장음표시 사용
61쪽
ritualem.Ille diuiditur in propriumviri eta pisciri cum ad quos reuocari potest accommodat lius; hic, in moralem, anagogicum, allegori- ixm; quo etiam resertur mysticus siue Typicus. Et potest non solum unus scripturilocus plures diuersae speciei sensus, ut literalem Mallegoricum sed etiam plures literales habere los Quam opinione pulchre confirmat Au gustinus a Cumalim dixerit haemsit scriptor
secer)quod ego, salivi,imo istud quodego, religis in me arbitror direre aeur non trumquestatim, nurumque verum en/Ets quidlertiamos ii quartum, i qmdomnino aliud verum qui'iam inhu verbis videt, ea ηγn illa omnia vidisseri datur, per quem et n. Dein sareas uten- - θdiuersa --ru multorumsen in temperaule, ete. Sensit in omnino in his verbis,atque euitauit eum eascriberet,quiequid hie Teripotuim- nueniν es, o qui uiὸnos nonpotuim , aut nonilum poss.mm,ct tamen in eis inuen istotesE. Potest autem non solum a sensu literati, sed eriam a spiritualidi mystico firmum argu mentum deduci.
Neque dissicile etiam est, legitimi Interis pretis scripturae,AE cotrouersiarum Iudicis com ditiones eneratim ex ipso lumine naturae deisseribere Fatendum enim omnino est, eum tali autoritate praeditum esse debere. I. Vt in rebus
f/ti iudica a dis, aut scri ra: stala cum autori
62쪽
De Verbo Dei. Itate proponendo, errare non possit, ne qui Magister fidei esse debebat, sat corruptor. I. Vtcu autoritatevi potestate possit iudicare, ne veritas per eum legitime proposita sine noxa contemnatur. ΙΙΙ. Vt eius sententia clara sivi perspicua, non obscura, non ambigua, quae discordias pariat, quas componere ἐebuerat. IV. Vt
omnibus omnino fidei quaestioci ibus diiudi candis sussiciat 68. Quisnam autem in partieulari Iudex biesit, dissicilius est statuere,praesertim v bi,cum ludex inquiritur,sine Iudice disceptatur. Et Secta- xij quidem omnes quotquot scit pluram accipitant, scripturam Iudicem fideiq; Magistram sufficientissimam proclamant. Haec illis ut Lutheri a verbis utar,facillima ecto apertissma,siui Uu interpres Omniaprobanso iudicans, ct clarior omnium Patrum Commentariis.
69. Sed stat inconcussi Catholica Ecclesiae sententia Scriptura etsi neq; certitudine careat, ne autoritate publica, utpote quae nec errare potesι, nec a quoquam impune negligi vel contemni, non potest tamen esse ullo modo sussciuens Iudex aut Magistra fidei, suique ipsius inter pres, neque per se nude speetita, neq; accedente
etiam ulla, quantumuis operos Maccurata cuiusuis priuati hominis interpretatione, qui videlicet aliutiae demonstrare non polluimus per
63쪽
legitimam De missionem ordinariam vel ex.traordinariam , in fallibilem scripturas interpretandi, di fidei quaestiones diiudicandi autoritatem eollatam esse. o. citio eertissima petitur a seripturae obscuritates sublimitate, nostris intellectu cim. hecillitate; qua fit, ut etsi seri plura secundum se certissim a veritatis maximeque conspicua sit,
isnn clarius tamen an cibi conspietatur quam
ab oeulis vespertilionis elarissimus solis splendor,ut in simillima redo e et Aristoteles a Neq; enim cum scripturam obscuram dicimus, aliquod in ea vitium Rotamus, sed summam eius
excellentiam, nostraque menti caecitatem, ut decet, piofi emur. a risot. ametaph t. r.
r. Et omnino seripturam esse nobis 'bseu.ram, intellei tuque esse cillimam, testatur ipsa scriptura, a Pet. vis testantur sanhi Patres ver- hos experimento, dum Obscuritatem eiusta uis diaperte subinde fatetur a dum tot Commeriis tarios summo labore conscribui, dum Min serupturae interpretatione, in ipsis fideiquaestio nibus secundum scripturam deeidendis, inter se non raro discrepant, dum di ipsi nonnunquam humano more a vera fidei sentetitia veroq; striapturae sensu aberrant, ut B. Cybrian civi Chilia stis illis aecidit, omnibus notum est. Testatur demum apertissime ipsa quotidiana Sectari tu
64쪽
ad Epheso in epist ad Astasiam augustib
O ps 3 epis. Πρ. o c. x. Vt quid enim ipsi tot etiamnum, post tot
ει tanta veterum monumenta, Commentarios
am scripturam conscribunt; Vt quid non modo Lutherani a Caluinistis, Mab utrisq; Z .ingliani innabaptistat, sed ipsi etiam Lutherani aut Caluinis sinter se mutuo,imo Lutherus a seipso ita in fidei scripturaeque sententia propὀnenda dissentiuntὸ An non constat quam variae de unico illo scripturae loco, qui tamen unus omnium videtur est clarissimus: hoc est corpus meum inter ipsos,&quam irreconciliabiles sint discordiaeλCerte de Iustificatione viginti diuersissimas sententia esse secundum scripturam inter solos Confessionistas fatetur Osiander Apolog. coni Philinum3.73. An non igitur,et obscurissima est seriptura, vel ipsi truncis rudiores& hebetiores, dum apert m scripturam tam parum intelligunt1Aecedit ingenua Lutheri a confesso quantumvis hiealioquin Dux caecorum caecutiverit qui libere fatetur,ignorare se legitim m habeat neqne intelligentiam Psalmorum, o impudentιμ-
65쪽
13 In I. Part. SThom. Dissa. Unim fieripturaeibrum a se in omni in partis
intellectum. Luther.inpraefat.operat.in Psal.
4. Sed quid opus eji testibus, ubi res ipsa Io.quiturὶ Certe argumenti sublimitas, mira phrasis proprietas, mille testibus praeponderat. Ubi tot orationes ambiguae, tot apparentes contradictiones, tot anticipatae narrationes, ubi quod secundum literam & voces clarum primo intuitu videtur, saepe falsum est, nisi ad alium obseurum quidem,sed verum sensum inflectatur.Vbi nee facile verum inuenitur,4 inuentum longe dissi ellius agnostitur. s. Neque ex locorum diuersorum collatione&comparatione statim patescit veritas. Dum eis nim nescis cum quo loco quisque conferri debeat, vel certe ex duobus locis inter se conferenis dis, uter ex altero tanquam clariori explicari debeat,est in ipsa ollation e recteinstituenda su-ima obscuritas, summa dissicultas, quam ipsi quotidie experiuntur Sectarij. 76. Verum ne ignorantes appareant sectari, malunt impudentes videri. Quid ergo λ Scriptura quidem obscura est, inquiunt, sed imperitis, sed improbis, sed spiritu Dei & interpretationis don o destitutis. Aliis qui in linguis klit exis sunt exercitati, qui studiovi pietate donum interpretationis,hilod nemini pie petetivi studiose cotilaboranti negetur , impetrarint, facillima, &apertissima. Quid udiorErgone S. illi'tres,
66쪽
De VisDDei 'qui scripturam sibi obseura esses professis ex Aperti sunt,imperiti fuerunt aut impij, quod scripturam toties lectam non intelligerent, tamdiu
77. Quasi vero isti Sectariorum Grammati celli, quibus vix ab uxorum4 liberorum reique familiaris cura tantillum temporis relinquitur, quod ad Grammaticam discendam aut docendam sussiciat, doctiores, i linguaru cognitio' ne instructiores sint, tot Athanasiis, Gregoriis, Augustinis, Hieronymis, qui totam in literisvilibris artatem consumpserunt, qui linguarum, praesertim graeci scientiam,vela nutrice cum lacte suxerunt,uel a Paedagogo cum literis didicerunt; sanctiores tot Iguatiis Cyprianis, qui vitam pro fide& veritate posuerunt dono intera pretationis illustriores, quam totus ille sanctis. simorum doetissimorumque virorum illustri sis mus Chorus. An non haec Sectariorum impudentia quavis scriptura clarior estλ78. Quod si cuera etiam sanctiores essent, dono interpretationis illustriores omnibus
Patribus, nihilo tamen inagis ipsi, vel ex ipsis aliqui, Iudices fidei esse possent. Nam & omnes
laoc iactant, tamen dum sibimetipsi contra dicunt, necessariis aliqui falluntur aut mentiuntur, neque magis ille se non mentiri probat, qui
forte non mentitur, quam qui mentitur atque
ade dum nullus probat quod dicit, nulli merito credi potest, nullus ut Iudex auditi debet. 72. Quiq
67쪽
ra In Part. rham. Dis'. LQuin etiam si seriptura undequaque clarissima esset, neque sic quidein ipsa posset esse suffieiens omnium fidei Controuersiarum Iudex, quia ut supri oliensium est, omnia fidei do,gmata non continet. Quid si enim de numero librorum sacrorum,de ipso script arisiense controuertatur, quis c usam decernet Certe scri-Ptura non potest.
8o. Et quemadmodum non rectὸ prospecta. foret Reipub si praeter seripias leges tanquam regulas actionum politiearum auditem alium riuum non haberet, qui& leges interpretari, tiseeundum leges iudicare posset, ita prosecto mi,
ni me satis consultum Ecclesiae videri posset, si seripturam tantummodo haberet, nullum praγterea alium uiuum Iudicem scripturae Interis
pretem Long siquidem difficilius est, ut relicta cuiuis libera seripturam interpretandi facultat
tanta multi rudis, tanta varietas ingeniorum, Reapitum, in unam sententiam conspiret, quam ut dispersus volitantium atomorum cumulus in Vnum corpus coalescat. In rebus enim eiusmodi
dubiis & obseuris, quot capita sunt, tot sere uolent esse sensus, senisnuae. 8 i. molitur, ut iam dμdum etiam Tertuliaiianus a notauit, Ulcriptumst tanquam Iudia
68쪽
pertasunt resimonia suos detorqueresensiud. o re quidem,yt ait, haereticorum etiam eaeterorum.
Tertullin lib.dep eripi b Augus in. a. de nut is concupist. V.iti 8a. Quis ergo praeter scripturam alius ille Iudex panctu istus an Apostoli Z non quia horum nulla vox alia communiter exstat, quae quidem ab omnibus palan audiatur, quam quae in scri- uris resonat, quae tamen ipsa per se, ut hactenus ostensum est, ad iudicandum non sussciti Et posset quidem haud dubie ille qui iudex,uturus est vivorum4 mortuorum per se, ves per Angelos etiam,occurrentes quaslibet fidei controuersias decidere, sed non facit quod potest. rapertum est ;8s. An fortasse SS. Patres iam demortui, P trumque monumenta Iudices erunt λ neq; hoc. Tum quia non minus aliquando de patrum, quam de scripturae sententia propter ambigui talem&obscuritate dubitari potest. Tum quialsinguli Patres fallere possunt homnium monumenta vel non exstant, vel dubiae fidei esse poD sunt.Tum quia nouae semper Oriti possunt controuersiae in antiquorum monumentis vix aut ne vix quidem agitatae. Neque hic magnopere repugnant Sectari , quibus saepe suum magiequam omnium patrum iudicium arridet. 86. An privatus quisquam Iudex fidei sit, qui vel reuelationem uirga quam non acceperitέ ul
69쪽
vel Meeperit, quam non possit, ni festis Ilis in dieiis vel signis ecim probare multo minime. Nam si non aecepit quod iactat,iam proprio i diei tondemnatus est. Si enim satis est iactare reuelationem ut Iud et fias, histrio eerte quiς piam, aut gloriosus miles , aut superbus ex Reliis hioso Apostata maximus sit in fidei controuerissis Praetor futurus. Sed eiusmodi Iudiere Secta. riis relinquimus, qui talesti habeatin fovent. Dignum patella operculum. is 3. Si aceepit neque tamen ullis manifestis in dieiis comprobare suam illam reuelationem possit, non magis profecto tenebitur, aut etiam prudenter quisquam poterit hoc credere, quam
si non haberet, cum non magis hic se compro
h et habere quod habet, quam qui iactat, quod non haber. Et hoc ipso certe quod priuatus est, autoritatem iudicandi non habet, cum non mi. s facile eius sententia contemni possit ab aliis, quam ab ipso pronuntiari. Cum praesertim reuelationem diuinam priuatam aeque pars utraq; litigans pro se adducere possit, vel certὸ iactare.
Non immerito igitur S. Petrus, vnnu Prophetia
scripturae , inquit propria interpretatione voint.
86. Sed neque Magistratus politicus, quali Deunq; sit, fidei Iudex esse potest.Repugnat enini non solum veteris Testamenti exemplum iri mitiuae Ecclesiae, in qua Princeps Christianus, necdum ullus fuit,vsus, S S. Patrum di Conciliorum,
70쪽
ne Verbo Dei. I servis, Ipsorumq; Christianorum Imperatorum expressa sententia , sed etiam manifesta ratio. Nam neq; singuli Principum Secularium in sua quisque ditione fidei ludices tales qui iudicando falli aut fallere nequeant esse possunt, cum, ut ex ipsa dissensione apertissimum est, de facto
errent multi. Neq; unusquispiam est Orn nium Certὰ nullus talis agnostitur.
87. minc Constantini pii uim Imperatoris vox illa semper laudata est , cum ad Episcopos
dicerer Dem os consiluit Saeeristes molesarem dedit id nobis quoque iudicandi. Et ideo nos a vobis recte iudieamur , vos autem non potest ab hominibus iudieari, cte. Vos nobis a Deo dati sis vij, inconueniens non eu,m homo iudicet Deos,ut
Ruffinus a commemorat Et illa Ambrosij risui honorissentim, quam ut Imperator Ecclesiae ilia esse dicatur in uod cum dieitur, in peerais
dicitur, eumgratia dieitur. Imperator enim bonmintra Eeelsam non sura Eeelesiam ect. Et in libento ad Valentinianum Imperatorem, Quando audisti, inquit Clementissime perator,in causaide Lateos de viseevo iudie et Et inferius uuis est qui Mnuat in eausa dei, in causa, inquam Misi viscopos solere de Imperatoribus Christian non Imperatores de Episcopis iudieare, ' Rus ib. o. hi .eapua θ' er Gregab