장음표시 사용
231쪽
in semine est ratio privationis , 5c subiecti. est ratio priuationis, ut dicit pro
uationem sormae generandae. cst ratio subiecti, ut includit materiain prima, quae ad formas diuersas transmutatur. Inquit ergo Auerro es inconuenientiam ponςrent inter generationem s ubstantiae, & accidentium, assumpsit Iloe, quia sicut generatio accidentium composita notat sibi ectum ,&priuationem , ut homo im inusicus, ita generatio substantiae notat subiectum, di priuationem, ut cum ex semine fit animal. Est alia conuenientia, quia in generatione accidentium si generatio successione quadam . exemplum , si
ex nigro debet fieri album , prius corrumpuntur aliqui gradus nigredinis , &introducuntur gradus albedinis; deinde gradus alii nigredinis corrumpuntur, S alii albedinis introducuntur; & sic successive dum completa est gen ratio albi: ita in generatione substantiali contingit,quod ipsa fit propter partem post partem . Exemplum. cum ex semine homo fit, prius corrumpitur pars seminis, R in illa parte introducitur sorma hominis: deinde alia pars corrumpitur, & in illa parte introducitur alia pars fornaae hominis . cum ue
ro totum semen est corruptum , terminatur generatio : quia tota sorma hominis erit introducta. sit tamen,inquit Averrocs,forma hominis habeat partes, quia haec quaestio disputabitur tertio de anima; assumpsit tamen, quod ha berct partes, ex sententia Alexandri, qui posuit eam esse mortalem, de inter expositores Aristotelis graecos fuit unicus. si uero dicatur, quod forma hominis, scilicet anima rationalis sit indivisibilis, ut secundum rei ueritatem est, quid dicendum Z dicit ipse , quod erat successio, non ex parte formae hominis , sed ex parte temperaturae hominis: quia cum corrupta sit pars se
minis , introducitur temperatura per formam hominis, cum corrumpitur: alia pars introducitur temperatura hominis,&sic forma,& sic successive ψdonec corruptum erit totum senae , perficietur generatio: nec propter hoc sunt plures animae rationales in homine ; sed tantum una magis secludum partes intensa. sci iis enim secundum Avermem, quod omnium hominum tantum est anima secundum rem ,& reddit rationem sui dicti: quia, inquit,tum generatione coniuncta est alteratio , ideo si alteratio fit successive, ita&generatio: sed dicetis: Averro es habet difficultatem , quia hic fatetur, quod Omnis generatio sit successiva, hoc non uidetur uerum: quia si generatio es set successiva, non daretur minimum ignis secundum stipitim exiliens, & sic de aliis . accipiatur enim ni inimii illud ignis in sit, uerbi gratia, digitale . quaero, cum applicetur ei agens, an in toto illo minimo simul forma generanda introducatur, au t succeSsue. si primo, ergo non erit successiva, quia tota est simul. si secundo introducatur . ergo agens in primam partem formam generabit : alia pars remanebit ignis, quae est minor minima,& sic non dabitur minimii minimo seorsum existens. Ita de homine, & animali, & aliis . oppositum tamen dixit Averroes secundo de anima I. ubi dixit: omnium natura constantium cst determinata quantitas: non dabitur minimus homo, quia accipiatur mininius ille honao: prius in una parte introducetur forma hominis , quam in alia parte ,&illa pars erit seorsum existens; ergo homo, S sic non dabitur minimus homo . secundo,anima non erit actus corporis physici organici : cnpus organicum cst, quod constat ex diuersis partibus initru-nien talibus, de hoc non ab re, quia ex quo in alio diuersa sunt opera: ideo oportet, ut diuersa sint instrumenta . si ergo secundum Averro e prius sorina hominis introducatur in una parte, quam in alia, ut puta in corde ;& cu cor
non sit corpus organicum, quia non constat ex partibus diuersis organicis: . . ideo
232쪽
LECTIONES IN p H Y S. ARIST. I ii
ideo cor non est organicum corpus, anima requirit organicum: ideo anima non erit actus corporis organici, cum tantum in corde introducta fuerit. Tertio dabitur homo sine epate, cerebro,& pedibus, di no erit, nec mas, nec femina, quia cum introducitur anima prius in corde, tunc cor erit homo, quia seorsum existet uiuens, re tamen erit sine cpate, cerebro Sc. ut dixi seorsum exiliens, quia partes hominis inexistentes in sunt homo, ut dixit Petrus Mantuanus. Quarto errat in alio Averro es , quia imaginatur, quod
corrupta forma sanguinis menstrui introducatur subito sorina hominis absque hoe ; quod prius introducatur uegetatiuat deii de sensitiva impersoeta. oppositum dixit, quod orrupta forma sanguinis introducitur uegetatiua: deinde sensitiva imperi dicta, & corrumpitur uegetat tua: deinde sentitiua imperfecta, & impersecta corrumpitur. & Aristoteles secundo de generatione animalium cap. tertio dicit, quod animal praesenti tempore uiuit uita plantae, quam uita animalis; ideo in illo tempore nec uigilat , nec dormit, . di si foetus prius uiuit uita plantae ; ob hoc tamen non dicitur, quod mulier cocipit plantam, & si in sceta tantum sorma plantae sit, quia sunt diuersae rationis, quia forma in planta non ordinatur ad aliud: forma uero uegetatiuae scelus ordinatur ad aliud ad sensitivam scilicet ideo non dicitur planta: deinde corrumpitur uegetativa. & introducitur sensitiva imperfecta: ideo non est conueniens, quod aliquid sit sub genere , & non sit sub specie . cum illud non si adhuc perfecte completum, deinde introducitur sensitiva persecta : simul cum anima hominis, di corrumpitur, sensitiva imperfecta. in homine eni insunt duae animae re distinctae secundum Graecos fere omnes: & Arillo teles secundo Ethicorum . quidquid dicant Theologi, quid dicendum Z quia Aristoteles secundo de generatione animalium cap. q. dicit, quod cor PriuS generatur , & ultimo moritur, cuius signum, inquit, quia in pullo videmus, quod Prius generatur gutta sanguinis, quae palpitat: ideo prius una pars generatur, quam alia. ergo successiva erit generatio, ut dicebat Averro es: ideo Scotus tertia distin. tertii de formatione corporis Christi dicit,& bene,quod Partes corporis successive generantur : deinde facta formatione omnium partium, quae appellantur partes organicae a Deo, anima intellectiva creatur, quomodo ergo Aristoteles dicit, quod cor prius uiuit,& ultimo moritur dixi, quod Theophras. de historia animalium dicebat oppositum. dicebat enim quod omnia membra simul fiunt ,& causani reddebat, quia spiritus gignitivus procreat omnia membra, & sic simul omnia membra informat. bene uerum est, quod cor prius absoluitur: ideo dicimus, quod huius est sue Cestio, non ex parte animae rationali si sed ex parte absolutionis partium, quia prius absoluitur generatio cordis, quam aliorsi membrorum: uel quod est successio, quia prius generatur uegetativa, deinde sensitiva imperfecta, di organa incipiunt perfici, deinde sensitiva perfecta in forma hominis, & organa omnia sunt completa: & sic est successio in generatione, quid Ad Auerroem dico 3 si uolumus ita exponere uerba eius, quod successio sit ex parte
formarum generandarum & organorum, litera non poterit tolerari. quia dicit, quddcomapta una parte sanguinis, introducitur dispositio pro anima rationali in illa parte . si uero ducitur pro anima rationali, ergo & anima rationalis . quod probatur. quia non stat ultima dispositio alicuius forinae sine illa sorina . si dicatur, quod sit successio ex parte formae generandae; tamen stant argumenta prius facta: ideo non uideo, quomodo Auerro es postit defendi.
233쪽
LUDOVICI B V CCA FERRE AELECTIO s EXAGESIMA TERTIA.
Dr, c RABA T nobis Aristoteles, cum duplex erat transmutatio , tum in substant ia, tum in accidentibus, manifestum erat, quod in omni transmutatione accidentium requirebatur subiectum: quia ex quo accidens est in subiecto , ideo generatur cum subiecto . dubium erat de generatione substantiali, quia substantia non est in subiecto, ideo uidetur generari sine subiecto; tamen probauit, quod in generatione substantiali sit subi ectum inductione, scilicet quia in planta ,& animali est subiectum: subiungit aute modo, fiunt autem, quae fiunx, simpliciter . exponit Alexander, quod omnia, quae fiunt naturaliter, fiunt cum subiecto, & ita dicit, quod Aristoteles unuuersaliter uult probare, in omni generatione quod requiratur subiectum, α inquit , quδd, quae generantur , quinque modis fiunt, uel transfiguratione, uel additione, uel diminutione, uel compositione partium, uel alteratione, per transformatione, dicit Alexander, intelligi t accidens artificiale: per alterationem, intelligit generationem substantiae, non facit autem mentionem de generatione accidentis naturalis: quia in hoc erat manifestum, quo subiectum: ideo dicit Alexander uniuersaliter uult probare in omni generatione tam substantiali, quam accidentali, quod requirat subiectum, quia, quae filii transfiguratione, egent subiecto,in quo transmutatur, ut aes respectu stati irrin additione requiritur subicctum, cui addat: in diminutione requiritur subiectum , a quo diminuatur: per compositionem partium etiam requiritur subiectum, scilicet partes: in alteratione autem est etiam subiectum, quia alteratio est alicuius mutatio: & uocauit generationem substantiae alterati nem, quia generationi annectitur alteratio; sed haec expositio non placet
Simplicio, quia dicit, quae fiunt transfiguratione, substantialiter fiunt, quia ex aere fit statua substantialiter , quia forma statuae est se a substantialis, quia sorma substantialis est, quae facit aliud, accidens facit alterum: forma autem statuae facit aliud, quia facit statuam diuersam ab aere: ideo forma statuae non est accidens, sed forma substantialis , ergo per transfigurationem non potest intelligere geuerationem accidentis, artificialis. & quia Alexander dicit, quod per alterationem intelligit generationem substantialem,quomodo hoc cst uerum, quia in alteratione manet subiectu substantialiter: in generatione substantiali non remanet subiectum substantiali ter, quomodo ergo per alterationem no intelligit generationem substantiale Tertio quia supra probauit de generatione accidentali, quod requiritur subiectum, quia accidens habet esse in subiecto: ideo generatur in subiecto. Quarto addo, quia ratio Arist. esset imperfecta, quia cu uellet ostedere, quod in omni generatione requiratur subiectu, induetione hic uult probare. idem necessitate diuisionis: quia inquit duplex est generatio, simplex, cum res simplex fit c posita, cu generatur res coposita, ut cu homo musicus generatur, & inquit. quod generatio simplex, est bifariam, uel fit secundum superficiem, uel se cundum profunditateni: quae fiunt secundum superficiem, transpositione di
cunt fieri , ut ex aere fit statua, transpositione quadam, aut secundum permutationem subiecti, quo ad profunditatem: & haec bifariam, uel secundum totum profundum, ut cum animal, & planta generatur ex semine: uel secun
dum partes profunditatis :& haec bifariam uel appositione, uel subtractione . quid de alteratione dicit Simplicius, concidit cum primo, scilicet transi figuratione, licet differant, quia alteratio est magis, quia alteratio dicit mu-
234쪽
rationem simpliciter rei transfiguratae, dicit transmutationem rei ,& ordiutiis partium. Sed expositio Simplicii est ualde puerilis. primo longe errat, cudicit, transfiguratio est generatio substantialis, & quod forma statuae sit, sorma substantialis, hoc non est uerum, quia figura est quantitas secundum rei ueritatem: secundum modum praedicadi est qualitas: quomodo ergo est sorma substantialis, Sc ita quomodo transfiguratio erit generatio substantialis etiam forma statuae non facit, quia pro manet idem subiectum scilicet aes, quomodo ergo est transmutatio substantialis quia in transmutatione subiastantiali, subiectum corrumpitur, in transfiguratione permanet: ergo se cundo ex Aristotelis uerbis probatur, quod loquatur de generatione acci
dentali , quia inquit, cum ex aere fit statua, talis generatio non est substantia lis, quia fit ab arte . ars enim non potest facere generationem substantialem. etiam quod dicit, quod duplex generatio substantialis, uel secundum superficiem, est transmutatio substantialis secundum prosunditatem: hoc est salsum, quia in omni generatione substantiali fit transmutatio secundum prosunditatem, quia nulla sorma naturalis introducitur in materia, nisi illast trinae quantitatis. &si dicatur, quod color sit insuperficie, illud dictum intelligi t apparenter, quia apparent in superficie; secundum rei tamen ueri tatem tint in profunditate, etiam ratio Aristotelis esset imperfecta, quia cauult concludere, quod in omni generatione requiritur subiectum: si tantum hic loquatur de generatione substantiali, imperfecta erit ratio sua, quia dubitatur de generatione artificiali, & de generatione accidentium. Dico e go quod longe rectior est expositio Alexandri ad obiectione. De primo cum dicit, quod generatio tranfiguratione est generatio substantialis, hoc est sal sum, quia figura est quantitas: ideo non est talis generatio substantialis. De secundo dico, quod per alterationem intelligit generationem, quia in generatione semper annectitur alteratio, ideo nomine alterationis intelligit generationem substantialem. De tertio dico, quod supra particulariter locutus est de generatione accidentis: hic uero uult aliter loqui de omni generatione , ideo assumit generationem artificialium,& substantiae. De quarto Aristoteles iam dixit, quod in relatione non est relatio, nec in ubi, nec inriI quando , quinto physicorum , in relatione non potest esse generatio . quia relatio non dicit aliquid additum sundamento, ideo in ea non fit generatio.& ita quando dicit respectum, ita, ubi dicit respectum continentis , aut contenti,aut contenti, &co tinentis. ideo in ipso non est generatio. Sed dicetis nonne ubi terminat motum; quia in ubi est motus simpliciter. Dico , quod ubi terminat subiectum ratione subiecti scilicet, ratione loci, aut trina di mensio, ut dieit, tamen respectum in ipso non est generatio. Averro es facit langam digressionem, quae autem habetur in de substantia orbis, capite primo, & accepit opinionem a Simplicio infra, &Ioanne Grammatico. δcie autem, quod generatio substantialis, & accidentalis in hoc c5ueniunt, quod ambae sunt, permutatio eiusdem rei, id est subiecti, ex una qualitate in aliam id est, ex una dispositione in aliam. differunt bifariam, primo ex nomine, quia una dicitur substantialis,& altera accidentalis. substantialis appellatur quia in sua permutatione perditur forma substantialis ,& definitio rei. in permutatione accidentali subiectum remanet idem secundum sormam,& se cundum definitionem. Exemplum. quia cum ex semine fit planta, illa est generatio substantialis, quia perditur forma seminis, & diffinitio eius: cum uero corpus transfiguratur de albo in nigrum , remanet idem subiectum cora. - Ff pus
235쪽
pus secundum sormam substantialem,&secundum definitionem differunt . secundo , ex parte subiecti , quia subiectum transmu tationis substantialis noest idem subiectum numero positive; sed priuatiue: subiectum transmuta tionis accidentalis est unum subiectum numero positive .& declarat Aueraro es, quia in transmutatione non perditur forma, nec definitio rei: sed re manet subiectum cum forma substantiali: & a forma accipitur unitas positi ua. ideo in transmutatione accidentali remanet idcin subiectum numero positive. cum uero in substantiali transmutatione perdatur forma: subiectium
uero remanet unum numero priuatiue,&non positive. & dicit Averro es, quomodo accipiatur hoc corpus , demonitratum est. quidnam Averro es intelligat per corpus, apud Auerroc in triplici dii ferentia est corpus, aliquando accipit illud pro indiuiduo substantiae, aliquando pro materia cum trina dimensione, aliquando pro ipsa trina dimensione . Dico, quod intestigit in dii iiduum substantiae: dicit ergo Auerro es, quod materia cum trina dimen. sione est subieetum generationis substantialis, quia non po teli introduci forma substantialis, nisi materia habeat trinam dimensionem, quae terna dimeqsio non est subitantialis. & hoc est contra Avicennam, ut dicam , quia si esseesorma, omnes aliae formae ellent accidentia, quia aduenirent enti in adiu: de quae adueniunt enti in actu, sunt accidentia. & dixit, quod talis trina dimen sio est una numerx priuat tua, quia accidens est unii unitate subiem, sed ii ibiaiectum eius est: materia prima est una numero priuatiue, quia una num opositive a forma est .&dicit, quod illa trina dimensio est ins eparabilis a materia . N in hoc est contra omnes latinos. & dicit Auermes quod est in separabilis a materia, qui si non sequeretur, quod forma non possit introduci in subiecto, quia omnes aliae formae praesupponunt quantitatem in numero: si ergo quantitas sit separabilis , quomodo introducerentur aliae formae in sub tecto e&sic remanebit materia sine formis, & contradixit Aristoteli.
Dixi τ nobis Averrore, quδd trina dimensio praecedit omne formam in m. teriam tam substantiale, quam accidentale. Secundo dixit, quod illa dimetio
erat forma accidentalis, non substantialis. Tertio dixit, quod erat una nurnam privativa. Quarto dixit, quod crat inseparabilis a prima materia. ideo omnis quantitas, quae est in materia prima, semper fuit, di semper erit: A nulla quantitas corrumpitur in materia, sed est aeterna. de haec opinio eii uerior ex hoc intulit contra Avicennam, qui errabat Avicenna dicens corporeita tem esse formam substantialem precedentem omnes formas specificas. nam Avicenna posuit hunc ordinem, primo materiam primam e deinde formam corporeitatis , quae erat substantialis: tertio quantitate interminata: quam to formas specificas: quinto qualitates terminatas. ideo dicit, quod Atu, cenna errauit, qui posuit formam corporeitatis esse substantiam. ideo citcie Averro es quod in omni generatione requiritur subiectum, quia duplek in generatio substantialis, & accidentalis: & in una, qtua requiritur subicidium. quia omnis productio requirit subicerem ; omnis generatio est productio. engo omnis generatio requirit subiectum. non facit datarentiam Auermes in
ter generationem ,& productionem. ideo dicit, quδdan omni generationaeit subiectum. & duplex generatio substantialis simpliciter , di non simpliciqter: generatio simpliciter est, cum iit res praesupposita prima maturia ta 22 l l i quam i
236쪽
quini subiectum. generatio non simpliciter substantialis est, cum res generatur, sicut antiqui ponebant, uel per ulterationem, uel per congregati nem, & Fregationem: quia alteratio praesupponit subiectum actu, ita congregatio. ideo in omni generatione substantiali simpliciter est subiectum, &in generatione substantiali secundum antiquos: ergo in omni generatione perquiritur subiectum. ideo inuehitur contra tres leges, quia ipse ponunt creationem,&secundum ipsum non potest poni, quia omnis prodiretio requirit subiectum. ideo aliquod individuum subiecti non po test acquirere t tum suum esse, quoad materiam, & quoad formam, ut ipsae leges ponunt. reprehendit in alio Avicennam, quia ponebat materiam caeli este eiusdem rationis, quia dicit, hoc non est uerum, quia materia prima terminatur pertransimu lationern substantialem; sed materia , quae est in caelo , non transmutatur ad formam substantialem: ergo non est materia prima. Ideo Aristo t. octauo Metaphysices dixit, quod materia caeli, & inferioru non est eiusdem rationis. dicit adhuc , errat Avicenna, qui ponit in caelo sensitivam deducta ex potentia materiae: hoc est falsum , quia forma deducta ex potentia materiae praesupponit materiam primam; sed in caelo non est materia prima; ideo nec forma deducta ex potentia materiae, scilicet forma substantialis, quia serniae accidentales, ut quantitas, quae de potentia materiae deduc utur. ideo forma caeli debet esse denudata a materia: sed quia quis posset dubitare,cum dixit, quod materia caeli caret potentia: sed caelum habet potentiam mouendi ad diuersa ad ubi: ergo non caret potentia. respondet Averro es,quod mat cria caeli non caret omni potentia; sed tantum potentia transmutandi substantialiter caret. habet enim potentia ad ubi. est postea differentia, quia dicebat, quod in transmutatione substantiali perditur nomen:& definitio macccidentali non perditur nec nomen, nee definitio . secunda differentia fuit ex parte subiecti. eo us demonstratum est subiectum utriusque, ut subiectum transmutationis substantialis est unum potentia, ut subiectum accidentalis est unum numero positive, quia remanet sOrma, perquam est unum numero positive in potentia. prima differentia ex parte uocis est difficilis, quia ista propositio est per se. pater mihi Socrates est homo: ergo necessaria, e go Socrate mortuo adhuc, Socrates erit homo, quia propositio erat necesi saria, quia si non est uerum, ergo illa propositio erat contingens. s ergo Socrate mortuo , Socrates sit homo, in corruptione ergo illius non perditur nomen substantiale, nec definitio. etiam praedicata primi modi, & secudi abstrahunt ab existentia , quia existentia competit rebus singularibus. si ergo abstrahunt ab existentia, ista praepositio erit uera . Socrates est homo, Socrate mortuo, elim de formis elementorum, quae intenduntur, de remittunεtur secundum Averro em. cum intenduntur, generantur: cum remittuntur, Corrumpuntur: tamen remanet semper suum nomen,& sua definitio. Exemplum, quia cum se a ignis remissa intenditur, nonne generatur ignis, &Prius erat ignis: ergo non perditur nec nomen nec definitio . de secuta dis
ferentia ex parte subiecti, quia dicit, subiectum in substantiali transmutatione est unum numero priuative. Contra, quia eadem portio materiae rem
net generato ,& corrupto ,& est ens per se, ergo unum: quia unitas est passio entis: & materia est uno numero in omnibus generabilibus, di corruptibilibus , etiam, quia dicit, hoc corpus demonstratum est subiectiam transmutationis substantialis,& accidentali si an Averro es intelligit per corpus demonstratum individuum substantiae , vel materiam cum trina dimensione, si intel- Ff i ligit
237쪽
L UDO VICI BUCCA FERRE AEligit individuum substantiae, hoc non est subiectum transmutationis substan. tialis, quia materia prima est primum subiectum transmutationis substantia Iis . si intelligit materiam cum trina dimensione, illa non est subiectum transmutationis accidentium; sed suum subiectum est ens actu copositum de uno
opposito ad aliud oppositum. De primo dico, quod illa propositio est per se.
ergo necessaria. concedo ergo perpetuae ueritatis, nego consequentiam,
quod declarat Averro es primo posterio ru, quod p dicata primi modi.sunt necessaria uel simpliciter;&sic sunt perpetuae ueritatis, uel sunt necessaria suppositione ; & sic non sunt perpetuae ueritatis. Dicamus ergo quod in la propositio est necessaria necessitate suppositionis , non simpliciter. Desecudo dico, quod falsum est, quod praedicata primi modi abstrahant ab exi, stentia, quia in libro destructionum declarauit Averro es, quod existetia una in intellectu, alia in re. ideo praedicata primi modi no abstrahunt ab existen
tia: nec scientiae possi intabstrahi ab existentia . ideo expono illud dictum primi Posteriorum, de subiecto praesupponitur, quia est, & quid est: quia est, id
est quia existit,quia de rebus non existentibus non est scientia , nisi ex suppo, sitione, ut dicebat Aristoteles de tonitruo, & pluuia, quod de ipsis habebatur scientia ex suppositione primo Posteriorum . scientia tamen simpliciter est eorum, quae existunt: & sic scientia realis non abstrahit ab existentia. De secundo, quia intentio,&remissio in elementis sunt transmutationes subristantiales; tamen remanet idem subiectum secundum nomen, & definitionem. dixi alias quod opinio Averrois erat purum figmentum, quia insu stantia non est motus ,& Averro es hic iaciens differentiam inter genera tionem substantialem ,& accidentalem dixit in substantiali generatione. subiectum est ens in potentia, & perditur nomen, & definitio . in accidentali non perditur nomen substantiale, nec definitio . si ergo generatur ignis, cis intenditur eius forma, prius erat ignis, & sic subiectu in actu; & sic non pem ditur nomen, nec definitio . secundo, quia ponit generationem elemento rum successivam; hoc est leue: quia quinto Physicorum in hoc differt motus a mutatione, quia motus est successivus: mutatio in instati erat alia differentia quae habebat obscura uerba. & dico, quod iste est sensus uerborum Aue ro is, qui duplex est unitas naturalis potetia, scilicet actu,&potentia, sicut res est; quia si est actu est una numero actu. ideo compositum est unum numero actu. ita forma est una numero actu , aliqua est res potentia, & sic est una numero potentia , & ita cum materia sit ens in potentia. ideo est una numero potentia positive, 3c sic est eadem portio positive in uiuo, & mortuo. si dixit, quod materia est una numero priuatiue, intelligit, quod sit una numero priuatiue actu, quia unitas materialis actu est a forma. De secundo diaco, quod Averro es intelligit individuum substatiae, quod sensui subiicitur. cum dicis, non potest esse subiectum transmutationis substantialis; verum est , quδd non est subiectum primum; sed secundarium. sed per illud circumscribit primum subiectum, quod est materia prima, quae est subiectum transmutationis substantialis primit. Secunda est dubitatio, quia dicit, quod quantitas praecedit omnes sormas tam substantiales, quam accidentales in mat
ria i ideo Simplicius di xit, quod post substantiam ponitur quantitas, quia est primum accidens, quod fundatur in substantia: sed contra hanc opinionem sunt multae dubitationes: quia actus substantialis est natura prior actu acci dentali: ergo prius debet praecedere sorma substatialis in materia, quam qualitas. Secundo, ens per se praecedit ens per accidens, & copositio entis per se praecedie
238쪽
praecedit compositionem entis per accidensi sed compositio materiae cu sorma est ens per se, & compositio materiae cum quali tale est ens per accidens: ergo forma substantialis praecedit quantitatem. etiam ex Averroe: quia ac cidens fundatur in ente, actus ens actu est per formam: cum ergo quant, tu sit, accidens debet fundari in ente , in actu , & sic sorma debet praecedere eam quantitatem. Dico, quod opinio Averrois est uerior.&inu sinatus est Averroes , quod quantitas sit aeterna primae materiae . ideo quantitas, quae fuit semper, erit,& non potest corrumpi, nec augeri. imaginatus est etiam, quod duplex est quantitas, terminata , N interminata: interis minata praecedit forma imaginationis,est etiam quod terminata quantitas,&inte minata sit eadem, differens tantum ratione: quia dicit interminata, ut praecedit formam generandam : dicitur terminata, ut sequitur sormam substantialem, & tantum est una quantitas, quia impossibile est , quod duplex quantitas reperiatur in subiecto; sed tantum uariatur quantitas secundum extensionem, & intensionem, est tamen eadem. Ad argumenta ergo cum dicis omne accidens fundatur in subiecto actu, uerum est aergo quantitas fundatur in subiecto actu, uerum est. ergo forma substantialis praecedit eam, uerum est, quod praecedit terminatam. quid de indeterminata dico, quod eadem est. ideo fundatur in subiecto, quod non potest inueniri materia absque forma. ideo semper quantitas interminata est in subiecto actu. si dicimus su ponitur quod materia sit sine forma,dico,quod hoc est imaginationum,& ita etiam imaginari poterimus, quod illa quantitas erit in materia sine forma a De secundo dico, quod compositio entis per se praecedit compositionementis per accidens simpliciter, sicut actus praecedit potentiam . simpliciter tamen compositio per accidens praecedit compositionem per se respectu indiuidui termini, quod generari debet , sicut potentiam praecedit aliquando actum. nono Metaphysices etiam Averro es dicit, quod quantitas est coaeterra materia primae. contra, quia forma, quae deducitur ex potentia materiae
est generabilis ,&corruptibilis ; sed quod est corruptibile, aliquando debet
corrumpi,primo caeli:quomodo ergo est aeternaλSecundo,cuius principium
est generabile,&corruptibile,&ipsum est generabile .& corruptibile: sed principium lineae, quod est punctum, est corruptibile:principium superficiei
est linea,& corruptibilis, principium corporis superficies, quae est corrupti hilis, quia ponatur aqua in vase, & diuidatur illa aqua per medium uasis, corrumpitur superficies continuans illas partes,& generantur duae superficies aliae: ergo & 'uantitas erit corruptibilis, ergo non coaeterna primae male,riae. Dico, quod quantitas est coaeterna primae materiae . dicis deducta est ex potentia materiae, quomodo, qui si non esset deducta, esset intellectus, ergo tenerabilis&corruptibilis. Dico, quod generatur,& corrumpitur no pete; sed ratione terminorum, quia uariatur secundum maiorem, & minorem extensionem. ideo generatur quantitas,& corrumpitur secundum quid . De secundo dico , quod punctum non est principium lineae, nec linea superficiei. At dixit Aristoteles. Dico, quod loquitur imaginarie, & mathematice, quia imaginatur, quod ex fluxu puncti causatur linea:& ex fluxu lineae, superscies ; sed hoc non est uerum secundum rei ueritatem. cum ergo dicis cuius
principium est generabile,& corruptibile, & ipsum est generabile, & corruptibile, uerum est; sed principia quantitatis sunt generabilia, falsum est, &Aristoteles, ut dixi, loquitur imaginarie.
239쪽
LUDOVICI BUCCA FERREAE LECTIO SEXAGESIMA QUINTA.
SAvis diximus de trina dimensione dicebat Averro es, quod illa praecedit omnes formas. ex hoc inseri correllarium contra Avicennam, qui dicebat, quod forma corporei ratis praecedebat trinam dimensionem, & talis forma erat coaeterna materiae, dicit Averroe S. Errat Avicenna, quia terna dimensio praecedit omnes formas. est ergo dubitatio , nunquid in materia prima generabilium sit ponenda corporeitas substantialis, quae praecedit naturam quantitatis,&uidetur, quod sit ponenda, quia prima materia non existit. nisi actu subitan tiali. debet ergo praecedere ipsam Omnem formam acciden talem. &cum quantitas sit coaetema primae materiae: ergo & illa forma corporei talis debet esse aeterna primae materiae . sunt etiam triplicia argumenta
quae feci, quia actus substantialis praecedit actum accidentalem: N accidens fundatur in ente in actu. ideo praesupponit formam substantialem. quantitas ipsa etiam compositio per se praecedit copositionem per accidens, Se ignis, qua ignis differt ab aqua,& conuenit cum aqua: corpus ergo forma, per quam ignis est corpus, debet esse alia a sorma, per quam ignis est: quia per eandem formam non conueniunt res, & differunt; sed per diuersas. & dicebat Averro es, quὁd forma corporeitatis no est ponenda: quia formae supra- uenientes illi essent accidentia, quia formae aduenientes enti in actu sunt accidetia. si esset forma corporeitatis & esset substantia, tunc materia esset in actu:& si formae aduenientes ei essent accidentiar sed hoc dictum habet difficultatem, quia in duplici differentia sunt corpora simplicia. & sunt quatuor elementa,&composita generantur ex materia prima denudata ab omni forma. composita autem generatur ex materia secunda, quae materia secunda est materia prima cum formis elementorum remissis. Est dubitatio quomodo forma adueniens mixto erit substantialis. Cum adii emat formis elementorum, quae sunt in actu etiam de homine, quia sunt duae animae, scilicet sensitiva; Nintellectiva aduenit sensitivae: ergo ipsa erit accidens. Soluuat Averro es argumenta. Avicena habuit in hac quaestione multos lautores, ita ut de hac re sint tres modi dicendi. primus est Lincon.& Alberti Alemani, quod datur forma corporeitatis re distincta a sorma specifica. nam prior trina dimensione, & per quam res habet esse corpus. si arguas argumento Auerro is, quod sormae aduenietes materiae cum forma corporeitatis, erunt accidentia. dicunt ipsi, quod non sequitur, quia duplex est ens actu perfectum,&imperfectum sorma: adueniens enti in actu perfecto est accidens; sed forma adueniens enti in actu imperfecto non sunt accidens , di ita cum forma compositi adueniat materiae formam corporeitatis habenti, non dicitur accidens , quia non habet esse imperfectum st tali forma, scilicet corpore itatis. sed contra hanc opinionem sunt multi modi dicendi, quia dicit, quod haec forma est coaeterna materiae primae: ergo deducta ex potentia materiae . si sic ergo corruptibilis, quia forma causata st materia est diuisibilis diuisione eius. ideo corruptibilis. forma autem aeterna non est causata a materia. ideo incorruptibilis. si ergo corruptibilis aliquando corrumpitur , quia impossibile: quod forma substantialis corruptibilis fiat aeterna, etiam omnis forma substantialis est natura . natura est principium motus,& quietis . sed illa forma non est principium alicuius motus: quia no magis sursum, quam deorsum: ergo no datur talis forma. tertio, quia omnis forma causata a materia requirit dispositionem eius, tum ex parte quantitatis, tum ex Parte
240쪽
parte qualitatis. ex parte qualitatis , quia generatio est terminus alteratio anis, ideo omnem generationem praecedit alteratio. ad hoc ut introducatur in i pia; sed in forma corporcitatis nulla est dispositio ex parte qualitatis,
quia stat sub contrariis dispositionibus, qui in genere stat sub sua calidi tate,& siccitate, in aqua sub sua frigiditate, & launuditate : non dabitur ergo talis sorma corporeitatis . quarto, quia genus non praedicabitur ei sentialiter
de specie, quia ex quo est forma generis distincta re a forma specifica,&forma generis est pars formae specificae, & pars non praedicatur de toto e si sentialiter: ergo genus non praedicabitur de specie, cum sit pars eius. oppositum dixit Aristo teles. Declaro, quomodo genus fit pars speciei, quia accipio animal corpus est pars, quia animal habet esse corpus per formam cor- .poreitatis. uenit sensitiua , & constituit animes: totius crgo animalis: una pars erit materia prima cum so a corporis . secunda pars erit propinqua forma; ideo aliter Scotus dicit, quod illa forma corporis non distinguitura forma specifica, nec est per se una, nec coaeterna primae materiae, nec communis omnibus corpori pus . oppositum dicebat alia opinio dicit, e go quod forma corporeitatis est communis omnibus tantum uiuentibus, non inest simplicibus, nec aliis corporibus: & per talem formam corporis sit organitatio in membris. in primo generationis, semota anima, remanet forma, perquam cadauer, Nest. 6 dicitur cadauer, quia tendit in resolutione elementorum . si dicatis, talis forma corporis in principio generationis erat ultima dispositio pro anima rationali; quomodo ergo rcmanet in cadaueret semota anima, dicit, quod illa forma solum no erat ultima dispositio pro anima rationali ; sed ipsa cum tali complexione: de quia in corruptione corrumpitur talis complexio: ideo corrumpitur animal, der manet
illa forma. si dicas an sit una sorma, uel plures sormae, dicit. & si dubius uiis deatur, quod non est una simpliciter forma; sta est una sorma composta ex pluribus formis partium, quia in partibus sunt formae ipsae distinctaei & ita ista est sua opinio. sed patitur difficultatem hanc: quia ex quo forma, per quam est os, & forma per quam est caro, sunt specie distinctae, & remanendetiam in osse corrupto ,& in carne corrupta: ideo uni uoce erit caro uiui, δρmortui: quia eadem forma in utraque: ergo uni uoce sunt ex definition: uni uoci . oppositum dixit Aristoteles, quod caro uiui, demortui est equi uoce. etiam sequitur, quod prunum dicisum ab arbore, Ac cadauer, & lignum non erunt in praedicamento substantiae directae: quia, quae ponuntur in praedι camento substantiae directae, sunt ipsa composita , di non par S. cum autem cadauer, lignum, pomum sint corpora, erunt partes: quia materia cum forma cadaueris est pars compositi: ideo non pouetur in praedicamento substatiae: & uisus est fateri hoc argumentum Scotus, motus est ipse propter communem maxime Theologiam, quod ex auctoritate sanctorum erat idem corpus Christi uiuum de mortuum; non potest autem esse idem ex parte animae, quia non erat eade anima: ergo ex parte formae corporis etiam talis serma
est terminus primus trasubstantionis panis in corpore Christi per illa uerba: per cande tamen forma animal est animal, & corpus: quia per forma corporis no est corpus de praedicamento substantiae secundu ipsum: ideo est tertia opinio Averrois, qui dicit, quod non datur forma corporis distincta a sorma specifica; sed per eandem formam animal, de per eandem est corpus. non enim sunt plures tormae in composito. Ad argumenta dico , quδd duplex di mensio, una terminata, alia interminata. Simplicius dicit aterialis, di mel malis: .