장음표시 사용
241쪽
t eam inhumanis stareatum saltem negat iuὸ declinat, qu ratione etiam si grauis malitia sit, licitur auerso a Deo. α μαρε ere 4 Thom. q. I9. a. q. 32. Et quamuis malitia illa priuatiua sit prior, quasi fundamentum alterius, atque etiam ita
genere entis quodammodo peior; tamen altera
positiva in genere moris absolute est deterior; atque in hoc ipso genere omnium deterrima, disconuenientia cum Deo,siue ratio offensidi-uinq&auersionis a Deoa; cuius etiam ad heologis potissimum habetur ratio dicet disconueniretia eum natura rationali sit peccato magis essentialis b,, separabilis a propria ac peculiari malitia offensae cliuinae, in eo, qui Dcum inuincibiliter ignorat e etsi interim omne peccatum Deu rei pia offendat d. Nulla vero malitia formalis in genere moris est aliquid positiuum reale, actui in existens e quod adeo certum est, ut
nonnulli contrariam sententiam absurdam dc temerariam censeanis: Secus est de malitia motui obiective seu materialiter accepta. a S. Thom. q. 7 a 6 ad Ο I9.a. 4 Zum.ibid. disp. 8 Ορ ' dis c d S. Thom it. q.
33. Bonitas vel malitia velut proprietas, subdis unctione, sequitur actus humanos a Scd&recte a Theologis dicu tu differentiae quaedam actus humani in genere quodam moris di cum
242쪽
ara In LII. S.Thori. Dis VI. illud virtutis, hocviiij actum constituat attamen nec malitia, nec bonitas formaliter ac prci inprie moralia, qua talis, est realis cinis inseca, multo minus essentialis actu e cum abaetii seis eundum entitatem immutato abesse possit li. bertas,si ne qua tamen nulla est moralitas in nec proprie ulla bonitas, aut malitia in oratis e nisi
obiectiva di materialisf. Quia quod liberum
non est non cadit subregulam legem, vel deblatum sine quo nulla malitia formalis siue abs tuta sit, siue positiva concipi potest. a L M pH.θq.r 'Liu hom.eistac o.a.
stati Bonitas moralis materialiter&obiectita. itemque similis malitia, sum pia ex obiecto dire Ete volito, importantdiffere: iam realem I stantialem actus internia voluntate elieiti a vividere est in odio Dei, volutitate furandi,λrnicancti,&c. Non externi vel imperathri qualis est .g.esus carnium; qui secundum substantiam &entitatem idem, bonus esse potest & malus, solum pro diuersitate extrinseca legis vel tem p inris. Sicut nec per se,etiam respectu interni actus, malitia, quamuis formalis,desumpta ex obiecto malo, solum in direct evi interpretatiue volito c.
243쪽
'Quia prauus eius carnium , sue etiam ipsa voluntas comedendi carnes, v. g. die veneris, ex ignorantia vincibili, qua dies ille Iouis existima,tur entitatiue intrinsece nullo modo diuerinsus esset, etiamsi per inuincibilem ignorantiarn, simili modo ac die, exercitus, bonus fuisset. Et uniuersim actus facti per ignorantiam vincibilemvi in hincibilem, circa idem obiectum, habent eandem substantiam Mentitatem physicam Limo fieri potest, unus kidem realiter actus Linternus voluntatis, initio quidem per ignorantiam seu inaduertentiam inuincibilem,
mox vero pervincibilem exerceatur ' adeoq; ex bono malus euadat, entitate intrinseca prorsus immutata. a Suom e om. DD. bersass. e. r. Vas
3s. Dantur quidem actus humani secundunt speciem indifferentes a Lat non in indiuiduo hut recte etiam S. Augustinus e nisi per accidens . Et licet quidem vere sentu quodam di verit S rhomas e peccatum formaliter, adeoque malitiam moralem esse in sola voluntate, ratione, & appetitu eo quod solo harum potentiarum vitio accidant peccata, voluntatis quidem tanquam principalis iniuersalis caussis; rationis velut male dirigentis appetitus velut in directe inclinantis; qua potentia: etiam solas, quia princi voluntatis subinde motionem suO' P met
244쪽
rnet impetu eum quadam indisserentia nil fiehene, alias male feruntur in sua obiecta, habiis tuum honorum δε alorum sibiecta sunt; Muci etiam fere sensu S. Thomas dixitf. peeeaeum moriale non esse in appetitu sensitivor Non ta men negandum , etiam actus potentiarum a
memBror um externorum, etiam transeuntes proprie&formaliter esse malos moraliter,ade
hiae .gae t.quod ri: s.cta α--yc inque tamen aut omnes Omnino ir ordicinatos motus a appetitus sensitivi aut omnes Blieni; qui ex imaginationed aliqua,aut quietii magmatione obiecti absentis e prouenluntata mali ter mal os, adeoq; peccata esse existiman dum est; quasi aut in ipso appetitu persequae dam libertas trist in aut semper in iis easibus in interpretativa aliqua volutas interueniatis. Quod nee satis consonum videtur Concilio Tridenti-
245쪽
De actibin humanis stas noses.s de pece Ori. Can. vlt ubi cum defi litui Conrupissentram non nocere renatis non eona sentientibu tu lificatur, non semper adesse conis sensum, quo noceat,& a communi PD. senis nistias ipsc qile S. Augustino pluribus in locis alleianum est.Speciatim ubi ait. QuodFilia τοnevi.
sentialis inobedientia, quae adhuc in membris modribundis hahatae, praeter nostrae voluntatis legem,
diuast egesua monetur, quanto magis est ab euia pa in eorpore non consentiente sta que eulpa ct in corpore dormiente, oec. Rafio est tum quia homo Mon semper potest ex intentione ei ulmodi moatiis praecauere, aliquando existente videlicet caussa rationabillo nec debet tum quia prima cogitatio non est in nostra potestate. Quo sensu etiam idem Augustinus h. Voluntatem, inqui
Capr. Gab icti risit eis. hus delibar-37. tame vero lassicient i deliberatione a
246쪽
uertentia, materiae cuiusuis generis grauitate, cum omnes fateantur , consensum voluntatis directum non solum in rem ipsam mortaliter illicitam , sed etiam in ipsam delectationem da eodem obiecto esse peccatum mortalemon nulli tamen sentiunt a citra eiusmodi consensum directum, delectationem appetitus, quamuis morosam,per se,& omni adeo directi consensus alteriusve peccati periculo secluse, non esse peccatum rnor tale. Sed non solum tutior,verum eistiam longe verior,eademque communis est sen tentiara opposita, talem delectationem etiam per se mortalem esse; nisi caussa rationabilis eam ab omni etiam culpa excuset e Ratio est, non quia ut non nemo existimat , impossibile sit, ut voluntas positive non consentiat prauae deis
lectationi, si ei non resistat; Sed quia quisque tenetur in se omnes actus obiective malos sus potestati subiectos refraenare, &quoad potest cohibere, idque sub peccato mortali, si actus eius. modi ex obiecto sint mortaliter illiciti, ut patet in omni alia materia;in qua propterea ad peccatum etiam mortale susticit voluntarium indirectilis: Atqui tales sunt motus isti prauarum delectationum;alioquin enim nec directe quidem illis consentire mortiferum esset. Ergo,&c. Paulo diuersa in hac materia est ratio voluntarij indirecti in sua caussa, si eiusmodi motibus alioqui voluntate resistatur, ut communice habet sen
247쪽
o vide Cord. .. mala ro8.e.3. 33. Sed nec omnis motus prosecutionis in voluntate, cluant uisuis primus circa obiectum per se mortaliter illicitum, est peccatum a nedum mortale peccatum requiritur enim ad utrumqgaliqua deliberatio,qua non semper adest. Qualis autem deliberatio tum ad mortale,tum ad ve- Diale peccatum requiratur, difficillimum est explicare, prodest in re tam graui vel ipsam sentiendi varietatem habere perspectam. Quidam enim uniuersim sentire videntur b, etiam sine omni cogitatione vel apprehensione actuali, adeoque suspicione minima de malitia actus, aut perieulo illius, posse adhuc stare deliberationem sussicientem etiam ad peccatum mortale, modo quis rem ipsam, quae agitur, aut agenda
est, cogitetvi apprehendat sub aliqua ratione vel
necessitatis, vel utilitatis accommodi reti I, etiam
tem poralis, vel cuiuscunque demum appetibili PQ istis:
248쪽
nLalitia quoque actu, seu periculo eius cogitare.
ita ut si laeus faciat ipsa incogitantia malitiae ad culpam imputetur, etiam mortalem, si grauis sit materiaJdem speciatim nonnulli asserunt e depeceato omissionis, quasi id accidere possit suis vlla aduertentia pr esenti vel praeterita, adeoque sormali vel virtualin psius etiam omissionis aut operis omissi,qui merito refellunturia. Deom. DT eontra Henri quovi
ιs. Alii distinguunt' inter Necatum veni te, domoreale eris,seu actusalie uius prohibiti.
Ad illud enim iuint sussicere de Isbera tionem interpretatiuam late aeceptam, sine ultu videt set actuali, vel virtual Deognitione vel aduerten tia, praesenti vel praeterita operis aut perieuli iapsius tenera enim quemlibet opus aliquod aggredientem, cum tempus habet, deliberare deopere fac bendo Ad peeeatum vero mortale nasufficere deliberaticinem illam interpretatiuam.
nisi adsit cogitatio seu aduertentia actualis vel virtualisi quo nomine intefligunt praeteritam virtute permanente ipsius operas perieuli,cuhhomcise exponit. Sed haec nec inter se satis consensui, irior pars etia per se merito reiicitur. aQUMilo. i o. Non-
249쪽
4o. Nonnulli aliter distinguunt a. Nam ad
peceatum veniale sufficere deliberationem virtualem, aut etiam formalem aduerte iam ipsius actus secundum suamentitatem, cum potentia
ad malitiam vel prohibitionem aduertendam, vel etiam dubitationem seu inquisiitionem de bonitate vel malitia ipsius actus. Ad peccatum autem mortale requiri iudicium plenum 4bsolutum de malitia vel prohibitione iptas delectationis seu actus quod postremum etiam alij asserunt L m proinde addunt,duobus modis deliberationem esse posse imperfectam, ut non susticiat nisi adveniale I. Quando passione vehementissima ita turbatur ratio, ut sit tenue lumen rationis ad perfecte diiudicandam ωconsiderandam malitiam peceati II Quando iudicium est imperfectum, vel ex defectu obiecti, quia videlicet in genere solum apparet malum: vel ex defectu firmitatis, quia ratio iudicat cum formid ne, vel ex leui coniectura, cum impotentia quadam habendi plenum iudicium.
main: Angsm apud V q. d. io A. i. Quid a existimantes tam ad mortale, quam veniale requiri εἰ lassicere considerationem malitiae, aut periculi, uniuersim docentis, ex sola persectione vel imperfectione luminis atq; aduertentiae adactus malitiam seu periculum illius, accidere, ut deliberatio sit plena, vel semiplena, adeoque se uiciens ad peccatum mortale, aut
250쪽
M' In LIIS Thom Dil'. I. aut Ieniale tantum. Quod hoc modo declarant. Quado enim homo ita aduertit aliquid esse m lum, sicut illi, qui non plene excitati a somno. attendunt ad malitiam pollutionis, quam patiuntur, tunc ita tenuis est consideratio, ut non sufficiat ad mortale. Quando vero homo plene aduertit, sicut perfecte excitatus a somno, tune
est mortale.' igitur in semidormientibus, semiebriis est imperfectu iudicium rationis,quod notat etiam Nauarrus , sic in vigilia contingere potest tam tenuis consideratio,quando intellectus alio trahitur, ut ad mortale non sufficiat; sue interim illa ipsa tenuis eonsideratio dicatur esse principium, leue quidem tenue plenius considerandi, siue dicatur non esse principium sitneiens plenius considerandi utrumq; enim probabiliter dici posse e existimant.
42. Nos ita primum censemus,deliberationem ad peccatu seu mortale a, seu veniales suffcientem censeri,siposse, ubi nulla nec minima quidem cogitatio, saltem per modum dubitationis vel suspicionis,est malitie, vel periculi ipsius malitis seu in genere, seu in specie considerate. R eio est; quia quandiu nulla prorsus adest aduertentia seu cogitatio malitiae, esto,adst cogitatio ipsius actus in genere entis, vel seeundum alias
quasdam rationes utilitaris,commoditatis, nondum adest facultas liber eos tanquam malos,