장음표시 사용
111쪽
praebuerunt. Pro. Mamme. Soc. omnium
autem seorum opificem quartum ponimus . eausamque vocamus, utpoce aliud quiddam , quam M. illa adsi ficientiam demonstratum. Tantum abest, ut hic locus e ause Gundtingit instrviat, ut potius morsus eandem de struat quam evidentissime. Tria enim illa, terminus nempe, infinitum, ae quod ex illis: componitur , inter facta & genita numeranatur ; opifex autem illis tanquam Causa, ranquam MFiens praeficitur , & ab ipsis granitis factuque distinguitur. Quomodo igitur Deus & materia cunctaque alia una tan. tum erunt substantia , quod contendie Guniain us Et tamen pag. 268. exclamat Auri Zιmmermanne , genuum disra ab H eiente Neausa nomine, Acutae erunt es lenoeaeeausa. Num audiendus est Gunddingius, qui provocat ad Platonem alia plane, quam Vult, dicentem Z Plato ait, e ciens a facto geni eoque di gui. Gundis ius nomine tantum. Utri ergo fides adbibenda sit videas Lector Imo si vel maxime ex hoc loco probari posset, causam essicientem & effectum in genere emanationis non differre essentia, non dum tame sequeretur,id quod intenditGund Iingius. Quod si enim ponamus, mentes nostias a Deo emanasse, sequetur, eas esse
112쪽
. ejusdem cum Deo essentiae 3 Si corpora omnia orta ex materia, nostra item corpo ra erunt ejusdem cum materia essentiae. Verum id ostendendum, diversas istispartes, Deum nempe & materiam , unum esse edici possunt essentiae ratione unum Deus. genitum, NB. in θpiritualibus. unum materia, genitum, forma NB. in materialitus, & ta. men d manent diversit a se unita. Sin. XXX. Sectione 66. aggreditur Cl. s. materiam de mundi aternitate. In disertatione mea Elarissima Platonis & T. Locri adduxi loca, quibus probatur, Platonem credidisse, Iem. Pus non esse aeternum, sed simul cum mun do tempus exortum. Haec autem longe aliter & eontra Harissimorum testimoniorum imram interpretatur D. Gundling. pag. a 8 . Postquam enim, quae circa hane materiam observanda sint, injunxit, sententiam suam ita proponit et Certum habeo, materiam Pia. ronem dixis. Hemam eum Timaeo Locro, eam. que extitisse interveniente ; quod M. Gravius non male expinis, ab hoc seu mente iliam esse prolatam , non creatam ex nihilo ; sed διωγμsνην, nee prorsus exorna
tam , sed informem ,-; si quidem in se productione gradus ponantur is Igno rm
113쪽
νιonis, per quos major ei persectioms sornatis incrementum accessisset καὶ ἐπινοιαν. Sed haec aperte cum testimoniis meterum pugnant. Materia quidem dieitur imo etiam sed antequam Deus ad intelliguhile illud παραδειγμα eam sormarer, & hactenus quidem, si materiam respectu origi. nis suae consideres, mundus, quatenus ex aeterna materia constat, est aeternus. Sed cum clarissime Plato, T. Locrus aliique magno numero testentur , materiam illam ανιι σον a Deo fuisse exornatam, & induversas species sormasque mutatam , De per bonitatem suam ad hoc commoto, liquidum est, purum putum inventum esse Cn naeingit asserentis, materiam illam aeterinnam non exornatam , sed ά μαlιςον ab aeterno fuisse prolatam , & in signo, ut ait, rationis tantum exornatam in temporα Quid enim clarius evidentiusque est verbi T. Locri, quem hac etiam in parte Plato sequitur, quae leguntur pag. fi s 2. ed. Galaei:
γαρ mi αiδιον παραδειγμα Τον ἐδανικον κοσμον
114쪽
.δε ωρανος εγενναθη, ως προς παραδειγμα Τον ἀιωνα οδε χρονος συν κοσμω NB. ἐδοιμιωπηθη. i. e. Sunt vero hae temporis partes, quas ei cultus vocant. Deus autem tempus cum ipso mundo ordinavit. . Non enim erant astra ante tempus , neque proinde annus, neque
anni tempsales, certis circuitibus Mincta rui atitem tempus ingeriti temporis imago , quod aeternitatem vocamu3. auemadmodum enim hae universitas ad inte libilis mundi M. emplar creata est, ita e 1 hoc tempus ad aeternitatem, veluti ad emplar quoddam, cum muOdoab Opifice fuit tanquutum. Aperae in hoc loco
Deus dicitur mundum κοσμεισας, aperte mundus cum tempore initium habuisse; aperte tempus dicitur is οἰγ--ου χρονου imago. Hae qua ratione possint eludi, & in alium sensum torqueri, fateor me nescire. Sed cur. inquit, materia illa aeterna non item ab aterno exornata fuit Non ita voluisse Deus dicitur ex mente Platonis. Bonus tamenes, regerit, ab aurno. Imo vero. Sed nutata adest necessivas, quae Deum impellaι semper Fuam demonstrandi bonitatem. Omnes Christiani Deum honum esse clamitant , simul tamen cuncti fatentur, Deum mundum in tempore condidisse. Se Detis noluis cita pergit primam mundum condere, posea vem --i, r' --
115쪽
ro voluit, videtur Deus esse mutabilis. Deus etiam ex Christianorum sententia noluit mundum citius condere , quam condidit, neque tamen mutabilis est, licet ab aeterno divina mente hoc agitaverit. Deus ab aeterno constituit, me creare, sed non ab aeterno voluit consilii sui Decretum exequis' neque enim, quae vult, ab aeterno fieri vult, alias mundus cum omnibus Creaturis aetemus esset. His non obstantibus, putat tamen D. G. verisimilius esse, mundum esa ternum ex mente Platonis, quam in tempore genitum. Sed quomodo haec eum veris his Platonis & T. Locri conciliari possunt Audi. Siculi Mosis, inquit, distincta rerum creatarum interealia non impediunt, quominus omnia simul condi potuisse existimentur: ita animum induxerim, non repugnare ID militer, quin, materia ab aeremo apparente . omnia si mul ornata putaverit Gam Philois sophus Atheniensis et etsi sigiliatim recensiuit genita, earumque ordinem delimavit. Sed hoc' nihil asiud est, quam eonjecturas conjecturis tegere, ne perpluant. Cur enim hic a sim plicitate literae recedamus t Suscit, quod Moses aeque ac Plato & T. Locrus ad se rant, in tempore conditum esse mundum, sive
iam per intervalla hoc factum sit, sive ra
116쪽
momento. Sed gravioreS rationes promittit Antagonsa meus pag. 287. Plato, inquit, nunquam ad quasi onem de munis aetemnitate respondit rGunde s sed reposivit duntaxat, cumprimis in Timaeo, mundum esse Danitum. Eua re posto non satisfacit sollicito
lectori. Semer enim recurrit 2 an καlα χρονον i Demque an genesis aeterna ejus siententiis ratis repugnet. Quid ergo tandem sibi volunt verba antea e T. Locro ci. tata an non rotunde adserit Timaeus, una cum mundo demum tempus exortum tempus ἐμώνα tantum esse χροα αιωνιου
num hac interprete indigent aut Oedipo quodam ' sed audiatur ipse Plato in Ti
maeo refunde ita loquens p. 48o. ος th M-
117쪽
i. e. Cum igitur hoc a sie factum sempiterno
rum Deorum pulchrum simulacrum momeri vivere Pater Age, qui genuit, animasierteret,
118쪽
fluo multo etiam magis primo AB Exemplari simile reddere tentavit. Itaque quemadmo ' dum EDd sempiternum animal est, ita univer sum hoc pro viribus tale facere suduit. ILlius quidem animalis aterna natura es, quod genito operi eongruere omnino non potest. Idcirco imaginem aevi mobilem e vere dere vis , ac dum caelum exornaret, fecit aeternia talis in unitate manentis aternam quandam in numero fluentem imaginem, quam nos temptu vocamus. Dies porro,s noctes, σmenses, re annos , qui ante M. coelum non erant,
tunc nasiente mundo nasii jussit ; qua omnia temporis partes fiunt. Atqui erat, Serit, qua nati temporis hecies fiunt, non recte aterna Ausantia assignamus. Dicimus enim de illa. est, erat, Deris. Sed illi revera solum esse competit. Fuisse vero Ufore deinceps ad g
nerationem tempore procedentem referre deintimus. Motus enim quidam Ao ilia siunt. AEterna autem Fuluantia eum eadem sempers immobilis perseveret, neque senior si ipsa D unquam neque junior, neque suis hactenus . .
neque erit in sto erum, neque recipis eorum qu quam, quibus res corporea mobalesque exi a generationis conditione subiciuntur. Nem Pe hac omnia temporis imitantis avum, seque numero revolventis, sterira μνι. - ρο-
119쪽
pus vero una cum coelo factum est, ut una omta , una etiam dissolvantur, si qua his diss-lutio unquam eontigerit. Et ad Exemplar aterna natura ιdeo factum est , ut mundus
his Egi praestantiori, quoad pot/s, simissimus sis.
In enim mundus hvus Exemplar omne per avum est. Hic vero perpetuo per omne tem- .pui fuit, fitque seolus, erit. Hac ratione confictoque DEI, tempus creare volentis, μI luna , s alia quinque stesia , qua vocantur erratica , facta sium, quo temporis numerus dissinguatur atque observetur. Locum illum prolixum ideo adduxi , uti
omnibus pateret, quam nullo fundamento D. G. conjectura nitatur. Verbum ad illum addere nolo, cum nemo non videat, adversa serante pugnare sententiam Gundtingit cum adsertis Platonis. Sed quaeritur, inquit , an genesis aeterna ejus sententiis ratis repugneti nam materiam is certe genitam, eamque simul α. διον appellat. Ita est, materia dicitur αι , genita non item,nisi inin, telligas mundum ornatum, quae non re pugnant. Genesin aeternam sententiis Pla. tonis repugnare, Omnia docent, quae supra de origine mundi & liberrima Dei voluntate materiam in ordinem redigendi diximus i imo locus ille jamjam citatus haud obscu-
120쪽
obscure insinuat, quid Plato & de origine mundi & temporis ortu senserit. Nec nea gligendum, sita pergit Platonem caelum ac t gum mundum pro Deo habuisse. Deus vero est aternus, habetque sentiam sexuentians aeternam 3 fimiliter mundus igitur. Provocat ad Platonis Dinomidem, in quo coelum Θεος adpellatur, p. m. 636. Sed infirma est quam maxime illa ratiocinatio : Coelum Deus vocatur, ergo coelum est Ens iaperfectissimum. Novimus enim,& terram Dei nomine adpellatam, licet nemo foriste sit, qui credat, terram esse Ens persectimimum. Vocat Θων coelum , quia animae singulis astris attributae sunt. Hine idem Plato eodem in dialogo pag. saa. vers. Ficini: Cogitemus igitur, inquit, quo modo Aeri possit, ut tanta magnitudo ab alia qua natura post tanto tempore circumferri. Ego igitur adero, Deum eausam ese, nec ali ter fieri posse. Animatum enim non aliter , PAEm propter Deum fieri posset, ut nos δε-τla avimus. Euoniam ergo id Deus facere potest, facile ipsi fuit primum omni corpori magnitudinique vitam tribuere r deinde. qua ratιone optime fieri eo tauit , hae ducere. Demum de his omnibus veram hanc sententiam serri volvimus e impossibile Ust, terram , . , H a --