sed Cr scelarati febe laudem in. de referre putarent,quare post naturae lege scripta lex, ob id in primis diuina authoritate ac beneflcio lata est,
ut hie externa Cr mani sti scelera comprimerentur. , Timoth.
QMod signiscans Apostolus ait: Lex iusti non est posi- ta , sed iniustis, Cr no subditis,implis,et peccatoribus sce ' is diuinici tiratri et columinati latricidis it matricidis homicidis,
829쪽
fornicariis,masculorum concubitoribus,pla drils, mraducibus Cyperiuris. Hunc usum diuinae Iegis qui ciniis lis est)lex humana est imitata,et eatenus dei donum est. ex lege diuina suam originem trahens, quemadmodumidicampe supra diximus. Secundo Iex diuina tuta est,ut Gedeo. ret peccatum,ut accusaret,terreret urbaret ac colunana non iudi deret conscientiam,quem legis usum lex humana qua
φδ ψ' ' μ' Ditisi externa res icit)ignorat, lex uero diuina sibi μιιό- ' proprium uendicat. Quem legis finem Paulus Irequeter
Ante egem indicat,ut cum ait Roma. iij. Per Iegem agnitio peccati dariora Et iterum, Roma.*J. Peccatum non cognoui, nisi per . legem. Nam concupiscentiam nesciebam,nis lex diceret non concupisies. Non quod ante legem concupiscentu non esset peccatum sed quod utere. Sine Iege inquit. Apostilus peccatu mortuu erat. Ego aut uiuebam sine Iege aliquando. Sed cum uenisset mandatum , reuixit.
Transfigurat enim Apostolus in se hominem,qui qξ anis te legem er sub lege positive. Sthe lege peccatum moratuum est,id est,occultatum,quod uelut mortuum puluintur.Et ego uiuebum sne lege,id est,nullo ex peccato metu terrebar qssia non apparebat peccatum, cum lex non esset. Adueniente autem mandato peccatum reuixit, id ' est,peccatu,quod latebat ante prohibitione notum factusseu apparuit per praeuaricationem. Fuit enim ante Iegem peccatu sed ut Apostolus ait: Non imputabatur inata, reo , redige apud homines,quod lex naturalis propemodu retprie non est abolita. Lex ergo nes peccatu proprie operatur aut
R.es '' inseris,quia iusti et suum est,si quis ea legitime utaturnes peccatu,uel extirpat,uel uiuifcatota tantsi ostedit
830쪽
EXPLICATIO. 3 9 peccatum det: non eo fine ut per peccatum occidat, di tum is
Wr incussos nobis terrores perimat,sed ut unimam hus tu Sc ira ad
massam,quasi de innocentia securam, sa peccati demonyratione reum faciat quo tandem illa intelligens pecei N Qilandat catum sine gratia dei uinci non posse reatus solicitudi*-ieης gii percipiendam gratiam promisi mediatoris conu Sy- tym iavertatur quod uix clariori exemplo quam Deculi indiu re potest. Speculum nobis turpitudinem seu mucu Iam nullum,uel ad fingit,uel inserit,uel udimit,sed tanta ostedit,ut de foeditate nostra quam ipsi nobis adimere non possum s) commoniti ac conturbati,ud eum, qui eiuscemodi deformitati mederi fit, coniugiamus. Sic dei sper legem Hlandit homini infirmitatem suam, eo scili cet fine,ut iam subesbi infirmitatis conscisis ad elim mi storii.isericordiam per sdem confugiens funetur An quam sententiam Paulus dixit. conclusit deus omnessub peccaψto,ut omnium miseereatur. Neque enim quill iam concu Nemo Gm piscent resillare poterit,my adiutus gratia. Nemo noti rate uitium deponit,nisi ope conditoris nήturae. Ne. UM mo incredulitatem,diffidentium, odium, Cr contemptur dei exuit, Nemo cum uoluntatis delectatione boitu ope
ratur,nisi deus Mem,stem Cr charitatem per stiritμm
suum menti prius immittat. Tertio lex data est,ut ius Lin ratisspiscutis per fidem regula At bene uiuendi, in qua cerηnant opera quae deo placent ac imitentur, ut faciant randu bona qμα requirit deum, Cr eatenus praestit sapientiam paris 'Mulis, taliscat cor, illuminat oculos. in quam sententium Duμid ille diuinus Psaltes ait: Lucernvi pedibus eis uerbum tuum , er lumen semitis meis. Nam