장음표시 사용
61쪽
eommunionis bonorum In universum , omnes proventus, & expense; omnia lucra, damnant, & debita, undecumque advenientia, fiunt commu nia, dummodo non adveniant ex delicto aut culpa alicujus ex Soetis. Et si unus ex iis plus aliis expendit, dummodo id faciat ex rationabili motivo, puta, pro alenda prole numerosiore. non possunt illud alii Soeli repetere; quia illae majores expens e eo tunc non sunt in consideratione , l. se Socius pro filii i , is pro Socio, Molina tom. a. de Iust. disp. 42t. Propterea cum in illo ea su non habeat dicta Mater ullum iustum titulum clam aliquid reponendi, id facere non potest tuta conscientia. Ratio sec.
partis est , quia tunc inter fratres ad summum censetur tacite inita societas bonorum patrimonialium: propterea cum non veniat in communionem fructus suae do is longe amplioris; peieli de consensu Mariti , ad quem spectat ejusdem dominium utile, clam re onere excellum fructuum, non quidem libratum iudicio suo, sed iudicio a qui bonique viri, si aliter conventum non fuerit inter partes, aut diversa non lit consuetudo , quibus in dubie standum est. Hinc inferes, quod si fratres deveniant ad partitionem bonorum, in primo casu prius detrahuntur dotes, dein caetera aequaliter dividuntur, si ab initio aliter pactum non fuerit. In secundo ulterius detrahendus excessus fructuum praefatae dotis, s iam non fuit a Titii uxore surreptus; quin immo juxta DD. sunt etiam Titio compensandae illae maiores expense, factae pro maiori numero, ae in utilitatem filiorum Sempronii, , Cali: de in ea tera aequaliter dividenda. Ex quo habes responsum ad alium casum.
CAS. I. Ergius importunis precibus, & cum promissione Matrimonii,
o extorsit copulam a virgine, quae postea a recusata a Iluptatore, nupsi alteri aeque digno, cui ipsa se virginem ita bene simulavit, ut nullam Matitus de ejus uiolata pudicitia suspicionem habuerit. Q. an Sergius teneatur ad ullam restitutionem pro violatione virginis a se salta CAS. II. Q. Secundo , an peccaverit talis foemina simulando se virginem esse, eum talis non esset.
Respondeo ad pr. per se loquendo non teneri Sergium in ea su ad ullam restitutionem ἰ non enim tenetur vi legis, quia disposito cap. t. de Aduli.,& Stup. utpote facta in odium sedulionis, est poenalis, iὸ eoque non ob
ligat ante sententiam Iudicis. Anaeletus in ψ. Decr. tit. I. f. q. num. 76. Neque tenetur rationem ejusdem violationis p nam cum virginitas amisia
in se sit irrecuperabilis, restitui non potest; & cum non habeat pretium, pretii solutione non compensatur. Lessus de luit. & Jur. lib. 2. cap. 3λnum. II. Dixi nihilominus per D Aquendo, eo quia si Maritus successu
temporis aequireret notitiam praefatae violationis, ae ob id uxorem desereret, aut male tractaret, tune iuxta VasqueZ opusc. de Rest. eap. R. f. a. dist. 3. num. 8. & alios, teneretur stuprator aliquid tribuere arbitrio
viri prudentis, ad reficiendum tale damnum subsecutum ; sit uti tenetur quando itu prata contra ipsum egit penes Judicem, & hie ad aliquid tribuendum ipsum damnavit.
Res p. ad see. neg. eum Bona cina circe 8 Deeal. praec. disp. io. qua'st. I. pun. a. num. 8. dummodo id fecerit mediis liciti , ae postive tendenti
bus non ad decipiendum, sed ad occultandum proprium defectum . Ratio est, quia eum hic sit ex iis defectibus, qui a eontrahentibus non solent manifestari; & si manifestetur, ordinati e constituat personam in eo si1-
62쪽
tu , ut vel nulli , vel nonnis personae ignobilioris notae nubere possitula Elt puella iure suo ita bene tegendo vi Uum amist,r virginitatis , ut maritus de violata ejus dein pudicitia nec suspicionem habuerit; siquidem nemo tenetur prodere se ipsum , & quisque potest tantum sibi consualere, quantum licite fieri potest. Monet tamen, & quidem recte, idem Author, quod ut puella sic deflorata licite nubat , requiritur, quod vel ita tegat desectum suum mediis licitis, ut veros mile non sit, quod ejus vir unquam sit illum percepturus, vel quod cognoscat, quod, eo etiam detecto . ob ipsum non concipiet gravem moerorem , nec ipsam valde male tractabit ; nam secus , inquit , ipsa moraliter peccat ita nubendo cum det oceasionem gravibus inconvenientibus subsequentibus , vel sal tem eorumdem grave periculum ad ciruat , ac exinde facile oriri possit
CAS. III. Berta effecta gravida a Sacerdote, huic dicit, se velle pharma
eum sit mere ad abortiendum , ne facinus ad suorum parentum notitiam deveniat . Sacerdos, hoc audito, tacet ἰ ac interim illa pharma eum suam it, & latuitur abortus. Q. an uterque incidat in casum reservatum r& Sacerdos sit irregularis Resp. Si Sacerdos praeci te tacet, in casum reservatum incidit quidem Beria,
si scelus erat animatus; non tamen Sacerdos . qui probabilius neque est irregulatis. Ita P. Io: Dominicus Mansi de Cas. reserv. pari. I. quaeli. 2.cas. 3. f. a. num. 41. Ratio Primi eit, quia Berta se causando abortum scelus animati, vere eommilit homicidium voluntarium, in cuius reservatione eum comprehendantur etiam iceminae , ideo &e. Ratio secundi est, quia Sacerdos non consuluit procurationem abortus, nec Bertae resolutionem ullo modo approbavit, sed tantum tacuit, & sic abortum per . misit; ideoque eum in casus re ervatione ne verbum quidem fiat demere permittentibus, dicendum, quod ille non inciderit in casum reser catum . Nee obitat, quod teneretur impedire abortum ut aJunt plures etiam ex iustitia; id enim probat quidem, quod Sacerdos gravissime peccaverit, illum non impediendo in quo sensu etiam intelliguntur Canones , qui opponi solent attamen non probat , quod inciderit in reservationem casus, eum haec utpote odiosa extendi non dubeat ultra terminorum ex pressionem, Ratio tertii ell, quia irregularitas adstrui non debet, ubi a jure statuta non reperitur . Porro nullus Canon afferri potest, in quo dicatur, eum esse, aut fieri irregularem, qui praci se ncm impedit homicidium, ut notat Card. de Lugo de Just. & Jur. disp. io. Da. ii. nutriai 9. N. 222. ubi refert Dianam, alios, ideo; &e.
CAS. I. Aius I)aterfamilias meretricem domi, alit, ideoque saepe admo- nitus fuit a filia, ut pellicem domo expellat, alioquin ipsa fugiet. Et de facto . cum Pater non resipiiceret, fugit filia e domo Pa
tris, seque ad honeliam familiam in alia Parochia existentem recepit, ubi benigne excepta, ac per tres menses comm rata, ibi tradita est in matrimonium cuidam adolet centi, commoranti in Parochia diversa, cui Matrimonio ad ilitit Parochus, non sponsi, nec Patris filiae, sed illius familiae . in qua per illos tres Menses filia commorata est. Q. an filia peccaverit nubendo, non praemonito suo Patre
CAS. II. Q. secundo, an istud Matrimonium celebratum ab hoe Parochost validum
63쪽
CAS. III. Q, tertio, an Pater teneatur illi dare dotem suo statui redde.
nientem ὶ Resp. ad I. Filiam praedicio modo nubere attentatam , non praemonito Patre , utique peeeasse , si ultra expositum in casu . ipsi non inerat aliud grave motivum Patrem non praemonendi. Ratio est, quia se defeeit in subjectione, quam habeti ac habere debet maxime filia ad patrem s nec non in veneratione, & honore a filiis debito parentibus ; ut inter alios doret D. Ambrosius epist. 64. ad Sisinium lib. 6. ubi loquens de filio, qui uxorem acceperat, inconsulto patre , alti Mala culpax a Dini paterna offensio fuit. Nee obstat, quod Pater se improbus ἐν sicuti enim Servi tenentur ad amorem, reverentiam, & obedientiam D minis suis, quantumvis improbis , juxta illud I. Petri a. Semi fabditi estote in omni timore Dominis, non tantum bonis oe modestis, sod etiam discollis p proindeque peceant eontra quartum Decalogi praeceptum , si iatis deficiant, ut de eommuni testatur Giribaldus in q. praec. Dec. eap. 2.dub. 4., ita a fortiori idem in easu de filia, quae, non praemonito Patre, nubere tentavit; cum ipsa mei ratio naturalis suadeat, quod eonsti. tuta sub potestate Patris, hune saltem monera debet priusquam alteri se obliget. Neque dieas, filios paternae obedientiae non subjici in iis , quae ad status electionem pertinent ἰ nam id quidem verum est in hoe sensu. quod ipsi possunt eligere statum, ad quem se voeatos noverit, & etiam valide nubere cui volunt. At falsum est in hoc alio sensu, quod semper id facere possint etiam lieite, si enim nubant personae infami, cum magno dedecore familiae . vel alteri eum praevisione gravium dissensionum S e. , tunc peccant ita nubendo . Idem ergo diei potest in easu de filia
absque laesione libertatis e libertas namque ipsi inerat conformiter ad bonos mores, ac ius naturale, & divinum. non autem e contra; nam sienon est libertatis usus, sed abusus, uti monuimus anno II 8. ad Cas. I. Aprilis. Ad Il. patet responso negativa ex Istitutione 33. SS. Domini Nostri Benedicti Papae XIV. nee non ex usu, & praxi eontinua huiusce Civitatis,ae Diceresis. Siquidem ut Matrimonium sit validum, debet esse eelebratum a proprio Paroe ha, qualis est Paruchus Sponsi, quando contrahitur in Paroe hia Sponsi ; ille vero Sponsae, eum in Paroehia Sponsae eelebratur, vel saltem debet esse celebratum ab alio Saeerdote de ipsius Parochi, seu Ordinarii lieentia. Iam veru Paroehus, de quo est sermo, non erat Parochus Sponsi, prout exprimitur in easu, neque Sponsae ἰ eum enim haec esset filia sub Patris potestate adhue eonstituta , nee unquam cogitasset ibi figere domi ei lium, eiusdem Parochus proprius erat ille, in euius Parce eia litum erat domicilium paternum , ut patet ex illis verbis , quae leguntur num. I 6. praefatae Institutionis: Sin autem loquitur de puellis Paternum , maternum , vel fraternam domiciliam habebit, tune Pa chus, cui domisilium idem objicitur, pro confieiendo Matrimonio praesens agistet. Denique deputatus non fuerat . uti supponitur, neque a proprio Parocho, neque ab Ordinario ad tale Matrimonium eelebrandum ; ergo istud ab hoe Parocho inlebratum non est validum. Neque dicas, quod puella reliquerat domiellium Patris, novumque ibi aequisiverate eum enim de hoc neque cogitasset, Patris domiellium servabat, & in ea domo morabatur per
modum depositi, ut diei solet de puellis educationis eausa degentibus in Monialium Monasteriis, quarum Parochus proprius pariter ille est dom ei lii paterni, si hoc habent, vel materni, seu fraterni, ut d et 'quoti
64쪽
Ad III. resp. affirm. si tale Matrimonium re validetur, ae si eum persona digna . Ratio est quia . attenta dignitate Sponsi , Pater non potest esse graviter rationabiliter invitus , quod filia sibi eum elegerit pro suis nuptiis, eum nullum dedecus inde Patri ae familiae obveniat. Et quamvis iuxta dicta ipsa deliquerit huic se spondendo , & eum ipso nuptias alia
tentando, non praemonito Patre tamen istud crimen non est tale , aetantum , ut ob hoe filia iure misit a Patre ex haeredari , ae dote privari ; eum ad summum id iura permittant, quando nuptiae contractae veriagunt in Patris, ae familiae dedecus, & infamiam, ut colligitur ex Authent. Ut eum, de Appel. cogn. l. causas. Bossius de Dote ea p. q. Rossignotus eod. tr. praen. 29. Immo si filia nupsit personae vili. & indignae. exeedens annum 23. aetatis, adhuc tenetur Pater illi dare dotem, saltem
iuxta qualitatem viri , eui nupsit , ut ex Auth. Si post , C. de istome
CAS. I. Itius est vere ereditor euiusdam Hebraei tentum aureorum. At A Hebraeus id negat, nee poteit Titius probare in iudieio suum creditum per seripturam, aut testes; instat nihilominus apud Iudieem ut . deferatur Hebraeo iuramentum. Q, an possit Hebratus cogi ad jurandum iuxta suum ritum CAS. i I. Q. seeundo, an possit tuta conscientia exigi iurissicum iuramentum ab eo. qui certo scitur esse peieraturus e Resp. ad primum , non pol la Hebraeum cogi ad iurandum iuxta suum H- tam . Ratio est, quia cum ritus Hebraeorum sit superstitiosus; impius .& falsae religionis protestativus, si eogeretur Hebraeus ad iurandum iuxta talem ritum , directe adigeretur ad actum superstitiosum , impium , &falsae religionis protestativum ς quod eerte fieri non potest , cum sit per
se, & ab intrinseco malum, ideoque in quocumque easu illieitum. Μ nent tamen Doctores, posse in casu exigi ab Hebraeo iuramentum absolute, hoe est quod simpliciter iuret, an sit debitor Titio centum aure rum, nee ne ; si enim id ab eo exigatur, exigitur ob grave motivum,& exigitur aliquid, quod Hebraeus, si vult, potest recte praestare iurando verum sine superstitione, & se voeando verum Deum in testem veritatis, propterea ab ipso exigens iuramentum tali modo, utitur iure suo. S. Tho. a. h. quaest. 98. art. q. Suarra tona. 2. de Relig. lib. 3. eap.
33. Filii uetus, & alii communiter. Ad seeundum. Resp. eum AnΠlico Praeceptore loci mox et t. personam -blieam, se ut est Iudex , utique posse ad instantiam patris illud exigere tuta conscientia ἰ non sic vero personam privatam. Ratio primi est, quia Iudex exigens iuramentum ad instantiam partis, illud non exigit propria sponte, sed ex necessitate servandilordinem iuris, ae implendi officium sibi eommissum ; unde in tali easu non videtur ipse exigere , sed ille ad euius instantiam exigit. Ratio seeundi est quia tune persona privata ipsa est , quae exigit , ideoque spiritualis homicida est; licet enim peierans , Ipse suo periurio se interimat, tamen qui institit eum iurare, manum interficientis impressit, ut loquitur S. Thomas. Quod hisce verbis confirmat S. Augustinus serm. a. de Deeollat. S. Io: Bapt. uti, qui hominem pro .caν ad iurationem, o scit eum falsum esse iuraturum , vineiι homicidam ἔ quia homicida corpus occisurus est, illa animam, immo daas animas, of ejus,
quem jurare provocavit , ct suam. Docet tamen D. Thomas ibid. non esse . Digiliaco by Corali
65쪽
esse Neeatum exigere iuramentum ab eo, quem nescis iuraturum esse falsum. Et in eap. Ex litteris de Iurejur. iussit Honorius Papa exigi iuramentum in causa usurarum ad eruendam veritatem. Ex quo D D. inserunt , licere Iudici ad istantiam partis exigere a reo iuramentum de dicenda veritate. licet crimonosi ut plurimum veritatem non fateantur. Si enim ad praecavendum reorum peiurium non post et ab ipsis exigi iuramentum ἰ etiam ad evitandum reorum mendacium, istis fieri non pollat ulla interrogatio. Ursaya Instit. Crimin. lib. I. tit. 2. num. 27. CAS. III. Puer moribundus Viaticum petit; quoniam vero rationabiliter
dubitatur de suffieienti eiusdem ea pacitate. Qi an debeat illi denegari
Resp. neg. cum Bossio Uar. MOr. tit. 22. f. a. num. 6. Lugo de Euchar.
disp. 33. sect. 4.& aliis pluribus, dicentibus in tali casu posse illis ministrari, eo quia in dubio favendum est animae, ae utilitati petentis :& si
aliunde puer est capax gratiae, ac fructus Eucharistiae eum nullo usu rationis, a fortiori est ea pax ejusdem cum dubio. Cacheranus eod. tr. cap. 3. F. I. num. 91. Addo, ipsam petitionem Viati ei factam a puero. subministrare coniecturam non levem, quod ipse probe disternat hune cibum coelestem ae divinum a pane communi; item quod habeat aliquam devotionem , & pro modulo suo firmam fidem , & reverentiam erga hoe Sacramentum . Ergo potius non debet ipsi petenti denegari in perieulo mortis; ait enim Angelicus quaest. 8o. art. P. in C. Aliqui dicuntur non habere usum rationis, quia habent debilem ἰ sicut dicitur non videns ; qti. male videtis. Et quia tales possunt aliquam demtionem hujus Sacrament. raucistere, non est eis Me Sacramentum deuelandum,. Hi ne Sanctissimus D. N. Benedictus Papa XIV. de Synodo lib. 7. cap. I a. nov. Edit. in quit : Recte tamen , D' sine reprehensii ne poterit Episcopus Synodali Consi- tutione Parochos compellere ad administrandum Sansissimum Maticum pueris mox decessuris , si eos compererit tantam assequutos iudicii: maturitarem , ut cibum Uium caelestem Cr supernum a communi materiati discernant . Et num. 3. ibid. Iis praebendum praecipiat Episcopus, quos Ta-νοchus, diligenti praemisso examiue, tanta compererit pollere ingem ι per ρ eacia, ut latentem sub Deciebus Sacramentalibus Christi m firmiter credant , oe reverenter adorent. Circa quod in dubio potest etiam Parochus eos breviter instruere semel ac Uiatieum petierunt.
CAS. I. R Maryllis eapta impuro amore Mirtilli , eum hoc frequenter
habuit tactus impudicos . Deinde tamen facti pertaesa , confessia est, & ad confirmandam eontra peccatum voluntatem, vinum non nubendi, ae perpetuae castitatis emisit. At paulo post in idem peccatum
relaspa , de nuptiis eum Miri illo tractavit, easque complevit . Q. primo, an quando facti pertaesa eonfesta suit, rite impensa ei fuerit absolutio ἰCAS. II. Q. seeundo, an validum sit Matrimonium postea ab eo eontractum CAS. III. Q. tertio, quomodo se gerere debeat ei a petitionem , ac redditionem debiti, antequam obtinuerit dispensationem Resp. ad primum eum dist. Uel Amaryllis iamdiu solita erat eum Miri illo frequenter delinquere; vel non. Si non; dieo, rite illi impensam fuisse
absolutionem, si paratam se ostendit ad removendam occasionem, per re cessum alterutrius e domo, si ambo cohabitabant, & omaso erat voluntaria ἱ vel per non coexistentiam solius cum solo, vitationem familiarium
66쪽
eolloquiorum eum ipso &e. si erat in voluntaria . Ratio est , quia tune
poterat Confessarius prudenter iudicare, quod illa haberet verum animum deliberatum ae firmum, adiuvante Deo, amplius non relabendi. Et parum refert, quod non dimiserit occasionem antea; id enim probat, quod non habuerit propositum efficax prius , at non evincit inefficaciam propositi praesentis. Ren ius tr. I. leόh. l. quaest. II. Utva in 6 I. Prop. damn. ab Innoe. XI. num. i7. & alii quam plures. Si postea Amaryllis iamdiu solita erat eum Mirtillo frequenter delinquere ς tunc dico, absolutionem non fuisse ei rite impensam: ille enim frequens tam diuturnus relapsus .cautiorem debebat reddere Consessarium in ea absolvenda ἰ praebebat enimi ullum ae rationabile motivum eidem absolutionem negandi , ni prius oecasionem dimitteret, si hale erat voluntaria ς vel ei absolutionem suia pendendi usquequo daret signa emendationis , si occasio erat necessaria ς ut constat ex damnatione praedictae Propositionis Oi.,&icommuni DD.
Ad seeundum Resp. Matrimonium post ab ea contractum esse validum, sed illicitum. Ratio est , quia votum non nubendi , & Castitatis perpetuae ab Amaryllide emissum, erat quidem impedimentum impediens non tamen dirimens; unde quia huiusmodi Matrimonium fuit initum eum impedimento impediente, illicite ae peccaminose contractum est; quoniam
vero non aderat impedimentum dirimens, validum et . Ad tertium Res'. quod si dispensationem non obtinet. intra primum bimestre, tenetur tali tempore abstinere tum a petitione, tum a redditione debiti: si vero dispensatio, aut illius executio distertur etiam poli tale bi- metire, tune eo elapso si non deliberavit de ilatu religioso amplemndo tenetur sponso petendi debitum reddere; sed ipsa illud petere non potest . Ratio pr. par. est , quia intra praedictum bimel re jus habent Coniuges non reὸdendi debitum, etiam praeciso voto. Hinc eum votum ab Amaryllide emissum debeat impleri eo tempore, & modo, quo impleri potest, dicendum, quod pro eo tune ipsa debeat illud implere abstinendo tum a petitione, eum a redditione. Neque dicas, bimetire esse concessum pro deliberatione ingressus in Religionem, unde cum Amarullis non habeat hane vocationem, ipsam teneri reddere sponso petenti etiam intra bime sire. Contra enim, si lem meationem actu non habet , potest aliqua die bimestris haee ei venite, adeoque jus habet non reddendi per totum bimestre, prout adversus Laymam de Matri eap. 6. f. a. & alios. docet Basilius Pontius eod. tr. lib. 6. cap. I. eum aliis. Ratio postea seeundae partis est , quia eum Matrimoniam , non obstante praedicto voto, subsistat, - & Coniux, elapso bimestri, habeat ius ad copulam cum uxore, hare debet eidem petenti reddere; non enim potest eum privare iure suo. Ratio denique tertiae partis est, quia ligatus voto tenetur istu4 implere quantum licite fieri potest. Cum ergo, transacto dicto tempore, Amaryllis adhuc possi ipsum implere ex parte sua non petendo, dieendum, quod usque aldispensationis exeeutionem ipsa teneatur non petere, quam tum vis debeat
sponso petenti reddere: sicuti obligatus ad Meem, si non potest solvere omnia decem, sed quin M, tenetur solvere ista quinque.
CAS. I- Aius in Witae diserimen ea morbo constitutus. vovit se datu- rum Caliram Eeclesiae knore determinando valorem, ac se singu As diebus quinquies recitaturum Antiphonam Salis Regina per utra annos ia
67쪽
Distulit autem oblationem Calicis per annum absque ulla eausa pius omisit recitare Antiphonam praedictam . . primo , an pacaverit
mortaliter differendo per annum executionem voti, eum in ejus emissione non praedixerit ullum tempus
iri ' ςςud Q, qu. nam materia Calix debeat offerri, ut satisfiat voto
Ab. kil. ia, tertio, an si nolit recitare illas Antiphonas, peccet mortaliter, Help. ad primum , Calum per se peccare mortaliter. Ratio est, quia uuando vovens nullum tempus praefixit, debet votum implere statim ac moraliter potest; proprium namque est promissionis absolutae, quod statim aeceptata est , obligationem pariat . Unde adest illa lex de re g. Iur. Iuemnibus obtigationibus, In quibus dies non pcnitur, praesenti die debetur l. q. n. de reg. Iur. Quod maxime in materia voti pluries in sacris litteris inculcaturo sic Deuter. cap. 23. legitur: Ctim istum voveris Domino.
non tardabis reddere ραιa requiret illuci Dominus Deus tuus ; σ si m ratus fueris, reputabitur tibi in peccattim ; & Eecies. s. 3 . Si ouod του ui Deo , ne moreras reddere . Hinc sicuti quando dilatio sine ea usa est ad tempus moraliter breve, utpote leviter morosa circa obligationem, non ex 'tur a veniali; ita quando dilatio sine causa est ad tempus longum . uti est annus in praesenti ae in materia gravi, prout est Calix . utpote notabiliter morosa circa obligationem gravem, per se non excusatur a mortari. Dico per se, eo quia cum votum sit quaedam obligatio particularis, quam sibi vovens imponit. & ab ejus intentione dependens.
heri potuit quod Caius, eam sibi imponendo, non intenderit se obligare statim, sed post notabile tempus, & prout dici solet, large: quo in casu. etiam li distulerit executionem ad annum, & amplius, fieri potest quod
peccaverit solum venialiter, immo etiam nullo modo; unde ad iudicandum eo tunc circa gravitatem , aut levitatem , vel etiam nullitatem peccati, Tanaa illa quam tradit Caietanus Commen. in a. a.
quaeli. ad. art. 3. Versus f n. nempe. Tempus executionis, quando proram
Ἀρη Hra tard/tatem itixta conmentiam et Oetentis. Ad II. rei p. Debere offerri Calicem ex illa materia, cuius solent esse alii Calices talis regionis, habito tamen respectu ad saeuitates voventis ς ita Layman lib. q. trata. q. cap. . 3. BOssius de Const. Dub. pari. Σ. tit. I. f. 63. num. 6o7. aliique apud ipsos . Ratio est ; quia sicuti verba in votis
ambigua interpretationem accipiunt iuxta communem patriae moremita & voventis intentio. Et de facto eum Hispani votum Deo secissent donandi quotannis certas frumenti mensuras Archiepiscopo Compo stellano in honorem D. Jacobi Apostoli , & suceessu temporis amplius non . conliaret, in qua mentura Antecessores vota persolvissent, re delata ad Summum Pontificem , hie in cap. ex parte de Censibus definivit , solvenda esse iuxta consuetam mensuram e Ergo a pari in casu nostro; si nullo modo constat, euIusnam materiae Caius voverit Calicem, dicendum. quod debeat offerre Calicem ex illa materia, cuius solent esse alii Calices talis restionis p talis enim praesumitur illius intentio. Addidi postea illa verba habito tamen respectu oc. quia si vovens sit valde dives, rationabiliter praesumi potest . ipsum vovisse donum Calicis ex intestro artentet: secus vero s e contra. o di a
Ad III. resp. eum diis. Vel Caius, dum vovit recitare quinquies in die talem Antiphonam, affixit hujusmodi obligationem tali diei, ideo ut hoc elapso finita quoque esset talis obligatio ; & tune dico , quod si nolit
recitare illas Antiphonas, non peccat mortalit r. Vel eos non assi xit divi,
sed sic eas per dies distribuit pro majori commodo , ut paulatim inte
68쪽
gram obligationem Implendo, tota tandem intra tres annos, adimpleretur & tune dico, quod si nolit &e. peccat mortaliter. Ratio 1. pari. est , quia statim ae obligatio est affixa diei, & transit eum die, omissio recitationis facta una die , moraliter non unitur eum aliis , unde cum quaelibet sit materia levis , omittens solum leviter peccat . Ratio a. pari. est , quia tune illae omissiones moraliter uniuntur , sicque eo tandem deveniunt, ut snt omissio materiae gravis; sicuti omittens modo unum versiculum, modo alium Osscii eiusdem diei, devenit tandem ad omissionem quantitatis notabilis, ideoque tandem mortaliter peccat. SancheZ Oper. ΛIor. li . I. cap. q. num. I . & alii comm.
CAS. I. 'Atquinius suspicans Uxorem suam eum Cleri eo adulterari, ut L possit de veritate eertior fieri , fingit se Mutinam pro fiet-sti. & per aliquot dies abfuturum ; at domi se cum duobus testibus oecultat , ae eventum observat . Videns autem Clerieum ingredi cubi eulum , & osculari uxorem , statim furore correptus insilit in Clerieum , eumque stricto pugione interimit. Q. primo, an Tarquinius per fictionem illius absentiae peccaverit, quasi dando occasionem metandi e CAS. II. Q. secundo, an idem Tarquinius inciperit in Excommunieati
nem contra percullares Clericotum.
CAS. III. Q. tertio, an Telles rei sint peccati mortalis, ae excommunicati. Resp. ad I. per fictionem illius absentiae Tarquinium non peccasse, quasi dando occasonem peccandi . Ratio est . quia ut virificetur , quod quis alteri det occasionem peccandi , requirit ut quod vel ipsum directe inducat ad malum . vel saltem laciat actionem, ex qua praevideat ipsum sumpturum occasonem mali . Jam vero quamvis Tarquinius suspicaretur de adulterio Clerici cum Uxore , proprie tamen dici non potest , quod praevideret ex fictione itineris sui Mutinam versus, Clericum oecasionem sumpturum faetendi id quod se est ; ideoque nee dici potest ;quod peccaverit quasi dando oceasonem peccandi . Immo si ea simul 1-tione intendisset , quod Clericus , & Uxor a se in delicto deprehensi , confunderentur ἰ & in posterum abstinerent , non peccasset smulando distellam , & se domi latitando eum testibus ; Maritus namque suspicans de Adulterio Uxoris , ius habet observandi etiam eum teli ibus , quomodo ista se gerat; ut eum Palao, & aliis notat Giribaldus de se an
dato dub. q. num. 26. nec id est afl peccandum inducere , aut peceatoindulgere; sed non auferre mali occasionem , vel etiam malum permittere ad maius bonum; quod, interveniente gravi motivo, licitum est docent Dominicus Soto in A. dis p 6. quaest. un. arr. 3. in fin. Sancheae de Mattim. lib. Io. disp. 3. num. 32. & alii quam plures .
Ad l I. resp. neg. dummodo illud oeeiderit in ineontinenti. Ratio desumitur ex cap. Si vero I. de Sent. Exeom. ubi hoc definitum habetur; eo quia Ecclesia supponit, id factum non suisse suadente Diabolo, sed ex vehementi pastione, cum dissicillimum sit tune iram reprimere in hujusmodi repentinis eventibus, iustumque dolorem temperare . Et hoc valeat, cum Sponsus Clericum invenit ista peragentem eum Sponsa , etiamsi cum hac nondum ipse consummaverit Mattimonium item cum filius invenit Clerieum ista peragentem eum Matre, vel Pater cum fi :ia , vel frater eum Sorore dummodo Clericus ad haec perpetranda non fuerit ab ipsis dolose attractus. Avila d αCensur. Dart. 2. cap. I. disp. . dub. I 3. cas. ιο. Bona cina, Sylvester, & alii.
69쪽
Ad III. resp. eum dist. Vel te aes aliquo modo cooperati tunt occisioni Cleriei; vel non. Si primum i dico ipsos peccasse mortaliter. & esse ex
communicatos, quia tunc etiam de ipsis verificatur, quod Clericum inter feeerint & sic peccatum, ac Excommunicationem contraxerint, cum
Cap. Si vero non faciat mentionem de Testibus. Si secundum; dico illos peccasse quidem contra charitatem, si huiusmodi oceisionem impedire poterant, & non impediverunt s eos tamen non esse excommunicatos, quia ad talem occasionem mere negative se habuerunt, unde ipsos
illum occidisse diei non potest, per consequens, nee inciderunt: in 'ex comis municationem , prout supra diximus de Irregularitate ad Cas. III. Maii.
CAS. I. D Usticus dubitans esse grave peeeatum manducare diebus festis
LM ante auditionem Missae , saepius comedit nee tamen id in Confessionibus expressit. Aceedit mane in Festo Sanctorum omnium ad Parochum pro reconciliatione , statim cum aliis communicaturus . .. primo, an praeteritae Rustici Confessiones fuerint uerilegiae CAS. II. seeundo , quid facere debeat Paroe hus , si ex una parte obfrequentiam populi non sit opportunitas repetendi tot Confestiones , ex alia, si iste abstineat a Communione, nequeat vitari standalum Re . ad I. eum diti. Vel Rusticus reticendo in Confessione eomestiones eum praefato dubio factas, advertit quod male ae sacrilege confiteretur p vel non advertit . Si advertit ; dico . praeteritas ejusdem Confestiones , tali modo factas, fuisse sacrilegas, siquidem voluntarie, & , ut supponitur, absque ulla rationabili causa , defecit notabiliter quoad earum integritatem, adeo necessariam ad rite', ac valide hoe Sacramentum recipiendum, ut clare patet tum ex Cap. omnis utriusque Sexus ς cum ex Tridentino sess. I 4. cap. 3. & ean. 7. Si vero non advertit; dico, easdem non fuisse sacrilegas ; non enim committitur Sa erilegium , saltem formaliter , nisi sit voluntarium ἰ nee stat voluntarium sine advertentia , ut tradunt DD. comm. Hinc sicuti ex quo eo mederit eum illo dubio proprie practico peccati mortalis', revera mortaliter peeeavit in iis eomestionibus, quia in eis aliquo modo grave malum apprehendit quamvis sub dubio, & ex dictamine falsae eonscientae & sie eo medendo se exposuit periculo peccandi mortaliter; ita viceversa si reticendo in Consessionibus dirus comestiones, cum eo dubio factas nullo modo advertit quod male, ae sacrilege confiteretur, dieendum, praeteritas ejusdem Confessiones, tali modo factas, non fuisse sacrilegas; habuerunt enim integritatem formalem, quae suit satis in ea su ad hoe ut valide suseiperet Poenitentiae Saeramentum. Regina idus lib. 6. n. III. SuareZ, taeterique eomm.
Ad II. resp. Parochum debere ipsum monere, ut vel sibi consulat per actum contritionis . perinde ae s Confessarium non haberet: vel in Confessione
ea peccata exponat, quae pro temporis angustia e poni possunt, tonee
pio tamen dolore de omnibus, ut se absolvatur directe ab expositis. indirecte ab aliis, haee postea opportuno tempore exposituru . Ratio est, quia utrumque hoc medium in tali casu aptum est ad ipsam eontii tuendum in statu gratiae, seque ad eum disponendum pro Eueharillia; cum Confessio materialiter integra si eo tune moraliter impossibilis. Neque contrarium evineti damnatio facta ab Innoe. XI. huius promsitionis sy. Licet faeramem aliteν absolvere dimidiate tantum eoufessos ratione magni cursus paeniιentium, qualis v. g. mies contingeνe in die magna alteraus
70쪽
72 festiυItat;s. vel Indulgent;ae; nos enim non dicimus, Rustieum in ea suposse dimidiate absolvi ratioue magni concursias paenitentium', prout ma
te dicebant Auctores, ac De sensores talis propositionis , quae propterea damnata est; sed dicimus, eum in tali casu sie posse absolvi, quia Con- lassio materialiter integra eo tune est ipsi moraliter impossibilis, & quia obviandum est scandalo alias sequuturo, si ipse ad Communionem non
aecedat; quae, ut patet, sunt duo motiva diversa ab expresso in praedicta propositione ; & sunt causae vere exeusantes ab integritate materiali Consessionis, ut tradunt DD. comm. ubi agunt de ejusdem integritate. CAS. III. Eusebius surripit centum aureos Domino, quos negotiatic ni exponens , superlucratur quinquaginta spatio unius anni. Deinde noscit, illos centum fuisse ablatos cuidam Mercatori . Q. eui, & quantum Eus bius restituere teneatur ZRespondeo, ipsum teneri restituere Mereatori, huic reddendo illos eentum aureos; non teneri tamen ei tradere scuta quinquaginta negotiando lucrata, neque ei reficere interesse, si quod forte Mercator passus est antequam ipsi Eusebio innotesceret ejusdem esse illos centum aureos. Ratio pr. partis est, quia illi facisnda est restitutio rei, qui est verus Dominus ejusdem , siquidem res et aiat ad Dominum sed in ea su Mereator est Pearus Dominus illorum centum aureorum, eum ab ipso fuerint per surtum ablati; ergo &e. Ratio sec. pari. est quia id , quod luere fit negotiando eum pecunia aliena, non ea fructus pecuniae alienae , quae de sesterilis est, sed industriar. ae laboris ipsius negotiantis, ut optime exemplificat Giribaldus de Restiticap. a. dub. I. addeoque tui debentur. Neque dicas, esse fructum etiam pecuniae; cum in contractu societatis, in quo unus ponit pecuniam , & alter industriam, postremo lucrum aequaliter dividatur e Contra enim; ideo tune lucrum dividitur, non quia etiam pecunia sue
rit fructifera, sed quia pecuniam apposuit, & ipse fuit industris eam
dando pro negotiatione facienda, & se exponendo perieulo lueri, & damni . Giribaldus ibid. n. 47. Ratio denique tertiae partis est, quia si eo tune Mercatori emersit aliquod damnum, vel lucrum cessavit, non fuit
Eusebius ejusdem ea usa eulpabilis, sed Eusebii Dominus; & si Eusebius
ipsi damnum,intulit, hoe fuit omnino in advertenter, & per consequenς absque culpa, sine qua non datur obligatio restitutionis, seu resedit iadamnorum, ut tradunt DD. comm . in tract. de Restitui
CAS. I. Lortunius ex subita passione, advertenter tamen, impie protulit L ista verba r Possa io rineeaν Dio, o aestu mi vendico : Se Dis mid cesse. ehe deis per donare quosia infliuria fatiami, μι diret, eri mentisce pre la ροι . Che eoo mi puoi fare, o Dio, di pegios Q. primo, an hae tres snt blasphemiae haeretieales, ideoque reservatae in hae Diceees PCAS. II. a. seeundo. Quid, si statim ae istas blasphemias protulit, in sere Uerius poenituit, signaquς contritionis dediti tenenturne , qui ipsum audierunt, Inquisitori denune lare ρResp. ad I. neutram ex his esse blaspham iam haeretiealem , adeoque in haci Diceee si peservatam. Ratio generalis est, quia ad blasphemiam haereticalemnetessario requiritur, quod formaliter, aut virtualiter e nune iet, seu comineat atquid erroneum in fidet quod plane non verificarur de aliqua ex praefatis propositionibus. Siquidem quantum attinet ad primam , ae secundam , negari nequit, quod exprimant propensionem quamdam ad enuncia dum