Disputationum theologicarum Adami Tanneri, e Societate Iesu, ... in omnes partes Summae theologiae S. Thomae Aquinatis, libri quatuor. Quorum singuli singulis partibus eiusdem Summae respondent. .. 1

291쪽

tiarv. g. aut fortitudinis, non sit ullo modo actus temperantiae aut fortitudinis, sed charitatis aut amicitiae, c. nisi forte impudica, & mollis mulier appellada sit pudicavi fortis, eo quod filiam vult esse pudicam, maritum fortem,&c. a Thesto. θr I bacot.3.d.33. .vi'. ad I cclis.

ar. Ex omni autem virtutum mora inimi u mero quatuor dicuntur cardinales Prudentia nimirum, Iustitia, Temperantia, Iortitudo, eo quod inter caeteras principatum obtinenti, praecipuum, sum inhumanae vitae eonsuetudine habent. Quae doctrina quidem non in scholis primum Theologorum nata,sed ab antiqui simis Tanctissimis Patribus Ambroso a Au gustino b Gregorio eraecepta, merito retine - . Lib.sin eam buo. r.demstri m Eeele. rs.

Virtutum per se insusarsi aliae suntTheo logicae, quatim mediate circa Deum ipsum versantur, Nah Apostolo a tres commemorantur. Iides nimirum, Spes,di Charitas. Aliae sunt vir tutes infusae morales, cbaritatis gratiae inseparabiliter connexae;quales sunt, prudentia, iustitia, temperantia, fortitudo , cum caeteris ad iunctis, ita nimirum ut tot sint virtutes morales per se infusae, quot sunt virtute, morales acquisitae, a quibus tamen illae non modo specie, si detiam genere distinguuntur. non solum quod

292쪽

a In I. II S.Tham. Di . II. illa sint ordinis supernaturalis, hae naturalis; sed etiam quia regulam adeoque etiam obiectum Armate,genere diuersum inter se habeant; cum isti duntaxat conformitatem ad naturale rectae rationis dictamen, illae vero consormitatem ad supernaturale lumen fidei diuinaeque reuelationis spectent a r. Cor. II.

a . Et quamuis olim quidam grauesTheoloingi a negarint, virtutes eiusmodi morales per se infusas pro quibus etiam nonnulls posue unginfusas per accidens ynihil tamen id iam comis pertae satis veritati praeiudicare debet, utpote quam non modo communis omnium prope Theologorum calculus iam approbat sed,&Scripturae, Ecclesae, sanctorumque auctoriatas, ac ipsa demum ratio satis aperte confirmat.

Ex Scriptura habemus illud Sapientiae, ubi de

sapientia diuina charitati coniuncta dicitur: Venerunt mihi omnia lana pariter eum illa, αλ--merabilis hone ver momisi . ta rursum Sapientiar 8. Sobrietatem enim osapientiam orae, O iusitiam, o mirtutem, qui in liliis nihiIerei vita hominibus.En quatuor virtutes Cardina

les quodam quasi disciplinae vinculo, diuinae seo

293쪽

me istunius omittis,cte. Inlue Ecclesiae sensum colligimus non solum ex Romano Catechismo, in quo diserte asseritur, effectum baptismi inter caeteros esse nobilissimi

omnium virtutum comitatum , quae in animantaeumgratia diuinitus infunduntur sed etiam ex

decreto quodam Pontifieis in Concilio viennensi a ubi sic dicitur Nos autem attendentes general- effariam mortis Christi aper ba , prima applieatur pariter omnibu baptiseatis Ἀρι-

monem sieeundam, quae dieittam paruulis , quanta adultu eonferri in ba iseno informantem fratiam O virtutes,tanquam probabiliorem isdictis an iactorum ae Doctorum modernorum Theologiae mam eonsonam ct concordem,saero approbante Con-irilis dux meligendam. Quod decretum cumigeneratim de virtutibus loquatur, non est currastringatur ad Theologicas. refertur Clem.mniea desium Trinita de Catholie .

ac Ex S. Patribus lueulentum inprimis est testimonium S.Gregorira, qui sic ait:In Sancto inrum quippe eotatbis iuxta quasdam virtutes βα-

perpermanet juxta quasdam vero recessurm venit,ct venturi reeerit. I de etenim spe atqueis eharitate, o in bonis ali ne quibin adeaelestem patriam nonpoten meriri,sicut en humilitaε ω- sitas, iusitia, ais misericordiaperfectorum eor is non deseris,cte. Et paulo post: In his itas virtutibiu, inquit, sine quiAu a vitam minimeperinuenitur, iri sanctis in tuctorUuorum tor

294쪽

spermanet,cte.Et tandem cum aequum sit istimare, ordinem rerum supernaturalium non minus perfectum esse,quam sit ordo rerum naturalium; & vero homo in hoe ordine recte di spositus sit, non modo circa fine, sed etiam circa media per virtutes morales,id quoque in ordine rerum supernaturalium diuina prouidentia factum esse, conuenit affirmare. Ex quibus patet contrariam sentetiam falsam merito iudieari risi non etiam temerariam, ut quidam censuit e. An autem virtutes eiusmodi morales infuis, quae circa passiones versantur, sint solum in valuntate,an etiam in appetitu sensitivo, ut dea qui sitis diximus, eontrouersum est. Nobis prumum videtur verisimilius. Loom.y.inaeeeb. θ refertur an uia a est nitentia bis r. r. c Medis. ra.

CAPUT IV.

Deconnexione aqualitate, ac duratisne virtutum. 27. Receptus passim modus loquendi SS. Histrum a & a sancto quoque Thomad pariter Omprobatus est , virtutes moralesis inter se mutuo quod etiam Ethniei Philosophi ripi eiq; tradideriunt in eum charitate ita connexas esse, ut nee ex illis una sine alia, neq; pariter oeata e charita te vera ac persecta virtutis appella-ιc tionem

295쪽

ionem mereantur. Qu'd non se tamen accipiendia esst, quasi nec quo ad essentiam quidem una virtus moralis vel sine cateris eiusdem generis, vel sine charitate eonsistere salua possit, hoe enim recte negant alii , &si constet sautem prudentiam euici; virtuti morali aliquo modo esse connexam sed quia eeria nulla ex illis perfectum virtutis statuis quo scilicet quaeque

simiter,&eonstant er, non obstante ulla difficultate ex cuiuscunque demum alterius virtutis materia proueniente, medium in sua materia praescriptum attingat obtinere potest, nisi om nes connexae sint,neq; sine charitate perducunt hominem ad supernaturalem beatitudinem obistinendam,cuius sancti illi viri precipuam ae ferme unieam rationem habendam esse duxerunt, eaetera eum s. Paulo nihili aestimantes satis tinmen interim signifieantes , eiusmodi virtutes in ordine quidem rerum naturalium etiam sine charitate vere ae perfecte virtutes esse. Ambrui . nidi ei beatipauperest ritu.

23. Inter virtutes autem Infusas,etsi fides sinaspe, ac spes sine charitate, & virtutibus insutat s a mora

296쪽

r 4 ηιIVS. Thom Do II. moralibus esse posti, non potest tamen aut spes

esse sine fide, aut charitas sine alterutra aut Infula morales sine charitate;licet omnes dii gulae virtutes infula esse possint sine aequisitis, ut habet communi sin certa Theologorum sententia in ex parte colligitur ex Scriptura ac Concilio Trident in b. Hebr. v. bus. 6. cap.F.dian. ay.as. Virtutes quoad perfectionem aliquo modo tandem inter se inete quales esse, certum &χxploratum est, quidquid olim Stoici a dixerint. Est enim de fide, ae exscriptura compertum bsaltem charitatem omnibus virtutibus caeteris, seu infusis, seu aequisitis anteire; sicut &insulas acquisitis praestare nemo negauerit. In ipsis autem virtutibus aequisitis quis nam ordo tandem, dignitatis constituendus, Ut non magnopere in terest scire, ita nec facile dici potest, etsi probabilest,quod S.Thomas hac de re e differiti virtutes nimiru intellectuales simpliciter quidenae nobiliores habitus esse, quam sint virtutes morales, attamen his in ratione virtutis cedere L Inter intellectuales autem caeteras praestare s Eientiam; inter morales autem Iustitiam fortitudini ac fortitudinem temperantiae, omnibus ero istis prudentiam e ,

3o. Quod si de virtutibus unius ae eiusdem speciei loquamur, dubium non est, quin una ac

eadem

297쪽

eadem virtus specie , tum in eodem, tum in diuersis hominibus possit esse perfectior intensiue An etiam extensiue,dubium est. Negat sanctus Thomas a ratus virtutem omnem, secus uam scientiam, ad omnia sua obiecta se exteri ere,aut virtutem non esse. Quod tame ad modum loquendi potius, quam ad rem ipsam spectare videtur. Nam aliquo modo incompletum ac imperfecitam ex parte obiecti virtutis habitum esse posse,siue is tandem absolute virtus appellandus sit, siue seeus, nihil dubitamus, cum nonnunquam videre sit temperantes in Venereis v. g. in cibo tamen ac potu intemperantissi

3i. De duratione virtutum illud breuiter excommuniTheologorum doctrina, asserimus. moralium quidem actus, ob defectum materiae

non omnino eosdem futuros post hane vitam, quales modo sunt, attamen tum intellectuales acquisitas, tum morales tam infusas, quam a quisitas, quoad essentiam permansuras in patria, ita tamen, ut si potentiae sensitivae hominis toti eomposito tanquam subiecto insunt, virtutes illae,quae appetitui sensitivo insunt, interm eis dio illo tempore, quod inter separationem anim nae a corpore usque ad resurrectionem interia. cet, solum in voluntate maneant, tanquam in

radice quadam nihilominus eaedem numero postea restituendae quidquid Durandus Ddix rit. Ex Theologicis autem eharitatem quidem euasu

Disiti

298쪽

etiam in patria mansuram, fidem autem &spem non item quae communis est Theologorum doctrina ipsemet Apostolus e satis indicauit.

i. Cum virtutibus assinitatem quandam hahent est,quieommuniter dici solent Do na, Be titudines , ae fructus Spiritus sancti. Et Don rum quidemmentionem fieri EsaLH.sub nomine Spiritus .nde etiam Spiritus Sodona dicuntur apud omnes certum est. Sed quidnam eius. modi donorum nomine intelligatur, dubium. Sunt,qui cum tribus vii tutibus Theologi eis, ac septem Cardinalibus confundantia, quasi vero aut timor virtus sit, aut fides donum sit, eum in Christofides non D erit, in quo tamen don . isse patet, ex citato loco Isaiae Alix omnes virtutes volunt esse dona,sed non e conuerso Ue-rum4 isti eitato lo eo seripturae refelluntur, ubi non plura, quam septem dona Spiritus sancti

numerantur, ut etiam communiter e Sancto

rum Doctor um sententia babet. Alij quidem virtutibus distinguunt, sed minus apte. - .is3. . .r Gabr. ibidem, Pr

299쪽

33. optimum est illud, quod doeet S. Τhois

mas a dona esse habitus quosdam supernatur les, a virtutibus quidem distinctos, sed eharitati inseparabiliter annexos, qui hominem faeile mobilem reddantad Guliares quosdam&ha reseos virtutum aetas,ad quos non raro sanct in seripturis mirabiliter a Deo excitatos legimus L Jnquam sententiam sorte etiam dixe runt quidam e virtutibus perfiei homine modo humano, donis superhumano Et Aristot . . les A asserit praeter virtutes eommunes esse alias Udam heroios, quae reddant homines quo moda diuinas. Qui etiam alibi e doeet, e qui diuino instinctu impesuntur,rationem hu manam eonselere non defere,pisci umerim, inquit, Orient intellectu, re voluntate rasa

l. a. q. 6l bau rLMRuin e Argent.' ἀμ .r.cte. ελειλε ea .r.mag.mora l1.3 Numerum autem septem Donorum sierecte ollegisse videtur s. Thomas a. Aut enim Spiritus sanctus mouet intellectum, aut appeti tum Si intellectum, aut perficit apprehensi nem, qua videlicet res fidei omnes subtiliter, netraretur,4 est donum in tellectus, aut per filii

iudicium,quo stilicet statuit homo, qua rationa

300쪽

erga res tam diuinas quam humanas ereatassisiei debeat: idq; vel generatim, vel in particu lari quodam agibili si iudicium intellecstus xeneratim perficiatur irca res diuinas, est sapientia; si generatim circa res creatas, est seientia seirea particulare agibile, est consilium Atque ita existunt quatuor dona, quae subiective sunt in intellem, Quod si appetitum Deus mouet,auriacit ho reti ordinando hominem erga ait rum, di est pietas,que sine controuersia est in v luntateia ut recte ordinat homine erga seipsum, sue ut delectationes illieitas respuat,4 est timor siue ut nulla dirieultate a boni ardui pro- seeutioneauoeeturi, est sortitudo; quorum 6 trumq; in voluntate tantum L non item in apis

petitu sensitivo irastibili collocanduin existi

ss Non minor est de Beatitudinibus aese Gibus spiritus sancti,ex quibus illa: ab Euangelistis η hia S. Paulo ι memorantur auctorum dissensio sunt qui baecomni solum ratione a mutibus aedonis distinguante. Alii beatit mnes esse habitus virtuosos ae intensione pers . Exos,seuctus autem partim esse virtutes, partimuelectationes ex actibus virtutum prouenie aes volunt ἀχlij virtutes,don beatitudines disrucant esse quatuor distincta habituum genera --ζα sed ex his nulli veritatis scopum a tigisse