장음표시 사용
91쪽
IV. Quum ab his quaereret, quae civitates, quintaeque in armis essent, et quid in bello possent, sic reperiebat:
plerosque Belgas esse ortos ab Germanis; Rhenumque -- liquitus traductos, propter loci fertilitatem ibi consedisse, Gallosque, qui ea loca incolerent, expulisse; Solosque esse, qui , Patrum nostrorum memoria, Omni Gallia vexata , Teutonos Cimbrosque intra fines suos ingredi prohibuerint. Qua ex re fieri, uti earum rerum memoria magnam sibi auctoritatem , magnosque sp ritus in re militari sumerent. De numero eorum Omnia se habere explorata Remi di cebant, propterea quod propinquitatibus amnitatibusque conjuncti, quantam quisque multitudinem in communi Bebgarum concilio ad id bellum i villicitus sit , cognoverint. Plurimum inter eos Bollovacos et virtute et auctoritate et homi uum numero valere; hos posse consi re armata millia C; pollicitos ex eo numero electa millia LX, totiusque belli imi,orium sibi postulare. Suessiones sutas esse finiti mos , latissimos feracissimosque agros possidere. Apud eos fuisse regem nostra etiam memoria Divitiacum, totius Gabliae potentissimum, qui quum magnae Partis hisum rogi num , tum etiam Britanniae imperium obtinuerit; nunc esse
regem Galbam; ad hunc, propter justitiam priadentiam que , summam totius belli, omnium voluntate deseret; oppida habere numero XII ; polliceri millia armata L; t iidem Nervios, qui maxime feri inter ipsos habeantur, lon-
nes. Perinde, ut Santones et Samioni. Spiritus; i ensus superbia ser ciaque plenos.
Rema. Al. Memi. Nil interest. Sic et Rhedonea vel Redones. GI-larius in Orthogr. , p. 56 , rejicitnspirationem, quod vox sit Caeluca ;verum scribitur et rheta. Electa. . . LX. M. millia r idque vertium edd. recentiores addit rutit, etsi multi codd. id nouliabent, unde ovilendorpius rursus sustulit.
Latissimos. Al. sines latissimos Imoitiacum. Illum disserre a Divitiaco Uuorum principe nemo dubitaverit. J
Galbam. Error scripturae videtur, quod Dio lassius, xxx x, I, hunc T
92쪽
DE BELLO GALLICO. LIB. II. 60gissimeque absint ; XV millia Atiebates, At ianos X millia, Morinos XXV millia, Menapios IX millia, Ca
letos X millia, Velocasses et Veromanduos totidem, Atu tueos XIX millia; Condrusos, Eburones, Caera's , Paema-DOS, qui uno nomine Germani appellantur, arbitrari ad XL millia. V. Caesar, Remos cohortatus, liberaliterque Oratione pro-Secutus, Omnem senatum ad se con enire, principumque li
beros Obsides ad se adduci jussit. Quae omitia ab his diligenter
ad diem lacta sunt. Ipse, Divitiacum AEduum magno opere cohortatus , docet, quanto opere reipublicae commutiisque Milutis intersit, manus hostium distineri, ne cum tanta multitudine uno tempore confligendum sit. Id fieri posse, si suas copias AEdui in sines Bellovacorum introduxerint, et eorum agros Populari coeperint. His mandatis, eum si se limittit. Postquam omnes Belgarum copias in unum locum Coactas ad se venire vidit, neque jam longe abesse ab his, quos miserat, exploratoribus, et ab Remis cognovit, numen Axonam, quod est in extremis Remorum finibus , exercitum traducere maturavit, atque ibi castra posuit. Quae
Longissimeque Maint. Stricte sumptum a vero abest. Hine V si vult long. M omni eultu absint, ut I, 1, sed longum modo intervallum notari hoc liκo Davisius moueti
I Intelligit Achinire valde remoti sunt, et patent longe, quippe qui
ad Oceanum usque trudant, et lil-toria longissimum tractum DCCu-
se missilia Atrebates. Non modo in nominibus ipsarum gentium est scripturae diversitas in eo licibus ;sed numeri quoque ita passim variant in iisdem codd. atque edd. tum vero apud Iul. Celsum, metaPliraston Graecum et Orosium, vI,V, ut priis to trulla satis certa lectis uiaque constitui possit. M. Parum in- . terest. I I, Eonem secuti sumus,
p. V. Magno OPELE .... quiantia
opere. Sio Oudexid. e codd. i Non
magnopere, quantopere .lDistineri. Male alii cletineri. I Distineri est distrahi in duas vel plures Partes. lVulit. Hoc verbum Dude . eguis codd. Et vet. odd. restituit, innissum fortasse oo quod mox uo Mit sequebatur. M.
93쪽
res et latus unum castrorum ripis numinis muniebat, et, tu si eum quae ossent, tuta ab hostibus reddebat, et, com
meatus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari posset, efficiebat. In eo sumino pons erat. Ibit,raesidium ponit , et in altera liarte numinis Q. Titurium Sabinum, legatum, cum sex cohortibus reliquit. Castra in altitudinem I dum duodecim vallo, fossaquo duodeviginti pedum munire jubet. VI. Ab his castris oppidum Remorum, nomine Bibrax, aberat millia passuum VIII. Id ex itinere magno impetu
Belgae oppugnare coeperunt. AEgre eo die Sustentatum est.
Gallorum eadem atque Belgarum Oppugnatio est haec. Ubi, circumjecta multitudine hominum totis moenibus, undi que lapides iti murum jaci coepti sunt, murusque desen soribus nudatus est, testudine sacta, Imrtas Succedunt, murumque subruunt. Quod tum lacilo fiebat: nam quum
Post eum , Ac. Cesarem. Monuit Clarkiiis. Quae lectio quum esset Iinulo obscurior, eum mutari eco tum est in ea, quod vulg. edd. habent contra cintil. II. Ea irrepsit ex conjectura Ciaeconii. Davisius. ε eum reserebat ad exercitum. Essent quoque codd. haberit et edd. vet.
Pro quo alii erant. I Achaintra eum ad Caesarem retulit, ut elegantius. J
Reliquit. M. relinquit. In alsitudinem. Codd. et edd. vet. in altiluinne. Sed prior forma nostro et aliis frequentior. CL I, II u, I, η; I I, 13.
Duod Dionti pedum. Stemechius ad Vegetium , HI, 8, rescribendum censet XIX, ex praeseriplo istius de
impari numero. Temere; nec enim hujus moris observans Caesar suit.
V. VII, 36, 72; C. I, 6 . CL O .misc. crit. iii auci. t. 8, p. 333. Munire jubes. Bene sic, subaudilo
CAP. H. t Sustentatum est, ressustentatae sunt, et Oppidum defensum. A. JGadlorum . Vbi. Ex multiplici varietate lectionis, Oudend. id, quod
in textu nunc est, recepit. Eda. vulg. hahent : Gallorum e . atque
Bese. opp. est. IIi, ubi titudhree aut hi redundat. M. Hinc habet Flodoardus in Hist eccles. Rem.
l Testudine facta. Hoc testudinis genus describit T. Liv. xLiv, 9. Adiquoque Plut . in Ant. et Dion. MIx.JPOrica auccedunt. N. portis. Sed accusativus recte se habet. Sic Silias, x, 596 : re succedere muros. M Liv. MI, 28 et a tumulum. n Tacitus, II, uo : u murum, is ubi vide notata rio tra. Male olim legebatur auccendunt. Nam quum conjicerent. Veterem
94쪽
tanta multitudo lapides ac tota conjicerent, in muro consistendi potestas erat nulli. Quum sino in Oppugnandi nox fecisset, Iccius Remus, sumina nobilitate et gratia inter Suos, qui tum OpDido praeerat, unus ex his, qui legati de Pace ad Caesarem venerant, nutilios ad eum mittit, nisi subsidium sibi suminittatur, sese diutius sustinere non
VII. Eo de media nocte Caesar, iisdem ducibus usus, qui nutitii ab Iccio venerant, Numidas et Cretas sagittarios, et landitores Baleares subsidio oppidanis mittit. Quorum adventu et Rhmis, cum si e defensionis, Studium propugnandi accessit, ut hostilius eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque , Ρaulisper apud oppidum morati, agrosque Remorum de Ρopulati, omnibus vicis aedificiisque, Fos adire poterant, incensis, ad castra Caesaris omnibusCOPiis contenderunt, et ab millibus passuum minus II cus-
hanc lectionem restituit Oudend. L gobatur Xam.... nuiciebant , omis quum. Iccius. CL c. 3. M. Nuntios. Al. nuntium. Sed patet ex seq. Plures suime. Summittatur. Ita codices et editi ues veteres vulgo mittatur. D na mittere, clauculum et surtini mit
maturae milites. Cf. c. ID. M. Cretas. O. Κνῶν is ει ι νεξε ειν
Elian. V. H. x , t . CELLAR. Baleares. De ilicolis illisularum Balearidum in Hispanico mari notissima su ut, quie Strabo geogr. 111, p. i scripsit : αριο ι
νὰς νήσους. CL LiV. xxvi II, 37. Atque hoc scire susscit: nam h κ utium est certum : caetera Omuia, quae de causa
Domitius tradi solent, veluti a λειν Diod. Sic. v, IIJ, aut e sermone phoenicio Strabo, xlv, P. tri4ὶ, aut a quodam Buteo Livian. Epit. lib. 6οὶ, haec igitur omnia incerta
surit, esticia nimio studio elyuiOl giae', quod et veterum et receIit iuruiu multos scriptores de gentium originibus tenuit. M. Discessit. Sic ld. Sie et Quinctil. xi, I, i 6 : ti aemulatio disi essit; isA , R , Ω : u inemoria discedit. umvis. ex conjectura Grout vii ma. vult decessit.
Quos adire. Vel legendum, qu , vel quot, vel quo. M. Quos P 'r syllepsin accommodatur diguiori generi. Omnibus copiis. Sic et alibi nos ter, ut c. is ei 33 ; item iv, u4; v, 49; C. 3, 63. Noim unquam lamen et Praepositio apud uostru' additur. Vide i, 26, 18; C. I, 39. Parum
95쪽
tra posuerunt. Quae castra, ut fumo atque ignibus significabatur, amplius millibus passuum VIII in latitudinem patebant. Vm. Caesar primo, et propter multitudinem hostium , et propter eximiam opinionem virtutis, proelio supersedero statuit; quotidie tamen equestribus proeliis, quid hostis virtute posset, et quid nostri auderent, sollicitationibus periclitabatur. Ubi nostros non esse inferiores intellexit, loco pro castris ad aciem instruendam natura opportuno atque idoneo, quod is collis, ubi castra posita erant, paululum explanitie editus, tantum adversus in latitudinem patebat, quantum loci acies instructa occupare poterat, atque ex utraque parte lateris dejectus habehat, et frontem lenitersastigatus paulatim ad planitio in redibat; ab utroquo latero
ejus collis transverRam sossam obduxit circiter passuum CD, et nil extremas fossas castella constituit, thique tormenta col-
dentiam Caesaris nolavit chria re. lPericlitabatur. Eadem sensu Plautus , Amph. Π , 2, 56 ; Π , a , 33;I nempe , tentabat, experiebatur. lCodd. quidam habent sollicitationibus exquirebat. Alii experiebatur.
Sollieitationibus, levibus praeliis. P .l
Atque idoneo. Hic ante Comma, inserit I. C. H. confligere decrevit et. larum absque hoc supplemento I cus probe est intellectus. Paululam ex planitie editur, I niter acclivis. M. Asersua. An, ea Parte, quae adversa, e regione erat Z M. Parte an teriore , Non sur Ie de Pant. Sie adseorsi dentes, auteriores. Cic. N. D. II, 54.
Dejectus habebat, varios veluti gradus , Per quos, ut Perpriecipitia, desiliendum Potius, quam
descendendum crat. Uno verbo, latera non Erant sensim aut leniter de-elivia. M. CL c. 22. Frontem, i. e. quoad frontem.
Alii, in frontem, explicaucti causa
ediderunt. Froulem dicit eam partem, iluae est e regione hominis, sub monte stantis, et a lateribus distinguitur : nisi quis malit, esse Cacumen. M. Vulgo in fronte. sed elli tica ista loeutione nihil frequentius. Ovid. Fastor. m, : re frontem redimila coronig. is CL et vi, 3at ;Mel. IlI, 666.
Lenite astigatus. Vulgo Ieyiter. Sed leniter codd. ap. Clarkium et Davis. item edd. vet. Eastigatus, recte, non fastigiatus, quod patet ex Silio, v, 5o. Alii male castigatus. CLV s. ad Melam, 1, 34. FOtigatus est a latiore hasi in acutius --
96쪽
Iocavit, ne, quum aciem instruxisset, hostes, quod tantum multitudine poterant, ab lateribus pugnantes suos circumvenire possent. Hoc facto, duabus legionibus, quas proexime conscripserat, in castris relictis, ut, si qua Opus esset, subsidio duci possent, reliquas sex legiones pro eastris in acie constituit. Hostes item suas copias ex castris eductas
IX. Palus erat non magna inter nostrum atque hostium exercitum. Hanc si nostri transirent, hostes exspectabant; nostri autem, si ab illis initium transeundi fieret, ut impeditos aggrederentur, Parati in armis erunt. Interim praelio equestri inter duas acies contendebatur. Ubi neutri transeundi initium faciunt, secundiore equitum Ρraelio nostris, Caesar suos in castra reduxit. Hostes protinus ex eo loco adsumen Axonam contenderunt, quod esse post nostra castra demonstratum est. Ibi vadis repertis, partem suarum CD-Ρiarum traducere conati sunt, eo consilio, ut, si possent, castellum, cui praeerat Q. Titurius legatus, expugnarent, pontemque interscinderent : si minus Potuissit, agros Remorum PopulM entur, qui magno nobis usui ad bellum gerendum erant, commeatuque nostros prohiberent. X. Caesar, certior factus ab Titurio, omnem equitatum, et levis armaturae Numidas, landitores, Sagittariosque Pontem traducit, atque ad eos contendit. Acriter in eo loco pugnatum est. Hostes impeditos nostri in flumine aggressi,
Conscripser t. CL C. R. M. Si qua opus esset. Sic Gmat. ecod. Ρelavit. Vulgo si quid vel ai
p. IX. Secundiore equitum Pr Ilo nostris. Sic Oudend. o probis oodd. Vulgo equitum nostrorum. Demonstratum est. CL cap. 5. M. Si minus potuissent. Sic Oudend. e codd. aio et Flodoardus. Alii sinminus vel sin minus ruent.
Commeatuque nostras Prohiberent. Vulgo emitra eodd. commeat in qua nostros ruatinebant. d. d. vet. commeatuaquE nostros prohiberent. CAP. X. Cresar, certior. Nomen
saria male passim omittitur in eodd. et edd. Leois armaturin Numidas. Cf. Liv. xxxv, II ; et Claudiun. h. Gild.
435, seq. Impeditos. Iam Caesar pari cal-
97쪽
magnum eorum numerum Occiderauit. Per eorum corpora
reliquos, audacissime transire conantes, multitudine telorum repulerunt; Primos, qui transierant, equitatu Circumventos intersecerunt. Hostes, ubi et de expugnando oppido, et de sumitio transeundo spem se sesellisse intellexerunt, neque nostros in locum iniquiorem progredi pugnandi causa viderunt, atque ipsos res frumentaria deficere coepit, concilio convocato, constituerunt, Optimum esse domum Suam quemque reverti, ut, quorum in sines primum Romani exercitum introduxissent, ad eos defendendos undique ConVenirent, ut Potius in suis, quam in alienis finibus d certarent , et domesticis copiis rei frumentariae uteremtur. Ad eam sententiam, cum reliquis cauSis, haec quoque ratio eos deduxit, quod Divitiaeum atque AEduos finibus Bellovacorum appropinquare cognoverant. His persuaderi, ut diutius morarentur, neque suis auxilium ferrent, non
XI. Ea re constituta, secunda vigilia magno eum sue-pitu ac t multu castris egressi, nullo certo Ordine, neque
imperio, quum sibi quisque primum itincris locum pete
liditate Helvetios in trajici eudo Arari
impeditos suerat aggressus. I, u.
Audacissime . . . repulerunt. Male
ergo Plui. cap. uo, dicit, quorum ...Quidam habent et, quorum. Saltem subaudiendum ut judicat Oudend. qui volarem lecti nem restituit, Pro qua Manut. et Holom. Posuerant conDenire. Nilii emendatio Mori, ut, sat apta videtur et recipienda. Vt potius... Iaeg. Morus Pro Voce et, ut potitia. si alienis. Bene praepositio repetitur. Sie codd. et edd. vet. et usus
is alibi frequens. Copiis rei frumentiariae. Bespice ad 1, 31. I Et alerentur frumento
ris. Vid. cap. 5. M. Neque suis auxilium ferrent. Sic codd. et ed. vet. Vulgo ne. In e dice ortelii neu. I asse volebat nequa. t Sane mulius secissent Belgae , si, ut notavit Achviuntre, tripartitis copiis hinc Romaucis Obsesscis tenuissent, illino Bellovacis auxilium tulissent, aliunde fines Remorum in. grossi fuissent. Et quidem , ut arbitror ex Caesaris verbis, aliquis hoe
illis sorte consilium dederat, sed iis persuaderi non poterat, etc. B. J
98쪽
Tet, et domum pervenire properaret, secerunt ut consimilis fugae prosectio videretur. Hac re statim Caesar Per speculatores cognita , insidias Veritus, quod , qua de causa discederent, nondum perspexerat, exercitum equitatumque castris continuit. Prima luce, confirmata re ab exploratoribus, Omnem equitatum, qui novissimum agmen morare
tur, Praemisit. His Q. Pedium et L. Aurunculeium Cottam Iegatos praefecit. T. Labienum legatum sum legionibus tribus subsequi jussit. Hi novissimos adorti, et multa millia
Passuum P secuti, magnam multitudinem eorum fugientium conciderunt, quum ab extremo agmine, ad quos Ventum erat, consisterent, sortiterque impetum nostrorum militum sustinerent; prioresque, quod abesse a Periculo Viderentur, neque ulla necessitate, noque imperio continerentur, exaudito clamore, perturbatis ordinibus, omnes in fuga sibi praesidium ponerent. Ita sine ullo periculo tantam eorum multitudinem nostri interfecerunt , quantum fuit diei sipatium; sub occasumque solis destiteriint, seque in castra, ut erat imperatum, Tece Perunt.
. Postridie ejus diei Caesar, prius quam se hosteS ex terrore ac fuga reciperent, in fines Suessionum, qui prinximi Remis erant, exercitum duxit, et, magno itinere Consecto , in oppidum Noviodunum contendit. Id ex itinere
C p. XI. Lisidias υerisus. Ex in-Mitia loci. Dio 2. His Q. Pedium. Ita codd. vel sis,
Per egregiam so thesin. Male receutiores mutarunt iu eique. Hi, novissimυs... Ponerent. IIam
periodus tu vulgg. edd. in duas discerpta et vario perturbata est. Oud. e codd. restituit. Μ. Sed jam ed. M di Ol. et seq. vet. ita habent. In iis mox est et prioresque, quod Oud. probat, et ego recipio. Porro habent quoque ponerem, quod Pendut a quum, pro quo Ndua et alii male posuerunt. Ab extremo agmine, i. e. ii in e tremo agmine. M. Proesia um. Pauci eodd. 3Msia Sum. aesar libentius prinsissium hoc sensu dicit. Ceterum Dio Cass. xxxIX, et Plutarch. in Caes. c. uo, hanc expeditionem paucissimis attigerunt. N. Subsidium recepit Maliger, secuti sunt alii. Destiterunt, scilicet interficere. Vulgo sequi destiterunt. Verum id aequi abest a bonis eo M. et edit.
99쪽
Oppugnare conatus, quod vacuum ab defensorihus esse audiebat , propter latitudinem fossae murique altitudinem , paucis defendentibus, expugnare non potuit. Castris munitis, vineas agere, quaeque ad oppugnandum usui erant, comparare coepit. Interim Omnis ex suga Suessionum multitudo in oppidum proxima nocte convenit. Celeriter vineis ad oppidum actis, aggere jacto, turribusque constitutis, magnitudine operirin, quae neque viderant ante Galli, n que audierant, et celeritate Romanorum permoti, legatos ad Caesarem de deditione mittunt, et, petentibus Remis,
XVI. Caesar, obsidibus acceptis primis civitatis, atque ipsius Galbae regis duobus filiis , armisque omnibus ex ΟΡ-pido traditis, in deditionem Suessiones accepit, exercitumque in Bellovacos duxit. Qui quum so suaque omnia in ΟΡ-pidum Bratuspantium contulissent , at se ab eo oppido
I Custria munitis. Hoc autem modo castrorum muttilio ex sielint, lib. I, c. ii : Cespitibus e terra excisis a fronte scissa fiebat. A tergo murus e ligno et iisdem glebis cespitihusque. Ili, id est, stipites,
quos ad hunc usum semper Secum
habebant in itinere milites interjiciebantur; et frondes ne terra laberetur, supraque lorica et pinnae ad similitudinem muri simiebantur.Η. Jν eas agere. Pro agere legendum aggerem Praecipit Nolomannus. Firustra. Male quippe referretur ad O arare. Imo mox repetitur vianeis actis. I.. VN, II, legitur aggerem opparare, vineas agere. Fola dum si audias, munem hic sunt so sae lociae, quales hodie dicuntur tranchges couvenes δε etates, Lavf-WMen. V. son Comment. stur
be, t. a, art. 9, P. I si . Negat hoc Gulachard in Mem milit. et ex Vegelio, re, x5, docet suisse machinas mobiles, quales milesis infra descriptas, exponitque per Gallicum gaIeries. Utramque signi sicationem diversis oblinere locis statui lG- Looz in Defense dia cheν. Iard. 8. Bouillon, 776, P. 28;
putatque inneas agere et Myreare re esse synonyma, qua in re sallitur omnino. Est agger, terra egesta, quae uua cum fossa castra cingit munimenti causa, IlI, 5. Sed et alius agger est, qui jacitur ri, ru; aut struitur x , aut instruitur Urar, 1 ; quum terea egeritur et accumulatur, ut in ea Ponantur PromoVon turque machinae oppugnandarum urbium. 2'urribusque constitutis .Vet. M. construi tis. Forsan e glossa. . .
C p. XIII. Gamin. Vid. z. 4. . Aratuspantium. Idem Psse cum Ptolemaei Comammam Belios ac
100쪽
Caesar cum exercitu circiter millia passuum V abesset, omnes majores natu ex Oppido egressi, manus ad Caesarem tendere, et 'voce signiscare coeperunt, sese in ejus fidem ac I testatem Venire, neque contra populum Romanum armis contendere. Item quin ad πPidum accessisset, in traque ibi poneret, Pueri mulieresque ex muro passis mani-hus suo more Pacem ab Romanis petierunt.
XIV. Pro his Divitiacus snam post discessum Belselaum, climissis AEduorrum copiis, ad eum reverterat in facit verba: si Bellovacos Omni tempore in fide atque amicitia civitatis AEduae fuisse : impulsos a suis Principibus, qui di rent, Eduos, a Caesare in servitutem redactos, Omnes indignitates contumet iasque perferre, et ab AEduis defecisse, et populo Romano bellum intulisse. Qui hujus consilii principes fuissent, quod intelligerent, quantam calamitatem civitati intulissent, in Britanniam profugisse. Petere non solum Bellovacos, sed etiam pro his AEduos, ut sua clementia ac mansuetudine in sos utatur. Quod si secerit, diduorum auctoritatem apud omnes Belgas amplificaturum : quorum auxiliis atque opibus , si qua bella inciderint, sustentare
Consuerint. nXV. Caesar honoris Divitiaci atque aeduorum causa semeos in fidem recepturum et conservaturum dixit : Sed, quod erat civitas magna inter Belgas auctoritate, atque hominumr m, Postea sic dicto in honorem Caesaris vel Augusti, putant Maliger, LM On, Hadr. Valesius, Cellarius. Ast Lmouti ante duo et quod excurrit saecula prope vicum Bre- leuit in paroceia Vari Guia supe suisse vestigia urbis sub Domine Brant pante docet. Obtulerat Ac Aemiae Parisinae olim cet. Bonamidissertationem de Bratuspantis , quae vero lucem nunquam vidit. V.
Mouldiciller aut Gratepense eredidit Achaintre. Vid. suum Ind. geogr. Cis. XIV. Ad eum reverterat; ad
Cesarem. M. Petere non solam. Edit. vet. P-terea Petere.
Siaatentare. AEdui a Belgis auxilium petere solent, ut Pares sint bello gerendo. M.
CAP. XV. Sed, quod erat. Alii e . Inter Be M. Atii et inter.