장음표시 사용
921쪽
eitur,quae scilicet dei gratia tribuenda fit,non nobis ue e licet da is Iuti ex nobis obueniens. Quin er pontificum Decreta permittunt Dominicis de alijs 'tis siebus, rei alioqui tempore periturae, unde uictos suppeditari positi consuli de intendi. Memadmodum etiam esum caronium in Quadragesima, ac alijs diebus ieiunio de)ltis natis, infirmis de debilibus indulgent, quod legi ne oeefitis non subiaceat, Cr maluis periculum semper uestriat euitandum, Unde liquet eos iniurium ecclesiae Romanae inferre , qui fingunt eὰ cerimonius charitati praefrre,atque adeo foris cerimoniis uim iustifcatiotiri ac salutis tribuere. Curtii ix
EX qi ibus etiam liquet, cur factum sit, ut
desuriatus ille dies,nempe Saturni, Iudaei ut iam detur in lege peculiariter praescriptas, in aliμm, nemure Dominicum immutatus, sit. Nam id initio factum est, ne quis iudaizans putaret nitum illum certum ac dempinatum diem emeris hebdomade diebus quod dilbe attinet sanctiorem esse, aut sabbatum uos, σ non poti nos subbatum ipsum sanctificare ut iam in nos non cum siti
petat id,quo Paulus Galatia increpat dicens: Dies inα Hieronysi. quit obseraatis, er tempora, Cy annos,qui scimuT Om O tines die, nes dies aequales esse,nec per parascenen tantum chrιν
shm crucifighel die dominica resurgeresed semper μη ctiois iusis.ctum resurrectronis esse diem de Femper christum nemfuam Cr sanguinem dure pro mundi vita. Sed proτ'
pter finem iustitutionis diemst shm agimus, qui nimi
ram o est, quo quandoque in unum omnes pariter
922쪽
uenis nus, ut ex cospectu mutuo talitia maior oriatur, utq; dei uerbum audiamus,ac dei opera erga nos exhiri' bitum in memoriam reuocemus,c T sanctis sacramentis Festa magis communicemus,breuiter ut deo toti uacemus. Estque ia
et iet necessarium non tam propter stirituales in ecclesia qui continuum sabbatum agunt,quemadmodum statim diceamus ped ob infirmiores,qui magis feculo uacant qdeo,
nec postivit,imo nolunt toto in ecclesia ui suae tempoare congregari, T ante humanos achis deo orationsi suurum hyrre sacriscium. Secundo dies septimus in omuum mutatus est, ut cerimonia nostra dis ensationi ope. Deiis bis Oo rum christi re1hondeat. Deus enim quodimodo bis coadi μηλμηψμ munduvi cr in hoc hominem,imo nitidum propityhominem, Primum enim creauit,quod non erat utique
per filium,dein per eundem incarnatum restituit quo perierat. Ibi requieui se dicitur ab opere condendi. Hic chris his ab operibus distensitionis requiescens,du propore requiescit in sepulchro uelut abrogat Iudaicusababatismum. umque oellaui diei diluculo resurgit immortalis Obbatum euangelicum quod apostolica scripturat Ad H, i ge appellat) nobis commendauit,eoque is dies dominia cur iit dicitur,de quo canit ecclesia: Hic dies quem jcit ne onu,' dominus. I laque ps christi resurrectionem sabbatumo min xi Iu laicii deinceps celebrari defit quod chris his eo die insepulchro requiescens rei sa indicare,antea requiem quidem mortuorum jugsesed non glorificatam,veru re sArrectione sua aperte declarabat iam aditum factim se, ad requiem sempiternam, nunquam finienda qμα die dominico recolimus. insin σ animae omninin san
923쪽
EXPLICATIO. 4 ci clorum d ite resurrectionem corporis in requie quidem sunt,sed non in ea sunt a mone,qua receptis rursum corporibus perpetua a corporis er animi quiete Cr ima mortalitate perstuentur. In cuius μturae glorios inoe quietis certonium testimonium chri his primitis ex xin
dormientibus,ex mortuis resurgens am non moritur,
sed ad dexteravi dei patris omnipotenti βος solicitudi n. - ου
ne,uniuersa gubernans immortalιs sedet. Dies ergo do, minicus ex resurrectione dominica declaratus est,et ex
ista coepit habere Diuitatem buum , 'timpit christi Audisti. abitionem ab ipsis Apostolis institutus. Onod Iohannes in ApocabG testitur,cum ait: Ego Iohanites sui in stivitu in dominica die. AD LET quam ii is ea sit diei dominici institutio, pertiη D. sint, cinneatque istius pia Cy christiana obseruatio dict.ruxi hoc praeceptumi non tamen putandum est solum hoc iuberi,ut tantu hic dies sunmticetur,sed accipi debet praeceptum de omnibus diebus iras hebdomade, communi
ecclesiae consenseu receptis. Nam cum deus omnino ueinlit,ut aliquo saltem tempore ab omnibus operibus fers Arulibus abstineamus, Cr ipsi soli vacemus, is certe dies nos dies satis abbati putandus est,quem ad hoc ecclesia communi con h- senseu destinauit,nec ustus est,qui sit in ueteribus Cy Iu tinis Cy Graecis scriptoribus uel mediocriter uersatus qui ignoret praeter dies dominicos ab ipsis strine Apo. klorum temporibus in ecclesia celebres etiam plurio mos alios suisse dies ad recolendum mirabilia dei opera in uirgine matre ii sanctis Apostilis et muroribus exohibita. Et cμr hoc no liceat eccloae in natalibus naru
924쪽
brum,qui cum c hristo de hostibus triumphantes inagnant, quod licuit synagogae, in dedicandis diebus, ob quastiam insignes uictoria dei ope per uiros aut muralieres illustres, ueluti Heskr, Iudith, Iudam Machaa
e pii P'fida a P X praedictis satis percipi potest, quaena sit huiu I. ' g , praecepti uis siquide haec partimside partim diis
monem res icit. Nam quit hoc praeceptu ad externit sabbatum secundu proprium sensium uerborum accomodautur,constit in primis ipsum hemire ad exercenda fideer charitate erga deum,cum iubet ut tempus decernuatur,quo homo totus uacet operibus latriae hoc est, quo oret ardentius σ copiosius,quo de reformandis suis et suorum moribus cogitet,quo se fuanis fumisium ad audiendum dei uerbum,deums super omnia Iaudanta, inocitet ac pruouocet. Atq; adeo totum diem non adfatis Ad Memo tionem corporis,sed ad recreationem spiritus Cy menstis conferat. Spe tit etiam ad dilectionem seu humaniis tem erga proximum exhibendam,quod hic doceamur debere nos non nostrae tantum salutifd CT eoru quino biscum uersintur consulere,ut CT ferui nostri, ancille, si , er domestici omnes,quin aduenae quoq; qui morat Itur intra portas nostras,hoc Hi omnes qui nobiscum haribitant in eadem urbe uel uicoserui uel ciues, Huens uel negotiatores,ab omni opere cessent. Nulli enim coohabitanti permittitur sabbati dissolutio,imo π iumenota ipsa interquiescere debent, Haec enim charitus expostulat,tiec hanc causam disimulat lex, cum addit. Dei
925쪽
rudinis memoria exemplum esset bremanitatis erga proaximum. Qihod autem additur de boue Cy asino huc reis Dicit,quo longius submoueamur ab inhumanitate erga λῖes, cum iubeamur, Cy iumet is parcere. Siquide incla inentia in haec qnae et nobis seruiunt ilimenta gradus est ab inclementiam erga nobis ubiems holes. Nec paludus Paulu Apostilu,cu diceret: Nunquid de bobus cura est deo sentire deo nulla cura esse bou,cti er in Euangei Ghlii otio dominus tesistur,ne passerculsi quide,sine illo cadeis Matutaqve in terrased Apostilus praecipuam dei cura a bobus
in homines transfert,quemadmodu enim iumeta creauit propter hominem,ita Cr curat illa in hois utilitatem. ''
VTitur autem deus in hoc praecepto stredo impeaerundi uerbo,nempe N emento, in quo nossegnes Moner
Cy oficitates ad ea quae praeceptu is hid requirit, excitat. q turdi fimus ad uacadusanis exerciths,qsegnes ad audienda uerbii dei, qs no uidet me torpore ut diis animis nostris e ceret praeceptu oculis ingerit,quo sedulo nos interpellat dices. Memeto, ut die sabbati functistisces. mo etia no tantu de otio diei, sed de sanctificatioequos differte praecipit. QIdobregraui inre errat,et neoqμήq a hoc pisceptu seruant,quisabbatis ita tantu quie ' '''scut,ut eos dies uel somno. uel fabulae, uel inertiae dent, non praestantes hoc cuius gratia praeceptum est proditu. Sanct cari enim iubet dominus diem sabbati. . Sanctis Saneliae care autem est,diem sanctis operibus transigere,in usus sanctos collocare,nec ullis deo indignis actioibus prophanare,qd'Ut huius praeceptipraecipui . Na quod interdu
926쪽
IN. DEcALOGUML bor st etiam a struitibus seu externis Cr prophanis laboribus abstinere nos iubet Deus,id facit,non ut laborem, uelgii uitiosium damnet,qui perse bonus est,aut iners otium commendet,quod malum estsed ut quod per se bona est, aliquo saltem tempore ei cedat,quod est optimum, et caius gratia praecipue conditus est homo, uidelicet ut coagnoscat,ueneretur,colat,ameis deum super omnia. NaLabor eκ- es in medijs etiam laboribus deus er coli debeat crgi ζ riz posit,uix tamen homo,ut par est,animum in deum ata a coluepim tollere poterit, nisi ab his laboribus uacet, qui er tem '' Α '' m absumunt ex animum alio, q ad solum dei bonit
tem contemplandam, uocant, Cy a conuentu ecclesias i. Sin diebus co retrahunt,propterea dictum est: Sex diebus operabeis QPς ας ιβ- τα Gr facies omnia opera tua,hoc est,non torpebis iner . t totis,sed labore manuum tuarum,non tantum tue,sed
σ proximi nec itate consules. Septimo autem die subbatum domini dei tui est,id est septimum diem domino deo tuo solo separabis ac dedicabis, ut tum caeteris neoEkij hum g hoc ομres,quod optimum est, nempe ut deo soli sabbaiuli ' in uaces. Et uel hinc est uidere hunc legem,quod ad extero Tu numsabbatum attinet,potifimum infirmis datam esse, quo uel per externum otium certo tepore indictum,dio scerent,non tantum corpus, sed cr animum habere a tumultuosis cupiditatibus striatum uidelicet ab odio, ab ira,ab ambitione, a libidine caeteriss carnis assectibus.
ut pridi Vbiungitur autem cτ causa praecepti,cum dicitur: sex enim diebuου fecit dominus coelum cri terram, cr mare, er omnia quae in eis sunt, CT requieuit die seoptimo idcirco benedixit dominos diei subbati et sanctis
927쪽
EXPLIcATIO. 4osscduit illum,perinde atque si diceret. Idcirco diem subbati sanctificabis,quod deus illo die ab omni ope suo requieuerit,quodq; eidem diei bened. xerit,quod illusanoctificarit,hoc hi segregarit et in hoc ordinarit, ut tum hipsi deo creatori soli uacares. N on putabis autem scri taepturum sibi si contrariam esse,quod hic dicat deum se. Deu erra optem diebus uniuersam creationem perscisse,alibi uero vix φ si μὴ legas unum diem tantum,in quo uniuersa mundana conditio sit creata. Num qui in Genesi per dies singulos co G ς ditu omnia retulit, qualiter etiam simul omnia una die creatasubiunxit ni i ut liquido ostenderet,quod creatura omnis simul persubstantiam extitit sed non simul ps eciem procesit. R eru quippe origo seu materia simul creata, sed simul species formata non est, Cr quod fisinuI extitit perseubstatium materiae,non simul apparuit persubstantiam formae. ciet enim simul fa cta,coelum terra dicuntur,fimuistiritualia er corporalia , simul: es. Σαquicquid de coelo oritur, simul quicquid de terra producitur,indicatur, Scriptum est enim: Qui uiuit in aeteris August. num,creauit omnia simul. Deinde ,cum audis deum requievisse die septima ab uniuerso opere suo,non inrua P0 Ηψψ δ
gissaberis deum post mundi fabricam, opera sex dierum 'U' absolutam ,quas fatigatum ac lassum, otio indulsisse, quid enim stultius de deo cogitari positis qui solo uerbo
ac nutu absque omni labore ac taedio codidit uniuersa. Sed tota scriptura Genseos indistica, illud uoluit Iuo Au de dios meminisse,quod hic mundus a deo conditus sit, novi in his quae huius mundi fiunt,conquiesceremus,sed ut i his qui conditu sunt, agnoscentes conditorem, ad Ee e
928쪽
illius exemplum requiesceremus ab amore rerum vis bilium,ac per fidem uites innocentiam quae uera antinini pax est ad aeternam illam requiem properaremlls. Namsi omnia condita sunt propter hominem,homo uero propter deum contemplandum Cr amandum. Deus
autem tellatur se ab omni opere suo requievisse, ominnino caecus est qui non uidet hoc ipso deum itidicare uoluisse , ut Cr ipsie homo conquiescat ab his quae huius mundi sunt, utque requiescat in solo deo. Atque hic agnoscendus est usitatus ille scripturae tropus, quo eo operibus dei loquens uerba ad captum nostrum accomahium hostia mQDOc degni plerumque sic a ectum describit, qudis accomodat. liter homines uel allecti sunt, uel deus eos affici uelit. Quemadmodum enim homines post opus aliquot egreagie absolutum cui nihil noui lingunt, sed quod Doctum est, conferuunt ab opere suo requievisse dicuriis tur . Sic deus requievisse dicitur ab omni opere suo, non quasi fatigatus ab opere, sed quod deinceps nihil
Deus usque noui operis crearit. Interim tamen a rerum conditari m040 0pς rum conseruatione propagine,reparatione Er g bernatione,riunquam desiislans. In quambententiam accipienodum est,quod chri his Iohannis. 3.ait: Pater meus i modo operatur Cr ego operor. One de principali sententia huius praecepti disti, buffcerint. Erum ci in christus uenerit, non ut soluat Ierigem , sed ut adimpleat, hoc est, ut doceat Crfaciat, non tantum quae inchoant hominem,qualia exinternus legis cortex requirere tantum uidetur , sed etia
ea,quae hominem perficiunt. Idcirco Apostili domini
929쪽
aliique uiri apostilici hoc praeceptum quod ad pedicte
Christianos Cy uere pios attinet latius etiam se porrigere conteritisunt, atque adeo hoc praeceptum sanctis . ac piis hominibus totum in licum esse uolunt, Q no Pilt MN p dcus significet populum suum iuge sabbatum celebrare mysticuni oportere, hoc est requiem infernam, quum certe itulis iure vhuili externi labores in uerae pys interturbare unquam rositat. Sic Apostilus Paulus testitur ludos, qui u b bus prioribus annuntiatum est de sabbato ion introisisse in requiem propter incredulitatem. Proindeque deum iterum terminasse diem quendam in David dia Palo cendo: Hodie si uocem eius dudieritis, nolite obdua
Tare corda uni a. Num c uisubqcit si eis lesus reis quiem praestitisset, nunquam de alia loqueretur posthac die, ut consequens sit relinqui subbati muni populo dei. Qui enim est ingressus in requiem eius, etiam 1 reipse requieuit ab operibus suis, sicut Cy a suis deus, quamobrem etiam jubinde iubet Apostilas , ut juineomus p singulos dies, donec hodie cognominatur ingreindi in illum requiem, quae est iugis Cy perpetuus subobatismus. Quem etsi putres ueteris legis ac propheta Aug. i Gessis
haud obsture indicauerint, ueluti eum David dii: va. T ':
cate G uidete, quoniam ego sum deus. Et iterum: De tu PM lectare in domino, Cy dubit tibi petitiones cordis tui. Psa ς
mes docuit, Cr tota uita celebrari iusit, Qui in hoc posuiu in
cotishlit,ut ne nos quidpiam tanquam ex nobis, huma. 9z: μ' nos alsectus sequuti operemurm assentiendo patiamur spiritum dei in nobis operari,quieti scilicet, Cr a u. - Eee ii
930쪽
SphItus dei in nobis hi Latia operat
Galati e Christianus ossius quae
postidet re nutiare de ιhet, Se quo modo
Psali ει Manius Matth. sSingulis sua
IN DEcALOGUM.quid in nobis loquatur dominus deus. Operatur autem in nobis spiritus dei bifariam . in primis mortiscundo carnem. Deinde uiuifcundo stirisum. Itaque ad hunc subbati nium pertinet, ut sedulo ac per totum uitant
carnem mortisces, omnesque affectus Cr concupiscenotias eius in christo cruci constas, ac penitus enecare satagus, donec tandem hoc mortale totum absorbeatur. Nam quo magis carnem mortificaueris, tanto magis
sabbatum sanctificaueris, CT requiem animi pleniorem adipisceris, quod caro quamdiu in totum mortiscata non sutrit,rebessionem aduersus stiritum moliatur. stidem hoc sabbatismo qui proprie Chrsianorum est) exigitur, ut renuntiemus saltem animo omnibra quae posiidemus, hoc esst, ut rebus su temporarijs, quamuis affluant, cor non apponamus, sed ut thesauis rum nostrum in coesis repositum esse agnoscamus, ut
mentem a rebus externis intro reuocemus, ut amori
dei omnia postponamus, atque adeo ut perdamus aniviniam nostrum propter deum π christum eius,hoc est, ut ne quidem hanc uitam deo chariore habeamus. Praeώterea ut crucem nostrum in humeros tollamus, Cr christi in sequamur,hoc est ut quaecunque aduersa nobis iis latu fuerint exemplo christi patienter stramus, ab onmni uindictae cupiditate, seu animi amarulentia penitus alieni. Revera enim tolerantia ac patientia omnis adversitatis, requies spiritus est, de qua christus dixit: In mundo praefurum habebitis, in me uero pacem. Et alibi: In patietia uestra posidebitis anima3 uestras. Ad hunc ergo modum sanct cmiis sabbatμm,Pgri μζhς