장음표시 사용
131쪽
praetcritum , sed praesens s Ergo in mundo a Deo condito non prius etiam est & posterius. Si in mundo prius esset ae post rius, sequeretur, Deum, qui mundum con templatus est, se ipso priorem esse & p steriorem. Quis autem non videt rati tiniorum istorum vim es incredibilem e Getiam ' nimirum haec omnia nituntur suppositione de necessaria omnium rerum emanatio ne a Deo, quae adsertis Timaei evidentissime'. ' Contraria est. auocirca mundum ita pergit D. G. in nihilominus exissmare Plato sto, tuit genitum a Deo aeternum, quia est actus, es vita infinita , sic, ut vita mundi toncipia-
. rur tanquam linea continuata , tanquam ra
dius lucis perpetuo coruscantis. Cum vero lux ea divina non unum emiseris radium, sed plures , hine nunc demum, ratione nostra contemplationis, oritur tempus, quod dimeti, mur ad aliud mente, gradusque confingimus , dum metimur. Si haec meteres explicandi ratio valet, nihil non in posterum probabo. Vellem etiam, ut metaphoricis locutionibus abstinuisset. Omnia huc redeunt mundum a Deo ab aeterno emanasse, & hujus ema nationis intervalla nos tempus vocare. Sed falsum esse prius, abunde jam supra osten-
132쪽
tempore ex mente Timaei & Platonis di. cuntur. Qui loca solum inspicit supra citata , quam hae omnia contorta sint, videbit. Supponis identidem res omnes a Dei nati ra emanasse, nec tamen probat. Non disputamus autem hic de abstractis quibusdam veritatibus, sed sententia Platonis , ' quae veterum testimoniis proponenda , &explicanda. Locrus mundum γεννώον dixit,& tempus simul cum mundo initium habuisse. Quid igitur verbis opus est cur testes nulli adsunt, quos magno numero se adducturum minatur Z taedet eadem semper repetere. Locri & Platonis verba elariora siunt, quam ut a Gundisgio in alium sensum trahi possint. Haeret semper Chris in voce γενναν, gignere, & inde argumentatur. Sed cur displicent verba
adhibet, cum de mundi origine loquitur enum Δημουργος idem fit cum opere, simulacet elaborando animum adjicit quae Sect. 76. in me studit dicteria, lubens silentio stansio, laudes, quas ibidem Isti tribuit , ei
Ma XXXIII. In transitu, non argumenti alienjus loco, sed illuserationis causa, occasione animae mundi= i
133쪽
mundi, dixi, Viros quosdam Eruditos, naturam quandam Plasicam dari, probare contendisse , eam causam esse multorum effectuum , quos ' in plantis, animalibus di homine ipso observemus. Ille ait, hanc naturam plasticam ex mente doctorum iIlorum Uirorum creatam esse. Hoc minime
ignoravi; sed eo tantum fine ejus menti nem feci, ut ostenderem, minime ex eo, quod natura animae mundi divina dicatur, atque per omnes mundi partes diffusa, sequi, aut eam Deum ipsum esse, aut cum mundo prorsus conjunctam. Tribus insiuin per verbis dixi, mi ilium AEneid. o. elegam ter animam istam munia deserabere. Occasione hujus citationis prolixa adfert loca ex Bibliοιheca Critica R. Simonis, qui contrarium sentit. Imo Sect. 8 . vehementer titatur, me in illa incidisse retia, putans me circumventum , elabendi rimam nullam viis
dere ; animam enim illam mundi a Virgilio descriptam esse ipsum Deum omnibus partibus materiae infusum, & mille in partes scissum. Jam ante R. Simonium idem senis serat P. Bamius continuat. des pensere Fur tesCometes pag. II9. R. Imo Illuseris Lesb-nieisu, Vir philosephia Veteris longe peritior R. Simone, in eandem etiam concessit sen-- te
134쪽
tentiam. Sed his non obstantibus, puto, in tantas angustias me conjectum non esse. Rationes, quas habeo, sequentes sunt. Priamo fatebuntur omnes, qui disse L meam legerunt, me in transitu tantum menti
nem loci Virgiliani fecisse.. Quodsi igitur vel maxime locus ille mihi contrarius .. esset, nihil aliud sequeretur , quam me, frustra ad mirgilium provocasse. Saepissi. me fieri solet, ut ad sententiam nostram confirmandam provocemus ad eos, qui 'verbis , non sensu, nobiscum conspirant. Theolus saepissiime citant loca, quae adversa sunt propositionibus, quas tueri volunt. Num autem inde sequitur , ergo omnia , etiam Irmissima, quae adduxerant, aut loca, aut argumenta, vana sunt non putaverim. Quodsi igitur vel maxime fiustra ad miris 1 lium provocassem, argumenta mea supra allata pondus suum non amitterent. S 'cundo, non puto tamen, perspicuis locis probari posse, excellentissimum Poetam Spinois a sententiae addictum fuisse. Nihil dicam
iam de locis, in quibus praciare e de Deci
sentit i sed provocabo tantum ad quaedam loca , quae probare videntur, potius eum, Epicuri in castra transgressum esse. In Ecloga G, ebrium Silenum inducit secundum
135쪽
principia Epicuri de rerum Omnium OriSi- . ne ita canentem d
Namque eanebat, uti magnum per inane coacta
Semina terrarumque, animaeque, mω-
mefinissent. Et siquidi simul ignis: ut his exordia
Omnia, V ipsie tener mundi coneremeru
Libro vero 2. Georg. culturam Philosophiae celebraturus ait: v. 47 s.
Aeeipiant: caesique vias U θdera monstrent. Ηine verse 49o. Felix, qui potuit rerum cognoscere edusassisque metus omneisHinexorabile R-
136쪽
Subjecit pedibus, 'epitumque Acherom
Conferamus cum his verba mirgilii, ad quae
provocat R. Simon: extant illa partim Georg. PLib. 4. v. 22 o. partim AEneid. VI. v. 724. In
illo de apibus ita loquitur : ὶ
Esse apibus partem divinae mentis Hhaustus
AEtherios, dixere: Deum namque ire per omnes I a Teo
Si, qui hos antecedit , versiculus consulatur. παtibi Poeta ita: Lctum fuisse Sectae, quid impedit, quo minus per vividam Stoleos intellexisse putetur Ita enim clare non tantum omnia, sed totius etiam textus ratio eo haeret: quae in sequentibus clarissime innuit, Stoico intelligi, ubi additur e . Scilicet Me reddi deinde, ae resoluta referri Omnia i nee morti esse loeum, sed viva volare Sideris in numerum, atque asto succedere coelo. Germanissima ha e Stoieorum decreta sunt, nihil mo ri, cuncta reduet in primam materiam , se animam mundi seminales rationes comprehendentem, locum quo ista capere circa sidera. . Res in Stoicorum -- Seholis
137쪽
et Terrasque, tr allusque maris, coelumque profundum. me pecudes , armenta, viros, genus Omne ferarum, . ε Quemque Mi tenues nascentem arcessere '
Sotheet hue reddi deinde, ae resoluta referri. Omnia: nec morti esse locum; sed mi-
va molare Sideris in numerum, atque alto succedere coelo. In hoe Anchisen ita inducit loquentem: . , Principio coelum, ac terra1, campos que liquentes,
Lucentemque globum lunae , Tuaniaque astra, Spiritus intus alit, totamque infusa per γartus
agitat molem, magno se cor pore mycet. Inde hominum pecudumque genus, vitaque volantum ,
Scholis notissima , quam planam te cere LlΡSIUS
138쪽
Priora loca cum Epicuri Philosiophia conveni-- um,posieriora cum Platonicorum, si Gundhn-gium audias. ex vinoeta. At SpinoZae sente tia de unica substantia, ex qua omnia ineVitabili necessitate orta sint,e diametro pugnat cum Systemate Epicuri,omnia fortuito at morum concursui attribuentis. Quemadmodum autem ignoramus, utrum mirgilius ta
elog. sexta in honorem maris quocum sub Silone philolopho SectaeEpicuri operam dederat , haec recitet 3 an vero animi sui sensa' proserat: Ita pariter ignoramus, quorum sententias sequatur in posterioribus locis.' Tertio : Pone autem, Virgilium posteriori-hus hisce in locis Platonem si tum, S per
mentem illam omnia pererrantem animam intellexisse, tum nondum sequitur,animam mundi & Deum unicam eicere su santiam. Provocarem igitur ad ea, quae satis superque de hoc argumento supra dixi. Probandum igitur incumberet Gundlivio, partes R. Simonii tuenti, Deum ipsum cum Materia confusum & commixtum esse. marto: In gratiam tamein Gunddingli su ponemus, Dei nomine Metilium ipsium Numen
139쪽
Numen praestantissimum intelligere. Prois ' bandum postea esset, verba, quibus utitue Poeta , nonnisi sense Spinora sivmi debere. At hoc probatu quammaxime dissicile esset , Quodsi enim sententiam Auctoris
alicujus explicare volumus, praesertim in . rebus maximi momenti, tum, antequam consectaria inde deducamus, aut verba de hent ita perspicua esse, ut aliter intelligi non' ' possint, aut aliunde nobis constare de mento Auctoris istius. At neutrum hic locum hahet. Ergo secundum omnem sensus latutudinem verba ejus sumi non debent. Exemplo rem illustremus. Ponamus, nosi aliunde nescire, quem Deum nobis S. Scri. - plura colendum offerat, nosque incidere inter legendum in verba, quae duriora prima specie videntur, v. gr. nos in Deo esse, vivere lae moveri, Spiritum Dei omnia perivadere , nos templum esse Dei, ἀυina natu. ra participes factis, ex Deo natos Uc facile possemus in eam sententiam delabi, quam Spinoeta & mundus inde eruerunt. Quam primum autem aliunde constat, Numen alia quod sapientissimum, liberrimum, sanctitamum, a mundo & materia prorsus diversum. eolendum nobis offerri, videmus, verba ista non esse ad vivum resecanda, sed aliter in- . terpre.
140쪽
terpretanda Cum autem nesciamus, quia
. Virgilius de natura Dei senserit, saltem cum nullibi animi sui cogitata hac in parte em presserit, certo non scimus, quam potest tem singulis vocabulis & phrasibus tribu . re debeamus. Sic quomodo Spiritus ille .imus alere, stolos per anus di sius esse dica- rur 3 qua ratione mens ilia toto eorpore se ficere, cs per omnes terras ire diei possit, definire non possumus.Sano possent haec semsu intelligi: nemo enim non novit, phra ses Poetarum minime semper urgeri posset ignoramus praeterea, utrum Virgilius seam,
an aliorum Philosophorum exprimat me rem. Ponamus autem, aliunde nobis perin, spectam esse mentem Virgilii circa hoc negotium , & Dei nomine intellexisse Numenta pnaestantissimum , ab omni Materiae labe
P Iongissime remotum , tum omnes clamarent, verba ipsius secundum totam significati . Aus A lvudinem sumenda haud esse , sedeon Denienter i sus decretis explicanda. Pon mus , eum putasse, Deum esse nobili mam mentem, sed subtilissimo quodam vehiculo indutam, cujus ope omnia pervaderet, non