장음표시 사용
301쪽
NUM . resti in ipsos auctores, eorum se iacula retorsere, ut eorum mendac a& patefacta sint side ipsis nunc iudicetur ab aliis, qui quodam alios iudicare soliti essent. CAP. II. Uben Ad meridianam plagam. N dissentit a ueritate her braica naetva. idest uersas meridiem. Quod cita apud Sept.
clarissime exprimitur me tu ovor Uersus notum .hoc excepto, quod fortasse no tam uideretur idem significare uersus notum,huersus meridiem eos, notus ab latere meridianae plagae exoriae, meridies autem ea pars sit, quae polum antarcticiana aspicit uerum cum haec friuola sint ac nulla propemodum obseruatione digna, non sunt exactius discutienda Certum enim est, etiam atinos haec nomina solere permiscere. LEVabitur autem tabernaculum. 'Nydn. idest, Et recedet,&abibiti quod recte tam a Sept qHieronymo in aliam uocem mutatum est Imitatus est autem Sepi iii, ipse vota rata et Ampybo g. idest, Et eleuabitur tabernaculum testimonii. PER Offcium leuitarum Meclaratu est ab ipso interprete qae circa tabernaculum fieri erat necessest: cet aliter habeant hebraica hoc modo.tabernaculum inquit ei cuabitur V 'nano Hoc est cum eastris Levitarum siue castra Levitarum elevabunt tabernaculum.
Sept praeclare. e me et 'oA m Ast utar, A rar, retro et LoAZr, Et acies Levitarum in medio acierum Israel AD Occidentalem plagam .ndi idest, Mare uersus, quod in occasum spectat, siue mare tyberiadis id sit, lacus scilicet Iudeae , siue mare ipsum, quod in Iudaea positis, ad occasum vergit, Sic Sept. mae in To 'mee fcAMicea A te ba Axomp. idest Acies castroMEphraim uersus mare, uel ad mare De qua quidem re saepius dictum est. Sed magis ad totum mare spectat, quod occasum aspicit Iudaea incolentibus.
A sunt generationes Aarono Mosis. Generationem di bimus summi pro familia cognatione, assinitate. s i contextus quasi proponit utriusue cognationes ta Mosis ci Aa ron unius tamen Aaron tantummodo familia describit: eo; hi po
tissimum in ministerium assumpti sunt . De filias autem Mosis nihil
302쪽
UBER. eiusmodi traditur.Immo quod mirum, omnibus fere Iocis silantur. Cognatio igitur de Mosis, Aaron eadem est, siquidqd de Aaron
scribitur, de Mosequos narratur. Quare non uehementer mihi placent, quae in excusationem huius rei adducuntur a Rabi Salomone. D scilicet filii Aaron, sint etiam filii Mosis, eo se docuerit eos diuina legem, Omnis praecepton parentis loco habendus sit. Quodqque rum sit alibi, non uidetur tamen hic, eo modo tum mendum. Non n Durate loquerentur sacrae litterae, ubi rerum tractatur historia, quae ita exprimeda est ut semper rem sine ullo colore describamus. Alia uero lex est, ubi loquimur allegorice figurate in secundum alioalopuendi charactereS. Applica tribum leui mmmca a. Hoc est, Admotae, fac acce
dere, fac propinquare. Septuaginta mus proprie Aoue dita*bAstu AA, . idest Summe tribum I cui. eodem tamen omnes spectant, ET excubento diri idest, Et custodient, quod ad Omnem ob seruationem pertinet, tam noctisqreliquaPhora xad omne obseruationem, custodiam continuam .d ept penitus hebraica phram,an secuntur, duAQbum Dec. Astnaeae. Et custodient custodias. Nam, eodem modo habent.
Vidquid ad cultum pertinet. Explicatum ab ipso interprete,
quod obscurius fortasse erat hebraice rinyn uro idest, Et cultodias totius naultitudinis ines aliud certe est,qquod interpretatus est Hieronymus. Hod non fecerunt Sept. qui hebraica nihil immutarunt. - συA sob metriae ccbMκoco' et iusiadi oesti A. idest, Et custodiet custodias filior Israel. Omnis ergo cultus ad Levitas Oisq; cirstodia deferebatur circa tabernacululis excubabant, ne qua sordes ipsum contingeret quis ad suas partes delegati omnia sacra hi obibant, quidquid hodie inredulinat clericos&relimosos ficti solet, fiebat olim apud hebraeos per Levitas praesertim ne quid deprauate
ac contra diuinam maiestatem fieret, nequos celus ab ullis admitteretur. e per inscitiam grauius aliquid conamitterent. Ne falsis opinionibus implicarentur. Ne praestigiis incumbcrent, Neu anissima quae feci arentur, Ne sacram ac ueram relig oncm, stiperstitionib' corrumperent. Postremo reci una omnibus iter ostendebant, quomodo deus coleretur praecipiebit. Quo ritu, quibus cerimoni licitet
303쪽
sceretur, Otia pietate leniretur Cum p totum illius religionis corp'multis ellet ex partibus perfectum aeuitaru erat singula quaeq; explicare, religionemq; interpretari. Hi ergo sipontificesn flamines, hi religUiserant interpretes Ais hae sunt custodiaeitne ad illos demandatae adeo fuerant. In sacerdotibus tota populi cnstodia posita est, eo Bomnia bona&mala pendent ab religione, quae si recta&pia fuerit, innumerabilia parit bona, sin corrupta ac deprauata olateterrima simiserrima mala. Ergo quia sacerdotes religionis sunt custodes, iure totius populi conseruatores uocantur, Et his taniduci bypopulus asseruandus traditur Alienus autem prohibetur ad administranda religionem accedere qa pessimi sacerdotes reM diuinaruimperati, erroribtis,falsis opinionibus imbuut populum, adeo quasi avertunt. Non permittitur ergo quilibet accedere, ne tam periculosam rem in qua tua: caeterorum salus posita sit luisinon delectus adeat. Cognatio aliat habeb t populus mahramitas. ynn:BUoinplamo . Hoc est ipsi ahat erit cognatio ham ramea. Hanc ergo coegnitione scilicet alia uult esse cum quattuor aliis cognatio ibus aut familiis coniunctam, ad eadem munia circa sanctuarium un rediuina obeunda Clarum s est Hieronymum hoc loco populum ipsa milia ac cognatione sumpsisse. qq ctiam Sept. populu sunt interpretati quod erat familia. sic si ros perest. . Ipsi cahath popopulus unus Ham ranad Hanaram pater Mos traditur In monti mentis hebraeorum max: mclongaeuus fuisse Septe enim uiris oema mundi principius sin finem, uitam humani continuata asserui. Primus homo Adam, hunc uidit Matusalem Uitaq; primi hominisus 3 in Matus alam sic porrexit. Matusalem uidit Scem filiu Noe Sceperuenit usis ad Iacob Iacob usu ad hunc Hamram de quo hic scribitur. Hamram peruenit usu ad Ahiam Salonitem Ahias aute usibad Eliam, Elias lacriusq; in finem mundi. Populus Marari sex millium duceti Recte is numerus aps noscensetur. at apud Sept. male obeto, ossi HS M'ti Aιοι - . . idest, Hi sunt populi Merar ex millia quuaquaginta. Desunt ergo centu quinquaginta. Quod credo non ipsoNintcrpretum uitio, sed potius craptorum accidisse, Multa saepenumero de hac re uerba fecimus.
304쪽
IN precio autem ducentoM. Quoniam primogeniti omniu=e-hraeorum erant cum Levitis aequandi reconsecrati erat Levitae illoMIoco,' domino sanctificati, nunc quia summa primogenitorum excedebat summam LevitaM, praecipitur ut qui superesset ex hebraeis, pretio quasi redimerentur, repro eoae unob, soluerent: qui 3 sicli ut ea merces cederet in rem sacram loco eo qui haerant consecra-di, uel pro quibus consecrati fuerant Levitae nequisqa diuina caritate esset disiunctus Pro eo igitur, quod in nostra reditione habetur in pretio, hebraice est risu . idest Et redemptiones illoM scilicet, et superfuissent. quod melius explicatur a Septuaginta in sermone graeco iam Absae Tita est, Et redemptionis pretium ducentorum septuaginta duoM. Siquide Absaproprie eam pecuniam significat, qua captiuos redimimuS.IUXta uerbum ni. Eadem hebraica locutio diuerse ab Hieror.& Sept.uersa, scilicet mr V.Hoc est secundum os dei. Nescio uero quem proprie sensum reddat quod uertit a Sept. Dedit Moses inquiunt oem eam pecuniam Aaron ilius eius, G Uν κυάου. Hoc est. Per uocem dei. Namis, is significet secundum, aut propterinia hi quidem non constat. eru haec leuissima fiunt neu periclitat rea christiana, si quod uerbium paulum a sua proprietate distrahatur. Trigesimo anno. Consuetus error in codicibus Sep. inqbus
huic numero desunt quinD. M seram mone utar, si mira . Hoc est, uiginti quin pannis .supra puto hunc non interpretu esse lapsum sed aut transcribentium,aut temporum.
OUod pendet ante fores. Id nna u. Hoc est, Uelum quod tegit q Ioperit. Ante fores aut non ponte, sed explicandi talia ab interprete additu est Uesu. n. ante propitiatoriu eratio seu quo saneta saetosiab alia tabernaculu parte diuidebant'. Sept. in totum hebraica
deponent clum, quod obumbrat, quod obiectu est,hquod tegit. UELamine hyacinthinarum pellium. Diximus super exodum
quae sint pelles hyacinthinae quae apud hebraeos fortasse no ita sicut apud nos intelliguntur. nos enim dest Septuaginta, Hieronymus, videmur eas a colorum uarietate appellasse, at hebraice uocantur Unnmp. Hoc est pellisthacas. dicunts eorum aliqui tacas esse boue
alii taxum' eius pellia usim fitille adlegendum tabernaculu. st duri
305쪽
la, Symmachus ianthinum. credo tamen eos potius antlinum uertisse dest floribus distii ustum, ac uariatum uerum haec nisi diuinitus revelentur dissicile est coniectariso scieti consequi. de hoc, mpau- Ioante diximuS. DESuper pallium totum hyacinthinum. Nemo exist:met eande esse uocem hico paulo ante, cum diceretur, Elptates bracinthinae, ni nam illud cnesthacas uocatur, is autem colori a thccclet Ais hoc mihi indicio est, non elsepelles illas hyacinthinas appellandas, quia eodem nomine ea res illic significata fuisset, quo significatur Eadtanq; uoce appellata Negen malio nomine usa sacra scriptura fuisset, quae nundiere synomis utitur. Et hic tam paruo spacio, d similibus inominibus non erat Opus. Dare non uidetur credii-BI, te thacas significare hyacinthum , sed potius an mal, sicut hebraeim sentiunt i MENfam proponis detor in V. Hoc est, Mensam facierum, aut se praesentiarum,&ut eleganter&ueridice uertit Hieronymias men-ret, sam propositaonis, idest quae proponitur coram deo, sicut sanes
tu propositionis uocantur, qui coram deo proponeretur. In eana quom sententiam uerterunt in Sept. qui mensam hanc uocant dico Iamrae. - ικinu . Hoc est, mensam propositam.
AD Liba fundenda . clarum est, quomodo accipiat tape Hieronymus ibum contra usum fortasse. Libuin ergo hoc loco est istonem aut temperationem significat . Sic habet textus hebraicus Ra ra imp .Hoc est, Et crateras propinationis aut infusionis uini Id o Septuaginta hebra cassequentes uerterut cursio abutari me. IA. idest, Et libatoria, in quibus libare solent. J OUod rursum operient indumento hyacinthinarum pelliumn Hoc etiam loco, in Ecbraco ponuntur penes ain malis tacas nequis per errorem labatur, vocum similitudinc in delusus Certe uel hinc manifestum est pellem tacas, non esse pellem hyacinthina, quia hyacinthinum operimcntum huic subiicicbatur. F scinulas ac tridentes. Inuoce graeca, qua Septuaginta usi sunt, huius rei significatio maxime intelligitur. Qui pro duabus hisce unicam ponunt, tax e re quae uox sonat id, quo carnes extrahimus e lebete. Atiu is erat fuscinularum usus in sacrificiis, ut plis car
306쪽
nes extraheren utcunq; res postularet. Ncinos V . Hoc longe aliud esse hebraei confitentur, siquide id nomen d ferunt duci a uerbo T hoc est purgauit, naudauit. nomenq; ipsum significare scobas quibus purgaretur altare, cu cineres essent asportandi ea ex porcinissetis, aut alio genere pilorum solebat confici. Septuaginta nec cum Hieronymo aec sum hebraicis codicibus sentiunt,quippe qui interpretati sunt Cur uer phialam interpretati sint, cuius nullus erat hoc loco usus,idest in administratione altaris, nisi forte ad cineres asportardos eas necessarias crediderint ais has uertit Hieronymus batilia nota uox est Unciniquo ue non erat cur repeterentur, qui per fuscinulas ac triden tes in telliguntur. Aduerteri apud Sept.ponitur etiani descripteto Aου-- M.quem Hieronymus uertit labium, idest uas in quo manus ac pedes lauarentur. quod omittitur in textu hebraico.IN Commotionem castrorum anony222. Hoc est, dum castra proficisci parant, aut Dum elevantur, nequid sinistrum' per hoc nostrum suspicaremur. Sept. quos ab hebraico non dissentiunt e metoditae; o m mvectiβοA.. i. dum castra eleuantur. NON tanget uasa sanctuarii ne moriantur Ex hoc fortasse loco sumptum est iu apud nos, laici prohibentur calices, patenas cottingere, ut alia pene infinita ex uetera lege accepta sunt, quia illa erat typus istorum. quamobrem Son uideresse contemnendu. Eos magis his reuerentia exhibenda est, quo haec sunt illis longe meliora uel non in hoc pietas posita est. COMpositionis incensum crum in ep. Hoc est iacensium qui suo fumigationem thymiamatig ac suauista morum odorum. qqSept. eo etiam modo uerterunt bracmo iis . idest, Et thymiama compositionis. Compositionem acceperti utris pro eoqilest hebraice deto quod significat aromata de optimam suavissimaq; bene olentium rerum misturam. NULLA curiositate. Hoc totum sic habet hebraice Alii uero non accedant ad uidcndum. D UIRI, Hoc est Q Dasi ut inuoluant aut operiant ipsum sanctuarius cut&illi, ut exponit Rabi Salomon et hoc modo quasi polluam ac contam net sanctuarIum.
Septuaginta diuersius, rib Ahio Ae r es; res hie . Et ne introeant, ut uideant repente QDod fortasse a sensu alienaea
307쪽
est A minus ueritatem attingens. TENtoriumq; quod pendet num iret tiraram et . Hoc est.Et velum Sortae tabernaculi testimonii, de quo saepius scriptum est. Ideo Septuaginta, ab hebraico non dissentientes, in hunc modum uerterunt vota, iis et AuM et ecit irum s et Are, etsi e di .Hoc est, Et velum portae tabernaculi foederis A Triginta annis Sic habenis hebraeorum codices, sed cosuetus error apud Septuaginta eis et in se odi mus .Hoc est, uigesimo quinto anno. De qua re pauloante diximus.Error ex eo est, Pinferius cap. xii .Leuita a vigesimo quinto anno censentur.
CUM basibus&pasillis. cciose additur in codicibus Septuaginta post illud mi in P o re econ' i hoc quod mox sequitur,c
vocet x, Asn re. Hoc est telum.Nam non ad Gersonitas spectabat velum portare, sed Mararitas.Erantq; omnium distincta ossicia, nec confundebantur ut ex de praecepto fuerat institutum uerisimile uero est, esse per errorem haec transposita, nam paulo inferius haec additur clausula,m bux Auserum tabeaee' cum c. idest, Et
velum portae tabernaculi Pateti sumptum esse ex supcriorib' quae transpositio creberrima est apud illos. CAP.
OLLUTUS 3 super mortuo. UsAm a. Hoc est, Omnis p pollutus anima, aut propter animam diuersiusq; a Septuaginta hoc intelligitur, qui sentit Hieronymus, uidentur.n. innuere omnem proli: tam in Leuitico pollutionem significari, non
solum mortui. βτυ-ν, rape nit OB est, Et omnem immundum propter animam. Nihil q ab hebraico discrepant Quamobrem forte dubium esset an de solo mortuo esset intelligendum, aut de omni pollutione, de qua re etiam supra scripsimus Theodoritus tame sentit hoc loco, de eo qui cadauere tacto pollutus sit hoc modo scribens, si, Geto o , bet; isit, e senAά--ψ,WAM , ti*eto θ -υxi. hoc est, Eo qui defuncti tetigit ca- clauer, quid mortuorum ossa propius accessit, in anima pollutum appestat. Et paulo inferius sexto capite, clarius de fit, ubi dicitur de diaeta, to Usa M. Hoc est, prope animam mortuam non
308쪽
accedet. Pon turenim anima, pro eo quod est homo,&anima mortu idem est, quod homo mortuus Aeditio quos chaldaica non disesentita Theodorito, quae ipsa hoc loco, siquis accesserit ad Aout loris Hoc est osia hominis mortui. Et ab Salomon ita exponit.
CUM habitauerint vobiscum. Hoc non ad illos refertur, sed ipsum deum Nui habitaret cum filiis Israel in hunc modum. Ne polluant inquit castra dantia Ad re et . . idest, In quoeu medio ipse cohabito Ideo Septuaginta non aliter interpretati sunt civit habent hebraica me ιν. e sono . . idest, In quibusego uertar,
forte pro habitauerint, legendum apud nos est, habitauerim.CO fitebuntur peccatum suum. Diximus uniuersa pene quae nunc ccclesia habet instituta ex sacris uetera testamenti libris esse desumpta. quod certe faciles quis uoluerit, poterit cognoscere Uidemus igitur institutum confitendi non modo recens non esse, ut calumniatur Luther', multis illius sequaces, sed etiam iis ab illis antiquissimis coepisse temporibus. Et quod his maliis est, non esse humanum inuentum sed diuinu, Mab ipso deo primo repertum. igo utrunq; impudentissimi illi homines inficiari, contraria persuadere on erubuerunt. Quibus niti afferunt patrocinii eorum sacrarum litterarum extortae interpretationes. Cum enim quidq in eos ex sacris scripturis depromitur, ad solita hereticorum praesidia confugiunt, negantes aut non authorum ipsorum eos esse libros, aut diceres, eos fiuisse homines,&potuisse sicut caeteros errat. Cum uero in opinionem suam hi citantur, nihil tale dicitur. Qitae etia scribit Leo sanctissimus, eloquentissimus antistes, manichaeorum fuisse resu gia. Quorum cum ex scripturarum testimoniis redarguerentur errores, negabant apostolorum aut Euangelistarum esse ipsa uolumina. eius instrumentum omne tollebant, Euangeliorum uix unum admittebant .Haec pestis nostris repululavit temporibus in Martino de aliis eiusdem factionis, quibus unum potissimum fuit studium, ut Ecclesiae unitatem toltcrent scratissima instituta abolerent, impune peccandi licentiam omnibus praeberent. Diciq; non potest thi omnes sacras litteras, in sua pessima dogmata torserint. Quis enim non riserit cos qti conati persuadere ex Romano Pontifice, Ecclesiae unitatem in me pendere, sed esse illum caetetis aequalem ostendunt ea
309쪽
nelium summum pontificem scribit, fratrem suu appellat, hi quae in eo toto uolumine habeantur, aduertere noluerunt.in quo adeo ea res declaratur, ut ex nullis potius scriptoribus possit colligi. Sed de hoc iudicabit posteritas Igitur, Ut ad instituta reuertamur, eoden habet modo textus hebraicus, septuaginta quo apud nos legitur, mymaetrNnnm amridest. Et confitebuntur peccatum suum quod fecerunt. Septuaginta eodem modo. exbe rei dita A more tae cum .hoc est. Effabitur peccatum quod fecitdpsa hebraica protintimus ut intelligeretur non secus ac nostra habere. Nec me fugit,d: ci hic de confessione furti potius, qaliorum facinorum, sed siquis recte consi derare uoluerit, inueniet primo omnium peccatorum cofessionem esse positam. ET REDdet ipsum caput. mmo detremam .hoc est.Et conuertet peccatum eius, super caput illius. idest Reuerti faciet rem in suum locum, ad possessore suum,&ad eum in quem peccauerat. Nam peccatum hoc loco accipitur pro ipsa re, quae restituenda tr. sicut, Septuaginta. Locreetne his dista et Rhi A Asem et Racpot Amor hoc est. Et restituet peccatum uum ipsam summam. AOUas amarissimas. Queadmodu et hebraicem no Vmo. hoc est Amaras, maledictas hoc igitur ultimum dimittitur ab Hierony.primum aute Septuaginta,&ponitur secundi seli in ma m is diei uer hoc est Aquas redarguedi execratas ac maledristas ponitur autem pauloinferius alatino interprete,ibrin quas maledicta congessi.E T mens uterus tuus dirrupas. nax ra .hoc eli. Et uterus tuus dirrumpatur intumescens hoc non tam proprie transtulerret Septuaginta Dei dominus ibi AD ' mmm p adest uterutuum ardentem, exustum, incensum.
M E N amen. Vox hebraica est, quae apud hebratoseu habet usum ut perea confirmemus quae ante dicta sunt. Tres enim uoces sunt quibus precantur,cbus suis fecilitatem ac successum. Sesa idensemper. Et Salom hoc est pax. Et Amta' dest fiat Ais hae frequenter in sacris libris inueniuntur praesertim in psalm: s in quorum sine aliquando est. Amen amen Aliquando Selaidest semper, quo dicto
optatur successus Madimplatio antedi in rerum Uirumo est I
310쪽
Septuaginta uerterlat lata v A- de quare fusius sup psalmos
disteremus. Igitur amen uox est dueta ab haamin, credian, firmauit, alleruit. Va uoce optatur omnium quae dicuntur successus ac perlactio praeclareq; hoc uerterunt Septuaginta sibin sat fiat. CAP. VIT SANistificentur. mi A. hoc est. Ut deo consecree, Naetaraeus fiat. neqinararaeus hoc loco significat, eum q. n. st Toppido naetareth nana' hebraice utrius nomen maxime distinguitur, tam in scriptura, itoto ipso nomine. Siquidem et sanctus est' quasi religiosus ac monachus esticitur, appellat naetis,
peret.exile ac lene, etita gracii atqiai ex oppido naetaret hebraice uocatur noetri per . barbarum is asperum taliam uarietate igno rantes multi dixeriat Iesum Naetarenum dici quasi sanctificatum ac Latristum ac sacrum, quod a uero abest plurimum de naetir ergo hoc loco scribitur, idest sanctificato seu consecrato, a uerbolaetar.hoc est separauit, amouit. In qua uoce interstada dissimiles Septuagintano est Vir siue mulier qua uehementer uouerit uotus mundari mund clem ac puritatem domino, seu castitatem uouere domino. nam ἀ;Per castum purum s significat. Potest autem esse, ut eandem sententiam altis uerbis expresserint. 1)ν pro omni sanctificatione&abstinentia eis usurpata fuerit. Non est uero praetereundum cur nutrire comam metaraeis praeceptum sit. Ahis enina uisum est, mustice id esse institutum, ut dum coma nutriretur, uirtutes quos augendas etli significaretur quia uidelicet e capite utrunq;. alii dixere ut ratus offerendarum comarum diis transferretur ad deum Ama ita in