장음표시 사용
221쪽
Be actam humanis, au solute spectatum tanquam quiddam sub eo col-
s Oeatum; ut est respectu moderatae refectionis secundum se Dabsolute spectatae, haec moderat ae resectionis quantitas; namin de hac est con-
silium Ipsius finis particularis absolute spictatis
non est elictio, nisi ut medium est ad finem vite solorem. Potest voluntas ex duobus mediis qua
s liter propositis alterum; vel ex inaequaliter iniis positis minus eligere g. Supposita intentione finis necessario eligitur Umedium,quod unicum occurrit. Possunt uno eodem actu i appeti media propter finem; vii & finis per media; sicut eodem actu visionis videtur coloro lumen eodem actu fidei creditur res reuelatavi reuelatio; Eodem actu amicitiae amatur amicus & bonum amico: priori casu nihilominus simpliciter die e tur electio, posteriori intentio.
rim Marsi vaseq. aena. a. as Consensus hoc loco a est actus voluntatia circa media, seu materiam particularem finis, conuolans actum intellectus , cui consentire
222쪽
M DI. Itythom Dor. voluntas dicitur. Habet se ad electionem sicut amor seu simplex volutas finis ad interuicinemicum nee per se efficax sit,& natura prior electi . ne Potest ex aequo esse de omnibus mediis propositis,s de uni eo item tam de actu ipso, quam delectatione eirca actum b. Vsus hic est actus voluntatis elicitus e applicans alias potentias
ad operandum, seu executionem eorum, quae
sunt ad finem in actus proinde medius e inter electionem&executionem circa idem obiectu; immerito a nonnullis freiecisus qui usum solum passivum admittui, seu operationem ipsius potentiae executi uae, quasi electionem volunta. tis immediate consequentem;cum parsit in homine quicquid sit de brutis,potentias excutiaeas ad executionem non progredi nisi specibtim iubente quasi ac mouente voluntate. ad x Thom.quaest. II. ILAE S. Thom. q. s. art. .
Ig. Cum imperij actus generatim nihil aliud sν, quam insinuare seu intimare voluntatem suis perioris inferiori, seu proponere aliquis inferiori faetendum ex voluntate superioris;ad eum modum , quo oratio dicit intimationem affectus alleuius inferioris erga superiorem, faten. dum est eum directe esse a num non voluntatis. sed intellectiis a Quem licet quida existiment bnee esse simplicem apprehensionem, nec coimpositionem vel diuisioue in . nec discursum; sed alium
223쪽
allum actuna, qui exprimitur per imperativum Fachoes verius tamen est, esse actum iudici, quo intellictus in se exprimit affectum olun talis, velut superioris, ad aliquem inferiorem. Tum quia Aristoteles ei ac ipsa ratio naturalis non agnoscit, praeter tres illas operationes intellectus possibilis, abam tum quia nulla iste ius distincti actus necessitas. Prout aute imperiuna dicit peculiarem actum humanum euiusque ad
seipsum quem sine caussa nonnulli negant e
est iudicium practicum de ipsa executionc cle ei iam med ijsperiorentias executi uas, mediante voluntat s actu , cui usus dicitur, facienda, propriusis elicitu, inhonesta materia actus prudentia P
x7. Etenim intellectus statim atque electio facta est a ex naturali potentiarum sympathiari connexione, tum eam ipsam electionem appre hendit,&itiam factam voluntati comprobamdam denuo offert, tum etiam, quod proprium impa
224쪽
ab In I. II S.Tham Dis. Limperii est, taedium illud per potentias subordiis
natas iudicat executioni mandadum esse, adeo. que reipsa faciendum, quod electum est; non quidem hoc sensu,ut ea verba significent aut solam futuritionem rei,hoc enim impertinens est; aut debilli alicuius legiss honestatis; hoe enim in rebus prauis fidei aduersaretur sed tum ne eessariam consecutionem unius ex alio,puta ne cessariam connexione subsequentis operis eum priori proposuo seu electione, tum ab lutam quasi hominis resolutionem in ipsemet eleeticine posiram. Et quia imperium supponit actum voluntatis b, fieri non potest, ut ad omnem actum voluntatis praerequiratur c idque etiamne vel detur processus in infinitum, vel in operando tollatur libertas Jmo imperium,qui, tum ad inferiorem est, proprie locum non habet Prespcctu actuum ipsius voluntatis autet tionis, sed improprie tantum. Ex quibus omnibus hie ordo actuum humanorum , hactenus recensitorum, iuxta mentem S.Thomae, ,eriorem sententiam, constituendus estis; ut primus, supposito proportionato iudicio intellectus, sit simplex amor finis a. Intentio. 3. Consilium. q. Consensus s. Eleetio, supponensiudiciu de uno medio cetteris anteponendo quod non nisi improprie dici potest imperiu)f6. Imperium. . Vsus. 8. Executio medij. 9. Fruitio
225쪽
38. Nulla voluntas a est mali, sub ratione mali, nec ulla fuga seu odium boni sub ratione boni: idque etiam cum nobis aut aliis volumus malum ut malum b, specificatiue loquendo. Nulla etiam electio, aut ulla voluntas emcax imposis bilium;si pro talibus certo habeantur; sed sim plex tantum quamuis absoluta. secus si dubitetur,aut timetur solum, esse impossibile e Nihil etiam volitum nisi ab intellectu cognitum sub ratione boni aut mali f ipsa videlicet cognitione ad volitionem concurrente solum per modum applicantisgobiectum; nullus proinde etiam amor quantumuis mysticus aut secretus erga Deum , nulla ex parte intellectus consideratione seu cognitione praeuia& simul coexistente, quidquid sit de potentia Dei absoluta c
226쪽
Is Dubium est, utrum in intellectu praereis quiratur etiam complexum iudicium, an vero suiseiat simplex apprehensio Quidam uniuer sim iudieium requirunt a fauente etiam noni hil Aristotele b. Alij e ad deliberatos actus,
luntatis requirunt, ad naturales non item. Non
nulli Ladactus quoslibet electionis, item spei fictimoris: ad alios autem actus voluntatis circa finem, quantumuis liberos non item Nobis aliter videtur distinguendum; videlieet ad simplietees uinefficaces motus voluntatis, quantium uis liberos, non requiri es ad efficaees quoslibet, praesertim deliberatos requiri f. Quandoquidem voluntas potest quidem , nil appetitus sensitiuus, sola apprehensione rei conuenientis aut disco uenientis moueri ad simplicem actum fuget aut amoris: At vero ut efficaci actu moveatur voluntas, debet obiectu ex parte intellectus proponi sub ratione etiam possibili g. Idque eo modo, ut excludatur simul iudicium cotrarium
de impossibilitate rei; quod non fit nisi iudicio ςomplexo Neque plus ex Aristotele colligitur,
227쪽
quam actum iudiciiesse ex se aptissimum ad moin
uendam voluntatem: neque sine eo vllam voli tionem essieacem esse; nec unquam sufficere so lam speculativam rei cognitionem, aut etiam apprehensionem sub ratione mali aut boni sci- luna in abstracto, non respectu ipsius operantis. Val. .p. r. quidam recent. 4. 2-anim.riri de anim.t.3o. θ46. Thomsaep-
a i significat Scot.M. ithespraeced. ro. Etsi quidem intes lectus , ut dictum moueat voluntatem, nullum tamen bonum in hac vita voluntas appetit necessario quoad exercitium actuca, nisi per accidens, obdcfectum dein liberationis β; proposito vides icet obiecto solum sub ratione boni, seu mali hic&nunc; ut se in motibus primo primis seu in deliberatis, qua les etiam infantibus ametibus recte tribuuntur . Nec tamen ideo omnis prima voluntas sinis est necessaria quoad exercitium, d quamuis omnis actus voluntatis necessario sit aut liber, aut necessarius e Cum moderatione superius dicta intelligendum,quod non nemo asseruit fproposito etiamnum per intellectum obiecto quouis modo ipsam voluntatem ex seipsa de terminari ad volendum aut non volendum , eo quod contra quamcunque propositionem ob tecti nempe ex suo genere spectatam possit voluntas sistere se, hoc est, non consentirevi non a pera
228쪽
aro In LII. LTham. Di f. Operari. Quoad specificationem actus voliuntas necessario appetita tam bonum in communi, beatitudinem secundum se, seu in genere, seu in particulari spectatamitum ipsum quoq; proprium esse,uiuere, intelligere, xsimiles naturales hominis perfectiones, quamuis particulares h seeundum se itidem spectatas, utpote in quibus nulla per se, ab intrinseco occurrere potest ratio mali Cettera vero obiecta per si non items. a byraom. -sao. .a. 93. m. e.
Σι Sedri Deus voluntatem mouet nons lium obiective vel moraliter per modum suadetis, allicientis, imperantis, &c tum extrinsece, tum etiam intrinsece per internas inspirationes, illuminationes, c. sed etiam physice per modum caussae uniuersalis, una cum voluntate eodem ae simulta neci concursu influendo in omnes ipsius actus a Non autem ita b quasi aut prima volitio fini aut omnis motus indeliberatus seu primo primus , aut omnis motio
229쪽
' De actibis humanis. Irin terna gratiae prae lenientis effecti ne sit a solo Deo. Alio longe sensu intelligendum est sapiens illud dictum e. Adprimum aflum moluntatu on moueri voluntatem aseima,sseda Deo nimirum
quia etsi voluntas diaeti uestibere essiciat illum actum L non tamen seipsam primo applicat galeiusmodi volitionem; applicatur enim me Ii-
ante cognitione prima, quae eo ipso clubii prima est, voluti taria non est; ac proinde si bona sit, Deo recte attribuitur si mala, diabolo licet v-traque aliunde etiam seleat immediate prouenire. Eodem sensu dixit Aristoteles h Primanta moluntatem esse a bonafortuna, hoc est,a eausa operante praeter intentionem , plius operantis. Et si vero Deus alias voluntatem ad agendum physice non soleat praedeterminare aut necessiotare; posse tamen no solum moraliter, sed etiam physice, nullum videtur dubium. Et iuxta haec intelligendum est illud ProuerKri.ne diuisiones aquarum ita eo Regis in manu Dei es, ctquocunque volueritμctet illud. Et Phili p. i. Dem en, qui operatur in nobis eliso perferta.
230쪽
22. Voluntatem moueri aliquois odo ab apetitu sensitivo patet reo solum experientia sedet am ex Scriptura Iacob 3 usi uisi uetentatin' aioneupiscentia sua a ractino illect M. R. m. Video aliam legem in membris meum rixantem Mi mentis meae, is captiuantem mean lege' eiuste. Quyd vero ad modum motionis attinet. recte asserit S. Thomas a voluntatem ab appetitu moveri indirecte, tum scilicet ex parte ob iniecti, quatenus idipsum in quod fertur appetiatus, facile etiam ab intellectu iudicatur iro ponitur voluntati ut eonueniensi; quis' enim iudieare de agendis solet, prout ipse dispositus
est,isqualis quisique eis alu et is seu bonum et
detur G tum etiam dispositiue,quatenus obsolam eorporis immutationem , cum passione coniungi solitam, videri potest aliquid operanti conueniens, quod alias tale non iudiearetur; non autem per solam redundantiam absque eo, quod intellectus idem obiectum voluntati pro ponat Lam a. a. elaris.' Eth.e. 4. y l. ...p.r.
M. Si quando vi passionis vehementis peni.
tus oppressum est liberum rationis iudicium, ain deo 4 liber usus rationis impeditus,tum voluntas necessario mouetur ab appetitia, non solum quoad specificationem, sed etiam quoad exercitium b. Q bd vel oratici manet bera, nec opprimitur a passione, tum voluntas per se