장음표시 사용
181쪽
toribus pretiosorum lapillorum , qui veterum Musiva riorum exemplo pictis tabulas conficiebant, diutius in
his immorari supervacaneum censeo. Nunc Gemmari rum Scalptorum nomina proferamu .
BEN VENUTUS CELLINIUS Florentinus
Saeculo XVI. Quamvis non constet BEMVENUTUΜ CELLINIUM , qui in Sculptura, Fusoria, & Auraria arte praestantissimos omnes suae aetatis longe superavit, & veteres aequavit opifices , gemmarum peritum Scalptorem fuisse , quia tamen & gemmas & pretiosos lapillos scitissime cognovit , conseruit, & antiquorum operum in lapillis sculptorum conquisitor S admirator fuit laudatissimus ue id tantum mihi ad augendam patriae meae gloriam humanissime concedatur, ut honoris gratia eum inter inlustres Glyptographicos Opisces hoc loco recenseam 3 quo quidem consilio sequor VAsARii vestigia, qui eum cum laudatis eximiis Lithographis in fine operis sui perhonorificis verbis commendavit . i Multa sunt , quae in suspicionem nos adducere possunt , ut cred mus eum gemmis quoque incidendis operam dedisse .; nam se discipulum fuisse gloriatur CARADossi Medi ianensis de quo opifice Gemmario , itemque numi matum fictore excellentissimo, inserius dicemus. Pra terea in Vita sua scribit, se multo studio a quibusdam, ut vulgo dicitur, lambardis excavatoribus, qui Romam stato tempore veniebant, ut vineas foderent, conquisivisse tum numismata antiqua, tum Achates, Plasmas, Sardas, sive Carneolas, Smaragdos, & lapillos anagly
182쪽
GLYPTO GRAPHICA. elipho antiquo opere faberrime sculptos, quos describit. In Smaragdo stupendi coloris, & mirae pulchritudinis scalptum fuisse a Graecis Artificibus memorat Delphini caput ; & in Topatio, arte naturam aequante, in- scalptum caput Minervae , at in lapillo, ut aiunt, Carneo , sculptus Hercules conspiciebatur cum Cerbero vim culis ab eo revincto , quod opus immensae pulchritudinis & elegantiae, statim ac divinus BONARROTI Us conspexit, obstupuit. Conquirebat etiam puros lapides pretiosissimos sculpturis vacuos , Vel ut Venderet , velut anulis aureis insereret . Sed & illud memorabile , quod . Franciscus I. Galliarum Rex BEMVENuTo ad se adcito ostendit thesaurum antiquorum operum in Gemmis mirae magnitudinis, & vascula in regia sacra Cappella recondita, quum eum horum operum aestimat rem peritissimum cognovisset- r Quod si BEMvEuu-Tus non memorat se Glyptographicae arti operam dedisse , id reor ab eo factum, quia, utpote gloriae &magni nominis:cupidissimus, quum in ea se supra ceteros coetaneos opifices excellere non posse cognosceret , vel praetermisit , vel abstinuit. Verum in colo randis adamantibus neminem sua aetate praestantiorem
se habuisse adseruit f quod mirum & absurdum videtur;
forsitan in auferendo colore ab adamantibus probabilius videtur J ubi complures egregios Aurarios Artifices, gemmarum cognitores praestantissimos recenset , inter quos primam gloriam tunc occupabat MILIANUs TAR. GHETTA Venetus, eique proximi GAIUs Mediolanensis, RApHAEL DEL MORO Florentinus, S IOANNEs , & CASPAR Romanus , quos coram Pontifice Maximo C L Ε-MEN-
183쪽
elii 'HISTORIA MENTE VII. indicto certamine vicit omnes , & se in colorando adamante Pontificii anuli omnium emi. nentissimum filisse , fatentibus ipsis aemulis , perspicue huius quoque artis peritissimus ostendit. I Complures in numismatis cudendis conficiendisque Artifices in hac historia , UAsARlo facem praeferente , celebramus valde doctos, qui etiam in caelandis scalpendisque Gemmis magnam laudem promeruere, inter quos excelluit CARADOSsl S, CELLINII praeceptor, quare &de eo id suspicari non sine ratione aliqua, etsi incerta ac dubia, maluimus . Torias quoque est CELLivius in describe
da exquisitissimi atque admirandi operis bulla , qua CLEMENS VII. in festis & pompis solemnioribus usus est ad coniungendum ante pectus pluviale , in ea
enim adamantem eximiae venustatis , lucis ac magnitudinis conligavit , cui adamanti tanquam throno &orbi sedentem imposuit aeternum Patrem dextera benedicentem, cuius vestem ad auras expansam Angelorum
capitibus ex gemmis , & aureis figuris & emblematis totum opus aistinxit , subiectis & utrimque ad latera
emi is ex auro Angelis thronum adtollentibus , quod opus maxime omnium eidem Summo Pontifici placuit. a CELLINio non sine ratione tribuuntur multa tinreumata, ad similitudinem antiquorum Operum anaglyptice sculptorum, non quidem ex gemmis, sed ex auro inserto in pretiosis lapii sis , inter quae illud prosecto ceteris praecellit, quod spectatur in Tabula XXVI. regii Thesauri Florentini ; siquidem in pulcherrimo
cyaneo lapillo altitudinis fere duarum unciarum , qui vulgo Lmsta si dicitur , ex auro optimo , cum a
reac t γ Vide in eius Vita, & in v tu I. deIe Orfuria, Cap. I. pag. 13. & sea. si Vide in eius vita, & in Traritu I. deitori Peria, pag. 47. dc sem
184쪽
rea corona elegantissima encaustice picta , inserta est Mulier stans , in collo sevens nudum infantem , de tra Vero manu tenens puerulum secum gradientem , quo typo Caritas , sive proximorum Dilectio declaratur , quod opus egregia arte consummatissimum ad antiquorum Graecorum praestantiam proxime adcedit, vel etiam aequat , quae omnia me impulerunt, ut ei quoque in Glyptographicis artibus hanc gloriam tribuerem . Ea etiam CELLINII aetate invaluit consuetudo , ut Uiri nobiles biretum , & torques , Matronae. Verozonas , cinctoria, armillas , encolpia ornarent sculpt ris ex auro inter gemmas contextis, quae Vel vultus, vel Historias referrent exquisito opere elaboratas , in quibus conficiendis valde excelluit & laudatus est CEL
FRANCISCUS FERRUCCIUS, cognomento
IL TADDA, Saec. XVI. Quamvis Porphyrites lapis ex Oriente advectus , quemadmodum Gemmae , inter pretiosos non cense tur , tamen, quod singulare sit exemplum, S summa celebretur in eo scalpendo praestantia FRANCIsCI FE uCCII Florentini , eius nomen, & opera egregia atque admiranda, quae ad hoc tempus suspiciuntur, silentici minime praetereunda existimavi. Si enim in imaginibus ad exemplum antiquorum , ut aiunt , Cameorum , mirifice excelluit FERRuccius, vulgo nuncupatus si GL
da , ex porphyrite durissimo S pertinacissimo exculpendis; quanto magis & facilius S expeditius tractire potuit lapillos , quod sexcenti Artifices tum veteres , tum recentiores praestarunt 8 Laudatissimus opifix porphyrarius diuturno labore, una cum filiis suis, egregia
185쪽
complura opera absolvit , e porphyrite exscisa , nempe Iconem P. Hieronymi Savonarolae, Principum Me diceae Augustae Domus, Imagines Salvatoris & B. MDriae Uirginis, item suam emgiem, seu proton am, quam Faesulis in S. Hieronymi Templo ad ornandum sepulcrum suum ponendam praecepit. Idem & Statuam pomphyreticam & alias non paucas fecit, quae in Medictis aedibus Florentiae spectantur. i Hic primus omnium
ingenio suo , quo praeditus erat acerrimo; ac feracissimo , vel , ut aliqui putant , a Cosnaci I. excogita. to , invenit artem , & secretiorem quar-am aquam , qua ita scalpra , & eorum mucrones temperabat , ut marmor eis cederet & obediret. Quamvis hic Artifex gratis & extra choream a me in hac serie numeratua
videri possit; tamen mihi patriarum laudum studiosissimo temperare non potui, quin de eo mentionem facerem . Floruit multa nominis celebritate ab anno CID.
ID. LXVIII. ad annum CID. ID. XCVII. maxime V m complura eximia opera in lucem protulit, vigente aureo Cosmi Primi Florentinorum Ducis inclyti aevo ;& Francisci I. auspiciis & liberalitate eminuit cuius laudes superius recitavimus ex synchrono auctore P. F. AususTINO DEL RICCIO. Epitaphium eius sepulcro adpinsitum heic non repeto, quum illud superius ediderim.
PAsTollisus Senensis his addendus est, qui novum, ut aiunt , Cameorum genus excogitavit , atque in eo magnopere excelluit, teste UAsAstro, a qui eum ira
c , a Vide in Vol. s. Partis III. pag. 183.
186쪽
celebrat : is Pastorino da Siena ha satis it medesimo h nelle teste di naturale , che si puo dire che abbia, ritratio in mondo di persone, e Signori grandi, &is virtuosi, & attre basse genti. Costui trovo uno tac- ό, co sodo da fare i Ritratii, che venissero coloriti ais guisa de naturali con te tinte delle barbe, capelli , is e color di carni, che l' ha falle parer vive ; ma si is debes molio piu lodare negli acciaj, di che ha fata is to conii di medaglie eccellenti His addi possunt
Artifices, qui cera vultus egregie eXpresserunt. .
IO. ANTONIUS ROSSIUS Mediolanensis
Saeculo XVI. Vario modo cognomentum gentilitium huius eximii Artificis Gemmarii scribitur, nimirum Rosems, de Embeis i , nobis vero placet Rossitis, quod Italicae adpellationi, δε Rufi, melius & propius aptetur . Quamvis
natale solum ei fuerit Mediolanum, tamen Florentiae do cilium habuisse, mirosque in arte Gemmaria a teneris, ut aiunt, unguiculis hac in Urbe magnorum virorum florentissima, progressus secisse censendum est , quod & Clarissimus MAR1ΕYTus probabili coniectura adfirmat. Gemmis utroque opificio sculptis inscalpti que mirifice excelluit ; sed quod antea a nemine factum , Gemmas singularis adeo magnitudinis anaglyptico opere ita sculpsit, ut curiosos harum eleganti rum cultores in admirationem rapuerit 3 quodque notatu dignum, in his tot imagines & figuras expressit, ut omnium opinionem & laudes eius virtuti atque ingenio praestantissimo debitas mirum in modum sit su-
187쪽
pergressus. Multis laudibus a Vas Astro i praestan. tium operum iudice peritissimo extollitur anaglyphum opus ex Gemma profecto insigni ac valde singulari , tertia cubiti parte quoquoversus protensa , cuius dimidia , quae superior est , pars Cosmum primum Medi-ceum Ducem, S Heleonoram Toletanam eius uxorem exhibet, manibus lancem sustinentes, cui Florentiae urbis imago insidet , reliqua vero dimidia pars inferior septem eiusdem Cosmi in Heleonorae filios ad vivum repraesentat , nempe Franciscum Etruriae Principem ,
una cum Cardinali Ioanne, & Gargia, Amando S Petro , seminas vero Iabellam & Lucretiam; a quod opus perrarum quidem & stupendum, scitissime aptatis
coloribus eximiae Gemmae, non solum Mediceis Primcipibus tanti Artificis fautoribus mirifice placuit , V rum etiam ingentem ei nominis famam , honores Spraemia contulit 3 . De reliquis exiguae molis pretiosis lapillis ab eo caelatis nihil memorat, laudat i men UAsARIUs . Cl. VENUTus non solum gemmis, sed etiam numismatibus, quae accurate describit, mira qua dam, ac paene dixerim divina arte conficiendis Romae adlaborasse ostendit i additque elogium, quo eum h
nestavit Petrus Leo Casella , qui Atlantem ab eo Iaspidi miro ac raro artis magisterio lascalptum cs
i vide in Parte nI. VOL L-xox. Flori Edit. - a Huiusmodi vin insigne & laudatissimum servatur in Cimeliis heretioribus in regia Cinaeli remi , ut vulso dicitur, is Trumna , una eum vasculis omnis generistum prisci tum recentioris aevi Iretiosssimis. 3 Eius p iΡ opera laudantur in ei , qui ad Opifices smant Mediemem mus . Flarentiae orsus est Gemmas inscalpere Και Martii anni MDLU. largo donatus stipendio. 4 P . 164. edit. L . Iως in .ssa Videndum nim isse sit, qui a I. P. Mariette , eetur e Thesauro Christianisi. Galli ' riun Regis Tom. x I. iis operis Tab. LXXUiiL etsi antiquo opere Messe ita ruptum viderita in stosiuvana Dactiliotheca
188쪽
Dode in tantillula Se sculptum Atlas in praeerit, 2 n omum in Ideae his Holemis bimulam Hectoris Ridebit imparem sibi Sed hune gemellum es gemmeum, is
, Maiorem Ariantem Atlantium Deliis opus mirantibus rabbim prolabit Hercule.
IOANNES BAΡTISTA & IOANNES STEPHANUS
CARRIONII, Mediolanenses, Saec. XVI. . Miror VAsAR1uM silentio praeteriisse in recensione
clarorum Scalptorum Gemmariorum nomina CARRI
NI ORUM , qui sub Cosmo I. Sc Francisco eius Filio magnis Etruriae Ducibus floruerunt , quapropter ea &his, qui Glyptographicam Historiam scripsere, ignota ad hoc tempus fuere . Ex libris autographis , in quibus huiusmodi Artifices, aliique describuntur, qui stipendiis munerati serviebant ditissimo Mediceo Cime-liarchio, IOANNEs BAPTIsTA CARRIONI Us occurrit, qui frater germanus fuit Ambrosii, quem in crystallinis Vasculis , pateris , columnis, animalibus, iisdemque scalpendis & perpoliendis praestantissimum fuisse iam adnotavimus, adlato testimonio P. Fr. AUGusTINI DELR ICC Io Dominicani . Eorum pater filii Hieronymus Carrionius Mediolanensis. Huis iungendus alter germanus frater IOANNEs STEPHANUS CARRIONI Us , qui in pluribus Codicibus ad sum-.tur Artificum Mediceae Domus pertinentibus nuncup R r tur
189쪽
ies viii . HISTORIA 'tur antagitatore di ouis. Ex eorum manibus prodiisse auguror insigne anaglyphum opus Chalcedonio albi coloris pulcherrimo exscisam protomen PII V. Pontisticis Maximi , quem postea Sanctorum Fassis adscriptum colimus , qui solemni pompa Romae, Cosmum I. a se
declaratum Magnum Etruriae Ducem regio paludamento & Diademate suis manibus coronavit, ob mimurindiliHisnem , ae Catholicae Religionis Vian , pracci uimque Isitiae studium, &c. quae epigraphe in ipso regio
radiato diademate multis gemmis pretiosissimis ornato, litteris vero consertis vulgo rubini elegantissimis, legitur. Hanc igitur Summi Ecclesiae Hierarchae Sancti Lsimi imaginem faberrime inscalptam his CARRIONI is
tribuendam esse sortasse non vanus augur puto . Insusne illud opus, de quo ante dicebam, spectatur in Tabula XXVI. regii Cimeliarchii; in qua etiam conspicitur imago eiusdem Cosmi atque Francisci eius Filii Magnorum Ducum Etruriae , & alia opera iisdem regnantibus exquisito artis magisterio anaglyptice pretio isis lapillis inscalpta , quae quum Artificis nomen inscriptum non praeserant, nihil certi de Opificibus statue
Saec. XUL Inter celebres Gemmarios Lithographos numerandus est DoΜi Nicus RoMANus , qui floruit imperante Co mo I. Florentinorum & Senensium Duce, cuius triumphalem ingressum in Senarum urbem effinxit eximia arte in Achate Chalcedonio candido, cum area subo, stura , opere anaglypho , quod aureo ornamento circumclusum adservatur in Florentino regio' Cimelia chior Disi tiroo by Coos
190쪽
GLI RTOGRAPHICA. Eiuchio, quod multa cum voluptate vidi in Tab. XXX.
mam. s. inter alia celeberrima Scalptorum recentiorum
opera, quae in eo copia insigni & maxima adservanatur, atque ostenduntur : quae omnia , si mihi Dominus meus Clementissimus , FRANCISCUS CAESAR Imperator Romanorum Invictissimus , ea qua solet liberalitate augere, ornare , atque amplificare bonas a tes &. litterarum studia , cuius in me non pauca sunt exempla , id demandaret onus , perlubenter sumerem ,
meisque vigiliis & laboribus nobili Commentario illustrarem , & pluribus aliis Voluminibus Florentinum
Mustum , pro quo absolvendo ingentes aerumnas passus sum, magnopere studerem nobilitare, & longe a gustius, tantoque CAESARE dignius reddere . In eo igitur exhibetur Magnus Cosmus triumphali curru v ctus , in quo sedet , cuius caput a Victoria post eum 'volitante coronatur. Currum praecedunt, & seqiruntur
Signiferi, Legionarii , aliique milites eum stipantur . Patet ei Senensis Urbis Porta , quae omnia quum m gnam egregii operis difficultatem, peritissimumque pificis ingeniivn ostendant , in sinistro eius latere nomen suum ita inscripsit, DoMiNicus RoΜANUs 3 de quo mentionem ab aliis factam nondum inveni. Huiusmodi triumphalem ingressum Cosmi Ι. Magni Ducis tatruriae, qui Senenses imperio suo subiecit, in parietunis eius Palatii admirando ingenio & arte pinxit Franciscus Salviatus, atque in aereo anaglypho sub equestri eiusdem Principis Statua exhibuit Ioannes Bologna MI-ga, vulgo Gian Rugna , S Balthasar Franceschinius , cognomento it Volterram a patria sua, nempe Volate ris , in Xysto regiae Villae delia Petraia, pinxit , c ius pictas Historias in lucem primus aereis Tabulis inis