장음표시 사용
121쪽
coelum, sellasque omnes , s qua ex his conis sunt moles, nisiι anima singulis aut adsit aut
infisi, adeo exquisita ratione annis, mensibus , diebusque circumvolvi, nobisque omnibus bona omnia facere. Hominem vero decet, quo
milior es, eo minus de ipsis nugari , sed eo. nari potius certi aliquid dicere. Ita Plato. Ex quo patet ratio, cur coelum inter Θεμreferatur , simulque Deum distangui a caelo sellisque. Imo se articulus ostendit, de Enis te perfectissimo Platoni sermonem non
quem vero Deum laudibus, o Megille F Clinia, essero ' caelum ferme. MEI. XXXI. Misere se torquet D. Gundling. Sect. 68.& 6 p. ut consequatur, quod intendit. Ita enim loquitur Sect. 68. Id verum e Plato nihil pultarius exis avit mundo e re Deus semper vult pulcherrimum , quod intelligit. mede Dei nunquam non es actus et quin potentia in Deo est actus ; itaque inde potius consequitur, pulcherrimum intelligibile esse quoque appetitio. Moluntas Dei non es vaga,
sed de nita: igitur nisi ereaμι illico mundum, definita via tas non fuisses, sed incerta. Ita
122쪽
. Gundlingius. Nescio, utrum D. V π suo. 'hic, an Platonis nomine loquatur. Cerinte non ita sentit Plato, sed Spinoeta. Propos. 34 Spinoeta rotunde ait e Dei potentia est i sus essentia ; propos. XXXV. quicquid t' concipimus in Dei potesate se, id necessaris est. propos XXXII. voluntas non potesvocari causa libera ; sed tantum necessaria. Et hinc emergunt duo Corolgaria, quorum ρομ
mum est , Deum non operari ex libιrtate . tu voluntatis. a. Volumiatem sintellictum ad ρ.
Dei naturam ita se habere, ut motus squies, es absitate, ut omnia naturalia, qua a Deo ad i, exis dum s operandum certo modo deteris minari debent. Propos XXXIII. Res nullo alio modo, neque alio ordina a Deo produci potuerum , quam prodactae fiunt. In Scholio propoc XVII. pag. I . & seq. absurdam 'fementiam vocat eorum sententiam, qui putam , DEUM per potentiam Frans ' multa facere posse, qua tamen non flant. ' Unde facile patet, quid de propositionibus illis sentiendum sit. Sane si potentia Dei est actus, sequitur, omnia, quae existunt, ne ' .cessario existere, nihil amplius fieri posse, . Deumque non causam liberam, sed necessariam esse. Voluntas Dei non est vaga, sed nee necessario agens. Eodem argumem . . H 3 . to πῶ '
123쪽
D Gundtingit probarens, Deum ab aeterno mundum cs omnes Creaturas produxisse. Deus nimirum ab aeterno intellexit; quae creare voluit, vult ergo ab aeterno, quod intelligit esse pulchrum. Mundum hune pulcherrimum esse vidit; ergo ab aeterno creavit; insuper et Deus potest mundum producere , ergo ab aeterno creavit , quia potentia est ab aeterno eadem cum actu. Porro , voluntas DEI creandi mundum, non est vaga , ergo ab aeterno creavit mundum, quia alias voluntas non iesset definita, sed vaga. Non opus est , ut quam falsa sint haec ratiocinia ostendam. . Sa Deus Platonis, ita pergit, voluit facere
mundum voluntate interna, cujus mundi παραδειγμα erat in mente Dei et voluit cenoroducere ab aterno, nunquam potuit non
velis, quemadmodum ab aterno es, nee potuit non es. Si aliquando non voluisset, sed eaepisset velle ι eonsiqueretur, ut I. vel nonfuisset AEliquando, quia est eontrarium sempiternitatis necessitati, qua Deus exi*ι ρ a. vel ejus
disicreparet voluntas ab essentia, quod evertu minis ἰυini simplicuatem: vel denique R. Mutationis non esseι expers, quod repugnat perseditioni. Respondeo, I .a voluntateDei,quate
OR. pro attributo Dei essentiali sumitur ad
124쪽
executionem aeternam e uSdem voluntatis,
nulla est consequentia. Deus ab aeterno voluit, seu constituit me creare , sed nec ideo ab aeterno formatus sum. 2. Quid juvat, tempus aliquod distinguere, quo noluit', tempus item, quo voluit mundum condere voluit, seu constituit ab aeterno, suo tempore condere mundum. Voluntas Dei & res , quas vult facere, uti sunt
natura sua distinctae 3 sic nulla est prorsus
inter voluntatem & res, quas vult, necessa. ria connexio. Voluntas attributum Dei
aeternum est, & eo respectu etiam hoc vel illud ab aeterno velle dicitur; sed res, quas vult essicere, non ideo tamen aeternae sunt, quandoquidem voluntas est facultas libera, quae, prouti infinita sapientia jubet, agit. 3. Sine dubio si Plato Deum mox volentem mox nolentem induxisset, vel non fuisse eum aliquando, vel mutabilem esse, sequeretur. Sed cum haec suppositio in cerebro Guniuimoi, non item Haranis, nata sit, non opus est, ut de absurdis, quae inde sequuntur, qui
quam dicamus. D. G. 9 ma ab ser dum primo pinxit , deindae magna mi siubvertit, quod facillimum es. Non sum ego ex iis squi consequentias cuiquam imponere ve-: lim, quas ipsemet detestatur. Indignum
125쪽
leto De Atheismo Platonis. est Viro honesti sapientia sudiosio. Nescio
interim, quomodo C Wis in sententiam prolapsus sit, quae periculosi si is eonsectariis
obnoxia est. Potentia in Deo semper est actus. Melis Dei nunquam non est actus. moluntas eadem est eum essentia. Ex quihus propositionibus necessario sequitur. Deum nihil amplius creare posse, omnia, qua fiunt, necessario esse, & quidem aeterna, voluntatem in Deo non liberam esse, sed necessariam. Quae quam absurda sint, nemo non videt. Non tamen, sui denuo repetam in eum haec credere puto, sed nimio me refigendi ardore abreptum crediderim, eum haec scripserat. Si ego haec dixissem, sine dubio vapulassem. Sed praestat αλ μυ- ωαγαπη. Postquam illa consectaria, quae ex sententia Platonis, vel potius ipfius, manare dixisset, in medium attulit, supponie haec omnia Platonem Astis perspexisse, atque adeo causam non esse, quominus mundum aeternum finxerit Plato. Decon fictariis illis iam diximus; nimirum, illa nituntur hypothesi emendicata dc a Gundlin- oufictis. Sine dubio mundus esset ab aeteristio,si ab aeterno eum voluis i condereoptumus Maximus. Impediens nullum fuit. m. teria est res ad utrumque parata. Non . prohibuit
126쪽
buit internum quid. Voluntas enim Dei libera est , non est defectus virtutis, nisi dicas, Deum imbecillum esse, quod nos non creaverit ab aeterno, quod άΤοπον. Vo-Iuntas Dei non ideo est temporaria. Non, enim in arena capit consilia. Voluntas respectu essentiae suae aeterna est , sed libera executio voluntatis in tempore demum locum habere potest. Neque ex nolente factus est volens. Voluit exornare rudem& indigestam molem , sed definito suo tempore. Eui voluntatem ita pergit Cl. Gund lingius p. 29 I. 3 cs sentiam divinans dimersam autumat, piscitatem Dei subruit, eumque eomst tum ess it. Nescio, quid cogitaverit subtili simus Wis, dum haec scripsit. Moluntas enim Dei, licet ad Essentiam Dei pertineat, faecisas tamen es liberrima ; EFntia vero divisa est necessaria ;
ergo quod Deus vult, non necessario vult, sed libere quammaxime. Spinora adserit, voluntatem non esse causam liberam, sed necessariam, uti supra jam ipsa ejus testantur verba. Necessaria sime dubio est voluntas, quatenus ad naturam Entis persectissimi necessario periinet; sed quatenus consideratur respectu rerum, quaS Vult, mi
nime necessaria est, sed liberrima. At hicri r quae
127쪽
quaestio est de mundi Creatione. Quod si iigitur voluntas Dei aeque necessaria esset, aci se Essentia Dei, sequeretur, mundum ab aeterno necessario extitisse, nulla eme conis tingentia, nulla possibilia, Deum Ens esse non libere, sed necessario agens. Haec, inquam , ex sententia Gundbriri sequerenι-. Cum autem illa absurda non admittat, patet , quid de fundamento, cui inaedificata est adsertio Cl. mri, sentiendum sit. Scio, illos, qui dicunt, Deum libere ab aeterno mundum condere voluisse, in Spinozae castra non transire. Sed aliud est, dicere. Deum ab aeterno libere voluis mundum eo dere , aliud potentiam Dei esse ipsum actum ;vesie Dei nunquam non esse actum; volunt tem Dei esse ipsam essentiam. Prius nullam involvit contradictionem 3 pserius autem mundi necessariam existentiam aliaque absurda inferret. Utrum Pythagoras, Parmenides mundi aeternitatem professi sint, hic inquirere nolo. Quaeritur quid senserit Plato Perspicuis locis probavi, eum mundi aeternitatem negasse, hoc susticitii Non semel, dum haec scripsi, mihi in me, item venit illud. erae et Quo se nunc pro
128쪽
, Sed redit tandem D. G. ad T. Locrum, probaturus, eum ipsum sententiam de aeteris nitate mundi adstruere. Sect. enim 73. ita loquitur :- age, ad T. Locrum redeamus, 'de tempore disserentem, qui istud ἐικονα καDrαραδειγμα aeternitatis nominat. Si quid video, secros ait, temus ratione nostri ad exemplumaternitatis esse conferendum. Ut enim aeteris ae
. nitas ιst insinua ex sientia, cs tota simul DLra, hoe es, ipse Deus: ita tempus militer es infinitum avita Dei pro em, qui Deus, dicente
Boethio onfinitum temporis iter arripuit,ut continuares eunia vita, qua nunquam finietur: eoquei mundus animatus hae visa. initium non habet, aree sinem. Adeo verum es, invenire quemque, quod quaris. Locum non adduxit, ne inspici queat. Adduximus eum Sect.XXX. hujus dissertat. qui cum dicendis conferendus. Nimbrum dies&nox temporis partes dicuntur, quas 'Deus ἐκοσμησεν συναοσUM. Quemadmodum
mundus dicitur γεννατος, ita& πονος, quod infra textum non solum Editor observat, sed S ipsa rei natura docet , cum enim ιιmpus simul cum mundo ortum μι, mundul . autem γεννατος, sequitur, idem de tempore dicendum. Probat praeterea idem comparam
ris , quam instituit Locrus. Mundus hic
129쪽
' γεννατος, factus esse dicitur ad παραδειγαα aliquod ait διον, tempus vero εμονα αιωνος. Misquitur itaque, παραδειγμια illud esse aternum, mundum vero factum, aternitatem δμngui a χρονω, ut παραδειγρο isiad aeternum dissimctum est a mundo , ad istud facto. AEterm. r. ias igitur secundum Locrum eompetit illis solis, quae necessario existunt, tempus autem rebus non necesariis, sed factis, & ab alio dependentibus. Atqui mundus secundum Platonem U T. Locrum incepit, astra, ad quorum cursum tempus metimur , cum . mundo facta, ergo tempus etiam cum mun-ὶ do exortum, mundus igitur initium habet, . ergo etiam tempus οῦ quod initium habet, neque infinitum, neque aeternum dici potest; at habet mundus & tempus secundum T. Locrum initium , ergo & mundus S tempus finita sunt. Vita Dei σ eontia ' nuata ejusdem nec unquam interrupta exi- sentia , nonnisi mentis abstractione inter se die .runt s mundus vero una cum tempore, ut sine contradictione tanquam non exissens
concipi potest ; ita postquam semel existere coepit, finitus es, aque ac tempus fluxum' est ae manebit. Quid ergo sibi volunt ii la D. Gundtingit verba , mundum vita Dei animatum t aut hac propositione intelligi-
130쪽
tur, Deum ab aeterno se cum mundo conjunxisse, adeo ut, posita aeterna Dei vita, ponatur simul aeterna Dei duratio ; aut D um jugiter & aeternum actuosum voluisse mundum condere simul cum tempore. Prior sensius aperte contrariatur Locri veris his; is enim tempus demum cum mundo& stellis ortum esse perhibet. Si post rius, mundus in tempore conditus est, dc tempus cum mundo exortum. Tempus. itaque non a vita Dei seu continuata exsestentia fluit; Sed ut mundus a liberrima voluntate Dei originem habet secundumTimaeum,isa similiter tempus non a vita Dei, sed voluntate ejus originem siuam habet. At ininstat Cl. Vir dicendo : Inquis : mundus es genisus, genitum est posterius; mundus igitur, tanquam genitus, erit posterior gignente. Ego: qui posterius dicit, ponit prius. In Deo non est prius, quia in ipse non es posse- 'rius, nec praeteritum, sid tantum EST, aestra. sens et quare consequitur , ut , DEI contemplatione , mundus non sit posierior , quia Deus alioquin feteretur prior posterior. Mira haec est subtilitas s nimirum mundus conditus est secundum Locrum, ἐδαμιουργηθη, ergo mundus est aeque aeternus ac ipse Deus. In Deo non est prius dc posterius, nec