장음표시 사용
961쪽
EXPLIcATIO. 4r gnulius tu nobis nihil charius se debet, quartum paretes respicit,quibus secundum deum bonos Cy gratituaed debetur,ueluti iis,qui dei uice qκodammodo finguntur. Qq e merito sequentia praecepta,que ad priuatam proximi dilemonemstectant,praecedunt. Nam quando animus se recte habet erga deum, Cr eos qui dei Ioco sunt,fieri uix potest,quin caetera quoque quae proximo
debemus facile sequantur. contra uero dubium no est Ad omne eum qui nes deum,neque parentes reueretur, facιlime instructus, ucommittere in proximum, ut merito quis priorum praeceptornm transiresionem,ueluti radicem quandam cae reuerexterorum flagitiorunt, atq; adeo omnium malorum Use putauerit. Qui enim fierι potest,ut no irruat in omnia
flagitM,qui desierius adeo, G sub domini maledictione
quam praecedentium mandatorum praeuaricatio irroingat)positus,satane mancipiu ellectus ζt. Iam cum post deum Cr parentes iubeamur diligere pximos sicut nos ipsos apti fimesane inter ea mandatu q proximi lacti pti M. ne prohibent,primum illud est,quod ad proximi uita de R r corpus pertinet,quae post io cuis charisima est. mi respicit VT aut hoc praeceptum cit duobus sequetibus inaetelligas,no est necesse interpretatione remolius petere. Nod chris his ipse apud Matth. ca.6. ea dilucide admodιι enarret ac exponat. Vbi etiam duo inter cae Cims .
tera chris*ιm docere uides, Primu Iege esse stirituale, '' 'fqμα no solo externo opere,sed stiritu magis cr affectu P*μ-h sit adimpleda. Secundo,docet christus praecepta imnegativa e regione affirmat ilia requirere, qd' posita in
sugulis ex ipsius christi uerbisset muni ius, Nam
962쪽
IM DE CALOGUM. ut ab enarratione istius praecepti incipiamus,si uerbo.
rum cortice tantu intuearis,uidetur hoc praecepto tunatum retusum ludaeorum crassum malitia,qua in homici Matris ' dio committendo adhibebant. At christus declarat non sufficere,ut huic praecepto satisfacias,continere mansi a caede, nisi etiam contineas animum ab omnibus affectiabus qui huc tedunt,cu dii: Audistis,quia dictum est an, liquH, Non occides,qui autem occiderit reu3 erit iudicio. Ego aut dico uobis,quia omnis qui irascitur statri h suo reus erit iudicio: qui autem dixerit statri suo OchAreus erit conssilio: qui aute dixerιt fatue, reus erit' gehennae ignis. Primus enim gradus ad ladendu est ira in animo concepta,quae nihil aliud est,q dolor flagi
Da. tans uindιmm. ProximuK ira irrumpens in uoce indiis G ides in gliatioriis quam diis appellat Racha. Tertius est do istaedendo lor irrumpens in manses hi in conuitiu,ut cu dicimus, faIndignati, tue. Plane ergo christus doce non tantu homicida esse ni V deum, qui uita proximo eripuit,sed er oem ilium Convicium. qui proximum odit,hoc est,qui male ussit,idines ira manimo caelaverit, Cy necdu in ullam indignationis uoce proruperit. Accipe tamen christi sermonem de ea ira,sT ' qui Ddendi issectum colunctum habet, alioqui irasciα
mone sibi i mur a liti,quibus bene uolumus,non ut damus, sed 30HN,i ut corrigamus Cy odimus in hoῖe, no quod licit deus,
Pucris sed qdscit ipsie .lis telo iustitia fine peccato. In quasniam Psaltes dixit: Irascimini et nolite peccare. Et alibi: iniquos odio habui. Illud ergo intuendu est, quid sit irasci,indignari, Cr conuitiu in irre statri suo, quonianon statri irascitur,qui peccato statris irascitur,quod
963쪽
EXPLICATIO. 627nb prohibet christussed qui sine causa irascitur, is no Sitnecat peccatosed fratri irascitu quod christi s uetat. in his p ' μ' ergo sententi s)ubaudiendum est sine causa aut si mauis uindicandi 'idio . N am alioqui e T Paulus in hoc Siri. Ostia
praeceptum impegisset,in pontificis iussu palma percusis Ad ssus aiebat, Percutiat te dsis,paries dealbatae. Et cu G dis Iutas stultos uocat,non enim id dicit Pauluη sine cavo. -
Ircit item id ci summa mansuetudιne citra uua perlura Au u. de
bati animi indignatione,quod utrobiq; satis ex sequen rtibus constat. Nam ut idic testiretur immota culis disset animi tranquillitate G quod nihil iratus dixis.set,insultantibus sibi ludaeis ac dicentibus, principis ais cerdotu maledicis restondit: Nes tui fratres,quia princeps est sacerdotu, N emo enim perturbatioris animi in huc modii tam cito restondisset. Hic uero nempe ad Galatas scribens ne id quod stultos eos uocaret,contumein tilia causa sicisse uidetur, eos etiam sta tres nominat. . Utrobis ergo Paulus iustim causum habebat, quod qdiceret tuendae ueri tutisgratia cui Anunius impie maledicebat indignus sacerdotum principatu deinde etiacorrigedi studio diceret. Docet ita christiis uim huius Vis huius praecepti hoc postulare, ut oem deponamus allectum in 'ses, proximi lasone procliuem. Forro quum, iram proh iubet:qui primus gradus est quo a missuetudine Cy miti. Ira. tale deflectimus,multo magis odium prohibuisse uidebi Qq μμ tur,quae est ira inueterata. Na β irasci non est fas Irdotri sine causa multo minus fas est,animo tenere aliqd, ut in odiu indignatio couertatur. Ad quod pertinet, qd' sibi Paulus ait: No occidat sol super iracundia uestram. Et inuidi
964쪽
IN DE CALOGUM. eum utras peior sit inuidia , quae alienam felicitatem,
suam interpretatur iniuriam. Quis dubitat inelita ira magis etiam inuidiam uetitam esses Nec mirum, Cr irascentem, π indignantem Cy conuitium in erente in hoe preceptum impingere. Sunt enim huiusmodi praecepta secunde tabulae pertinentia ad doctrinam de dilectione
proximi,quae sold in omnibus huiusmodi mundatu porit imum quaeritur,quam si habeas quomodo fratri irasceri,s At hec si exciderit animo uel sola ira subintrante qua fratri male uelis,quis non uidet te potioris huα ius mandati partis,iam coram deo faciti m esse trustresosorems Etsi enim manum non admoue.ci iam mente pecα capi. Porro, qui fratre suum ratione ac prudentia priouate,sciis ut a nulla disterat bula,quo immunis e)t area tu huius praeceptisquod ut caetera,charitalem proxiConuitium. mi requirit. Etenim qui schominatis er columelijs peris
sequitur,charitatem destruit, qua destrum simul oes
tolluntur uirtutes,sicut omnes conseruuntur ea salssa. Damnatur igitur hic in uniuersum cor erga fratre male Hectum, a priuatae uindibiae cupiditas.
ATq; hinc liquet hoc praeceptu non pertinere ad
magistratus,qui publica iudicia exercent, Crlegitimis poenis sontes afficiunt,non enim ipsi sunt, qui occidunt,sed lex dei strii. Iubens unum membrum tolli ob totius corporis incolumitatem, non enim iudex suo nomine,sed dei uindicat. Nec frustra gladii; portat, i iii dex i ira ei qui male agit,quin magistratus ammaduertedo in sontes qproxime deu restri, unde et dij uocatur iudices,tantu abest,ut occidedo delinqua,qui nicti occi
Damnaε eoranale affectu erga fratrem Hoc praecopia no pertinet ad magustratus Roma.23
965쪽
EXPLICATIO. 428 Brint,delinquerent, quod mundatu habeant exercendi uindi lam iuxta lege, q non humanu,sed diu in pQti Τ, ZI, Ahoe est diuinitus ordinatu ex manda est. Sic Moses dum legem. quo nihil clementim luit percusit, CT sacerdos Phi. nees percusit, Cr cessauit quasi alio . Legitur ex He, l'lias multos morte uilicisse, G propria manu, Cr igne Pisinos diuinitus impetrato nimiru diuinitus iussus no desdeis ' η εὶ rio uindicte sed amore correctionis, De quo Heliacum ex Ium discipuli duo fuggererent,comemorantes,quid ab eo factum jit,ut et ipsis duret potestitem petendi de coelo ignem ad consumendu eos qui sibi hostilium non praeberent, reprehendi in eis diis non exemptu propheotae sancti,sed ignorantia uindicandi,quae adhuc erat in Tudibus. Verti quoniam deus temeraria sanguinis effuα fouem magnopere odit. Nunq enim iiqn occurrit inueteri teltimento sanguinis prohibitio, quod Cy mistorio prohibiti esus sanguinis fatis demonstratu est om ssi, Ariolinino uidendum est magistratui, ut in negotijs ubi defuit in prohibisgi isse μηdendo disceptatur, circustem considerateque '' 'μ in agat. Quod faciet,si Cy rite Cy reth iudicare institue--fesh
quod iustu est, exequaris. Rebla iudicat, q ex legis prae Recte scripto tanq mim kr det,etelo iustitiae malefctu punit.
Na quι corrupte iudicat,aut legibus ad priuatim odiucommodum ue abutitur,seu ex cupiditate,alioue quocunq; malo at rcis,aut cum acceptione personarum tuo dicat,aut maiorem poenamq lex infligit studex bomi acidium patrat etiam si nocens morte dignus sit.
rit, Rite iudicat, cum iuris ordine seruato sententiam prostri,quod in Deuter .praecipitur cum dicitur: Ius h
966쪽
hellu gelere. deceat ac optandum sit,ut omnes sic a belliis abhorreant,qgacti sit parricidium illic occidere,quando omanis christianus christuno germanus est, tamen curimali maiori semper numero sint,qui non tantum ad pia sectionem christianismi non accedunt sed ne nome qui dem christiani hominis sibi iure uendicant,quis no viis det necesse esse, ut sint Cr in ecclesii a magi ratus, qui uim ui repellant f Oui latrocinia Crseditiones armis Cy bello compescant, ne respublicae Cr uita communis disipentur' Sed uiderint principes,ut non aliter bellta, tu' er legitime suscipiant σgerunt. Ius, aute tum Quando hel demum suscipitur,clιm non uoluntarie,sed coacte, tum ζώως ψω demum quit nulla alia stes est pacis ac ii titia tuendae,no priuata sed publica authoritate,boc est,permi susu premi magistratus qui nobis caesar est initur. Deia' inde, cum non aliter ii ex tulti causa indicitur, ueluti sunt pacis er tranquilitatis publicae tuitio,patri e, deis Recte sintestisio, er in primis beditionis copresio. Recte uero geritur,non aliter,q si eode quo dixinisue asem,idq; tuostis coditionibus geratur. Si quide scriptura docet, Noante in bellum descendendi ,nisi hostibus pax Urratur, ais illi pace dare nolint deinde ne p p minus malum peius c5mittatur,ut insontibus parcatur ut imbelites agricola protegantur,ut fides etiam hosti seruetur. Denis ut sola pax qratur qua parta deinceps Ois belli strepια David puὸ tus omnino cesset. Ad hunc modii Dauid aliosq; uirosi P0 pios ac sanestis pugnasse lepimus. A tque ut unu aut alio
rum exemplum bellι iure suscepti ac rectrae ii aspra
967쪽
EπPLICATIO. 429mus. cum Absolon seditionem mouisset,ae patre David y regno expulisset, nec itas bellum uafit,descendit Ioab
parua manu contra ingente exercitu Abbolon, comittio tur praelium,uincit Ioab. At stitim cu exercitus terga Mimas
uertisset,loab qui poterat insiquendo omne seditio uinabrael ad unu interemisse etinet exercitu suu ne perseo quatur Israel fugiente ,uoles parcere mi lilii ditii. Qi id Misi, obuero David,nunquid post caedem misit ad occidendum saeeos,qui filo suo in hac'stione fauerunt qui in bello coirabe gesti fuerunt duces,tribuni π centurioness Neu Amasias. liqua, Onia Cr Amasiae , qui seditissum exercitum duxerat dixisse legitur: Nonne os meum et caro mea esshaec faciat deus π addat si non magis kr militiae Aeris . coram me. itidem cum non multo post, Siba uir Belial id νὴ factionem finite concitasset ac tuba cecinisset. Non est nobis pars in David tres haereditas in filio lsai, π iam cum coluratis in Abelum uenisset, Ioab cu exercitu seocutus, ut expugnaret Abela,interpellatus p mulierem, cur praecipitaret haereditate dui Restodit: AUt hoc. Absit hoc. Tradite mihi soliι Siba, ut leuauit manu siua cotra rege, QRod cu factu esset,et proiecti; per muru abscissum caput uidisset Ioab,no depre lutus est seditiosana urbe nuda spolia retulit,sed abscisso capite authorti motae sedition is colentus,receptui cecinuit ac abhi. caelesaeum principes qui eis scemodi excpla noldseqsi titur, i e s Iuti qui non necesi tale adu fit,neq; reipub.sed stridio Dbsura in prui priuatos ab ectus bellum suscipiunt aut non legitime ge* f di. runt,uel sidem fallunt tot homicidia committunt, quot Gnxur. homines in eo bello uel pereun uel ud famem adlisu
968쪽
Quaestio. Dilutio. An Chrissia
noliceat Vim Ut ropellere Plurima re quiruntur ut liceat occidere Inuascre.
I N DE CAL GVM tur. Adde,quisquis uel odio,veIste praede currit ad bellan etiam ct neminem occidat,corum deo tamen homicida ejt,non enim uoluntas ab uitsd uoluntati defuit oc. casio. Iohannes ille Baptist. militibus Ieges praescripsi, nec dubium talem quam si praeuaricentur, maximi criis minis rei ferent. Neminem inquit)concutiatis, nemini
calumnia in frutis sed contenti est te stipendiis uestris qmerito pricipes suis militibus sedulo inculcada curaret. V Ertiint etiam quidam in quaepionem, num lex
ciuilis, quae homini priuato uim ui repellere coacedit pugnet cum Euangelios Nos putam s non pugna. re sed licere capitis periculum intentantis exitio depelis Iere,fi tamen certa mors intenditur, nec est aliud effuαgium, Nam cum eo casu certo quodum ordine et modo, quem lex praescribit magistratus uim ui depellere concrdat uidebitur inuadens,hoc ordine Cr modo occisus magis ipsius magistratus,quam priuata authoritale occiissus. Verum,quum plurima sint quae ad obstruandu hue ordinem Cr modum requiruntur ueluti inter alia ac pol imum, ut omnis affictus udendi in uasorem penitus absit, tu in autem uilectus non facile in constictu retineatur idcirco nos homini crbistiano sua herimus, ut in ea angustia ante omnia dei duxilium imploret, quod saepe propinquius est,qudiri credimus,quando legimus G draconem,eius cuius olim si erat alumnus clamore excitavitum accurrisse, σ a latronibus liberalbe, quod si interarim deo uictum non fit inuoso praeseps adstrre prae sidium
malitis occidi quam occidere certe existimamus taα
tem chrhliani hominis oscio; elum, nimirum Chria
969쪽
EXPLICATIO. 43opi domini fui exemplum secutu esse . inuauis interim sescus facientem,ordines Cy modo legitimo se defindente nis lollirius non damnemuS. Neq;. n. Euangelium tollit ius naturus te,nec legis naturalιs ordinatione,sed tantum frinat asstellus ac animum que christus uult ab omnis uindictae cupiditate longe aliensimum esse. Aeterit,ut unde digresi sumus ,reuertamur ou 39 cet ut diximus christiis hoc praeceptum, non Hoc prae tantu omne uindictae cupiditate prohibere sed Cr ut ne, satiuu sit,e regione tamen affirmativa requirere, mula virtutes. tasq; ac eximiis uirtutes, atq; adeo ipffimos stultus Maretaeo. 1 iratus includere ac requirere, Inprimis. n. requirit humanitatem ac mactuetudine,quae uirtus proprie opponis tur irae ac rixis,odio quos rancori Cr inuidia. Secun do, concordiae studium postulat ut in omni negotio proaponamus,redire cum proxime in gratium,quod christiis indicat,cum inquit: Si obferus munus tuum ad altare, et ibi recordatus jueris quod frater tuus habet aliquid adis uersum te relinque ibi munus tuu ante altare, Cr uade prius reconciliare statri tuo, Cr tunc ueniens hyres munus tuu . Tu uero intellige pergendu non quidem pedibus corporti,sed animi motibu3. Absurdii est.η .crςdς φ aiistis d. sis A absens fit, Cr trans mare costitutus qui reconciliano dili in. mole dus Aerit, G tale aliquid ueniat in mente christis prα thile, i, cepisse talister ante altare munus relinquendum, donec u in post terras Cy maria pererrat rediens osteras deo. Spiri' fialiter ergo christi uerbum intelligendum qi, ut sciliacet te humili asotu prosternas fratri, ad quem reconuciliadu satis prexeriss ad eu chara cogitatιoe cucurre
970쪽
IN DE CALOGV Μris,at: ita elium,f procns fit, poteris eum non seruis
Iulo animo lenire ac ingratia reuocare,uenia post Iunis
do si hoc prius cor arm deo Irceris,pergens ad eum, non mi pigro motu corpori, sed celerrimo Rilemonis assti, quod ubi si erit tum inde ueniens,id est intentione reo
uocians ad id s&od asere coeperas,cfres munus tuu,nimirum preces ac alia spiritualia sacrificia,quae non a Paris studiu cipit deus,nisi a cordibus charitate proximi imbutis. tale' ' Tertio,inonet Christis hoc praecepto cotineri etiam id, quod Paulus docet,ut pace cum omnibus hominibus cunni in nobis est)habeamus,cum dii: Es, consenties aduersario tuo cito,cum es cu eo in uia, ne forte tradat te odaersarius tuim iudici, CT iudex trudat te mini ro, Cr in carcem mittaris. Et hucseddit,quod Christus beatos pronuntiat pacificos,qui ' di ni nobolum inter dIios
di identes sarcire concordiam. uerum elia ultro inuitum, m. re ad pacem, a quibus bunt clyn siti marto Cy toleravi' βψι tibia i nobis exipit christiis ut hanc lege adimpleamus, ut cilicet no solii cupiamus habere pace cu omnibus hoo inini,'s, ed etiam ne detrectanti pace pro malo mulum Mius , reddamu3, Vm inquit: Ego aute dico uobis,non resiste, re melosed si quis te percus erit in dexteram maxillam tuum praebe illi Cy altera. id quod Cr Paulus alijs licet
Roma.3x uerbis exprepit. Non reddentes inquit malu pro malo. Paritia. Quinto patientium etia postulat,qua non tantum malos toleramus hil etiam patimur eos abuti nostra toleratia, parati adhuc magis damni ab eis accipere quam iniuriure1rrre quod Christi s fgniscuuit cum inquit: Ei ei qui