장음표시 사용
31쪽
3α I. I B E R decreuerunt prudentes uel omnes, uel musti, vel plures, . vel praewntes maius esse bonum: id necessaritim est aut simpliciter ita se habere, aut in quantum secundum pri dentium iudicarunt. Id autem etiam cum alijs conrnαια ne est. Nam Cy quid, Cr quantum, Cr quale sic se habet, ut scientia prudentia que iudicaret. Verum id ad bona retulimus: quoniam bonum id definitum est, quod una quies res expeteret fi haberet prudentiam Quare patet id est maius, quod ita prudentia iudicat. Iteni quod merisioribus aut simpliciter inest,aut quatenus meliores: ut fortitudo uiribus corporis.Praeterea quod melior autAmpliaciter eligeret, aut qua melior, ut iniuriam potius pati, quam insere. Num illud iunior prostes o eligeret. Praetermea iucundius,quam minus iucundum. Vbluptatem enim oramnia iustequuntur, Cr ipsius iucundi vatia appetunt.His enim bonum acfnis definitur. Iucundius autem, quod a dolore magis abest, er quod longiori tempore iucunis dum est, ex quod melius est minus bono. Bonum enim ipsium uel iucundam est, uel quod per se expetibile est Praeterea quorum aut sibi amicis causa esse mallent, earnuiora bona. Quaecunq; uero minime,ea maiora fiunt mala Praeterea diuturniora ijs quae minus diuturna sunt, erflabiliora instabilioribus. Nam νβη illorum quidem temtapore,borum uero uoluntate superat. Nam reistabilis usus . praeno magis est cum uolueris. Praeterea quaecunq; a finilibus casibus atq; coniugatii consequuntur:ueluti si quod
finiter fit,pulchrius ac deligibilius',quam quod modope :βrtitudo quoque pulchrior quam modeuia. frtem
enim escimesius quam modestum. Item quod omnes exta petunt,eo quod non omnes: Cr quod plures,eo quod pauciores. Bonu enim id erat quod omnes appetunt. Quare maius
32쪽
P R I Μ V s. 33mata etiaris,quod magis appetunt: cr quod inimci litiagio expetunt,aut qui iudicant, aut qui iudicion sententarium subeunt. Nam illud ita est,ut omnes dicerent hociniqui potiuntur,c qui sciunLEt interdi m etiam quo paraticipa tomnes, id maius uituperabile nans di si non
participes. Interdum uero quo aut nemo,aut pauci. Idem enim rarius. Praeterea quae laudabiliora fiunt.pulchrioraenesi Et quorum maiora sunt pretia: sa quos similito
Nam pretium ueluti dignitas quaedam est. Et quorum i ctura mutonPraeterea quae ijs maiora sunt, quae aut certe maiora fiunt, aut uidentur. Haec cum in partes diuid unctturi multo maiora uidentur.Plurium enim apparet excelsum. Quare poeta quos persuasisse Meledro ait uxore ut in praelium exire enumerante quot accidant urbe campta hominibus incla,sternuntur populi, ignis concremat urbe hosti 'trahuntur ab hostibus liber G arctius sucis cinctae mulieres. Praeterea superpositio Cr exaggeratio, ut apud Epicharmum partim eadem de causa qlla diu j omagnum enim ostendit excessum exaggei alio partim quoniam principium atq; causa rerum magnaru uidetur.
Verum quoniam id maius est, quod rarius cst dis dioiacilius occasiones quos, ac states,loca, tempori, uires, maiores res reddunt. Nam si ultra uires, si praetor aetate,
j praeter caeteros i sic ,uel hic, ue tunc pulchritudinis, aut bonitatis,aut iustitiae, uel oppositoru magnitudinem habebit. Vnde clogium quos in eum qui Obmpia uicit Habens prius in humeris asperi a dissam, ex Argis pisces adferebam. Hinc Iphicrates quos stipsum laudabat diacens,ex quibus ea Merunt.Praeterea quod ex seipso est,ut Epictetus ait. difficilius enim. Quare poeta quos dicit per seipsum didicise Praeterea rei magnae pars maxima,c ueluti
33쪽
iure ablati defrinem,ut annus,si ver ab eo remouereturi Praeterea quae in maiore inopia nec mes requirutum, ueluti quae in senectute,ac morbo. Praeterea de duobus
quod fili propius est Praeterea quod ipsium, ex simplici tenPraeterea posibile inclius quam imposibile, cum illud in ipse sit, hoc nonfit. Praeterea quae in fine uitae misnans magis sunt ea quae prope fit . Praeterea quae adueritate pertinen magis quam quae ad opinione.D sin, tur autε id quod ad opinione sit, hoc patim. Quod ab eo non eligeretur qui id occulm 're putriret, Unde accipere quam icere benφcire,eligibilius es uidetur. Illud enim, hel si ncino sciat te accepite, promo eliges:hoc , si ocucullum sutum est te tul se,non uideris electurM. Printerea ea quφ imagis ese quam uideri uolunt ad ueritatem mi i magi . quapropter iustitu quos aiunt paruu quid se, i niam eligibilius uider quam eserat sum escinon Mansuper quod ad plura utile,veluti ad uiuenta,Cr ad
bene uiuedur i. ad agendu bonem, Cr ad uoluptatem. Quapropter diuitiae ac bona ualetudo maxima esse uia dentur: cum omnia haec posideanL Ad haec quρd cum sit a s dolore,uρluptate etiam lem Uno enim plura meaeliora. Quare Cr uoluptas er indolantia bonasint, quo in unum composita totum malim esciunt. Item qua um Uint non latent,quam quae latent Ad veritate enim illa tendunt. I in maius est bonu,diuitem esse, quam uiderL Pr terea quod charum est, Cr alijs solum, alijs non Hisium. Quo circa non pari iactura Iusti quis oculum eruet, em elim qui duos habet. charum enim Cr unicum Iussusum H Ex quibus igitur tam suadendo quam disiuadonis
34쪽
De numero ciuitatum in specie.
est omnium imixtam uis 'myimii, ut rerumpis blicarum species omnes pernoscamios,G qui mores, quapleges,qriae continoda unicuis sint,dininguamus. Cunctis enim utilitas persuadet. Vtile aut est, quod ciuitatem conferus er tutatur. Ad haec principanti i sientisia raratae principantes uero diuinctione riuuatum distributa linivritot enimfiunt principantes, quot ciuitates. Quare cin quatuor ciuit ita sint, popul paucoru,optimatum, an :quod principatur ric iudicat , uel pars aliqua hom ,uel uniuersum erit. Populus igitur est ciuitas in qua sorte magistralsis declaratur.Paucorum uero potestis,in
qua censu Optimam autonsi in qua qui disciplina exceti lunt,ij principantur.Appello autem disciplinam, quae leogibus positi est. Nam qui legibus semper obtemperarunt, ij optimi uidentur,ac in huiusmodi ciuitate gerendarum
rerum principatu potiuntur: a quibus Cr nomen ciuitas sortiri est. Monarchia uero est ut uel nome ipsum ostenαdio in qua unus omnim dominus est. Haec ordine quo
dum constituta,regnum:inordinata uero, rannis appe&luturi cum igitur ea eligantur quae adfinem sunt: non
oportet uniuscuiusq; finem ignorare. Popularis ergo ius suis est libertas. Paucorum uero,diuitiae. Optimatum autem, quae ad disciplinam Cr ad leges pertinent. Tγα rannidis uero,custodia. Quare patet ad hos fuci unius cuiusq; mores σcommoda, G quae legibus constituta sunt, ye diuidenda. siquidem ad hos re rentes eligunt. Verum quoniam non solam rationibu ed citatu oratisis ne asym ex morata fidem facimus, credimus enim eo
cilius,quo qualis quidam orator uidetur, id est si uir bori
35쪽
34 LIBERnus,' benevolus, aut utrunq;) non oportebit ciuiritim nos ignorare mores Probantur enim uniuscuiusque mores, ct ad ciuitatis mores accommodantur. ij autem reperiet tur ex V dem. Ex uoluntate enim ac electione mores aporiuntur Voluntas uero ac electio ad finem resti tur Quae αcutis igitur uel futur uel praesentia suadentibin expe tenda sunt, ex quibus de utili fidem Acimus,ad haec de ciui ι moribus ac institutis, items quibus, quo pi*cto inueniemus,quantum ad praesens opus est,distini est
Diligentius uero de his in Politicis explanauisu De Honesto ac Laudabili quae ad Demonae strativum genus pertinent. NVnc autem ἐς uirtute ac uitio , honesto ac turpi diacamus. Iaudantes enim ac uituperantes haec intentadunt. Contingre eti nisi de iis dicemus, illa simul aperis re,quibu3 questa quidem moribus putabimur : quod si eundo loco fidem fine diximus Ex eisdem enim CV de nobis er dedi s uirtutis opinione facere poterimus. V rum quonia accidit ioco uel fierio laudare sepe no foti homine aut det sed etiam inanimari,aliorinq; animaesitum quodlibet : de ijs quos propositiones eodem modo accipiendae. Onare ueluti exempli gratia haec etiam peris surramus. Honestu igitur est, quod cum propter se elim hile si laudabile est: t quod crisi bonum si idcirco iuri sundum est,quoniam boni . Quod si sic est necesse esὶ uiris tutem honestum esse. Nam cum sit boni ,laudabilis quoss, Est aurem uirtus ut uidetur, uti quaedam produMua
aut construatilia rerum bonarum. Item uis benefaciendi tam ac magna, Cr omnia in omnibus. Huius partes iuripitia, sortitudo, modestia, magnificentia,magnanismos, liberalitas, transuetudo, prudentia, sapientia, Necessὸ
36쪽
s R I Μ V s. imaeum quidem uirtus, beneficiendi uis est,maximes eas esse uirtutes, quae plurimum alijs conferunt. Quaprompter iustos ac fortes maxime laudant: cini alij bello, alij etiam iii pace utiles hominibus sitit deinde liberales.noli enim colendunt de pecunquesta largiutur eas, quas sit omopere Geteri cupiunt. Iustitia igitur est uirtus qua sino
guli sua secundio leges posidentia niustitia est per quatri
aliena coiitra leges retinet. Fortitudo est per quarti acti si bonam rerum,ut Ieges iubent ii periculis sumus:estq; legibus admumstrativa obtemperatiuacp . Huius contra rim timor est. Liberalitas est pecunijs bene activa. 1 lliae berulitas contrarim Mai uiuinitis est iiivgnoru benefaeciorum effectiva virtus. Magnificentia est uirtus inagnia: iudinis siruptum lectiva. Harum contraria modicitas, er pusillanimias. Prudentia est metis uirtus, qua de mari lis ac bonis quae ad stlicitatem pretinent, bene possumust consulere. De uirtute igitur ac uitio uniues suliter,
de partibus satis impraesentiarum diectum est: de caeteris autoli non est difficile persticere. Persi icure enim est Crtiirtutis ellectilia,quoniam ad uirtutem,Gr quae a uirtute fiunt,laudabilia esse. Huiusmodi autem sunt iiudicia uiris tutis Cr opera. Quotium ergo indicia ct si vilia quae
cutis fiunt boni uiri oprea uel passiones, laudabilia sunt, ' fieoese est quaecunq; fortitudinis opera uel indicia fui it aut fortiter gesti punt, haec omnia laudabilia effici rusti quos similiter, Cr quae iuste icta fiunt sed pa)fiones neis
quaquarii. Nam in hac una uirtute non si per quod ii in stest. Onestum est. Cum enim damnantur, turpe magis
est si iuste fit, qν nisi iiiii te: codrius modo in reliquis
uirtutibus. It ea quorum praemium holior est, omnia
laudabilia sunt. ea magis quoim honor, quam ea quoa
37쪽
3s LIBERrum pecunia. Iteni quaecunq; eligibili non sui quias hum gratia geri: Et quae simpliciter bona sunt,ut citus pro patria que iam Scitsua contemnens. Et quae natura bona sint, er quae bonased non sibi. Num quae bisui gratia facit. Et quaeciuis mortuum magis conseracuuntur quam utut . Nam quae uiuos consequuntur,easti gratia jacere magis uidentur. Ilcm quaecunq; spera laudis fiunt gratia. Nam haec minus ui gratia sunt. I quae non sibi sed alijs utilitati sunt,erbenictoribus maigis.Iustum enim Cr beneficia, quoniam in alios. Item his opposita,quibus aut dicentes aut jacientes aut dicturi aut ficturi erubescui. Turpia enim uerecundantur Cr dicen tes Cr acientes er jacturi:queadmod- AIcaeo dicenti, Vellem tibi aliquid dicerinis pudor impedit: Sappho r stondit,Si bona laudabilias; cuperes,nec lingua aliquid
turpe dicere meditareris: nullus oculos pudor retineret. Irem ea de quibus trepidant,etia si non timean Sic enim his bonis maxime albiciuntur, quae ad gloriam ducunt. Item uirtutes ac opera eoru qui natura excessunt,laudarabiliores ueluti uiri magis quam unglieris: Cr quibus adjmagis fruuntur qgam ipsi. Quamobrem iustum cr iustatia laudantur. Item inimicos ulcisci potius, quam reconciliari. Nam malum pro mulo reddere, iustunn est. Et iura: pi qmne laudabile. Et ad haec fortis est inuictum esse. Quare uictoria Cr honor laudabilium sunt. Nam etiams inutilia sint,cligibilia tamen fiunt, Cy uirtute eximiam
endunt. Item memorationes, ac monumenta: Cr quae magis,magis. Magis autem qllae ad defunctum coissequis utitur,em quibuε honos maior connectitur. Item quae siuisi
peruacanea fiunt, er soli in uni , laudabiliora. digniora enim memoratu. Ite nonfugistra praedia.liberim nans id ma
38쪽
id magis.Singulorum quoq; propria,Lud id fiunt:, quae iis indicia eorum fiunt; quae apud eos quibus ci
niuis,laudatior:ueluti apud Laconus comasenutrire,la idabile est Nam quoniain non est ficile simili aliquod
opus jacere crinitu hominem: libertatis id apud eos indiae ei- est. I tem nulla uti artemrili. Libera natis non utavere ad alit . Ea quos accipienda sunt, quae honestis propinqua sunt,tanqua ad laude uel uituperatione coneserentia:ut si moderatu,ac mitioris animi, tumida Crsidiatore appelles: infensum,1rugi:Cr mansuem,egnet qui dolore animi non sentit. Et hoc modo a consequentiabus ad optium semper: utputa iraculisi ac furiosium bis ipliceni: Cr arrogante,magnscu atque honestu. Eos qu squi excedunt quasi uirtuosi essent:ut feroce fortem esse, prodigum liber Me. Nam Cr pluribus ita videtur: er apis parenteiri ex causa potest habere rationem. Namsi ubi
necesse non est, pericula fuscipit:miato magis uidebitur in re holiem ac laudabili. Er si in quoslibet pro Uus,
quanto magis in amicos s Virtutis enim tamiae est cum Itis benefacere. Oportet etiam apud quos laudamus cor
siderare: sicut Socrates dicere solabat non esse difficile Assienienses apud Atheniefies laudare Et quod apud1 Mingulos honori est ; id oportet a mare:ut apud solbas apud Lacona apud philasophos:ac uniuersaliter honorirabile asserere oportet quod honesia sit. Propinqua mini esse uidentur. Item quaecunq; ut conueniens est, ueluti si maioribus dignas inceptis. Ad honestatem nans ac stolicitatem pertinet honoris accesse Aut etiam si praeter id quod conueniens est, ad melius atque honestius:ut si quis utitur siecunda frtuna, is moderatus sit r cr qiii aduerasa, is magnanim . Agui cum ad maiora eo scindit,
39쪽
4o LIBERsti gi t meri in is,ac sciliorsit: quese illud est Iphicra tu: quae sunt ex quibus er illius qui deuicit oldimpia: Qui prius dura serebam in humeris. Et illud Simonidis,
cuius mulieris pater ac maritus orantiorn fratres' runt.Vcris quoniam laus ex operationibus o , uirtuosis propriam electicine agere ita dicedum,ut ostendatur H
ctione ipsi gesisse quae gessisit. Quam ad rem confert, ut saepius ficise demonstretur. Quare quae casu aut jam: tuna actu fiunt: consilio ac iudicio attribuenda. Nam si
multa similias connectuntur, uirtutis atq; iudicij uido huntur ese indicium. cum uero Lussit, magnitudinem
uirtutis onendens oratio: oportet operationes extollσα -
Laus igitur operum est. Ea uero quae a mitur extra,ut fidem 3ciant dicuntur,ut nobilitas, dolirina. VerisinuIe nans est bonum esse ex bonis, Cr sic educatum eiusmodi esse. Laudamus ergo eos qui βcerunt: quoniam gna fiunt habitus,num , laudareis mus si talem csse crederemus. Beatio vero Cr Micimtio ipsis quidem eadem,his autem non eadem: sed ut felicidis uirtute,sic continet haec filicitatio. Habent autem comta munem 1lpeciem laudis cum deliberatione. Nam quae in
admonendo diceres,ea dictione orationis commutata lauta
dein constituunt. Cum ergo habeas quae agenda sint,c qualem quendam esse oporteat:haec quasi admonendo dita , uerbis commutanda transponendas sunt. ut in ad α' monitione consiliocri sic: Non oportet fecunda Iortuna
confidere nimium, sied ijs quae a seipso fiunt. I ii laude sic: Non secruda fistunased et o plurimu c debat. Quas
ob res laudando quid admoneas, Cr costulendo quid lauri des considera, Cr opposita necessario dictione utaris, cum tam prohibens quam non prohibens commutaueris Vtaris
40쪽
Laudabilia enim haec omnia. Praeterea quod ex tempore
atque occasione est, quae sunt praeterquam conuenit. Ad haec si saepius eundem rem gesti. magnum nanque id, nec dyrtunased ab eo ipso princtum uidetur. Si quibm ad virtutem inflammamur,Cr quibus honoramur: haec ab eo inuenta constitutas sunt. Si primm omnium laudatus est, scut Hippolocho Cr Harmodio ac Aristogitoni in frostituae pronam positae CT in contrarijs similiter. Quod si
ex eo ipso non scite adinvenire potes: alijs compara. QMd Isocrates ex consuetudine declamandi sciebat. Sed oportet illustribus comparare. Amplificat enim id,maxime que laudabile est, cum uirtuosis melior onendatur. Caeterum amplificatio merito in laudes incidit. excellenistia enim est:et excellere laudabile. Qua propter cum αcessus ipse uirtutem ostendere uideatur: ersi non illusti iabus,stamen alijs comparandum.ggenerom igitur omni orationi communibus amplificatio demoni brutioni a commodatior. Nam cum res gestis quasi certas accipimant: reliquum est ut magnitudinem eis ac ornamentum affetrant. Exempla vero deliberativis aptiora fundi ex in praeteritas enim futura conqcientes iudicamus. Enthγα memata autem iudicia lom magis conuenianti Nam quod
Actum est: Cr causam quare 'ctum est Auscipi et proobationem patitur, quoniam incertum est. Ex quibus igitur laus ac uituperatio 'me omnis , Cr ad quaenant respicientes laudare ac vituperare oporteat, CT ex qui bus commendationes CT opprobria fluant: haec fiunt. Nam horum contraria non laten Vituperatio autem ex