장음표시 사용
161쪽
finitum. Anima autem mentis, rationis, comcentusque particeps, non opus modo , sed U'
pars Dei est, neque ab ipse facta, sed de ipse
exiitit. Ad hoc testimonium Pistarchi staquentia noto : Primum; explicationem v cis Patris subtiliorem videri quam verso rem. Innumera sunt Graecorum & Latin rum Poetarum testimonia , in quibus Io.vem omnium rerum Parentem dicunt, licet de generatione tali ne cogitaverint quidem. Imo si voci huic inhaerendum esset, causam non viderem , cur ad corpora haec generatio sese non extenderet. Seeundo; quam. vis multum tribuam Viro πυλυμαθες- , major tamen penes me est auctoritas Platonis & T Locri. Plato in Tim o U Locrus ex professo originem rerum omnium descri- ,hunt, hujus tamen emanationis animae mundi ex Deo mentionem non faciunt. Nemo
igitur mihi vitio vertere possit, si de expli. catione Plutarchi, Viri alios docti mi Platonica Philossophia peritissimi dubitarem.
Dicit Plato in Timaeo , Deum animum in medio mundi collocasse , corpore circumdedisse, originem non pandit; imo verba adfert, quae nullam ejusmodi suspicionem in nobis excitant : Tην δε δη- inquit,
162쪽
πον amo και Θεος νεωτερανοῦ i. e. Sed animum 'hod ita, ut modo sicuti semus, molitus es pseriorem re juniorem. Vox sane ho1χοι ο)-
σατο nullam emanationem denotat. Iterum: Ο ΔΘεος και γενεσει και αρετη προτεραν και πρετ λτεραν χην σωματος ως Δεσμονν και α ξουσαν αρ- ομενου σπεςησατο. i. e. Deus autem sortu sta late antiquiorem genuit mundi animum, eumque ut Dominum se Imperantem obedienti pra- fecit corpori. Provocat quidem Cl. Vir ad vocem γ'νησας : Sed respondi jam dissertat.
promiscue quidem adhiberi a Platone in hoc negotio. Et ne videar solus pertinaciter huic meae adsertioni inhaerere, provoco ad A. Gravium, quem Sect. 28. sententia sua resem esse perhibet. Is Lib. III. Cap. XVIII. P. s6o. ita de mundi anima loquitur : Hae vere mens omnia hactenus de animo dicta tum rar : Dei scilicet consilium fuisse , naturam perfritim formare, quam excellentesima virtute circumdaret exornaretque, ita ut quemadmodum cs ipse divina sua virtute ereasset naturam , ita si a natura, velut Dea quadam , creatum Egum ordinem atque potesatisiuae relictum e eo gubernaret. Distinguens naturam quam re improprie aliquando
163쪽
Deum vocat, a Δημαργω sis opifice HEU phus , ut in Philebo pag. 28. legere est non uno loco, nee siparat naturam a Dei Imperio aut aeternam limpliciter constituit, sed naturatim mirabilem s constantem agnosiit, cujus tu is imperio res singulares quotidie pro.
ereentur, ita ut inter omnes mutationes ipsa immobilis maneat. . Nequaquam, inquam,
eam naturam e rerum creatarum numero emmii ; sed toties ineustat , eam esse a Deo factam s ejus esse ministram, nee non causam proprie , sed --ον. Neque veram et D vinitatem, sed in Politico tribuit , qua mens ejus e vocibus subinde γεννησομεν, iΘεου, γεννητου, νεωτερου cs oppostis του αει, ἀντο- αει Θεου me. additis patescit, ct ipsi Timaeus in tographo Deum forma s materia princia pium , natura auctorem vocat. Ita Gravius. Tertio: Si Plutarcho concedam, eam emesententiam Platonis, tum nihil aliud sequi, tur, quam hoc, intellectualem quandam substantiam a Deo & ex Deo ortam modo nobis hominibus imperscrutabili. Probandum , hanc animam dein cum mundo ita esse connexam & copulatam, ut unam eamdemque cum mundo emciat substantiam. In eadem Sectione Plutarchus haud obscure hoc ipsum negat. IM- nsrum im
164쪽
quit, imus Utalem vim mortati ac d DLM- , corpore continet. In mundo camira a principe parte, c simper eodem modo se habente , corporea perpetuo conservatur natura in medio sita. Et vero diversis modis si de Guela mente perceptibile dicuntur individua esse, nullamque admittere partitionem. Illud ob exiguitatem, hoc obsimplicitatem aesincer sinem . s quod omnis privationis expers est atque ae eremia. avis V alioquin solidum aes corporeis rebus judicare de incorporeis velis. Quarto: Verba illa Plutarchi corpusi non genuit Deus Ue. satis superque ostendunt . Plutarchum adposse, duo dari examente Platonis aterna ct per se sub entia principia ; igitur non una tantum datur si, uantia. , Se Z XXX Cl. Hir Sect. 88. & 89. detorquet senten. tiam meam, uι habeat, quod exagitet seari pati Cl. ori verba haec sunt et Euocunquera convenas, trinitas Platonis aut monsueum madet, aut neminalis tantum Trinitas dice. tur. Fac enim νdeam a primo Ente iuverisb fm, tum omnes idea reliqua ab adea 2 ex. - emplo emanantes festinatim exsent , quod Aristoteles objec ι Magino absurduatem con-
165쪽
iinet. Respondi stag. 937. ita i Supponamus, Platonem dixisse, ideas omnium rerum
esse in Deo S quidem a Deo ipse, tanquam singulares quasdam siub intias, disinctas Num adeo monstrosassae opinio' uarisum itaque , utrum sententia de sub enita σου cs idearum monstrosa P absurda H. Ille vero initio Sect. 8 8. ita ait tu vero penitus absurdum es, quod Apologeta
κατ α, Θ ζωτον in me obvertit. Nam cum striam sem, ambiguum videri, an Plato attribuissa ipsa descripserit υπος-μως, ac λπος, ἐδεα, ια- , designent tantum sapientiam, volum talem ac potentiam divinam: quaerit is, fit ne hac opinio adeo monsirosa Z in quo, quam is κρινομενον ignoret, siuo se indicio prodit. Ita patet, quam candide mecum egerit mis I fris. Interim dum earpit, docet. In eadem enim Sectione praeclare monet, attributa Dei esse ipsum Deum . potentiam Dei ipsum 'Deum ; sapientiam Dei ipsum Deum. Vix tamen hoc monuit, denuo meam ignoran tiam circa ideas in apricum profert. Sect. 89. i Esimili penu, inquit , venit, quod ipologeta de ideis foris dat. Mox etenim deissiis divinis nihil se intesilere , mox extra Dei intestectum eas positas oratius putat dolendi, mox quomodo eadem res diversa -
166쪽
modificari possit, ut sis aliquando a bor , planta , anima , capi posse negat: ipse haud tabis insitus, quid loquatur scribatis. - Quamvis facile pati possim, ut alii me etirasse dicant, humanum enim est errare; abis ti tamen animi esse puto, ferre, ut quae recte dicta sunt, fine ratione in abenum sensum trahamur. Ei, qui pendes a rebus levi fis is, non mihi, non sapientia amantiὶ piam sum immortalitatem, sibilum mortem videri . necesse es. Quaestio erat, utrum λογος at tributum Dei sit, an vero substantia per se existens. D. Vir posterius negat s inde enim sequi, ideas omnes per se existere, quod monstrosum & absurdum. Respondi, non adeo absurdam mihi videri hanc sententiam. Addidi pag. 937. dissertat. . meae: mea opinione ignoramus strorsus, quid ι idea, nedam uti, qua ratione in Deo seminini, definire possimus. Messario hae mihi addenda videbamur, quandoquidem adeo
absimia visa es gularium idearum si fis n-
ria. Dixi itaque in genere, mihi videri, nos ignorare , quid sint ideat. Dixi insu- per, illos, qui communem sententiam, nimirum omnes ideas in Deo esse mod .cationes mensis divina, defendunt, forte, fomu inquam, iisdem difficultatibus invol Tom. XIII. L rus,
167쪽
tos, ac illi, qui ideas extra mentem Dei existentes, Deo tamen ab aeterno arctissime conjunctas tuentur. Non igitur hane semientiam probabiliorem priore 6se dixi, uti eontra mentem & aperta verba mea hoc mihi imputato Uerum, est addidi : perspicere me non posse, qua ratione divina ta nobilis. Ama mens ita modificari possis, ut arborem , pissem m. referat. Existimavi hactenus, omnes nostras de ideis Dei ratiocinationes niti analogia, quam instituimus cum ideis mentis nostrae. Duae autem sunt praecipue caeteras jam non moror) Philosophorum de idearum natura sententiae. Quidam ... ' putant, ideas esse modificationes mentis nostrae et alii, ut Loesius , Clericus, eas a mente distingunt, dicuntque, eas esse inb'. υ mediatum contemplationis nostrae obj . . ctum 3 interim nos', quid sint, nescire.
Argumenta utriusque partis non reseram, i Transferamus haec ad Deum. Aut ideae Dei sunt perfectissimae mentis modificatim ii nes; aut aliquid ab Essentia Dei remotum, V sed quod Deus ab aeterno jugiter contempletur. Si prius , vellem mihi modum - . ostendi, qua ratione mens nobilissima ita modificari liceat sermone Scholasticorum
uti possiti ut plantam, animal quoddam.
168쪽
referat. Non nego, in Deo esse, seu Deum ideas omnium rerum, etiam corporearum,
habere 3 neque absurdam esse sigorum, qui haec profitentur , sententiam ; sed hoe tam tum , abstrusiorem esse illam materiamquam ut disincte explicari possit. Si vero extra Deum sunt,& contemplationis divinar odi. jectum sunt, atque per se existunt, quid sint, & quomodo aeternae esse dici possint, nemo perspexerit. Quod si tamen subinlissimus Vis majorem lucem huic argumenisto adserre possit, quam hactenus Araridus, Malebranche, Loc ius attulerunt, quammaxime sibi devinciet Orbem Eruditum. Si autem, quid sint ideae, ignoramus, neque definire possumus, utrum in mente nostra sint, an extra mentem, existumo etiam de ideis Dei certi nihil adferri posse , atque adeo majori argumentorum robore opus esse ad probandum, sententiam illorum, qui id eas per se subsistentes tuentur, mons,osam esse. Haec addenda erant, ut Lector senistiat, quo jure D. G. adserat, absurde do. ctrinam de ideis ad hoc argumentum tractam esse. Interim perseverat in opinione sua, nimirum v σν λογον Platonis nonnisi abstractione mentis a Deo & anima munis
di distingui , atque adeo ipsum Deum cum
169쪽
omnibus substantiis mundi sese conjungere. De quo , ut verbum addam us, nec ense non est. Verbo tantum meminisse juvat eorum, quae de Cudisorιhi sententia dia xeram. Statuit ille cum Proclo Δplicem animam mundi, quarum una nihil commercii habeat eum rebus terrestribus, altera Vero omnia pervadat corpora. Contendit Cl. Gundis ius, quod si vel maxime vera esset Cudivortia sententia , nihilominus tamen systema Platonis iisdem implicitum fore difficultatibus . quia anima illa superior etiam ex Dei essentia emanaverit. Ad haec respondi p. o o. dissert. meae sequen. tia. Cudworthi opinionem tueri nolo, quamvis si Veterum resimoniis probari possit existentia duplicis illius anima , non adeo in angustas convectum putem Cudπoniam, uti quiadem exis at Cr. Gundling. Haec mea Ver-ha Sect. XC. ita Interpretatur; putat is Cuduorthum non adeo fore spernendum, si suae Hasonis voluminibus probum. Ehisidem
est, ae si duerem, Zimmermannm victoriam reportaturum , nisi in probatione d cerit. Mirum non est, plerosque ab Eristicis Scriptis legendis abhorrere : paucissimi enim disputansium candide adversariorum sententias in medium proferum. Gandtingius dixit et
170쪽
Cudmorthum, etiamsi probasset duplicis illius animae existentiam, Platonem tamen ab A theismo liberare non posse. Ego : si pro hare posset existentiam testimoniis veterum, in tantas augustias conjectum haud fore. Num autem hoe idem est ac dicere, Cussi uorthum victoriam reportaturum, nisi inprobatione defecerit, cum vel allatis vel rum testimoniis nil tamen lucrari Cudisoris thum supponat D. G. Socratem, quem D. Gundlingius aeque ac Platonem Sect. o I. AEheisma postulat, defendere nolo. Dudum
enim fummi rari innocentiam hac in parte demonstrarunt doctissimi miri. Exspectabo, quae de Theologia hujus Vari in medium prolaturus fit Gunia ritus. Dixi quaedam hue facientia in dissertat. de praestantia Minligionis Christiana collata eum Philosiophia S
Sect. XXXVII. cI. Vir Sect. XCII. conqueritur, me hine inde evagari, & committere vitium rati rinationis , quod Logici vocant ignorationem - ἐλεγχου. Videamus de utroque. Cl. Vir dixerat, τον λογον ex mente Platonis a