장음표시 사용
291쪽
LEVI, orrilae significari Quod simili fit uerisimila Python aut incantationis genus sit, quae sint phy thonissae mulieres non abre uisum est, si ex libro qui apud hebraeos sepher hicarim in scribitur, idest liber
articulorum , demonstremus ubi author de hac re sic scribit. Citate iam ea quae super hac re scribit rabi Moses qui hoc vaticinium fieri solitum dicit per uirum de naulierem. Adeunt enim ad cadauer alictinis nuper defuncti alter ad pedes eius , alter ad caput stat tenentq; turibulus recitatq; uoces magicas incensant antes inag nullier conficit animam defuncti. Vir auten pcrcunctatur. Defunctus de his quae proxime impendent, eos certiores reddit. Sicut inquit in
libris Regum legitur Sed ego existimo rabi Mosem sicut in multis eum reperi imperitissimum tamendacissimum talia hac re esse illusupra dici possit mendacem Sed aliud puto fuisse incantationis genus pythone . erioremq; esse censeo, sanctorum patrum graecorum opinionem. Nam cadauer Samuelis adudum erat sepulchro condiatum ideo non potuit a muliere circusisti. Iesus autem Christus generis humani vindex, fecit ut haec feliciter ignoraremum tiare stultitia est, ea diligentius inquirere . dicemus in libris Regum de susci
HARIClos. Ferunt hebrari hos appellari iddehonim, ab ave quae uocetur iaduha, quam dicunt esse Ungen siue motacilla, de qua Theocriti pharmaceuitia meminit qua in incantati onibus utebatur.Huiusq; genetis superstitiosos uocari hoc loco iddhonim. qqfacile hiec ignorantur deo melius est, uertere genera, i specieS.
et exprobretis ei. n rara hoc est Ne affligatis eum, ne laedatis, sicut, Septuaginta ob A ees, . idest ne atteratis, siue affligatis eum. CAP. XX. IOUIS Dormierit cum nuru . Omnibus his locis, dor- mire, pro eo quod cst coire ponitur, de qua re alibi dictum est. Nurum quod appellant Septuaginta hic quemadmodum in Genesi fecerunt, obsta idest sponsam uertentes ta uicatim sinet, ii ou. quod nescio an recte factum sit. Ruo uel grandi, uel obtorto naso. Harcomnia genes ra ab ipso interprete ficta sunt, cuneq; in contextu hebraico ne di apud Septuaginta habeantur.hebraicesquidetan
292쪽
LIBEReum modo poniturrenti. hoc est simus.denas igitur grandi, torto
paruo nulla fit mentiosed denas simo. Nam nes tam exiguus unqnasus conspectus est, aut tam magnus, qui cuiq, dedecori esse posset, sed foeditas innas simo est. Septuaginta paulo secus A i.naribus mutilis.Ista uero differeti grandis, aut parui ad alia membra refertur, quae hebraice uocaturis inquod membrorum inamualitatem sonat .
UEL Heniisses timcdod interpretantur hebra, cuius testiculi contusi sent, queadmodu exponit his uerbis rabi Salomon. Dira dunn hoc est.Cui contusi sunt testes Probat j id per aeditionem chaldaicam quae habet drina dram idest. Qui suspendunt testiculos, perinde ac fracti sint, elisi, coq; medicamentis id genus rebusieos sustinet. tiare de herniosis fortasse intelligitur, his maxime, qui eo morbo enormiter laborant. Septuaginta aliqd eiusmodi innuere uidentur, qui uertunt psi deae c. idest, qui unicum habet testiculum. Sed hebraei secus sentituat Inter has omnes muti- Iationes addi a Septuaginta detor M. i. cuius aures absci sunt esse subaudiendum, propterea D omnes hic corporis mutilationes comprenduntur. Hieronymus eos secutus etiam est
UI Tetigerit iminudum super mortitu mu Dynm. C dest. Qui tetigerit omne immundum hominis aut animae quod forte ad plura spectat cliemadmodum pulcherrime expΚmunt Septuaginta moά- cm ms Em mines idest. Et qui omnem immundicie animat tetigerit licet anima pius his locis pro defuncto ponatur. Vilibet ex populo. Immo sic mn et hoc est Cusueri nupta aduenae. sicut etiam Septuaginta est ini, O stMι- A. hoc est cum fuerit uiro alienigenae tradita. Qilare est omnino
SI Cicatricem habens. 'ma dest.Hisum suem v, diuer
etiam Septuaginta qui ad lingua tantumodo id retulerunt mmm.idest, Lingua lisum cui lingua adenapta est. Ucrbum hebraicum ad Omne mutilum spectat.
M ' animal qc uel contritis, uel tactis testici illa: Animaduertito,il de contritia§i testiculii non fit commemoratio. sed
293쪽
LEVI. . 2 romnia uerba hebraica, omnem elisione cotritionems significant, nam Tyn attritum significat, se ais stlalia pertinetigi nomagis ad testiculos, qcaueras corporis partes. t prohibeatur nihil offerri posse, quod ulla in parte sit mutilum. Licet Septuaginta tota hanc periodum in hunc modum uerterint IAreosatis, ore QRn Ai opor C Rm siti. 1met me bri hoc est. Elisum confractum, castratum, abscissum. Quae uniuersia ad testes pertinent.
CA XXIII. LTER A diem sabbati. rrit hoc est. In crastinua labbati, aut die sequenti post sabbatia, sicut, Septuagintam endit seco et Cetreiaris emσαββ mor idest.In ciastinum primae sabbatoru cici in multis discrepant Ex hoc loco possem multa coli gere contra sententia docti uiri Pauli forosenaproniensis episcopi de die paschatis sed quia aliud agimus,mems sententia pia est,
LIB A quos uini. patet Iocu mendosum esse, cum sic habeat
contextus enirn hoc est. Et temperatio somistio uini, quid enim hoc loco liba significat nisi ad haustu retulerit Hieronymus imitat' fortasse Septuaginta, qui sunt interpretati rati ceto ν άνου. Et libationem uini. FI LIgetis animas uestras rn v. Pertinet hoc uerbii hebraicum, ad omnem humiliationem mentisq; superbae depressionem,ut nitdae uestes deponatur, ut de estis dematur, ut omnes platae ac lapis hae actioncs deprimantur. ita quoJ interpretantur Septuaginta -- Vmpiam et ita; ἐζύμUr. Humiliabitis animas uestias. EST enim carius. TinXV. hoc est. Colle ectio, caetus, quod forte et
recte Septuaginta id sis. Egressio est, euocatio est.&quod ab illis proprie exosi tam dicitur. Eet salices. Addut Septuaginta Ore VobgAet obceκ OAete ob idest. Et agni casti ramos extorrente quod certe superfluit. In con. textu enim hebraico non habetur. CAP. XXIIII. Ms blasphemasset nomen domini. Prudenter add d te Hieronymus domini,nam hoc loco domini non additur in hebraico propter si ammam reuerentiam ine in blasmephia, dei nomen c6memoretur, quod etiam fit in aliis ab hebraeis.Deum
294쪽
emm pe appellant m idest nomen innuentes nomen dei. aut ipsuna deum. Septuaginta igitur, hebraica sequuti, ne ipsi quide addiderut dei, hoc modo e raro sto ris,servim ris Oeασι -
nc bc Acti , exodi id hoc est.Et inuocans filius mulieris Israelitidis, nomen blasphemavit. VI percusterit homine punies Credo olim bene se habuisse codices, dicendii. n. est optiuietur scd monet, sicut habet cotextus hebraicus. nor ora m . Et qui perculicrit homine moriatur. CAP. XXV. asprimitiarum tuarum. In Maap. idest, Uas separatitanis tuae, siue sanctificationis tuae, quemadmodum etiam Sept. interpretantur *b Al cyανἀ div c. idest Uua sanctifidationis tuae sed non est aliud c quod nolle sensit interpres. TER RA non uendetur in pcrpetuum. rpis, Con Hoc est Literra non taedetur ad internitionem ac desolationem uel in perpetuum Pind sit alius sensus a ut ipse noster uertit interprcs. Septuaginta nescio quid aliud, di iuve oetum his Ammi idest, Et terra non addetur in prophanationem, quod per Oscurum est. cum hebraicus sermo sit apertissimus Putob eos non recte hunc locum intellexisse paleis prudentibus
S Redepta non fuerint. Immo aliterim mmon est Ara aetnam Uidest Et qui redemerit ab levitis reuertetur domus urbs possessionis suae in tempore Iobilei. Sicuti Septuaginta, ocar Ab tae vota meae Au GqQ A vo caea etereo: b iniur
TOMO si ridicorum, eis et taxi et . Hoc est, Et qui redemerit ab Leuitis, regrediettirenaptio domum urbis possessionis eorun in
remissione, u: delicet Iobile Solent enim Iobilaum appes lare remissionem, de qua re dicemus postea Clara igitur est sententia. TIME Dominum tuum, ut uiuere possit. Dy nx 'na dest, Et uiuat frater tuus apud te. ET Frugu superabundantia non exiges. Immo ad aliud refcre hoc modo Uximeti nam. Hoc est intcum scenoreac augumetatione non dabis ei cibum tuum . De frugibus itas nulla mentio.Quod etiam Sept. clarassi me reddiderunt, Meroe ob re etes e Fide Cea revo rab. idest, Et cmuultiplicat:6e, ne dederisci alimeta tua.cum usura, cum accessu, ut foenerantes faciunt.
295쪽
CAP. XXVI. Pprendet messium trit est, Subsequetur succedet, nihil paci interponet quin post
messem succedat tritura post trituram satio Aut post trituram vindem a post: vindemia satio Nullus hostis impedimento erit. nulla calamias, nulla tempestates, nullae grandines. NON Abiiciet uos anima mea uam praeclaret Septuaginta messest Ab cetoras G μου cadest, Et non execrabitur uos aia mea. Haec enim detrimcnta afferunt nobis nostra scelera Execraturnos deus, alienusq; fit a nobis, relinquimur pessimis cogitationibus nostris. Diabolus maiores in nos accipit uires. Ex quib' fit ut ex uno peccato succcndant alia pandemq; in miserabile exitiuotrahamur. I Sitabo uos uelociter in egestate. Faciam inquit insurgere pavorem super uos, ac perturbationem. quam Septuaginta uertui, rem potest referri tam ad animi perturbationem, inopiam Iconsilii iad egestatem, ais ideo secutus cst eos Hieronymus Uer bum tam cia hebraicum, proprie terrorem sonat. ET ardore. nam. Tumore,&corporis plaga, quod clia Sept. interpretantur joeae. hoc est, Impetiginem cabiem' id genuS. Quod autem sequitur in contextu hebraico, id significat ardorem Additur enim Ni idestita in ardore, siue febre, aut aesta corporis, aut id genus morbis, quibus corpora iussammantur. Sept. 'κ ω .morbo icterico, qui non hic innuitur, nam nes tam acerb' est, ut in ultionem inicctus uideatur. Donec erubescat in circu dic raa et vox Hoc est, Et numiliabitur cor eorum incircunci una Aliquid simile etiam cptuaginta et steti tarmi,mpa taetius re et M. Tunc conuectetur
Omo qui uotum flacerit, de spoponderit. Vivia r si et v,h in nimi an Hoc est, Vir cum separaucrit uotu, cum existimatione sua animaru domaeo.Qilaetarnetsi obscura sint, immeniorum est sensias, cum enim inqtiit, quisquam deo aliquid uouerit, ea deuot se debet, ut nomalus sit uotum quires uotientis, curationemqui istuc fieri debet,
ut tantum uoueatita tum latust nobi aut lacliadum annos, de
296쪽
secundum sexum, extimatio habenda est.Hoc enim Ioco, anima de more hebraicae linguae pro quolibet homine ponitur. Talamq; praecepit habendam uoti rationem, qualis ea ipsa anima aut ille ipse sit qui uouet. Dare non erat uertendurn qui spoponderit anima suam. Nesentia id ur in contextu, ut quisquam spondeat anima sua,nam' uotum alterius genetis esse potetit De omni etenim genere uoti hic intelligitur frustraq; additur uotum an nudinae Sept uero
assequi non possum, quid sibi hoc loco ucsint, nisi codices deprauati sint. Legitur enim hoc modo A A si n ta '
Estranaaeli. icunquouerit uotum, ut precium an :mae suae. nisi fort(pro eo quod est iam egendum sitiun aut ,- , ut dicatur, semcundum existimationem animae suae. Vades aulci neq; eos de deuouenda anima quicquam meminisse.
AD Mensuram sanctitarii. et pii decisidum siclum sanctuarii, de quo siclo supra, memoria habita est in Exodo.Secundu enim
consuetudinem sanctuarii seu templi siclum accipiendum significat. v siclus etiam pondus significeti, possit hoc loco pro pondere demensura accipi quemadmodum interpretantur Sept. Orata: diadest, pondere sancto, licet nostra orditio sit clarior quae uertit Lanctuariuin sicut habet hebraicum. Nam sanctu pondu pauci fortali perciperent quem in sensima deberct accipi. NEC melius malo, nec peius. suo lucrum is ad ira idest Non commutabit bonam in malam, nec malam in bonam hostia'
aut animal quod ostertur. Est crgo hoc modo sententia aperti D-hibet enim in hosti ullam fieri commutationem ant pecunia redIn Sunt enim acrific abiles,&totu quod sunt, deo exibente. O odin nomine aut bestia sacrificiis non idonea fieri non potest. SeptJa
ginta quos clarius hoc ipsum explicauerunt, g,
mpram, resimbeo votAia, idest, Non coinmutabit ipsum bonum innaalum, neq; malum in bonum. Et sententiarumdcm clara. ni, de hac commutatione ac redemptione supra quoq; est scriptum Bona aut 3 mala immunda intelligit, aut mutilam haculata hostita Cliemadmodum exponit Rabi Salomon sic scribcns in Galam
Eonum anqtiit pro malo, hoc est, integi una ac sanum Dromaculato
ac notato. Nam xhoc ipse polluta appellatur, quae integra nolui,
297쪽
SI Tr ginta modo muni. Satio unius eors,sunt' cori fuerit. Scribit alli Hieronymus, corum capere triginta modios, de qua re super Eetechiel loquemur.cici igitur triginta modii in cotextu hebraico non habeantur sub nomine tamen cor intelliguntur. Sept cum hebraico consentiunt lvocis eti Abeto redeo musi Gem,ex mram Turarum massam ' bis Hoc est, Erit existimatio eius secundusementem eius5 cori tritici, quinquaginta sicli. SI Autem post aliquantulum temporis. Credo propter aequivocationem errasse Sept. nam, post, significat Aliquando ab eo
nomina deducta extremitatem, ac supremum denotat. Igitur Sept. penaeus in contrarium, hanc sentent am sunt interpretati Quo n. noster inte res reddita eXtremum, supremum, tandemiae v. - ονψq- ίω g et x γα /Aforo si
Hoc est, Si supremum postrem suonem sanctificabit agrum situm, cum de toto tempore post obiteum intelligendisii non suppremo.
IUXTA annorum numerum qui reliqui. Frustra quoqponituris numerus definitus apud Septuaginta, cum in uniuersum possit intelligi, tam de eptem, qocto aut decem annis coarctarunt aut illi in septem annos hoc modo recoAoγέ nota AN bc puta tae sacerdos, pecuniam septem reliquos annos iis ad lepus emissionis Et forte tota sententia male reddita cst.
minutissimi nummi eritiesus.yminima itas pecunia ponit: hoc Ioco obolus, ta a Sept. qH eron3 mo. Et siclus uiginti minimos denarios nabet Eriis siesu aut solidus. ii anqharum rerum exacta cognitio dissicilis sit, cum etiahebraei imperitissimi in hisce inueniantur. pecuniasq; non nominib'sacris appellant, sed secundum usum cuius 3 prouinciae.
298쪽
O ILLI TE Summam .sem rixet. Hoc est Tollite caput nihils aliud intelligitur,a quod
uertit Hieronymus, ut omnium scilicet ciuium capita censerentur.propterea caput, cum alias ni ficet principiu interim uero, censium ais summam, non satis hanc differentiam obsedi uasti Sentuaginta hoc loco uidentur quippe uprincipium uerterint, quod pro capite erat summendum hoc modo Aaceno lis etri me morem, cubem L. Hoc est, Sumite principiunniuersica tus Israel. Quis existimari hoc loco principium psummaut censu summendum esse Atq; ideo essectum est,ut nonulli ea xditione lapsi apud graecos sint vireliqui interpretes non eo modo transtulerunt.Aquila scilicet, Theodotion q;, ac plures alti qui ab hebraica fide non recesserunt.
OMNium uirorum sortium mum: idest omnis qui egrediead pugnam omnis qui militare possit aut omnis qui coficere possit exercitum Fortem pro belligerante de milite accepit Hieror mundeptuaginta secus partim cum hebraico consentietes partim discrepantes. msi: Retmesita occo trest in Omnis qui egreditan uirtute. Licet fiam hoc locii etiam exercitu designet, bellicas copias. dedalia est ibi phrasis hebraica, quae obscuram reddat orationem scilicet in preepositione , quae apud hebraeos summitur pro cum Quod forte non ita usitate fieret in sermone graeco aut latino x itur hiost, idem est quod scio is se, cum exercitu.
HI nobilissimi. M pn N.Isti uocati, isti appellatia Mose,Aaron tan a domuum suarum principes qui quidem tametsi nobiles essent, no tamen id locus is innuit Septuaginta quos ab hebraico nodissentiunt bratim Ahm risis rem I. c. Hi uocati synagogae Israel. Non dissentio tamen, quin iobilem de insigne notet imo Hoc
est, nominatu, uocatu sicut&graece mκAutac. Auen Esdra exponit
quare hi uocata aiit nominati synagogae Israel appellarens, hoc modixv et 'lena 'eput mim dyin. Hoc est Nominati synagogae dicebatur, quia nihil factura sui, nisi eos priua uocassent.ats hi tanqua
299쪽
omnium duces familiaria in habebantur, C Apita exercit' Israel Nicra in dumi. idest, Capita illiu stas, nec dubium est quin millia hoc loco, pro oriani ea copiosissima multitudme sit summendum, non pro nurnero milliu determinato, aliuideo Septuaginta non tam proprie fortasse uerterunt, A maeo A e sol, millenarii Israel sunt aut milium pruncipes frequens aute is scripturarum mos est, ut numero millenario, pro qualibet maxima multitudine utantur. OBSerua quod in recensenda hac mustitudine dimittitur census tertius scilicet tribus gad apud Septuaginta, poniturq; in ultimo fere loco. Qui error minime in nostram aeditionem irrepsit. Ne 3 existimo a Septuaginta eum es se profectiam, sed ex aliis causis quassaepius diximus transcribentium scilicet uarietate, de quod larc omnibus non tam libris , praeclarissimis rebus usu uem detrimentum attulisse ipsam uetustatem. Multa enim in ea aeditione comperimuS, quae clarissime ostenderent non omnia ab illis interpretibus errata
accidisse Multa quos studiose fecisse illi deprend intur,in ultro ab hebraicis codicibus dissentire uolui te, quod quamobre fecerint de claratum est Spe ab Hieronymo . Ostendttur etiam in Talnaud aps hebraeos. licet pleras falsa super hac re, in libris illis tradantur a testeius nationis admeia tetendium procliuitas Demonstratur quoiusa pius apud graecos eiusmodi uatietatis causa. Et quia res omnibuS notissima est non uideo nostramine explicationem desiderari Mentiri autem in alniud hebraeo in his quae de hac aeditione scribunt, illud argumento est,a, asserunt solum pentateuchrum a Septuaginta esse trissatum quod falsum ess tota reditio proclamat Assirmat etiam quattuor tantum locis, eos a cod cibus hebraicis dissentire. Quod etiam falsum esse, omnis haec nostra opera retro coargu t, qaeclarius etiam fiet in sequentibus. Licet & Iosephus assirmet eos tantunn modo pcntateuchum transtulisse. Cui opponimus alterum eruditissimum hebrarum, nempe Philonen qui honorificam habuit de his interpretibus mentionem Meos totius legis ac prophetarum cotcxtum , in graecam Inguam vetetisse com nae morat Totus etiam antiquitatis consensus refragat iri omnes qui eruditissime scripsere
ex nostris apud graecos. qui solebraicam ram linguam, quae hebraicae simillima est, calluere. Nec imitas in hanc comproba o-
300쪽
nem rationes assem, quia res certissima est, ut negari no possit, temerarium certe est, tam apertam&omnibus cognitam rem uelle infringere.
A per gyrum tabernaculi metabuntur Amtret amet . Hoc est. Accircum tabernaculum uersabuntur siue constituetur Passiue uidetur accepisse Hieronymus metari. Septuaginta optime hebraim cam ueritate exprimunt cinis oues c me βαAHenad ' circum tabernaculum statione habebunt Mut acies solet, omnes erunt ita digesti,ut quasi exercitus esse uideatur Tantus enm praecipitur esse circa tabernaculum ordo 'toes ex tribu Leti circa ipsum essent di*ositi, quisisse fungentes ossiciis, maximeq; dum tabernaculum portaretur Atq; ita incedebant omnes Levita . idest hi qui ex tribu Levi essent. Nei leuita nomen est ossicii, ut postea ab ecclesiasticis est usurpatum sed illius tribus, ut a Iuda Iudaei ducti sunt ab excellentissimo scilicet in ea gente, ita a Levi, Levitae. Ex quo cognoscitur error remendacium Flutarchi, uiri quidem grauissimi aeteruditissimi, sed qui in rebus externis diiudicardis pe lapsus sit,& quae quidem in historia romana peccarit dimitto, quod autem ad Vesentem locum pertincti non est silentio praetereundum. Is inius symposis, nomini huic Leuitarum, quod audierat frequenter apud hebraro commemorari, conatur, mon graecum accommodare gentem enim hebraeam bacchum an primis uenerari solitam in eius honorem a carne porcina abstinere, aeultas eorum esse sacerdotes,
A c. idest a Lysio, seu magis ab Euro, qui bacchi nomina sunt quis autem non riserit Porphyrium, qui hebraeos a carne porcina abstinere dicit id animal, in eorum regione non reperiatur, sic enim de abstinentia animalium scribit. pes it v vi, tu, oro et dis peto, bi pJco AG c Tomi eκ θι Locoi cpum. Hoc est Phoenices iudaria porcis abstinebant,s, in locis illis minime id genus animal reperiatur. Quaene refelli quidem digna sunt. Fuit autem peculiare omnium prope gentilium scriptorum uitium, ut aut res nostras silerent aut deprauarent, aut falsis figmentis dehonestarent. Quid enim Cornelius Tacitus de christianis mentitus est: Sucton: us de iudaeis Plinius genus magicae artis esse dicit quod a Mose profecta sit.
Ais alia pene infima. Sed sagittae parumlori factae sunt plagae eoR,