장음표시 사용
41쪽
3r Praelatus dispensandi potest 1 te praeditus Consessa
rio suo committere potest, ut secum caula cognita di iapenset: Nihil enim prohibet , quo minus alter alteri aurisdictionem committere possit , erga se ipsum exemeendam . Sie enim Papa V. C. dae Consessano suo jurisdicitionem a peceatis absolvendi ipsummet Pa.
N B. Non in omni actii iurisdictionis personarum dustinctio requiritur,.sed solum in eoactione judicii per sententiam . Judieem enim distinctam perlonam esse oportet a partibus, quibus jus dicit.
R quia in praxi e strυ- . I. Observet Conseririus ut plurimum subditos perperam praesu
mere Superioris dispensationem ex ipsius taciturnitate , vel elisi non se opponit iplatum transeressioniblis . Golim useriores , ut alita etiam innui, in animo suo ingemiscunt, vel ex timore praviorum malorum, vel quia timen a Superioribus maioribus non adiuvandos, vel quia humanos respectus nesciunt superare Ex ipsorum ergo flentis argui non pinest nisi raro esse in eis volum ratem dispensanda, sed mallent potius tegularem observant a m pr
movere. Id maxime dignose et subditus, si non adsit justi eavsa di pensandi; nam cum sine ea nequeat Superior licite dispensare, utique praesumi non debet alis clis solatio. I l. tam e laetusta ex supra dictis conserit iurisdictionem , PMrochus non haereat, dummodo adsit iusta causa , in dispensando cum suis ovibus 1n ieiuniis Ecclesiasticiis, & obtervatione Festorum, nam in his viget consuetudo, ut possit dispensare . Caveat autem , ne in aliis praeceptis dispenset, nam quoad ea non viget ista consuetudo. III. Advertat Consessarius male se gerere illos praelatos , qui remittunt suae conscientia subditos. quamvis literatos, qui ad ipsos Tecurrunt pro dispensatione, vel in ieiunio, vel in abstinenti ca nium , vel in recitataone omeli &e. quia dubitant an sit fossiciens causa nec ne ad dispensandum. Male, inquain, se gerit Prael histus; nam quamvis quando dubitatur an casus indiseat dispenta. ione, possit subditus, s rationem habeat probabilem, iudicarerum es necessariam dispensationem , qtria tunc non est certum dari legem in ordine ad ilium casum; nihilominus id locum non habet, dum certum est casum indigere dispensatione, & dubium solum versatur circa simcientiam cauis, nee ne. Tunc isitur eum
possideat lex . non potest subditus se ab illa eximere ob causam tantum dubiam, ae proinde solus Praelatiis potest mederi ipsius conseientiae eum ipso dispensandi. lv. Non faeile inquiet et Consessarius conseientiam Praelati di renuntis, iudicando sine muta dispensare. Cum etenim iusta ea a sit ad eo edendam dispensationem, etiam velle Superiorem se henitnum , di liberatem ostendere , haec causa senser iacillime aderit. Mos esset, si superior passin fine alia causa ex hoc ista motivo dispensaret. U. Si Subditus obtinuerit a superiore dispensationem , etiam sine iusta. & suffcienti eausa, permutat illi Conis martus ea mi . nam ex dictis illa dispentatio eo est, a Superiore valida fuit, & su, intus valide dispensatia iam non tenetur legem observare, nec is
l. Memoria retineat consessariux ualidam enit dispensationem Mna fide eo eram, in qua petenda Subdisu non precesserit m. litiose, di Superior inculpabiliter erediderit vere dari causam ese pensandi. Hine si post obtentam dispensationem ab aliquo voto, seu iuramentoe , reperiatur vere non adfuisse cauum dispeniandi , poterit subditus tuta conscientia uti tali dispens
VII. Advertat etiam Consessarius non teneri Subditum este eo tum vel de causa dispen lationis. vel de sumetentia ipsius, ademque quamvis de his dubitet, posse exponere superiori statum suum . & fi superior iudicaverit habere locum dispansationem , Tu ditum esse tutum in conscientia , cum semper ingenue veritatem manisestaverit . Si proinde adhuc serupulis , ει dubia is i uietetur , ea deponat se subn attendo , ut par est . iudicio Superioris r Ira etiam docet s. TMm. a. a. quaest. 88. arti
VIll. Consessuit praelatoriam, si sint dissiciles in ecneedendis
dispensationibus i ipsos admoneant de gravi obligatione, quam M. bent, eas conceaendi, maxime uum si placantes s m in pravi me. candi periculo: ut stum exposcitur dispensatio a proclamationibus
matrimonii, di a pluritas votis, quae iidem supplicantes persaepe
cum dispensatione aliquam misceat eommutationem . Advertere tamen oebet quod opus substitutum fit proportionatum fini Glisationis , quam dispensat. Ita dispensato in voto castitatis , poterit iniungere aliquas poenalitates, quibus eorpus amis tiir: di pensando in obtervarione festorum , poterit iniungere aliud opia plum die. X. Advertat Conlaturius non confundere smplicem dispensitionem cum commutatione , vel cum dispensatione comi rationi unita . Commutatio igitur semper tenet , etiam si cesset eaula. ob quam fuit concessa ἰ nam lex in commutatione relinquitur iis suci vigore quoad obligandum ad ponendum opus inium
X l. Cum non sine valido fundamento ration Is dixerimus , no cessare dispensationem , quamvis cesset eius causa motiva , si tu dieata fuerit perpetua , hac diu rina poterit Consessarius plures c sus in praxi resolvere, A ita cieeurrere spirituali necessitati Poenitentis. Si e. g. quit fiterit dispensatus ad Ordines ob pauperta. tem Parentum, quamuis post obtentam dispentationem per acci dens ei testat, subsistit dii. ensatio . si quis dispensatus fuerit a voto castitatis . vel relivionis ad eontrahendum matrimonium . quia causa solet iudicari perpetua, nunquam eessat dispensatio; Sita post cantractum unum matrimonium. R aliud contrahi potest. Hinc eum cispensatum iuuit in voto castitatis cum quadam in
iere. ipsique concessum , ut ob sui paupertatem matrimonium contraheret , iudicare potui, mortuo primo coniuge , potuisse ad alias nuptiri transire quamvis noen amplius gravibus rei l . miliaris angustiis premeretur, quia Moeertas , ob quam prinis sitit cum ea dispensatum , non praevides tiar ullatenus remo
xu. Notes Confestarius, quod dum usus dispensationis . sev actus, ad quem datur, habeat tractum successivum . A taeat eo
tempore caula motiva dispensationis cest Te , i melligitur etiam
Messa dispensatio solummodo usque dum cause perseverat ; --que etenim alia posumi potest mens Legislatoris . Le Dispensatiuab Horis Canonicis, ab observantia Quadra simae. ab auditione Missa, intelligitur solummodo dispensatus, quoadusque perseverat causa dispentationis. Xlli. Bene pernendat C se starius non cessare dispensationem per non usum ipsius . seu etiam per sum contrarium, sed ad te. huneixtionem dispensationis ne iste esse, ut vere quis Wetit ei re- nuneiare, & quod renunciatici a in pensature ae metur . Hi semper cum semel. α solute oblenta en ualida dispensatio. Hispensatus etiam post mulium tempus ea potest uu , u missi pta. ato non fuit revocata ae proinde si quis obtinuerit dispensatia
nem ad dueerulam consata ineam. unamvis aliam milierem dixerit, si haee moratur, inu, primis ditivmationis poterit eanuum consanguineam ducerc.
i DRivit pium est lex privata in alicuius favorem
I data. causa est, cur privi lcgium ad alias
pcrsonas, liria. St. praete quam quibus ex speciali causa concessitim est, extendi non possit., Privilegium aliud cst reale, quod proxime , ac directe alicui eonceditur respectu rei, loci, dignitati si puta, praedii, Monasterii, Episcopatus. N B. In discernendo , utrum privi lcgium personae . an dignita. ti datum sit , poeius ad naturam , & conditionem
rei datae , quam verborum ex prc soncm attendendum
est . Aliud privilegium dicitur personale , quod Di
xime , ae directe ob favorem personae concessum
a Privilet,uh personale triplex est. Singulari term
senatu, qu ra uni tantum Per se conceditur 1 per Me
dens, sive propter illum familia, seu domestici participare possunt. V. C. Si alicui privilegium detur celebrandi in loco interdicto . Alterum est privilegium eo n-
muniter personale, quod certo Dorsonarum generi eo eeditur, puta, minoribus XXV. annis privilegium testitutionis in integrum, si cx contractu laesi sint a tam lieribus privilegium Senatus conlulti Velleiani, ne ex fidei uisone obligentur. Hue etiani spollant privilegia militum. Tertium est privili tum corporale, mixti im, quod Communitati confertur, ut singuli ex m. munitate illo fruantur.
4 Privilegium persisnale personam sequitur : Sed rea te adhaerct rei , cuius respi inu datum est , & eum eadem expirat.. ς Privilerium aliud est contra ius, cujus generis sun. muliae dispensationes in lege communi. N B. Monop lium est privilegium, sed non dispensatio, quia per illud ius eommune non relaxatur, sed potius restringitur tDeinde dispensatio lacta ad unum actum, vel breve
tempus, V. C. ut hodie earnibus vesti liceret, pria vilegium proprie non est Hoe enim magis eo stans esse deciet. Unde nec dispensationes in matrimonii impedimento , aut irregularitate privileaia dici possunt , quia essectum suum statim consequuntur, & tramin successuum non habent ι qualis ad legum tam communem , quam privatam requiri videtur
Aliud est prixilegium ultra ius, V. C. potestas abis solvendi, dispentandi, & aliae gratiae iis e cessae, qui
bus lege communi, & ordinaria non competunt . Differunt hae privilegiorum cenera, . quod ii Ia, quae iuri communi derogant, plarumque strictae interpretationi esse debent. Lieet enim priviliata lixe, quatenus ad privilegiatum pertinent, favorabilia snti tamen, qu tenus a iure eommuni exorbitant, odiosa eenstri debent: Cum igitur favor iuris communis merito praeseratur favori privato, ideo recte dicuntur privilegia, a jure communi exorbitantia , strictae potius interpretationis esse debere.
Dixi: Tleruntque. Quia excipiendum primor Nisi privilestium datum si in favorem ea usti publiea, p ae.
resigiosae. Ita privilegium Cleri eorum exemptionis a iurisdictione Principum saecularium ample interps
tandum est in rel: tionis favorem. Iumina mim ratιο
42쪽
s , qua pro Milo e facit. Aeetait,. quod eiusmodi
priuileaia non uni perlonae , sed toti Communitati in perpetuum concessa aequantur legibus publieo Iuris Cose pori insertis, quae latam interpretationem habent. N B. Secundo i si Privilegium motu proprio Pri eipis concessum sit, tune amplam interpretationem meretur, ve juti quod propter Urincipis beneficium est ,
Ee ex eetia scientia datam censetur. Alia vero privilegia, quae uura lus commune emineessa merae gratiae, sive beneseia sum , late interprotari debent. Ita habetur in Q inia circa, de Piivileg. ubi dicitur, benefaritim Princisis quam plinis- ωeν-Wetari oportere. Hinc saeuhas concessa Episcopo at solvendi a ea fibus occultis, & dispensandi super irre. gularitatibus ex delicto occulto. excepto homicidio . 'sate interpretanda est . ut etiam competat Episcopo non consecrato. Etiam aequiparatio v.C. Capitulo Sede
vaeant ei Item Praelitis exemptis ab Episeopi iurisdicti dine, quia aequalem Epila, pili iurisdictionem insito tertiutorio obtinenti Quare & Confessarios approbare possunt. 6 Si beneseium Plinei pis . V. C. exemptio a solvendis decimis, in alterius praeiudicium tendat, vel standali Oceasionem praebeat, eatenus odiosum est . &stricte interpretandum 1 quia non eli praesumendum . Primcipem alicui velle giariam eonferre eum alterius damno. N B. Privilegiatus Horas recitate post prandium potest eum foeto non privilegiam , quia alioquin privilegium non sublevaret.
verbis exprimunt. Hinc , si dubium maneat de volum late privilegi antis interpretatio taetenda est secundum
communem. 8c usitatam. vel propriam verborum aeceptionem, sive fit odiosum, sive favorabile. Exeipe: Nisi extensio fiat ad ea, quae a Getaria sunt privit giis . Sie V. C. habens privilegium eelebrandi tempore interdicti potest scietum adhibere non interdictum .
Qui enim eoneedit saeuit,tem alicuius rei, censetur etiam
concedere ea omnia, quae requiruntur ad usum talis
potestatis, iuxta illud, Cai juri ictio data sue eonesia esse censentM. fine quibus jurisdictis explia ri non must . Et r Dioregatio, seu privilegium eontra ius exteηditur ad necessario confecuti s ut si cum,liquo dispensatum sit super beneficiorum pluralitate, videtur etiam dispensatum, quo minus in eorum altero residete teneatur.
N B. Flas valet Decialis cautio. quam generalis. N B. Exempli eum Praelati eon Iemla possunt se sui, i ieere ordinario , petendo dispensationem, si praela.
tus non habeat, in votis. iuramentis . absolutionem a Censuris. Quos si Praelatus irrationabiliter eoniensium neget, non curandum: Nam non videtur esse mens Pontilicis, exemptionis privile tum ad talem casum exte dcte , quo in perniciem animae cedere possit. NH. Privilegitim non debet esse onerosum . iuxtare: σε. in 6. suta ob iratiam alicujus comeditur , nones in hus dispendium retorquendum. 8 Privilegium aliud est, quod motu proprio conse turi de aliud, instantiam partis, Ec illud odiosum. V. C. Si spurius amplum beneseium impetret. o Privilegium motu proprio concessum non ante filum effectum sortitur , quam privilegiato innotuit . Nam hie est ordinarius modus benefeia conserendi ,&e. scienti, inquam , & acceptanti r Unde etiam revocari poterunt ante Meeptationem eiusmodi privilegia, si ex mera liberalitate promanant 1 secus, D ex debito ossicio conserentis. B. Fieri potest, ut alimi reluctanti conseratur privilegium, U. C. eomedendi carnes, si ratio communis boni id exigat. Unde reg. illa FG. Invito ιω- Mim nam datur, ordinarie tantum, & non sine omniraeeptione vera est.
io Privilegium, quod in gratiam petentis per literas, vel Procuratorem eo editur . statim tuum ess ctum sortitur, quamvis ignorante eo, qui postulavit, modo Summus Pontifex ipse eoncedat: Gia moraliter prasumitur , Pontificem ita voluisse intendere , quod est per se, & ex 'natura rei, cum ad omnem concessionem, donaticinem, pactum, & contrabum sit ei at, duorum mutuum consensum super eadem re haberi , de explicari . N B. Quamprimum summus Pontifex petitioni annuit , litet litem expeditae non snt, privilegium datum censetur , exceptis provisionibus benesciorum , de quibus . iure novo Ponti fieto aliter statunam est. II Privilegia partim sunt assirmativa, quae interdum per non usum to)Iuntur, partim maliva , quae per
P. Lumn P. I. ix Quidam Privilegia absolutae gratiae sunt, U,.C. pri.ilegium ruri seandi ante auroram; quaedam vero sunt gratiae res stivae, de in alterius gravamen redundantes. U. C. privilegium exemptionis a jurisdictione Ordinarii dee. 13 Quaedam privilegia ex mera gratia dantur 3 quae indam vero remunerativa ob antecedentia merita, quihus id commune est, ut per ea ius aequiratur privilegiato, quo minus a mn serente ordinarie , & sine urgentissima eausa ad bonum publieum pertinente revocari possunt.
Quaesti et de Histritis . I Uicunque legem eondere, etiam privilegium dare potest, Ac vice veris . Ratio : Tum quia privilegium lex quaedam privata est a Nam quia legium non cuiusum hominis beneficium dicitur , ted quod publiea potestate alicui e sertur ad saciendum aliquid , vel omittendum . Unde insertur , publica potestates tam civiles, quam Ecelesiasticastum rebus privilegia date posse, de quibus disponendi ius habent, V. C. Papa in spiritualibus, vel annexis spiritualibus, in decimis, matrimonio; Imperator in
Ie Privilegia non tantum dari muunt iis, qui absolute su iti sunt, sed etiam ali, . U. C. Extranci potest Imperator privileatum d ne milites conlari 'ndi in Imperio; item Eeelesia silais Judieibus, ut delateis in causis temporalibus directe iudieare possint, quod communi iure illis ecineelsum non est . 16 Is, eui eone essit ordinarius privilegium legendi libros prohibitos. uti eo potest extra Duecesin conc dentis ta . Ratio: Quia Privilegium personale cohae rei personae ubique , & iurisdictio voluntaria s non coactiva essectum suum etiam habere potest cxtra territor um. ca Modo tamen ex regulis Indicis librorum pr , , hibitorum sublata est Ordinariis ista facultas conceri dendi lieentias legendi libros prohibitos , nin forteis idem ordinarius illos prohibuerit, quod non fit nil is ab ordinariis extra Italiam. Privilegium eommune eomedendi ova in Quadrage
sma adhaeret Ioeo; ideo non li et extra territorium. II Piivilegia eonfirmantur duobus modis. I. Iu 1 r ma communi; cuius di .eonfirmatione nulla nova fit
concessio, sed pura prius existentis privilegii approbatio, & eonfirmatio. a. Ex certa βιentia ea dieitur, si Princeps eonfirmans privilegium significet, se plenam eius e nitionem habuisse, euius tanta vis est, ut, ii cet privilegium legitime ecillarum , postea pet non
usium, vel abusum, vel superioris revocationem cassa tum fuisset, iam de novo confirmaretur.
Privileailam finitur elapso tempore , cessi te causa finali. vel eonditione, sub qua concessum suit. N B. Privilegium sub tali forma concessum exspirat,
mortuo eontedente, sed non, si dixerit: cavero. aut qui esu sedi placuerit. Quia potestas be- dis non moritur . sed transit ad Successorem. N B. Qui juravit, se non lusuriun, uxorem nonducturum, quamdiri pater non volet, eo mortuo, potest dueere uxorem, luderet Si autem iuraverit eum hac
conditiove: Visi patre aliter flat xerit . non solvit
voto per mortem patris . Ill Gratia per mortem e cedentis, etiam re integra, non extinguitur, si sit gratia facta, V.C. lice tia eligendi Consessarium; quia gratiae, postquam a Pu
bliea potestate proe esserunt, eensentur ex parte e ne
dentis factae . seu persectae , ut morte ipsius non exspirent. Gratia sacienda , per quam nihil datum dirine, sed alteri mandatum est, ut talem gratiam illi eonse rat Tunc enim nondum gratia facta est; nisi e cedens privilegium singulariter in favorem Commissario dederit ta , tunc enim mortuo concedente etiam 1 on exspirat. Quod notandum pro iis, quibus a Papa, vel Episcopo delegata est licentia audiendi Consessione ,
vel absolτendi a rescrvatis, morte delegantis non e spiraret eum talis licentia inter aratias, non interr
se rima justitiae , seu delegatae iurisdictionis contentiosae
munerari debeat .is 1 a Vt elarius id explicem . ponam verba Layman :,, nisi dispens in faetitias commissario principaliter in is ipsusemet favorem uata It . N B. Iuxta Gareiamr si Parochus habeat potestatem
delegandi. talem facultatem in certa parte Parochiae , non exspirare, cum lit gratia. Secus, si Cooperatori, seu Vieario suo tribuat saeuitatemi Quia mortuo Prin cipali cessat etiam alter esse Vicarius p consequenter
43쪽
exspirat huius potestas . Tum atteridenda Gnsureudo e sis. Ist Privilegium extinguimr, si per rerum mutati nem iniquiam fiat, vel si in ipsius trivilegiati majus
detrimentum eedere incipiat. Nam ingratiam auiaeu M conseditur, non est in ejus di predium iner e dum. reg. 6 I. in Cis Privilegium dictinguitur Per reminitationem m.
vilegiati ca I, si in Mus solius favorem concessum fuit; Ii-- enim est curaue suo jari rem. nu re. C. Si de
terra. de Privileg. Secus, si -
coirmuncin non est opus, ut sngulis privilegiaris i ditescat , sed satis est, si legitima promulgitio factant, ut in publicam notitiam devenire posit.
Ruria is marit. Cum primipes possit privi um eo edere etiam inscia De lana priWilegiara . nolae Coohiarius ipsum talum i ii em -- siis poeniteate, puta ad Is is
terra. de Privileg. Secus, si in gratiam Eeelesiae, mei di . Communitatis; y C privilegium Canoni, Cleliei, eos diaetiari
eestum I item privilegium non assumendi in Canoni ' privilegium sibi lara aeos, nisi in saeris Ordinibus constitutos quod si Ca-Dtulum tontra facem, posset se unus opponere , &Episeopus Exempli etiam non possunt renuntiare rivilegio exemptionis ι quia cederet in praeiudicium Papae, qui illos exemit a rurisdictione ordinariorum,
si bassi tu . vel Consanguineam ex copula allieita ι - exinpium, debet ista renunciatio innoteleere , di aeceptaia ii quibu applicari potest privilemini per e se , qu 1 licet ad vestis viti usum pri .disii Se accepta , , rra a Praelato.
ai Privilegia , quae aliis onerosa sunt, amittuntur per non usiam spatio decennii inter praesentes. viginti vero annorum inter absentes, si tamen utendi occasiosuerit. Ratio : Quia reliquae servitutes lia extinguuntur.
N B. Quod si habeas iurisdictionem sanguinis , e
que longo tempore non utaris , quia nullum males ctorem cepisti, non amittis .eta Quae absolutae gratiae stitit, in nulliin gravamen. mentes, V. C. celebrandi ante auroram, absolvendi arrirevatis . per solum non usum non amittuntur 1 quia
quisque liberam facultatem habet privilegio utendi. NNn utendi. Quod attinet illud, quod privilegia nun dinarum amittantur per non usum. id eli ipeciale in illo privileaio; ideo ad alia non extendendum. 23 Privilegia negativa, quae aliis onerosa sunt . per contraventionem duobus mociis amitti possunt, vel via praescripti, vel via tacitae renuntiationis. Exeipe pri vilegia eo ella in favorem Leelesae, quae non tolluntur per renuntiationem particularium personarum, U. C. Prxlati, Cleri. N R. Privilegia nulli pridiudicantia V. Cia non legendi Horas, non ieiunanda, non tolluntur per actum contrarium: Quia privilegium minime fiat, quo innus aliquis ex libera voluntate oret, ieiunet, deci sine privilegii praeiudieio. α Qui dato privilegio abutitur , privari mer
fuerit pelliteras, vel accentatula a Pro ruhilominus ad utendum eo licite, ne rioaebet in-m'iletiam, di ab eo aereptati quo etenimissiuri emqnt te utι privilegio, quod nescit sibi eue eo ea, Pae etiam Dispensati
,. inum Confessariu non semper e cire privilestia per caulaeram xx celsationem, fi ea non praesidebatur temporanea . Memue e. s. cul c cesium est primis. tum emii Missam ob infirmitatem . Qua reputabatur immaelis, di m uti potest privilegio . etsi per accidens cesset In itas. Ex hoe autem exemplo potest alia in praxi relat- Advertat pariter ex unico am non cessare privilemum ad age cum, vel non agendum, nisi ad illum unicum actum appareat concinum . Et ita agendα de dispensaticine, dixi dis nis. tum a Woto Castitatis, ut contrahere possit mamman iam . mor tua pruna uxore posse aliam ducere . U. Cum renuneiatio privile ui non habeat sinam effectum, nisi aeceptetur a superiote, notet Confestarius. ouad si privilegiatus vel ex taedio, vel ex alia ratione lIceret literat privilegii Tim, illi renuneiandi iam hicas de sacerdote, qui iacultatem hab istam in straptis audiendi consessi ex laceraret non minde pr-hibetur postea uti tali priuileaio, si renunciatiσ non acceptata l. Datur aliquando easis, ut inveniantur antiquissimi priui-ι ia e cesia alicui Domui . vel similiae, A cuia vel non fumrunt, vel iam a loeno tempore non sunt in ulu, oritur dubium. au illa iamilia possit illis uti. Videat istitur Consaliarius quod si illa privilegia in nullius cedebant praeiudicium, neque diei
as Privilegia, qtue ad operandum aliquid praeter ius per lapsum temporis cessasse, adeoque semper licitum inei ι- commune subditis mere gratiose data sunt , a Gnce 'M g non solum, si non data fit oppo .
Aerit' eii Moo Rieros ro .inori , e, j.,σ. - utendi Pr v lex o, in quo omnes conveniunt, A e stat cente, esulque buccellore revocari pollunt. G DF. ω-1 in stora ορμε de μυιι. νωλιe. Misit, sed etiaminiae non subditis concilia sunt privilegia, post aca si ad uir usus contrarius.
eeptationem revocari non possunt, quia, stquam ae- VII. Noto Conses rius dissiciliter . supposita revoratione aliis cepi ta sunt, transeunt in pacta . quibus proprie dictum revocatione ipso.
ius acquiritur. U. C. privilegia ab imperator abus Pri ex ema scientia. - - νυηitudine mare Misi quibus claus cipibus racles, eoncessa. Item , quae subditis data sunt in remunerationem meritorum, vel cum gravamine rufuturum, vel eum absoluta donatione, aut translatione alicuius iuris, absque urgente emia revocari non possunt . V. C. castrum, ius vectigalis, i untdictio in prima instantia , quia talia privilegia transeunt inpacta. in Revoeatio privilegii alia est expressa , & alia ta- naverit citatio.
cita. Expressa .el fit in specie, vel per eIausulam g neralem: Non obstantibus &e. Qua tamen non cense tur revocata privilegia eontenta in Corpore Iuris . Cum enim eorrectio iuris vitanda, & non Deire praesume
da sit, ideo ius post citus generale non tollit prius
f δ ς' ri . dicendum, si alicui in ηratiam sulconceditur, ut ad. 3T. I acita priviIegia revocatio tit per actum P in hi tum pomi dispensare, ab vere die. , iam etenim hule gratialis suifieienter revocantur numumque privilema , exemit iis . quae sunt onerosa; vel quando per revocationem tortur iux teriuin te gravi acquisita , seu posiessa tempore a lege praeseri
UuI. Si post datum rescriptum moriatur qui eone essit pri.ἰt fium, vel dispensati mn, ut Confessarius tuto se gerat, notet uentia. si rescriptum fuit Iustitia, einat onmino, si nondum Delegatus coeperit eo uti, Ouamvis tuto dici possit ineoepisse eo uti. si in vi rescripti aliquid plastavit, quamvis nondum in iverit citatio. si reseripvi v sait Gratiae . in praxi non ita facile est rapti remorte, vel remotione eo inniis. Vel igitur gratia ruit indemnite . & peneraliter eooeessa, di iam est gratia iacta , si que parat morte concedentist ut si a laeui absolute eonee Rast laevit n. vel Glebrandi in Oratorio privato, vel nou recitandi meas Canonios . vel eligendi aliquem a quo absolvatur a reservatit, irregularitatibus Ac. . vel se ordinandi extra tempora.
erpis contrarium, si prxsumi possit recordari ante eo esti privilegii. B. Grem per steιim dera; aratri sive ea antecedat . sve sequatile. U. C. si Papa xlicui saeuitatem dedit vacantia benefieta in aliqua Eeelelia suo nomine eoi serendi, & postea specialiter beneficium in eadem Ecclesia primo vacaturum conferri certae personae reseripsit , posterius rescriptum exeeutioni mandandum est . Ratio
eum scire ν aut dieitur ista. eum propter ipsum, di ut habeat e. s. honorem usus talis iurisdictionis, illi fuerit coneina faenitas abist vendi. Quod si illi non in gratiam tui, sed aliquorum determit te comtesta fit per rescriptum stratiae aliquq facultas in ordine ad ipsis , cum obli tione ea utendi in ipsarum favorem, v. g. cum in dispensandi &c. iam gratia eensetur iacta in ordine ad ipses, ct ita non vestat morte Concedentis. Remanet ut dicatur garia fatis dis, adeoque spirans morte con cedentis et quanto liberum illi est uti potestate ipsi tradita in gra- - i m aliorum. Hane dixi supra esie griniam fac ι .dam. Nihilo Quia Princeps gratiam generalem eo minus non desunt, qui etiam hie adinvenian rationem stratiae s
animo eo edere censetur , ut semper sibi integrum maneat, O urrente casu illi derogare per gratiam sp
13 Revoeatis privilegii, indulgentiarum, non ante vim suam habet, quam privilestiato innotuit , cum alioquin pIutima incommoda inde orirentur. N B. Tamen ad privilegii revocationcm po legem
eum etenim, di eunt ipsi. dum eligitur aliquis dete--tus Confestarius ad xliquid faciendum. intellisator elisi, ut ma pis idoneus ad dispensandum. absolvendum Ae. iam intelligitur etiam in stratiam ipsius tradita taIis facultas: ct ita habet rati nem cratiae facta mon resantis moere concedentis βι. l. s. - . 19. 1. I. u. o g. Suar. I x. I. g. e. a I. u. 18. PMMI . I 1 r. 3. in . .. p. 16. g. 4. N. S.Cerae autem erit gratia saetenda . fi saeuitas concedatur in ordine ad alios sne obligatione ea utendi, 2 eadem n cultas
44쪽
lus emiresia fit .licat iaωeminate. Migendo F. g. ab eo, in cunas gratiam data est talis laeuuat; nam eum tune nullus Me- 'ri fuisset a eonee dente ltatem. veluti minis idoneus, ni postra dici gratia imi facta. Haec igitur cratia iacienda, re inte
s 2 . cereat morte. vel remotione coraceaeniis.
X. ervet Confestatius Regularis. quod cum Praelati Remia. res habeant facultatem in dubio iuridice interpretandi privilegia Resistitim concessa, subditi tenentur stare eotvim interpretationi impote iuridicae, ει authenticae, a qua minde non laeet discede. . Item , eum penes eos fit Multas limitandi, vel etiam rem enda Privilena. non potest sadiditus velle iis tr i, tu casu, qu S mot iudicet expedite, ne ad usum redueamur. . Cum in dubio citrea intelligentiam privilegiorum, o dispinsitione Summorum oti ficum, semper interpretanda fine in ipso. rum 1avorem , Qvertat Coni est,rius. quod eum dis a tur, an . At quod privi uin eoemem in fit . Me ne . an extra riar ad hunc , vel tuum eas am , nee ne, iudicandum semper est in fa- o In Resuthrium. Hinc temper iudieavi , pcituitis Enise , exum an a declarationem a regnante Pontifice Benedicto xlli. Regulares ex vi suorum privilegiorum extra empora ordi m. R t iniri erat, quia etiam post' iam plures Episcopi de hae re Sedem Apostolicam consuluerant, dubitari novi poterat id lauem
I Onsuetudo est ira quoddam moribus institutum , a pro lege tuscipitur, eum deficit tex. C siletudo est duplex. Facti, id est , mos populi , seu actus publicitus frequentatus. Iuris, est quasi altera
lax, parem obligandi potestatem obtinens.
N B. Non ex omni populi more, leu actuum libera frequentatione oritur ius, sed requiritur ut mos ille rationabilis sit. Reipublieae utilis, Fidei, ae Religioni
congruens: Deinde, ut non fiat ex legis antecedent Hobligatione, cum potius tendat ad novi iuris init
a Ad ias consuetudinis introducendum quatuor P quiruntur. I. Actu, libete a populi, frequentatus, notorie, ut, quod si actus perpetuitatem habeat. uniciis sufficere possit; ut eum pons publico loco aedificatus a populo toleratur . II. temporis diuturnitas , decemnium. III. Scientia, Ze tacitus eonsensus potentis imlem condere. Tacite autem consentire Princeps μα-
etur, si sciens populi morem, eum posset prohiν te,
Iongo tempore toleret. l V. Ut sicquentetur actusta quam ex obligatione, seu mihis animo introducendae
obligationis. Nim si populus temporis diutumitate opus aliquod frequentet, V. C. in eapite inadragemmae einerem benedictum acetInat, 3c ad eampat purusim Salutationem Angelicam ter recitet ex libera d votione, non ideo nate itur iuris necessitas sub precato obligantis; esto, aliqui sint, qui tali obligatione in teneri salso libi persuadeant. 3 Triplex est eonsuetudo i Una secundum Iegem 3 altera Praeter legem , quae de iuris constituti τι dieiatur; tertia contra legem.
NA. stylus Curiae est jus non seriptum, ex actibus iudiciariis ortum, quod sub iure constitutionis contianetur, tanquam species sub genere. N R. Consuetudo secundum legem c Lurae x. u sonit legem scripto, vel verbo praeexistentem , quam
cransuetudo approbat, confirmat, interpretatur , teste
Gratiano super C. In Istis. d. 4. Leges mssit ausuν , eum promulgantW ; Iam tur, cum uinibus utemium
Consuetudo contra legem, quae & desuetudo die tur, ut legem vineat, & abroget, rationabilis essed het, & INitime praeseripi . lila autem consuetudo i rationabim est, quae vel iuri naturali, vel divino vel satur, vel iure Canonico reprobatur . vel peccandi
licentiam , aut occasionem praeest, vel alia ratione eon muni utilitati perniciosa est. Aliae autem omnes eonis tudines, utpote indisterenter se habentes, rationabiles esse
possunt; de conseqnenter sicut per humanam legem imtroduei , ita per contrariam legem abrogari. N B. Consuetudo eontra ius naturae introduci non potest; quia ius naturale immutabile est. Consuetudines reprobatae Iure Canonico appellantur
Consuetudines Measionem praebentes pereandi . vel hono publieo inremmodantes sunt irrationabales. U. C. Si libos spurii aeque ae legitimi haeredes instituantur,s homicidae mena tantum meuniaria puniantur. Tametsi enim talia quandoque lieite, Ac sine Reip blieae detrimento fieri possint, obligatio tamen , ut ita necessario fiant, non potest esse Reipublicae non perniciosa.
N B. Non videtur e luetudine introduci posse , ut pater nullam omnino haereditatis portionem filiis resin. F. Loman P. I.
quere eogatur : Quia talis eonsuetudo ita univerfiat i troducta irrationabilis esset, bono publico incomm
s Qui legem condere non possunt, interdum tamen
legem per diuturnam consuetudinem abolere , seu vi, versus eam praeseribere polliunt. 6 Ad praeseribendum eontra legem eivilem ordinarie decennium requiritur, adversus Eceleliasticam vero quadraginta ann rom spatium.
7 Si lex resistat consuetudini introducendae, non potia est ea praevalere, nisi immemorialis sit, id est, euris initii nulla memoria extat. 8 si lex non prohibeat tantum, sed etiam re proteonsuetudinem, tanquam irrationabilem, intelligitur quoque de immemoriali. Sumitur ex C. de Coni. in o. ubi corruptela appellatur consuetudo etiam immemori
lis, quod aliquis sine sedis Apostolicae dii pensatione
duos personatus, dignitates, vel ossicia Hrpetua , una cum Canonia, seu praebenda in eadem tactelia citit ineat . Ratio est i Quia praescriptio adversus legem consurtudine perfici debet; cum consuet-osacti si quali via
ad praescriptionem, sive consuetudinem iuris praescriptam . Ex quo sequitiar, si eooluetudo irrationabitas ,& iniqua iudieata fuit. non posse ex ea in criptionem, seu consuetudinem iuris praescriptam oriri. Excipiunt vero aliqui: Nisi e suetudo adversus Ie- em introducatur eum scientia, dc patientia Principis, v. C. cum consmia Pontificis cohonestetur , ut laici Cieriuales deeimis possideant, ut in eadem Ecclesia duaec ignitates una ciun Canonia obtineantur : imilitur in
ejusmodi casibus, etiam eonsuetadinem immemorialem
isibilia per eonsuetudinem , laltem immemorialem, I cum non habet, si consuetudo, ut irrationabilis damnatast. Nam praescriptio locum habere non potest, ii lus aliquem faciat inea pacem possesgonis, α inde conle-quentis praescriptionis , sicut vide e est in iure decima
rum . quod, eam ex propria Institutione Iua Eccletia-sueum tu, in laicum eadere non potest, nisi ex speci Ii, de legitima Melesiasti ei Praelati eomessione , aut privilegio: Ergo nisi aliquis cum praescriptione talis tiatuli possideat, nunquam potest praetcribere; quia ιaca pax poscindι eu etiam incapax praescribendi. Quod si testes atant, qui dieant, semper fuisse eo stantem famam, de opinionem, tale ius alicui computere ex speetali eoncessione seudi, vel Pontificii privilegii , valet possessio, seu consuetudo cum bona fide, seu titulo praelumpto i Namsi ina das iussam causam credendi. Consuetado adversus legem procedere potest, Legislatore ignorante. Nam univer tun haee vis praeseripi,
nis esse solet, ut eurrat etiam contra ignorantem et alioquin vix ullae parti larium Ecclesiarum consuetudines.
adversus jura Pontificia introduM , eenseri poterunt
legitimae, cum Papa particulares lotorum eonsuetudinesse ignorare sateatur. C. r. de Constit. in ε. Licet a tem particulatim ignoret, ideoque ex ejus speciali con-men generatim, quando rationabili, ae diuturnae consuetudini eontra jura sua generali lege authoritatem tribuit. II Ad praescribendum contra legem, seu introducendam consuetudinem adversus legem bona fides requir,
tui: Nam sine illa impossibile is, eonsuetudinem prae seriptivam inchoare, eum ea iusta, & rationabilis esse debeat. Ex quo consequens est, in ejusmodi praescriptione
semper intervenire probabilem ignorantiam. Verumtamen, tametsi primi temere, fle sine eulpa legem Reip hlicae utilem tran gredientes praescriptionem re ipsa inchoare non potuerint; horum tamen successores , videi tes legem ab antecelsoribus suis non observatam, existimare possum, & ia dubio praesumere, illos habuisse
iustam legis non servandae eausam,&ita illorum vestigiis insistentes praescriptionem inchoare. vel, quasi bona lide ab ameeessoribus inchoata fuisset, tandem perficere. a Consuetudo etiam in Sacramentalibus adversus ius commune introduci potest, si in saeris Canonibus t
probata non fit; V. C. ut secundae nuptiae benedicantur. Et Navarrus probat ex C. De trina . nihil resem re , seu una, seu trina mersione Baptismus e seratur,m euiusque Ecclesiae eonsuetudine: Quia ιn una Denibit oris S. Me ia eansuetudo di rersa.
NA. Censurae Ecelesiasticae, quae suapte natura euI-pam supponunt, ab eaque inseparabiles sunt inenae, Per consuetudinem abrogari nou possunt. a 3 Impedimentum matrimonii dirimens per desuetudinem tol li potest,non autem novum impedimentum per co suetudinem introtici, ignorante Papa. Ratio: eo sucinus acquirit rim lis risi ex volantate ρMentia ιn ea re
45쪽
brem condere, his proposito es Pata. Siquia
clam matrimonii impedin enta, di dispensationes in ei Ddem. Summus Pontifex sibi reservavit. N B. Universim diei poteli de unpedimentis matri. monii, si eorum aliquod consuetudine, praesertim am.
memoris i , introductum sit, & sine sca alo tolli non
possit, obseruandum esse a Quia in tali eas, Minnius Pomtiso non resistit consuetudini , sed observandam permittit . se eundum communem Doctorum interpretati nem Alioquin vallae expedit, ut impedimenta matrimonii in lina Ecelesia uniformiter serventur; iamque eonsuetudines speciales conuariae nullo modo introd
ei de t, aut, postquam in ductae sum, tollere ea oportet, modo sine seandalo id fieri possit.
i Consuetudo coepta , & nondum eonsummata , unieci actu contrario interrumpitur, ideoque postea de novo inchoari debet. Quod si vero , elapso tempore Iegitimo, consuetudo completa sit, non tolleretur uncta tu contrario, sed vel Ptincipis lege eonsuetudinis ab . rogatoria, vel contraria nova consaeuadine cum te κ tis diuturnitate.
11 Consuetudo abrogativa Iegis species quaedam est praescriptionis ger eratim acceptaei Est enim acquisitisua iuris, videlicet immunitatis, ae libertuis a lege . Alioquin Consuetudo, quae est praeter legem, ouoad signi heationem dissest a praescriptione, quia conlue uindine diuturna per tacitum populi consensum introducatur ius, quatenus illam est, quod lex et At vero prς- scriptione, seu usucapione acquiritur ius , quatenus idem est, quod dominium, aut alia saeuitas utendi i agendi, &e. Duo hie notanda. I. Praescriptionii nomen a Din
ribus interdum generatim accipitur , quomodo comprehendit etiam populi conluctudinem abrogativam eis per temporis diuturnitatem, & bonam fruem . I interdum vero strictius aecipitur, ut risn comptehendat
sperialem illam praeseriptionem Communitatis adversu legem communem propterea quod eiusmodi praeiarν-ptio peculiate nomen habere soliat ean vetariasi ligitima praescripta) comprehendat vero caeteras omnes bonae fidei usucapiones, quae vel sunt particularium person rum ad acquirendum sibi ius aliquod, vel Comi nunia latis, quatenus ea in acquirendis fiuitas , v. ali ius rei dominio. quali partieularis per nae vicem su- . N B. Inteidum Meldero solet, ut duplex praeseripti simul eoncurrat. V. C. Si Communitas fateoram a te pore immemorabili, non existeritibus Clolai s decimas, cum bona fide praeseripserit ius iarinunitatis , duplex hie cernitur praescriptio una, per quam exchadit tirobligario legis universat s canonicae de . ocimis solventis tam realibus, quam persona, b Altera , per quam exeluditur ius, & Actio Clericorum, quae ipsis ex eadem illa lege, sive Canone alversiis laicos eompetit.
Rettiis in mini obortiandis. m. Cum Communitates Regulares pro iis legi nn mininentur.
potest in iisdem contraria e suo do contra easdem testes prae a. tere . sive in totum , si in partem, prout consuetudo fuit intro doct. . Advertere tamen debet Consessarius Revularis. quamplurimas eonsuetudines adversus cibis Entiam regularum, potius es.se eorruptelas, ct abutus inducentes tur em relaxationem, ademque non esse attende ad , praestripserint contra leges, seu nullatemn Consemrius debeat attendere in raetulandi
eoascientiis consuetia rus nutrit vas peccatorum, videat quam
par. i pendare de t primo tu immam consuetudine ri, quam moliem etiam nuriae. A Viri uxorati passim frequentant, a mittenda Cici eios . sive Cicis ictast consuetudinem quam qu iadam immeeundae mulieres in sese adornandi sustinent. de m ctore valde nodandor consuetudinem Iuwenum, A pueltarum se se diu mutuis amoribus prosequendi &c. Hae consuetudinea quam
retaxime peccata nutriunt, raviterque horis publicis offetunt. adeoque nullatenus sum attendenda . At heu Quot Conses- iam potius eonniueatra commum mor , quam legas naturalis, ac Divinae inervantiam curantes, has mulieres, hos uiros ae I venes ad Saeramenta admittunt ἰ quasi quem frequentant morem, in Orite ex in Pa admira consuetudine remuentarent. Liceat hic querelas s. Ausustini eontra huiusmodi consuetudines tra tibvre. MM, Mi ι. t. Ca ες. e. 16. FI neu minas , auis
eeta te via e-πι-- , quia scilicet Princeps uidenda eam pansis non servari. silet, cum posset commode trans remore nire. Ratio est, quia videndo non fine xenis miseultati ins uam legam introduci, si ter, vel quater iuuat, videtve eonsentire. n. vistat ad remo intum scandalum, di laqueum Aa, uis. nimia Et quidem hoc modo facilius est tolli legem,
consuetudinem coarrulam legitime praelatapetam, si hae introdu.1nda ut animo legem. abrog ndi; nam ut plurimum tisa obse autur leges ex tali anum, sed ut ucratia, di litariati inser.i
dinis, ut possit vi pluribas casibus consulere conscientias sui , -- nitentis. M est, ut Magistratus, sive alii ad aliquod cium assumpti vi arento is obligem ad obser vias leges, qua ad ipsos pertinent i at eum lex consuetudine abrogata non obii get, iuramentum noa extendaue in tales leges. Quod si contra legem solum ex pMin visuit consuetudo , dumtaxat pira obisse amia 1uiux partis non uiget iuramentum. Hinc perpendat quam emineism habeat illud iuramentum ae, ut par est , moneat suum Poenitentem, ne ex erro a conscientia piacet.
uetudine sito ari possit lea Ecclesiastica, unde trustra adduc rentur increta pontifim, si contra ilia longa consuetudine praeis scineum fit; mhu minus nulla consuetudo praevaleremuit coa- Iminunitatem. 2 Laberinum Ecclaristicam. Ratio autem est. novi solum quia passim apud S. Canones rem tur ' - ν-o, μ' as aeor m M ou . . . neque solum quia Urbanus vii l. sua comtitutione xsp. omnes consuetudin contra immunitatem, etiam immemorabiles . cum amota iam Priv-nit Apostolui reprobat , sed etiam quia qootannis in Bulia cena reprobantur muria praejudicialia immunitati. unde ad ta-α consuetudines semper dedicat o seruus etiam luatis ramis
CEnsura signiscabat Romanis lententiam Censoris
mores corrigenti, , aut poenam decernentis. Hinc Censurae vox ab Ecelesialiteis Seripe. ribus translatacst ad significandam spiritualem poenam, quam Ecclesiae Praelati contumacibus infligunt. Dciuiitur Pisa spiris uatis, per quam homines baptia Uo delinqωraui, at toni maea per Ecc actuum ni Intem quorundam is uatium bonorum alio a ertur,
i Dicitur mere Diritualia , quia circa spiritualia pri.
maria vertatur; secundarao cIrea temporalia, quatenus releruntur ad spiritualia.
a Bona spiritualia quaedam sunt propria , ut dona
gratiae. Fh es. Sses, Charita, . aliaeque virtutes, e rumque opera bona, tum secundum vi timerendi, tum etiam impetrandi, de iati,iaciendi, iuxta propriam opserant ri intent sonem, qu1bus nemo invitus spoliari potest. Qua am hero sunt communia, ut sunt hec eliae
publica suffraetia, & latisfactiones, item spiritualis iuri dictio, sacriscium, At Sacramenta, beneficia Ecclen stisa, quorum dispensatio Ecclesiae commilia est , ut
proinc e eorum ulum ob eo Humaciam interdicere posist Nam omnis Respubliea bene conlii tuta potestatemhabditos sutis ob tul pam tiri vanii bonis communibus hahe i Fc ilesia autem est spiritualis Respublica optime a Chlist , e stituta i Ergo. NH. Pri .atio bonorum spiritualium communium Quoad ustim est Censura , quoad lacustatem pertinet ad irregularitatem , depositionem, degradationem , cessa ri nem a divinis , quae proprie c ensurae non sunt . Censula enim debet elle poena medicinalis , ide que instigi per modum vinculi lacile lolii bilist secus est in irregularitate, 6cc. nudi ipsam potestatem spiritualem ,
quatenus id seri potest , sim spe re perandi ad 3 Censura est poena medicinalis: Quare per ΑNolu-
timem tolli debet . quamprimum peccator em aD est. At deposim, degradatio, Be me gularitas tolli ebent per Oispensatu,nem; quippe quae simpliciter , de irrevocabiliter lata est. Nunquam sertur Censura proin te dMa propter tum mere praete itum, sed propter illud, quod tractum successivum habet. inpositu , , εc degradatio non incurruntur ante Iudicis sententiam; quia sunt menae gravissimae .&quae maritim auferuntur . tametsi deliriqueos emenuatus 1 t. Irres Iaritas etiani ante sententiam incertis ut ob te verentiam Sacramenti.
1 Res tantum sunt Censurae, Excommunieatio s
I spensit. Iterdictum , quia in iure canonico
46쪽
Cmeessa alleui saeuItas absoruendi a Censiira non extenditur ad irregularitates , quae per dispcnsationem
Irregularitas , & Cessatio a divinis non sunt et a. Censura alia est a iure lata , & alia ab hominet Iudiee . Hate extinguitur morte serentis, non depositione ejus ca): illa non . - a Intellige tamen si illa non adhue ineur a latrri nam si ante mortem die. Iudicis ligatus quis centurari suerit 3 non solvitur haec censura per depositiqnem, ,, seu mortem eiusdem Iudicis , ut Layman in sua
., Theol. satis explicat. Censura ab homine aut sertur per seneralem sente ream, aut per specialena incertam personam.
. Censura alia est latae sententiae a iure, sie dicta, quia eam reus statim ipso facto ineurrit sine alia Iusticis sententia , trahitque 'se eum executionem r Alia Censura est serendae sententiae per Iudicem , quae non1pis' facto , seu delicto , sed, sicuti aliae poenae, pcrIudi eis tententiam instigi debet.
Censuram latae sente aliae indieant verba illar Emm-mrmicamas , arati emul amus.DIEnidimus , Exeomis
municationi is aerat , probibemus sub Excommunica tione ipso facto incurrenda. Exeommunieatis serendae sententiae his verbis signi-seatur : cui hoe fecerit , excommunicetur , prohibemiuparma Excommunicationis.
Si verba ambigua videantur , potius iudieari defee
Cimsura sententiae ferendae, quam latae , Iuxta rem 69
in ' 6. In poenis benigniorfaetenda est interpreturio . Exempli statia r Excommunicatus sit, at attineta sit.
Rutile in mari obsere da I. Nodi statim Consis ritu pronunciet suum Poenitentem ex--n unicatione Lunodatum , per hoc , quod, liquid comuserit Pr .bitum sub P Ra excommunieationis. Uitra plures alias cauistas. quae possunt illum excus. . d. qaibus in sequentibus , animadvertat, mi a temper, cum iisn vlt clarum i mre excomimis mcationem et te lata tententis . desint in favorem P nitentia is
terpretari etia sci lant tiα ι adeoque non MMIs Obligatu nem se gerendi ut e communicatum.
CAPUT III. Quis Censurum ferae pessi
ferre potest in subditos, quam ne ultatem Clerico alteri delegare non prohibetur . Ratio Conclusi nis est : Quia omnis potestas fleelesiastica ibri externi ordinatur ad Christianam diseiplinam scrvandam per lasses, praecepta, sententias haee autem potestas inti ma , & inermis soret , nisi contumaees propositis nis , ae Censuris emicere , di ad obedientiam compellere posset. 2. Laicis , 3e Clericis coniugatis , dum in enni uelo vivunt , itemque bigamis committi non test iacultas' Censuras ferendi, etiams serviant Eeelesiae a quia tune aurisdictionis non lant ea paces . Ratio: Quia lasei FG. etesiastica negotia tractare non debent . C. Decernimus. de iudieiis . Censurae autem ad Leclesiasticam , & spiritualem elavium potestatem pertinent . Potest tamen intestas talis committi tune praedictis ex plenitudine potestatis Papalis. Reminae, quamvis sanctimoniales sint, di Abbatissae, Censuras proprie scire non possunt. Iuxta I. ad Cor. ν . Mulieres in Messia taeedis . Pinunt tamen privatim suas exhortari , di tanquam filiabus bene dis re, in Matutinis Evangelium legere. Prob. Conelusior
Quia iuxta Avitam Exeommunieatio, R aliae. Censurae peritinent ad potinatem Clavium 3 haee alitem a Christo solis Apostolis, & Succetaribus eorum data est. Non videtur tamen foemina hujus potestatis omnino incapax ex iure divino, sed solum Eeelelialii eor Nam licet nunquam factum si , neque deceat , tamen Iuridivino absolute non repugnat . Quod attinet Od pol statem Clavium, notandum est, duplicem esse Clavem, ordinis , di Iurisdictionis r Illiux incapax omnino est mulier , laeundum Christi institutionem . hujus autem capax esse potest , saltem ex commissone , & quoad exercitium 3 scuti & mere laicus ea pax est, cum tamen Apostolorum Successor renseti non debet , quamdiu
. Abbatissa , licet spiritualem iurisdictionem proprie non habeat , usus tamen cuiusdam jurisdictionis ei committi potest , saltem indirecte , pro er periculam eohabitationis virorum e ut si Provincialis cum
P. Laaman P. I. Moniali dispenset in lege ieiunii, sub eonditione relata
in arbitrium Abbatissae, quoties ipsi visum fuerit, ea iam ieiunandi non adesse. Aecedit, quod Abbatissae non quidem iure ordinario ; sed ex Apostolieae Sedis Tivilitio eum Capituli sui consensu conserre possint Denisicia , & instituere Cleticos in Ecelesiis au suum Monasterium pertinenti bus dando illis possessionem , ae titulum ; non item iurisdictionem ad solVendum. & ligandum: Quia vinodu quod non habet.
r. Ensura ligari potest homo baptietatus , viator . doli rapax, qui Superiorem Eeeles anteum habet. Prius prob. t. ad Cori cuid enim mihi de iis,
qui foris Iuni, iudicare λ Sed quid ad haeret te Illi
non sunt soris , quia per Baptismum Ecclinae fuerunt ast lati , ideo possunt per Censuras compelli . Post rius proia Matth. I 6. suodcunque ligaveris super te
a. Quod si die. itur ex Gratiano r Hareticor etiam pG mortem anathematis ri posse. NH. Anathematietam ibi non accipitur pro excommunicare, sed pro excera ri, tanquam impios, & ab Ecclesa alienos. Indi recte potest etiam aliquis post mortem exeo municari , ut si ita exigente ejus elimine , in quo e
celsi , ad aliorum terrorem praecipiant fidelibus , ueabstineant ab Leelasastica eius sepultura , fueragiis.
Qua ratione, licet Eeelesia proprie non possit abiolv re eum, qui in exeommunicatione, tametsi editis signis Panirentiae , mortuus fuerit , tamen aliis potestatem detre potcst, ut illum in loco laeto sepeliant, saetificia pro eo publico offerant. &c.
3. Tertiumi: Quod debeat esse ratiems , O doli ea
pax , ideoque insans , & suriolus excommunicari non possunt ; quia nora subiacent lagibus Ecclesiae, nee cadit in eos eontumacia , quae requiritur ad Censuram .
Quod si mandans percussionem spleriel , U. C. incidae in amenti. am, pocuta Clerico, excommunicari potest, quia etiam furiosi ab Ecelina ob eontumaciam praecede tem puniri possunt. Quod si amentia corum perpetua iudicetur. debent absolvi, quia, eum talis Censura se Poena medicinalis, non debet infligi et, qui medietnae incapax est . 4. . Quia subditur eae debeat Leelesiali eae potestati s quia par in parem , aut superiorem non habet imperium. . Summus Pontifex Censura ligari non potest, ne que a scin i nemo enim seipsum potest iudicareto neque ab alio; quia nullum habet superior cm. 3. Peregrini non obligantur Centuris locorum , Γ nerali sementia, aut statuto decretis. Ratio et ita non sunt subditi statuentis. NA Qui sultum saerilegum eommittit in aliena Dice- celi, sub meommunicationis poena prohibitum, sortitur forum ratione delicti, & pcccat quidem contra legum , quatenus ea communis est omnibus Mntibus, ocratione hujus peeeati subditus fit , non peceat tamen Intra legem , quatenus propria est hujus tacuesis, Censuram in se continens, cum non sit subjectus huic lcgi, S legislatrici potestati. 6. Subditus contra proprium statutum Dicteusis
suae agens extra Dioecesim, vel In loco Dioecesis exempto non incurrit Censuram. Ratior auia, ut habetur
l. ult. F. de Iurisdict. omnium iudicum Si quissupra; urifictionem Iom Ius dicat , inpune ei non paretur . Atqui, si Legislator velit extra territorium suos subditos sua lege obliςare, tune supra iurisdictioncm suam jus dicit, eo quod statutum ex propria natura tertitorium assiciat, & intra eius limites se contineati Ergo.
Vade insertur, si quis homicidium , V. C. sub Cenia sura prohibitum, inchoavit intra Dicuesin, hominem
persequendo, aut vulnerando, consummavit vero cxtra Dioecesin, eundem occidundo, non ineurrere Censuram
in homic Idas latam. . Subditus extia Dioecesin agens ligari potest Cenasura per sententiam particularem praelati sui . prob. r. Ex diserimine inter statutum , & praeceptum , sive
sententiam . Statutum enim immediate tendit ad territorium , illique cohaerct, ideo neminem ligat extrarPraeeeptum autem , & sententia immediate tendit ad personam, ejusque ossibus adhaeret ubique loeorum. a.
Sui lior subdito discessuro aliquid praecipicns , aut prohiberes sub Centura non sere sententiam extra , sed
intra termorium suum : Licci autem sementia . eo
misso crimiae, incurratur extra territorium , is tame a
47쪽
sit sine cognἰticine musae , 'N strepitii ludicrario i quia
rixeommunieatio , & quaevis Centura latae scntentiae t citam , ae veluti inscnsbilcm cxccutionem sc cum v
hit. C. Pastoralis in sine de Zppellat.
s. Cui Pia latus subditis suis cxtra territorium ius dicere non possit, causa esl, ne alienam iurisdictioriem invadere censeatur: Quare hκ causa cessantc, puta . si judiciariuς proec ssus necessarius non sit , nihil obstat, iurisdici ionem aliquam exercere.
I. Mueriat Consessarius non esse unitandam illorum ignorantiam, qui censuras, se e communicarionem pronuntiant in antis milia inationabilia, in brinhos e. g. lacuitas cte. Domunt nihil minus maledici, hoc est postulare a Deo, ut in nihilum redimi; sem di possunt henedici, hoe est, postulari a Deo, ut uobuir reficent, incolumes servet Ae. 11. Cum impuberes bene diei possnt immunes ab omni censu. xx, neutiquam Consessarius coxere debet . ut quaeram a luti nem a Superi re , quamvis gravem eulpam commiserint . item postunt impuberes ab eodem Constrario absolui, etsi ineidissent in aliquem casum ex reservatu e tam 1n Bulla Uoenae . e. z. inueresim. Cum etenim api non lix tur centuris p ct rasus Bulla Coeriae nonnisi ob censuram sint rclervati , consequens est posse a quocum e Consessario absolvi.ili. Aduetrat Coeniem miri non subditum nullum habentem do. micilium, seu quasi domicilium in aliqua Di ceti, non amet te. cibos latis sub centura Pro eadem Di celi . Si proinde aliquis e. de Pisana Dici resi e traxisset smalalia cum muliere Diotelis uexnae, rem a do cum eadem sub eodem tecto. non incurre rei quarum, communica tonem tabellae . si tamen ibi aliquod delirium eo nitteret, πω propter illud lub centura eitari, divost ei rationem , nisi Obediat, censura listari, quia lictus tuisset subdit ut ratione delicta, quamvis pilax rediisset.
lv. Non solent animadvertere Consessarii, quod si quis actibusino. aliter divisis percussit Cierie n. non satis est si petierit a
solutionem ab excommunicati ne tanquam semel ea fuisset liga. tox. Non debet igitur illa ministrare S tamenta, nisi postquam admonitus pluries excommunicationem incurrisse, ab omnibus NMeatur, quoadusque enim aliqua communicatione ligatur, non est ea pax recipiendi Sacramenta .
v. Cum in praxi benigniora sint sequenda, dum agitur de m.
nis , non debet Contestarius habere e. p. pro excommunicato xl. Ium, quem sement a vere probabilis excusat. 6emus e. s. Con. sessis tum ex ratione directa eredere Mandantem, S Contuleriten cemutis ligari. etiamsi ipses vere poeniteat mandati. & eonsilii, o recoratio non innotuit ei, qui commisit seelus lubeensura pro. ibitum . Cum nihilominus cisi tram opinio sit vere pro tulis, re exinde eonfortat ratio rene a . quod, dum non conitat centu-xim loeum hahere, est excludenda, ea qὐod sit mena. inde est, non debere illos considerare ut excommitricatos . Hinc in praesa. iis circumstantiis, mandans homicidium neque inci tet in ter. tium eatum ex reseruatis no irae Dioecesis . quatenus e tum refer.
vatio est mna, cum censuris parificatur.
i. recte fiastica Censura setis potest ob pie.
1' catum mete internum . Ratio: Quia Ere ianon Itidieat de occultu . C. Sicut tuis , de Simonia nee ob quodvis externum, nisi mortale. Ratio : iapoena debet esse eoimnenturata tulpae . C. pelieis. de
sura , v. C. Exeommunicatio maior gravissima poena est , gladius spiritualis, ac nervus Eeclesiasticae di- seiplinae : Ergo gravem , sive mortalcm culpam exi
Non etiam ob quodvis mortale ferri potest Lxeommunicditici majors aut alia Censura proprie dicta , sed debet ella peccatum inobedientiae, & contumaciae, per quam reus neclesitae monentis , ac praecipientis authotitatem spernere censeatur , non requisito quidem soluali contemptu , sed sufficie inobessientia gentralis Neontemptus interpretativus , ne satura cogamur , cum duplex precatum committere , qui opus sub Censura ptrehibitum cx rcci . Ratio Conclusionis sumitur ex
Nat h. I 8. Si FGratum non durit . sit tibi sicut Ethnicus , publican νι, id cst, tanqua in non sit intra gremium Ecclesiae t , 2. Censura non incurritur ob mecatum, quod iuri tam tum naturali , ac divino repugnat, sed requiritur Ecclesiae praeceptum. 3. Censura nunquam incurritur ob peccatum mere praetcetitum , nullamque praelentem contumaciam con
tinen , licet alioquin gravissimum sit, ut blasphemia ,sodomia, lec. Lit sententia communis , & sumitur ex
C. eitato ux parte , ubi duae tantum musae asteruntur, , ob quas Excommunicationis sententia in aliquum ferri possit , vel quia citatus , ac monitus a pcccato ab
su cre , sive juri parere tyon vult , vel quia pro eo misso meeato satisfacere iussus recillat. . Censura infligenda non est , nisi praecedente Canonica monit in , Colligitur ex Apostolo ad. Tit s. Harciisum homιηm po Ruam , c ' Dcundem rair
itionem devita. Ratio: Quia Censura non fretur . nisi in eos, qui contra Ecclesiam contumaces sum t ras autem noen sunt , nisi qui praecedente monitione ob
dire recusant. N B. Ante monitionem Reus non ecnsetur contuis
His adde um , ea nonicam monitionem oportere es.se itinam, interposito aliquorum, saltem duorum, vel trium dierum intervallo . Potest etiam unica monitio
fieri pro trina, praefixo eo temporis spatio, quod protrina lassicit . Quamvis, si criminis, aut mali impe dentis periculum, saetive necesssitas interdum aliud La.dcat, delationemque non patiatur , tune iud, statim rim aggredi , & Excommunicationem proferre possit. Dcbet autem huiuimodi monitio ad reum pcrsonaliteri:cri, nisi is malitiose latitce ι tune enim satis el , citationem ad domum, vol valvas Ecclesiae sicii: Si autem per contumaciam non comparci, et i . . in absens exisconiniunicari potcst.
s. Si ipso jure dccreta sit Consura sententiae Iaaae ,
alia monitio non rcquiritur, scd reus antcquam de elaretur , a Judice citari, & audiri debct . Prius probatur : Quia ipsa lux . aut Iudicis praeceptum gener le , vel speciale, sub tali comminatione latum, eontinuo admonet, ut merito inobediens, & contumax cen.
seatur. qui obedire recusat. Posterius prob. Quia aure naturali debetur ipsi jus de fondcadi se . N B. Quod si factum , aut crimcn adeo notoriumst, ut manifestum sit , nullam dclcnsionum , aut u
cusationem reo competere , citatio int mitti potest l. ia excessus noto 1 examinaΠone 1wn . C.
Bonae. i. de Elcct. 6 Si i Iure decreta sit Censura serendae sententiae , infligi non debet reo, etiam convidio , nisi praecede te monitione. Ratio patet cx dictis : Quia talis Censura non a lege. iud ab homine fertur, ideo legis mois nitio non sufficit , nisi etiam hominis monitio praecedat , saltem ordinarie , & nisi aliud causae gravitas ,
. ignorantia si erassa non sit, nee assectata 2 tum,iras, tum facti, etiam eo omitans, a Centura cxcvlat. Ratio e Quia ad incurrendam Censuram requiritur contumacia i ignorans autem comminationem contumax non est . 2.n emis contemnis est linum , CGravit. l. Si ignorans. 3 o. ff. -ati.
NH. Ignotantia , inconsideratio, de oblivio non supina aequi palantur.
Nota . Clemeiun percutiens , & nesciens Clericum
peccant quidem , sca non incurrit Exc 'mmunicati ncni . Ratio : Quia ignorantia tollit via uiuatium cim
ea objectum illud , quod ignoratur . item , rullieus pcre utiens Clcricum, di nesciuns, licci optet, esse Clericum, tamen non incurrit Excommunicationem . Ratio t Quia Censura nunquam sertur propter internam pravam operantis dis stionem habitualem, vel actua-lcm , sed prmer externam Ecclesialtici mandati conistumacem transgresson m.
8. Qui stit, opus prohibitum esse, nescit lamcn annexam Censuram , eam haud incurrit . Ratio : Quia oeortet Centuram esse poenam n .edicinalem I at noci. lici medicina , scd tantum obesset , si ctiam ignorata incurrcretur. Sccus eli ita irregularitate, eo quod irro. sularitas non contrahatur propter contumaciam , scd propter turpitudinem , icu maculam culpae , qua crimini ius secundum Ecclesiae Canonem inhabilis redditur ad iliaris ministerium.
s. mi ex grami metu Leelesiae legem transgreditur,
Ccniuram evitat , luci quandoque a culpa mortali non uxculctur; ut si quis ob mortis metum cum cons inguinea matri mnnium conitabat , de consummet
dum quia ad Centuram requiritur contumaciar inriautem ex gravi metu peceat , alioquin non Peccatu- us , non ccntctur contumax : Ergo Sc. Tum quia in ordine ad lorum caternum , & leges politivas Ecclesiae gravis metu censetur 1 Uius , probabitis , tametsi intergum a Peccato non excuset , spuetato iure naturali . Rat o c. nclusionis: Quia Ecclesia uicae leges ordinarie non obligant cum tanta severitate.
B. Si sacerdos excommunicati ' , ae publice dc nuntiatus , pravi metu adactus , audiat Conicitiones , non sine irrevcrentia sacramenti, quod tali eatu invalide administratur , incurrit cnsuram ι Quia , Rus xlcscunque actio pcr .cnsuram prohibita, ratione tali Prohibitionis, inti insece mala rcdditur , tunc cam pravum nritumi cx dicens contra Leclesiasticam ictam delinquit, di p nam incurrit. Aliud exemplum de to , qui ex metu gravi c m n utricas non excommunicato . in contemptum sic clcsia-
48쪽
elesiastiuae teli, thi nim in his ea si bus Leelesiastiea dam ' Consequenter si haee ratio resibi , quia regetiam lex obligat, ut non obstante quovis ine n modo occulte agitur , oram in , qui hominis litanore
priWato bonum publicum fidei, ae Religionis, aut Sticramenti reverentia , bc honor defendatur .
Ruria is ρο- observavia . I. Optime se sterent Praelati, si non imponant oensurat ob -- eriau per se leves, dum non clare constet graves fieri ex ei eumflantii . vel ex fine ab ipsi interit . Experientia constat, h i ilinodi, seu censuriin, passim parvipendi cum eruplici mavi Naeiudica . Primum est. qina, Mi persi eant ex non obligare . nihilominus ex earum raniare ne conscien tia postea variis perplexitatibus , dubiisque inquietamur : atque ita similex teste ius solent esse in destructionem. quam in me in carionem. Moredum est, quia ita questum hominος leges , ω censuras transgredi , seu pro nihilo habere , R m Me valde vatur Ecclefixi ira disciplina . Seio merito Mieologos docerei rei umenai esse rem praeceptam valde eon dueere ad tinem , nisnem ua Leci latorix grauem reputandam , dum e trarium non constet i Saaco. I. i. ru meati c. εω m. I. Casto σι. e. 1. in 1. Erip. t. p. I. u. 4. At hac Doctrina non satis impedit assenata inconvenientia; dum etenim talis gravitas satis non innotelint . facile sibi persa ut contrarium constaret & maxime si lex, seucen ira sit a L. is latore , qui vel indoctus , eel nimis rigidus reputetur . Pinterea , cum consulantiae multi Mum in Wullairimone Theologi . hi , qui solent temeritate exeeliere , tacite pronunciant lates leges , seu censuras nullam inducere obliga-
II. Advertant Conse Latii petinum prohibitum sub eentura , non tiuum debere esse externum. . sed persemim . di consumm tum in genere malitiae . in quo prohibetur; & ex hoc caprie multoties excusari poenitentex a censura. Ita non incurrit censuram latam, ut dixi, contra pereulientem Clericum, qui tali a ctione externa ilium percutit . ut . Omnibus Pentatis . non a pareat eontinere culpam pra-m . quidquia fit de pravo animo, quo iam est pereus . Excusatur pariter ab Excommunieatione, qui ita ex et ne haeresim proferret. , ut apud circiuustantes appa reat protulisse vel ex ignorantia, vel ex imo. quamvis ex am ohvrin sauciato protuli mi. Ex has exemplis. aliisque sapi tis, potest faeire Consessarius plurima in praxi resolvere. III. Cimsessarius , dum audit paenitentem se accusare de ali. quo erimine, cui annma eri censura, statim intermeet an sciverit illud erimen mohibitum fuisse sis, censura si etenim reseponi eat se ignotasse cenaram , quamvis non ignoraverit malam tuisse id, quod patravit , debet liatim illum pronunerare imn nem centura . Ex hoe capite poterit quam coqueuter Giblwere, niti ineiderant in Casus in Bulla Menae prohibitos. nam fami sunt qui sciant pluribu x c tibvs in ea content:s annexam eme eenia suram et A cum aliunde scitum ratione eentum reserventur, comi. ouen, est , i mne absolvi eos, qui ignorabant talem cenruram , utpote via ratione ignorantiae censura non ligantur. lv. Si paenitens res deat non znorasse eensuram, qua prohibitum erat suum erimen , iterum interroge M aa huius eensu rae te atuet fuerit, dum delictum Perpetravit, vel potius sierit oblitus , seu non animadverterit. Dissicile e. g. erit adinvenire a liquem , qui ignoret, Percutientem Clericum esse excommunica tum ; at in acta per uuionis bene potest quis ita passione pertur. hara . ut non advertat censuram latam contra percutientes Ci vicum . Cum autem semper eiusdem non recordetur in actum . quo committit delictum, eam non incurrit. v. Advertant hie etiam Conserarii nostra Di Mesa primam G. heltae ex eo municationem assicere eos, qui intra annum a disseisutiae erc. non latuit legata Pin . Quamvis emo quis ex igo rantia culpabiti nesciverat obligationem solvendi pium lasatum re ob id intra annum non set uerit, licet graviter tamen incidit in excommunicationem ex ignorat ignorantia crassa υ&
tiam per po iam Labent , non est is Censura ligatus , eum nee eoram Deo ligatus sit: inita atrani t ib.,istyi dicis illum reum non mIuste Iudex comdemnat. C. r. de Sent. Ac re iudic. in s. Posterius m batur ex S. Gregorio Hom. 26. in Evang. Senuntia
pastina iusta, seu i sta sit, gregi timeari est. Ratior mi a Judex ex ossicio suo putinente ad publieam uitialitatem, ac disciplinam, cui merito.commoda priuata politiaberi de iant, obligatus est, ut in iudicio secuti. dum pubIida allegata, & approbata sententiam ferat , reo praecipiat, tametsi privata notitia eundem innoeentem eognoscat, sed innocentiam eius publice , ae legitime ostendere non possiti Consemienter in tali casu reus condemnatus iustae Iudi eis sententiae parere o ligatus est , quatenus praecise meessarium est ad misplicam disciplinam, Ae Iudicis authoritatem tuend-.NB. mi talem Censuram violat , U. C. Clericus innocens exeommunieatus actum sui ordinis exercem, non contrahit irregularitatem. Ratior Quia talis non mere, & limpliciter, sed tantum apparenter, de in oris dine ad sorum externum Censura ligatus est : Cum autem Canones irregularitatem decernunt violatori Ceo surae . intelligi debent de vera , & sim nite iter dicta Censura; quia odia, & mmae restringenda sunt. N B. Tamen Sacetaos innocens, Ee exterae excommunieatus, convictus de sacrificio occulte celebrato , tanquam irregularis a Iudice condemnari micu 3 cuia in toro raterno censetur excommunicatus. Quod si m nitus desistere nolit, tune propter contumaciam pote rit vere excommunieari. inuus si tali ina enti, te. euicium allegata, δc probata excommunicato , henet eium conseratur. collatio quidem in se 'alida , Nprovisus in conseientia tutus 1 tamen irritari a Iudice potest. Ratici: Quia talis Excommunieatio material Iter iniusta non reddit hominem vere , de simpliciter inhabilem, sed solum in ordine ad forum externum .
de publicam existimatronem , quatenus ita necesse euratione communis boni, ac disciplinae. Ad substantiam Censurae te dititur anteeedens m nitio , non tamen trina , nisi in calibus jure e pressis.
Entura proprla dicta alio modo non tollitur
quam legitima absesutione, ut nimirum eadem publiea potestate , sua contracta est, etiam ditat va- - , tur. Non enim tollitur per mortem serentis r Quia graviter me verit, nia poena per legitimam Judicis sententiam inflicta transit ' . rem iudicatam, adeoque non finitur morte, aut depositi'ne imponentis : Mulis mimis , quae a
-- - - α . . - Iure Immuta poena est, ab esus authore dependet, s-cue neque ipsum Ius, neque itatu tum , sed neque per
mortem excommunicati Excommunicatio omnino extincta censetur , cum etiam mortuus Ecclesiae suffragiis, de stpultura saera carere debeat. N B. Censura eontracta non cessat per se ipsam d posita eontumacia, sed per Iudieem per absolutionem tolli debet 1 ca nisi tali conditione Censura lata sit quod fieri potest), ut, quamprimum a contumacia re cesserit, vel satisiscerit, ipso facto absolutus existat . Nam sicuti valor cuiuscunque liberae conccisonis immediate pondet a voluntate concedentis ά ita de valoe absolutionis a voluntate absolventis r Consequenter, si is velit, hoe ves illo eveniunte, concessionem , abs lutionemve ratam esse, statim ita erit. Alia ratio est de Sacramentis , quae, exeepto matrimoni invalide eonseruntur sub conditione pendente in tuturum: U.m exeo municatim mu , fi non solvit intra annum a die quia scivit , vel a tempore, quo ius, Vel Testator praescripserit, aut magis explicabo a gemis de Lenatis . Eadem doectrina applieanda Notariis, vel aliis Mibentibus ites amenta, qui, ut constat ex eadem tabella, tenentur transau rere sub poena excommunieationis latae sententia ad Caneellariam Episcopalem dici notulam Legatorum piarum, aut alterius piae eis tionis ιntra duos menses a die scientiae oti a
Quibus eusibus censura iniusta, o quibus etram invalid. si nnsura Interdum iniuste sertur, tamen validex
lantentia prolata in scripto coram tellibus inseria eaula, in Centura fetenda a Judice non servetura. Censura lata prasi apsellationem legitimam , vet C. .abstra te, si restitueris, propterea quod minita cum clio desectu substantiali sine iusta ea uti publice tio Sacramentorum non drndeat ex libera voluntate, nota , vel a non habeate jurisdictionem, irrita est a de intentione ministri, nisi ea actu concurrat eum exisquare nee timenda, per se loquendo. hibitione materiae, . : sormae secundum Christi insilia 3. Si eausa strendi Censuram re ipsa non subsistat, tutionem. quamvis in foro externo secundum allegationes appa- ,, a Haec sentcntia Laymani cohaeret propositi reat, non obligat in conseienti ; debet tamen obsur- ni 44. Inter damnatas ab Alex- VII. an. 16 6. q. vati talis Centata, quatenus riccesse est ad publicam M ad Ioram conscientia reo correcto , contumacia diseiplinam, de judicis aut horitatem tuendam. Proh cessante cessant eccara tur seius : Quia Ecclesia nee vult, nec potest excedore limites datae tibi potestatis atqui potestas Censurae
Eeelesiasti eae per se tantum data eli contra contumaces, non contra innocentes: Ergo non potest, nee vult li- IN S. Reg. Io. in o. Actus Iegitime conditistim non recipians , neque diem , vera est, sed de iis actibus tantum, quibus e propria natura, et institutione r pugnat diei, aut conditionis adjecimo: Licet autem et
gare hos, nisi quatenus Id per accidens eli necessarium pranci, Censuram proprie dictam serti ad eertum ad publieam disciplinam, de authotitatem Judicis mei' diem, vel tempus e v. Q clo ad
49쪽
Di nnium; propterea quod Centim non sit maena mere afflictiva . sed eontumaeiae em rectiva et non tamen . repugnat , Censuram sorti sub hae eonditione', ut
duret , quamdiu in eontumacia Perseveratur. Qua
vis non sit moris , tali modo Censuram decernere , ut praestita satisfactione expiret Censura, sed potius , ut a Iudice per legitimam absolutionem auferatur. a. A Censura lata per sententiam particularem is vit, & absolutus suit, in foro conscientiae. & abs Iutio, de celebratio cedit aliquo modo in praeiudicium
fora externi e ut proinde iudex talem absolutionem a mittere non cogatur . tas celebrantem tanquam irregularem punire possit . Hinc privileaiatus sine conis sensu Ordinarii absolvere facile non debet a Censuristi eae ad forum iudietate deductae sint, aut probabiliter deducendas putet . Ratio r Quia absoluistantum absoruit . qui eam tulit , vel esus Superior, tio danda non est priusquam parti l. sae.&Mee or , aut Dc legatus a quia et cm mvere es , laesa sit, satisfacium sit i propterea qζod Reus . ,hrandi. In- postquam ab lutionem consecutus Lit, non ita Mea
telliger Dummodo iurisdictio in illo duret.
N B. Delegatus habet poteitatem intra anni spatium, etiamsi tempus delegationis finitum sit, s deposita eo
tumacia sententiae parere velit, eum absolvendia pustrannum vero ad delegantem remitti debet. N B. Praelatus Provincialis potest abs luere omnes , mos Prior , aut Guardiantis exeommunieavit . A
κh Episcopus vero non potest absolvere subditos L .pistori , nisi ad ipsum si appellatum . Episeopus quoque excommunicatos Regulares a proprio ri, lato ex eausa pertinente ad regularem disciplinam absolve ae non potest 3 quia cor πιIιο Monac ιι primo neo ad. Matem Dectat , nisi Regulares non exempti ab im
busta sententia Praelati ad Episcopum appellent.
Caeterum , praeter hos, qui numerati iunt, nemo Daim a Censura per sententiam particularem lata absol- ere potest . Ratio et Quia Iudicialis causa per Rei citationem, quae necessario sententia in Censurae antecedere debet , coram Proprio Iudice ecepta est : Ergo si alius Iudex quicunque praeter Superiorem , Me cessorem, vel delegatum se intromittat, Se Reumata D: vere tentet, manifesto Mus iurisdisionem violat, de
Iuterturbat. NH. Quod si autem ligatus Excommunieatione Io gissime distet ab authore, paratus satiuaecre, potest i terim absolvi ab inferiore , praestita cautione , quod quam primum poterit, conspectui ejus, ad quem ilire ordinario absolutio spinat, se praesentate velit
icunque iure ordinario , vel privilegio m cst abloruere a Censura auris , is etiam potest Ub-
olvere a Plura Per sententiam generalem lata. Ra tio i Quia Censura ita generatim lata non continet prurie sententiam Iudicis , ouam rescindere alius non possit sine vi, atione iurisdivionis , sed potius eo ti t. praeceptum , sub tali poena , sive Censura in positum ι iocoque aequiparatur in hae parte Cens rae auris.
q. Praeventus a Iudice exemplum habes in causa Parochi Κuleenus P sorum ipsius in hadem eausa declinare non potest . V. C. Subditus Episeopi , seu ratione domiellii , seu ratione solius delicti , excommunicatus ab Episti suo , mutans domicilium, non potest ab altero Episeopo absolvi , eo quod
prior Episcopus , qui excommunicavit propter eausam in Consistorio suo coeptam , 8c nondum absolutam , jus in excommunieatum adhue retinet. At ve-
- , si quis in propria Dioecesi ruris Excommuniea
rionem, aut sententiae generalis contraxit, ae postea
an alium Episeopatum commigret , potest tune ab Episcopo loci absolvi.. s. Potestas absolvendi a Censuris Interdum detesta-ttet personae particulari, & quandoque etiam respieiuceriae causae, interdum vero universim Episcopis, Ordini Regularium, &c.ε. Si potestas absolvendi a Consuris absolute eonee- datur , intelligitur etiam in ordine ad forum exteria
rum, nisi ex adjunctis aliud eolligi debeat. N S. Cum in Bullis Iubilaei , alit Crueiath da
ti, r. potestas Consessariis absolvendi ab omnibus pee eatis , & Censuris , intelligi dεbet in ordine ad 1
tum conscientiae tantum . sic absolutus a peccatis
normibus , V. C. magia , nihilominus tamen puniri potest a Magistratu ι quia forum conseientiae , & s xam externum iudicii valde distincta sunt 3 siquidem in illo praecipue spectatur animae salus , & divinae offensae compensatio 3 in hoe vero ad publieam et-tiam vindictam , S: Reipublieae satisfactionem attendi debet.
. Absolutio data in foro eonseientiae tantum c V.
C. ab Excommiunicarione notoria non prodest in soro externo, nisi Iudex eam ultro acceptare velit, &areusa tumem Fiscalis repellere, quod potest. Quod si Excommunieationis V. C. Censura oecultasuit, tune non prohi tur. Qui Rb ea in foro conscienia .
iis absolutus est, etiam publiee celebrare. ured fi Exeam munieatio notoria suit . N eausa
ad iistum judiciale dcducta fuit , tunc di quis celebra
praestandam emendationem urgeri possit. S. Absolutio a Censura interdum confertur ad c d
telam, si dubiteturi V. C. Aholis te, si
δει. Interdum ad reincidentiam eum eerta conditione . quam niu absolutus intra praefixum tempus , quampriamum potest, adimpleat . U. C. Ordinario se sistat , aut parti laesae satisfaciat, in eandem denuo incidat . Quod si reineidatur, requiritur nova contumacia, de nova sententia. ca ri ta9 Nescio quid hoc sita requiritur nova Tudicisis muntia ; nam eum Judex absolvit ad reineide ,, tiam, in ipsa absolutione continetur nova illa senis tentia , qua eontumacem iterum excommunicat .
M haec enim verba Abisivo te ad re incidentiam perin- , , de valent, ae si dicat: Absolvo te modo , ite- ,, rum te excummunico, si fueris contumax.
IOD. in praxi servanda. I. yrinis animaduertat Consessarius quemlibet Censura i ratum
mucitare debete a blutioneam, di quamlibet culpabilem dilationem dissiciliter excusari posse a gravi culpa , nisi sit modici
laedat charitatem e a seipiam , exulando ab M lena , di privando se muribus spiritualibus barus: sicut etiam propter Mandalinri aliorum, hi publice sit excomnumcatu . xime quia Nahet occasionem saltem suspicandi is conicinnure elena potestatem. Demum notet permanentem per annum exeommunicatione este suspectum de narest. Legat Tridentinum Ieg. as, reformis an II. Secundo notet Conlegarius , quod si aliqui exeommuni ea res tuerit ab Episcopo Ac. per sententiam particularem, quia Mileui non satisfecit. eci ips. quod con 'et de praei ita lati tactio. ne, poterit ab unoquoque abiisiva, nec amplius necesse ea ilium
remittere ad Superiorem, ut absolvatur.
III. Bene potest eWenire ob noitram Dastilitatem quandoquenliquem valde graviter percutere Feciesiastieum , sive etiam mictere. In similibuς casibus sere semper inclamare audivi . ad rapam Mummodo absolutionem spe late . Non statim his aequies. eae Confestarius . Videat, an crimen lit occultum , vel an sue rit sumetemet probatum. si dedactum fuerit ad forum contentio. sum . In casu igitur , quod non fuerit l .mcienter probatum . vel rema Merit occultum , si Poenitens vere sit dispositu , adeat Episeorun , qui si notit, vel et eommodum non lit per ieipsunt absolvere, poterat ipsum Consessarium , tanquam suum vicarium specialiter at id deputare , ex facultate aphi tradita a Tridentino , ut supra notavi.
IV. Praxis multorum Pnseturiorum est , ut pro habentibu
impedimentum recurrendi ad Summum Pontificem petant a s. Potnitentiaria saeuitatem illos ablatuendi . Sed cur quaeso muta inies non sine animarum dispendio per multum tempus , usque. eum respons es Dbeantur . ablatutionem protrahere 3 Ha tur tanquam Merarina sese communis , ae selidis autborit tum , α rationum fundamentis sulcitur ea sententia , qua diei hyr c -
impeditis fieri Episcopales . Cur emo pro poemin
mul debet iniungere , ut eo cenante. adeat Sumnarum Pontifi-
ct m. alias terum casurus in eamdem censuram.
v. Ignorare non dahet Contiturius , quod si aliquis innoda.
tus ceusura Papa reservata, non possit nee Episcopum adire . poterit omnino ab eodem Consessario absolui . Demus e. o. longe a Civitate , uia residet Episcopus. esse aliquem valde lenem , irinodatum censura Papa. vel ips Episcopo reservata , poterit ab eodem Coniessaria absolute abscit vi, si nullatenus ρομnt Episcopum adire . Idem teneat Confessarius de mella , vel alia muliere , cui non esset labertas Episcopum adeundi , quα nee tenetur scribere , & responsum expectare . Semper Prae Oe lis tamen habeat, an impedimenta sint tamporalia , vel per
VI. Si aliquis in puncto milix absis utus suit a Censura i casu
muidem rato contingere potest) a simplici Cietico . vel etiam a Persona uica . Parochus eurare debet , ut iterum ab lutio ob ne tur ab eo , qui habet indubitatam me statem abscit vendi . nam fi lane prima viis non fuisset valide abistutus quamuis μι- isset contritus , in plurimorum sententia non parti et paret com munia Ecclesiae sust agis . Si .ero non esset facilis recursus adluditem , qui illum sua sententia excommunieavit , propter ab sentiam e. gr. texionum , Parochus poterit ex opimone valde probabili pro illo desuncta taliter absoluto Missam celebrare . &ipiunt tradere Meleliasticae sepulturae . videantur inter alto Saucis. Lb. a. sam. c. I. u. 23. Bo fias tu. S. j. P. . m. M. ef με. Vt . Non obliviscatur Pameli . nullum absciscendum a Censa- , Rui parte satissaesa, neque audiendus est . qui potest satiata velit absoluticinem eo quod promittat, A repromittat is is factionem . Parendum istitur eit iuri existent 1 quoia praenuit tur a istactio. ultra quam quod promissiones etiam repetitae, lenta absolutione , solent evanescere . Quo si pereas absolutionem non rostit satisfacere , tune 1i Mudenter credat soce satisfactis Lum . diua ivtent, non est Maegania ablaIatio , praestito Prius ivia
vente satis disposito non petere ab Episcopo facultatem abudi Nam eum tune de iure ipsi competat talis iacuitas , un quemque delegare . Semei timen meminime debet Conse sartu . quod si a leat habentem imped
50쪽
eisivo 2-- . Nee te tur istem pro sors conseientia re Ga t. ob mum mattacta fuit Gasuraraum in L iu p,Mur. Si vero acutit te velit -temonias, qua let - ur in Mica Censurarum xbsolutione, videat ivificato, ctrinam . Conse Tum nempe habentem α Censu reserv- . ab aliis uber tu is me ruit Mnfitetur sua peccata, maxime ii censura -
non advenerum, a Sacramentorum participatione voluit adiuv
pro contumacia iv a, Melesiae eommunione sepa Mur: Micior fialam secuntum quid privat usu Sacra merit rum passivo. Mam, Exerimmunicatio habet fundameniatum. vi vel bis Christi Matth. 13. Si E cbstam mn audiet ιι Et in Apost. t Tim. I. qui quosdam tra diale sati Mna.
a Triplex est communis arici fidelium. Mere interna confiitit ira fide. ae charitate. per quam fides es inter se, de eum Christo mystice copulantur . Ratione e jus unio ris unus pro altern citare potest. Pure cxte naconsistit in conuictu . & colloquia, com-rciis fi Iium Med a, sive mixta, quae in exterio mactionibus , vel caeremoniis existens interiorem 1piritualem, fructum ex propria institutione continet. Huc vectat usiis activus, di pastivus Sacramentorum , Dcclesiae suffrag a. quae in saetiscis, aliisque publicis ossiciis M Deum pro universa Ecele ita funduntur , item satisfactiones Chri sti, de Sanctotum . quae ex communi Ecclesiae thetauro per indulgentias sdelibus austis applicamur. umenim Ecelesiis vis bilis sit. ideo eo iunisatio ista, Hu ap. plicatio communium mali iam, de satisfactionum persensibilem actionem fieri debet. 3 Eeeleha neminem privare potest commutrieatione fidelium me e interna, quae est per Pidem, ae Charitatem; quippe quibus nemo invitus syoliatur,&Charitas potest essi in excommunicata . si deposita coiit
maeia ante ab olutionem conte atur.
Pro excommunicatis licitui 3 est orare privata in tentione, etiam in Mementis Missae . Nam huiusmodi actiones, sive opera eta cujusque i tam is propria fiunt ι ideo ad ipsus libet am applicationem, & non ad Eremiae eis pensationem pertinent. 3 Eeelina per Excommunicationem privat hominem eommunibus suffragris, uia Sacramentorum.&fidelium eonvictu. Ratio ι uisa quaevis Respublieae potestatem habet lubditum rebellem a reliquorum civium conio tio excludendit Ergo etiam as Ece linam . ut Rem blicam periectissimam, id pertinet. ut lubditos libi noxio, a talium eommunione leparet ἰ tam ne alios i sciant, tum ut sie magis pudefacti citius resipiscant . Idque suit Melesia non seeundum internam communicationem, quae si per fidem, sed secundum externam Communicationem spirimitum honorum, ex Eccletiae voluntate, de dis p sifficine pendentium . 6 Excommunicatsci elh mena, uua 'orn F etesia in . Gare μ' eam non es F do triendum . nisi posteaquam monitio bux nihil obtineri possit. At spes non astat geri alleuius sinus ad reum emendandam , vel saltem bonum ι, Ii eum promovendum. N B. Communi ias collective excommunicari non
est, nisi omnes, ac singuli culpabiles fiat. Nam eum Excommunieati ins poena hominem Privet spuiti. Iibus bonis, quae ad animam proprie pertincnt, infligi ea non deis, ni fi ob propriam gravom culp .
disicit. Dicitur enim quesi separario sic ius ab Ecclelia, tanquam maledicti, & execranda . maee Anathem. adhibetur. & usarpatur interdum Hsignificandas accidentales taemnitatin, di eae reminias adluberi solito in Exeommunieatione, vicilicet , uvduodecim Ptes teri Episeopum circumuent, qui u
ccinas ardentes in manibus teneant. ealque in terram
proseiant, di conculceat in detestationem mommunieati.
De essessibus Excommunisationis. I o Rimus effectra est. Excommunieato Sacrament iusti te noci liceri valide tamen ea suscipit , excepto sacramento Pinnitentiae. Excusat tamen Perieulum mortis. infamiae, i dati, &c Quia censura iacietistic non obligat eum Iaz a leveri
a Secundus Effectus. ---meatu privatur e m
munibus Eeclesiae suffragiis, di laus iactiombra Ra
oo Quia Earum spiritualium bonorem Ecelem HI
di contumacibus denegire possit ob maius bonum tum
punitiam , tam ipIorummet excommunicaturum . L.
z nuntiaus non peccat citianendo ΟΜ,ta d e sino , nec tenetur is dii ponere 1 quia ex da oluto est valde
et Encommunicatus . per quem stat. quo minus a s Datur, videtur pecca e
cipienda Sacramenta Poemitentiae, at e Luch ati .
dandam animam, de consequenter ad tollenda vincula uin mortalium p cmixtum, tum etiam Excommunis' 'Ekeommunieatus. licet emendatus sit . quam3 iura ablolai irinem noo accepit, nori videtur laudere suffragiis Ecclesiae; ει quia Excommunicatio est pura
ena, Icti manete eriam sublata culpa.. s Tettius Estectus. Excommuilicato intera laus et tutus sic rivus. seu admirustratii, Sacramentorum, Idque iure fit ab Ecelesia. cum ministratio Sacramentorumst ministerium publicum Beelestiae commissa a Chri-. nroinde indignis, ae eontumacibuI interdicere iure possit. Excipe nece statem valet tamen Sammentum administratum ab excommunicato, excepto P nitentiae L quippe a a quod iurisdictio it quiritur , quae communicatio non toletatus earα quippe apss ablata t Praeterquam si publicus erint facti cum litulo piae.
Ο artus effectus. Exeommutuealta prohibitum est divina ossicia relebrare, ut sacrificium Missae. Exeom communicatus praesens saetiueio Missae expetimus cita Iaicis. Quod si non fieri potest . face dos ab Altarare edere debet ante Canonem . Prohibitae imi sunt m,icae Horae Canonicae, Proeessio , &c. tamen Privatim Horas orare debet , ne ex iniquitate commodum strat. Privatur etiam fructibus, non potest dicere Dominus vobiscum : Md si dicat . non erit
I Quintus Effectus. Exeommunicatus innabilis tu ad Eeclesiastica benescia, quare electio, aut praesent tro irrita est, licet electus &c. ignoraverit te este ex communicatum Caeterum qui bona fide accepit beneliis eium, si cognovit, tenetur relinquere . non irri tructus, si inde ditioe iactus non est . tenetur reddere. K tio relusirinas et intra assumptio ad benebeia est clemnieatici Eectes aurea. Alia ratis, reg. c. uv. de
tum inu.l per quod pervenitur ad illum a
8 Excommunicatus incapax est pensioni Ecleti in eae . quia penssci datur propter ossicium. Hoc autem nos poteli praestare excommunicatus: Ergo ..ς Si excommunieatu in eontumacia, MI Ora peia tendae in Blutronis persistens ossicium rivim nec pust. nec per allum obe. t. fructus beneficit non in percipere I si vero praestet, quamvis peccet, pol e
taen retinere fructus in foro conscientiae. Quia n e terno foro indignus emtetur, ut alatur ex bonis
insit. Quod in eoinienti retinere Polla , pria talis ratione Censurae privatus non est redditibus, cum hi jure praeua, non M. V. C. Si P laus occulte