장음표시 사용
61쪽
& silitibus crede mine nota Ropositione deducit
N B. Non mirum , quod multus labbr insumibeat in definiendis eontroversiis per serutando Seripi ras ; siquidem cessante jam miraeulorum frequentia ordinariis mediis Deus Eeelesiam suam gubernat . Nam
etiam ten udi Apiat totum , controversia Act. II.
Orta, ut iram Circumcisio, & lex Moysis servanda esset a gentibus conversis , gna inter Apostolos ς-μsitis Iacta est.
B. Disputationes ecincomitantes sententiam definitivam Ecclesiae non sunt de fide: Sed omnia verba
Scripturae Bibliorum de fide sunt.
De ration bres , Au motivis Fidei divinae. I A Ssertio I. Ratio formesis sub qua Fidei divi- LX nae , seu iar male principium , quo Fidei divinae assensus nititur , est authoritas Dei obscure te velantis. Ubi duo continentur in objecio Mimali , Dei vetitas, de externa revelatio. Prius illud eii pri
cipale t quippe valor externae revelationis.
a. Astensus Fidei pollulat revelantis evidentiam non ablatu te , S: secundum essentiam , set quatenus Deus loquens est i Nee possulat ovidentiam rei re.elatae et aram, di intuitivam; nam sic oriretur scientia: Fides autem est argumentum rerum non apparentium.
S. Augustinus: ses id est 1ides, nisi credere, quia non vides Ratio: Quia frustra aliquis testimonio nititue ad veritatem sibi persuadendam , quae ultro apparet ,
di elate nota eli. N B. Fides eum scientia humana de eodem oblecta cum dixeris respectu potest consistere, non vero cum scientia supernaturali. N B. Evidentia rei revilatet extrinseca, & respecti-- stre va, in ordine scilicet ad revelantem , non parit scien . tiam rei revelatae , sed crateit cum obscura Fide eo: sisterea 3. N B. Fidei assensus licet non. objemve., tamen subjective quoad intellectum requirit etiam alsa adminicula, scilicet Conti oriatores, item coram Ethnicis maxime conlata sum tot millium hominum e mi r cula evitae innocentiam, &e..
Notae Ecclesiae sunt condit;ones sine quibus non , non intrinseca Be ser malia principia , sed inlumquoad res extrinsecas , εe accidentales corroborantes intellictum.
Ad Dei bonitatem , & providentiam spectat , v
ram Fidem maioribus & urgentioribus signis confirmare, quam ulla lalla Religio ornata apparet. Nulla autem est Religio tam gravibus &e. Ergo haec ipsa est veta Fides. Sed obiicitur, Dictam ratiocitrationem , euius maior, & minor Propositio evidens videtur, esse dcmo ii rationem . qua pari iur scientia de veritate Propositionum Fidei, qηod supra negatum eii . Respondeo :In homine non Atheo , sed certam. Dei persualionem habente. ratiocinatione illa exacte apprehensa , generari posse assensum de veritare Fidei Catholicae mor liter cereum , sed non proprie evidentem, de scientificum ; quippe cum talis evidentis . per quam Fides exeluditur, nasci ἡebeat non ex principiis extrinsecis
sed intrinsecis iplius rei cognitae , qualis illa : QIod
innumeri homines a pluribus saeculis tanquam oculati testes asseruerunt, id velum est sed innumeri ho nes dec. asseruciunt , Romam csse , vel suisse o Ergo id verum est . Assentus ille , licet. moraliter certu , ae indubitatus , tamen eli Fidei , non scientificus , quaicnus habetur de Romae aliquando existentis vect-tate, & non praecise de credibilitate.
N B Intellectus viatoris ad assensum Fidei divinis
eliciendum in genei e causae effetentis ii diget auxilio
Spiritus Sancti: Nemo potest xenire ad me, nisi Pater c. Joan. a 6. Ratio : Ailensus divinae Fidei tequirit
maxi m certitudinem , quam secundam ordinariam Dei leae in homo non m est sussicienter habere ex io
mali obiecti principio, quae . est revelatia Del , ut'. te obscura . v. C Si Gentili dieas, verbum Dei , quod Matthaeus scripssse dicitur, esse divinitus revelatum , non meretur certum assensum , nam non am
paret ipsi i Nee extrinseea motiva per se suffcientia ad persuadendum sunt, ut poto, absolute Iallibilia: Eego necesse , ut adjuvetur 1 ellectus a spititus S. provenit ex speculatione objecti , sed ex determinatione arbitrii lilκri.
Requisita ad convertendos haeret eos sunt. I. Inductio ad poenitentiam. a. Bonurn exemplum. 3. Ostet .dere. non in quavis Religione salutem, sed unam esse veram Fidem , in qua lalvi fieri dcbeam . q. Propositio notarum Ecclesiae verae, & Ecclesiae saliae absurditates, di contradictiones. s. Motio ad imploran dam gratiam Spiritus Sancti. N B. Hxictici Glum Fide acquisita externis humanis motivis multa crcdunt, non supernaturali leti sesa, nee propter divinam revelat cinem, hinc inconstantes,& dissentientes . Hine s. Hilarius Lib τ . de Trinit. Disti so hareticoram confirmat 'ri ae veritarem. U. Et si ad supernaturalis Fidei astensum requiratur illustratio Spiritus Sancti . lamen non eli stiliciens argumentum probandae Fidei , ut Cal. iniste jactant ;nam Sathanas saepe tiat 1lle urat se in Angelum lucis.
inum Fri et . tae ex dactis sunt α et Manda . primo, monendi lunt, hiati eria . quae Proponuntur credenda , non docuisse ho
m nri, nee rationem natu talem; qui etenim moveretur ad cre
dendum 'inis authoritate . haberet tantum Fidem huma. nis , vel scien iam naturalem. s moveretur ex naturali ratu,ne. Dcumis, mone ndi sunt. Mysteria nostrae Fidei pronoeni a. Ecclesia. quam irillus noluit esse infallidi lem, seu Columnam veritatis , A sadem Mysteria fuisse post Christum ab Ai stolis proposita , sive ab altis viris piis . A docti , di omni tempore conre ata luisse mitaeulis. Uel saltem Moeendi sunt Pueri a Parochis, te proponere articulos , quos det ni credere . cuia illos proponunt ut Ministri Mesesiae. quae edocta stit a rami ci
Umitis: ita enim fiet, ut sibi Persiadeant eos edocere veram Iesa Chii iti Fidem. Demum advertere debent Cutatores Animarum, ut plene ins ratantur rudes , quod ea, quae eis firmiter proponuntur credenda, credere debent, non quia ea proponit Ecclesia . sed quia uuae prreponit ruclesia , fuerant a Deo revelata ipsi Eccletiae. His ere possisnt, ut assensiim omnino firmum prae 1 - , inurer infinite lapientem omnia scire, adeoque talli non posse, & quia ultet ius est infinite verax , A Mnuvi aliter loqui non est . quam sciat, ideoque nora pcite' tauere . Demum ta edoceam actum Fidei e formare et Creaci lJeum e)e T in moertinum, QD-Nυ ωυit; α ita de singulis articulis.
N B. Licet Fides si virtus intellectualis, tamen requirit piam affectionem libetae voluntatis, moventi
ituellectum ad assensum a nari certituda Fidei non Utram Fides divina dfur a sit 3
r. GIdes divina non est dis. uisiva cista omnia objecta sua r Quia ite dare
tur procelsus in infinitum . Elto cnim , quod , SS. Irinitatem esse, di lcursi Ve credam. qu a id divinitus revelatum est , tamen ipsam revelationem non possum credere propter aliud , sed in nies ate. fine discursu . Nee inde sequitur, quod per se evidens, & nota sit; scut principia ex seientiis demonstrativis per se nota sunt ex terminis . Verum in hoe similitudo : suue principia scientiatum non probantur a priciri, sed nee se nota acceptantin' ita principia eredendorum in Fiade divina , quae sunt revelatio Dei , non ollendi a
bent per aliquod prius; per se loquendo, sed supponuntur: Alioquin daretur proeetas in infitiatum. Per accidens tamen , stu respectu nostri revelatim per aliquid , tanquam medium, seu motivum , potet fpi ari; ut V. C. si eredas. Evanaelium S. Matthaei,
esse verbum Dei, quia Ecclesia, altillentiam Spiritu Sancti habens. id delinit. q. N B. a. Credibile est , quod omni aliis obj-jeciis materialibiis humanis intellenus assentiri miseper Fidem sine distiit tu formati . U. C. quod Deusin, quod Trinus, propter revelationem.
4. N B. 3. Probabilissime dicitur . Fic em esse posset distursivam ei rea pleraque objecta materialia mediata. TaIta sunt objecta, quod Deus trinus, & unus, quod
Filius Dei ineat natus &e. V. Q Credo Verbum Dei
incarnatum. Cur Rcip. afferens mationem a priori r Ideo credo, quia a prima Veritate revelatum eii. Cue credis . talem revelationem esse factam λ Non possumtum aliam rationem afferre: sed rei pondeo: Talia mgna externa mihi proposita esse, ut secundum iceu lax dentiae Pism hunc libera vhluntate eum Dei auxilio acceptarim : Et vero Spiritus. Sancti illumina n. tis gratia certissime me eredere , ut pro hae Fide pa
homo fidelis ita ratiocinctur ν idquid Deus veracissimus revelavit, id verum est ι
sed Deus veraeissimus revelavit, se trinum esse in Pe sonis, unum in Essentia i Ereto Deus trinus, & unus est . In hoc discursu tum maior, tum minor Propositio, adeoque etiam Conc. illio Fide divina ereduntur: Quia, licet major Propositio etiam naturali lumine evidens sit,aslansus tamen Fidei non nititur ejus veritate, quatenus
62쪽
naturaliter eoenua. ita quatenus Fide reves alum est ,
Deum veraeem esse in dicendo. Quamobrem, cum
mes Propositiones unico formali prineipio , scille et
divinae revelationi, nitantur, consequens eli , a Fidet habitu provenire. Caeterum si ex una Propositione Fidei, Ze altera naturaliter tantum evidente Conclusio inscrtur . ea non ad
Fidem infusam , sed ad naturalem, & aequisitum The habitum spectat: U. C. Onisis vise homo viri. finis; christus es verus homo ; Erro Christio es risibilis. Haee Coneluso per se non est de Fide. Ratio 1 mia non ex sola Fides Propositione, sed altera etiam natu. raliter nota intrinsece dependet. secus, si Eeelesia definiuiti Tune enim esset de Fide Conclusio, quatenus
per os Melesae a Deo revelatur.
6 N B. Actus Fidei omnes sunt ejusdem species, &divertitas solum est materialis , proveniens ex diverso modo tendendi in obiectum. tamen sub eadem ratione formali. Quemadmodum enim actus Charitatis circa Deum, eirca nos, de circa proximum ea usdem speciei sunt, propter unicam formalem diligendi rationem, quae eth divina bonitas , quamvis modus tendendi in Deum , de in alia obiecta diversus sit; quia Dcum immediate
amamus ex charitate Propter seipsum, nos autem , &proximum propter Deum , sue in ordine ad Deum. Ita etiam discndum, omnes actus Fidei eiusdem esse speciei, propter unicam rationem assentiendi sermalem, quae est prima Veritas revelans; quamvis modus assen. tiendi diversus sit. Nam ipsam veracissimam Dei revelationem per se ipsam, aut propter se ipsam ered mus: Rem autem revelatam, Puta , M. Trinitatem , Christi Incarnationem Ece. mediate, ae propter divinam revelationem credimus. Ex quo etiam aphret diser men , eur alius in naturalibus statuatur habitus principiorum , alius vero habitus sesenti fieus Conelusionum, quia sub diversa ratione formali , seu motivo tendunt in oblecta sua: Nam principiis naturaliter evidentibus assentitur intellectus pr 'ter terminorum incomplexo rum perspectam habitudinem , Conclusionibus vero a sentitur propter principia . seu Proposiciones praemissas.
At vero in Fide divina Mem est ratio assentiendi obi ctis omnibus, vidςlicet divina revelatio.
De resolutione Fidei.i NB. C Ides divina ex parte obiecti, ae motivi sor.
mali, retalvitur in aurLoritatem Det revelantis . Credo, Deum esse incarnatum, Ecelesiae definientis authoritatem intelligibilem ellas quia prima, & sumisma veritas haee nobis revelavit. Deum autem veracem
nobis revelasse, ulterius relolvi, vel per Fidem probari non potest, nec debet; quia pisncipia resblutionis non intibantur, sed supponuntur. a verum in ordine ad nos revelatio divitia eredita lis , Se aeceptabilis fit per exta insima motiva, inter quae
unum ex praecipuis merito censetur aut horitas, de eo sensus Ecelesiae, tot saeculis , tanto namero hominum
elatissimorum florentis, item miracula &e. N B. Alii aliis facilius moventur ad Fidem ampI ctendam tum propter mainem illul rationem spiritus Sancti, tum propter animi sui simplicitatem, quia de
opposito errore persuasionem nullam conceperunt. Qua ratione pueri apud Catholicos; eum ad usum rationis pervenerunt, accerant Fidei mysteria, tamquam divinitus revelata, quia natu maiores, di prudentes, quos ipsi norunt, ita credere animadvertunt.
Nier erede a absolute primum est, quod Deus
. sit. Nee dieas i Hoe naturaliter potest etetnosci. . Potest eognosces naturaliter, quod Deus sit alsethor naturae, & effector hujus mundi Sed haee eogniarro non lassicit ad salutem. Sed requiritur, ut agnose Mus . Deum esse auctorem gratiae, fle gloriae , quod lu- assequimur, sed se maturali. H. Habitus naturalis sciemiae, de infusus Fidei de Deo . si loquamur de materiali obiecto, possunt simul consistere in eodem intellectu. Nam, qui selemiam aequisitam, seu demonstrationem ae Um habet, is nihilominus pie intellectum inelinare terre . cum Dei auxilio, ut Fide etiam divina erectat, Deum esse aut holem naturae, &c.
a Ass. I l. Inter speciales Articulos Fidei non est ali-
cuis ordo simpliciter neecssarius; quἰa unus Articu tu ab alter non dependet, tamquam a tormali prii eipio , di molim; sed omnes praecipue ecpzndent a veracidimi Dei revelatione. Ass. III. Convenientior tamen ordo eredendi Fidei Articulos est ille, qui in Symbolo A stolico eontiiwtur. I. Mysterium SS. Trinitatis. 2. In earnatio Uerbi.
g. Missio ςpiritus Sancti. Eeelesae Catholicae sanctitas, & insallibilis aut horitas. r. Septem Sacrande sua hominisque iustificatio , & glorificatio. y Ass. IV. Pro Haereti eis illae Fidei Propositiones .& sacrae Seripturae testimonia, quae ab ipsis bono sensu
recipiuntur, argumenti loco assumi possunt ad alia , quae ipsi negant, utpote non quidem per se, sed ad .hominem accommodata. Deinde Haeretici maxime per Traditionem e vimendi sunt. Nam, luci Scripturam urgeant, non tamen re o argumentum firmum ducere
possunt fine Eeelesiae Traditione. Unde enim ipsis constet. Evangelium Matthaei esse Matthaei, & non Nicodemi p
t C Celesiae Ministri , U. C. Parochi , & Episcopi
singuli possunt errare in rebus Fidei : Quia nutatum extat privilegium non errandi, singulis concelsum. Quamvis omnes Doctores simul non postini errare, eum
populus illis adhaerebit, & fie tota scriclitaretur Ee-elesia, quod seri non potest. Pontifex ut privata persoria potest incidere in haere sn, etiam notoriam: Quia non extat privilegium in contrarium. Quare promissio a Christo S. Petro facta non potest extendi ad Pontificcs, ut privatas personas, sed ut ad Suecessores Petri in pastorali potestate docendi . Ad reliquos Episcopos pertinet iudicare, num summus Pontifex ut privata persena retardi Ita Conei l.
V. Romanum sub Symmaelio Papar multas Antecessoribus nostris nodaliter decretam, atque firmatum est..t oves Passorem suum nee rene sensere, fissa Fide eao bitaverit, nasumant.
NB. Quamdiu summus pontifex toleratur ab L elefia, Decreta eius omnem vim habenti Quia id petistinet ad eonvenientem gubernationem Eeelesiae . Sicut etiam in alia bene eonstituta Republica tamdiu acta publiei Magistratus Walent, quamdiu in tali munere relinquitur, juxta l. Barbarius. ff. de ossicio Praetorum. Ass. III. Summus Ponti sex etiam sim Concilio in meretis Fidei universalibus, seu quae Ecclesiae toti proponit, non potest errare. Probatur: mia se tota Ee electa posset induet in errorem, quod est eontra illud Matth. 16. porta inferἰ,e. Deinde probatur : Quia E cles a reliqua Summo Ponti fiet. ut membra capiti, adhaerere teneturi Ergo si ille salsum proponeret , rota
Eeelesia in remrem induceretur.
N B. Interim nihil obstat, quo minus Summus Pontifex leges eondat, quae ob ei reumstantias Ecelesiae minus exi iant; ut si in Censuris serendis nimis severus. aut in dispensationibus , & indulgentiis nimis facilis sit r Pt 'terea eiusmodi mercia Ponti ficum , si Ecclesiae minus utilia appareant, a Successoribus quando
3 Αsi. IV. summus Pontifex etiam ut publica Persona errate potest in diiudicandi, particularibus quaestionibus, quae plerumque de sari sunt. Ratio. Quia aias stentia Spiritus Sancti promissa est Petro. &Successoribus eius in ordine ad Eeelesiam, ne eam in errorem in ducant ἰ culux rei periculum non est in Decretis adus iversam Ecelesiam n n attinentibu . 4 Ass. U. Decreta generalium Comitiorum a pyrriba torum non possunt esse salsa: Quia Eeelesa universa non potest errare. Matth. ιε. & ιου. Episcopi autem ex univcrso orbe cum capite suo repraesentant universam Eeeles ama Erga, quae in tali Concilio decreta fuerint, errciri obnoxia non sunt. s Coroll. i. Ad Summum Pontifieem proprie pertinet, Concilia generalia eongregare: ita ad eum pertinet, qui omnium nationum Episeopis eum authoritate impetrare potest. Hie autem est Summus Pontifex. a.
Constat ex praxi Eeelesiae. Sie Lucentius Legatus Romanus in Chaleedonens Coneilio Act. i. ait 1 Duodum fur es acere, Dioseorus Alexandrinos Archiepiscopus, sine octoritate Apostolica sedis, quod nunquam sicxit, nauam factum est. Milia omnia ineumenica Romani Pontificis aut ritate conclusa suerunt di Nisaenum a Sylvestro indictum
63쪽
xandrino Episcopo eoni standi eommisit i Chalced nente eonstat ex Epistola Ualentiniant. & Mutini Im petat ornm. Conltantinopolitanum ex Nieephom constat in E istola ad Damasiun Papam. N B. Imperat res non ut sudices adsunt Conciliis , sed ut praesentia sua cohonestent, Synodum defendant,& externa auxilia praei ent Ita S. Aniurosius. Id aga vit inter alios Constantinus Imperator lib. I. cap. I. apud Russin . ubi ita alloquitur Patres Nicaeae congregatos Deus vos constituit Deerdotes, s ροψωatem ν ιιι dedis de nobis alisque judicandi s , ideo nos a v his reste iudieamur . I Coroll. 1. Ad Summum Potitificem pertinet etiam definire, quinam libri Canonici, qui apocryphi fMB. Canon in id, quM eerto humero, aut limitate definiatum est habenti fini. Invenies autem Canonem S. librorum apud Gelasium Papam . Apocryphi di untur, quorum authoritas ob ora, de qui ab Eeelesia in C
Moneni Seripturarum relati non sunt.
3 Coroll. 3. Symbolum Fidei ordinare. aut de novo edere ad summum Pontificem tpectat. Ita s. Thomas: cuia nova editis symbolinticessaria est ad errares. . ed illius ergo aut horitatem pertinet editio S mi Olia deuius auctoritatem pertinet malιter determinare ea, fune Fidei. N R. Quadruplex est Symolum . I. Apostolicum. U. Nicaenum . III. Constantinopolitanum. IV. Athanasi
num. Cur Symbolum Nicaenum ta publiee in Missa cantari soleat , ratio est: quia est deelarativum Symboli Apostolorum quod Meulte lesitur in Horis 3 & quia
conditum tempore pacis, Fide iam manifestata i At Symbolum Apostolicum , tamquam fervente persecutione conis ditum, auxia primam suam originem quasi occultatur. - αὶ Quω in Missa canitur Symbolum, Constanti- , , mpolitanum proprie, non Nicaenum est; quin & p seriora additamenta habet nonnulla, ex qui 1 Grae- , , ei in Latinam Melesiam invidiam crearunt. NA. Symbolum Fidei Artieulis suis constat. Artieu. Ius autem est sectio. sive membrum quoddam totius Symboli, contineas in se peculiarem revelationem a Deo celesiae sinam, ad vitae aeternae eonsecutionem. Tria requiruntur ad Articulum Fidei stricte, & pr prie sumptum. 1. Ut contineat distinctam . & propriam credendi dissicultatem, quae per revelantis Dei aut hori- eatem superanda sit. Ut contineat veritatem Fidei per se, & ruua per accidens revelatam.
N B. Diliinctio Articulorum Fidei in symbolo ab alia is est, quia per illos dilecte ordinamur ad beatitudin
consequendam ι alia vero, quae indirecte ob aliorum intelligentiam revelata sunt . V. C. Quod Abraham duos filios habuerit &e. non , proprie loquendo , censentur Articuli, quamvis redueantur ad FHei Atticulos, quae aeque et di debenti ideo, late loquendo, Articuli, leupropositiones Fidei non niale dicuntur. N B. Licet pro numero Apostolorum duodecim Α
ticuli numerentur , tamen secundum numerum rerum
c endarum quatu decim a Doctoribus depinguntur. Septem ad Divinitatem pertinent . Septem incarnati
io Coroll. 4. Ad Summum Pontificem etiam perti- ret, haereses iudicare, de condemnue. Constat Assertio ex dictis.
, s quateras Fιδει nteessaria sit necessiteteraedii ad salutem ti divina supernaturalis alia est habitualis, quae inest insantibus baptizatisi alia actualis, quae uintentibus ratione eompetit. Actualis duplex est. Alia explieita. alia implicita, per quam scilicet Fidei Wop sitio non in se speciatim cuti inexplieita sed in aliqua alia, in qua implicite eontinetur, generatim creditur. V. C. mi credit, verum esse, quidquid Ecclesia ere dei dum tradit, is etiam implicite Mysterium SS. Ttinitatis, Incarnationis, S e. eredit.
a Supponendum I. Duobus modis aliquid dici neces.sarium ad salutem, necessit a te medii, & praecepti. Ne-eessitas medii est, sine quo homo, etiam sine eulpa sua, salvati non potest; uti Raetismus in insantibus ,& m. nitentia in adultis lapsis. N essitas praecepti est, sine cuius oeci itione homo salvari non potest, si exeque iticultas suppetate Secus, fi propter ignorantiam , vel aliam impotentiam a praeeepto excusetur.3 Ass. i. Fides habitualis necessarium medium ad salutem tam parvulis, quam adultis semper fuit. Ratio i ta anima non est accepta Deo, supernaturalium bon rum largitori, nisi LPratiaturae rires elevata, secundum
intestinum ornata sit habitu supernaturali se nitionis, aut Fidei 1 seeundum voluntatem vero habitu superna tuis
Asr. a. Actualis, fle explieita unius Dei Fides supernaturalis neeessarium medium adultis ratione utentibus
adultos salvare non vult, nisi cum eorum eooperatiove ,
atqui cooperatio hominis ad salutem utilis non est si Fide suomnaturali, quia fine ea operatio nullam habet propruticinem ad finem beatitudinis supernaturalis r Et go Fides neeessaria &αNS in uno casu adultus potest vitam aeternam c. Mui sine merito ex eondum , si nimirum Catechum nus imperfecte pinnitens in phrenesi baptizetur, de pinslea moriatur.
N B Fides supernaturalis non solum neressaria est ex parte principii, seu auxilii divini, sed etiam ex parte
ob disti; quia non satis est cognoscere Deum ut auth rem naturae , sed etiam ut aut rem superiis iralium terum, gratiae, Ze gloriae ι cum talis cognitio sit funda. mentum accessus ad Deum .
Ais. 3. Post lapsum fides actualis in Christum, saliatem implieita, in veteri leae fuit medium necis tum ad salutem omnibus adultis ratione utentibus. Prob. I . ex S. Seripi. Joan. I emo tu i ad Patrem, nisi per me. Secundo rationet quia scut in statu naturae integrae adulti non potuissent salvari ante Iapsum fine eo enitione
Dei Creatoris, & Sanctificatoris ; ita in statu lapsae naturae salvari non possunt sne et itione Christi Redemtoris, & Mediei humani generis. vult enim Deus, ut omines quaerant Medicum animarum, Christum , at non possunt illum invenire sine fide. Neeessitate praecepti debebant habere explieitam, saltem consulam, Fidem de Christo Redemptore, sicui dum modum revelationis ipsis factae.1 Probabile eit , Fidem explieitam SS. Trinitatis ,&e. non esse necessarium medium ad salutem poli Eva petii pronuit gationem Quia non potest cx Scriptura probari . Nam Gentiles invi ibi liter ignorantes Fidem Christianam possunt cum auxilio gratiae divinae credere Deum authorem supernaturalium donorum, in cum spem suam eollocare, & diliscre super omnia, di se justitiam e ram Deo consequi 3 quamvis non ivlieita Fide in Christum. Nam stat ιn Adam m. I. Cor. Is . Secundo: Quia riides Christiani non explicite eredunt Mysteria SS. Trinitatis, & Incarnationi x. Deinde quid diemus de surdis, & mutis , quibus baptizatis reliqua
Contraria Sententia ctiam probabilis: Quia qui non credit tu earn, fam iudicatus est . Joan. 3. Sed te utatur per hoc.. iecte inde ostendi non quidem necessitatem medii absoluti, lea pracepti iis incumbentis , quibus
N B. In nova lege requiritur explicita . & distincta Fides, scilicet esse hune mi Filium, unum in natura eum Patre, N Spiritu Sancto, dilaterum personalite ec a γ. In veteti tamen lege suffieiebat Fides eoasula de Christo venturo. ast Adnotanda est hie propositio LXIV. inter dari mnaras ab Inn. XI. au. IOD. M.folutionis rapax essis homo, quautumvis laboret uorantia myδtrioram δε-- dii, O etiamsi perium uentiam calpabilem vesciat mν- -SS. Traniralis, G Incarnaφιεnis Domisi fri
Qua sides , aut rerum dιν inarum cognitio necessariast nec state. pracens FI Α Ssen. I. Hominibus impositum est praeeeptum a Deo de actu Fidei supernaturalis: Nam ineumbit ipsis lex naturalis ad finem suum tendendi, ad quemcroati sunt a Deo. Iniciam autem hujus viae, quae ad Deum ut finem nostrum tendimus, est Fides. Heb. II. Nam accedentem ad Deum oportet credere. Hoc a Mempraeceptum Fidei non est in Decalogo , sed tamquam
sundamentum praesupponitur. Assere. a. Hominibus etiam praeceptum de et edendo Redemptote Christo impositum est, secundum mensu ram revelationis, pro temporum, aut personarum varie. tate iactae.Cum enim Christin Caput . Dux . Uia. &Medium ad vitam aeternam a Patre constitutus sit. con venit . ut hoe Caput . hune Ducem, Ne. cognoscant. N B. Judaei obscurum Redemptorem aliquem credebant, nee opus erat speetatim credere hune fore Filium Dei quia hoc nobis elate revelatum nisi Adamo, Henoch ,
64쪽
Iob, dee. Patriare his, quibus speetali gratia Musterium
S. Trinitatis, & incarnationis revelatum fuerat. a Asseri. In lege Evangelica achillis ratione utenistibus Meessaria est necessitate praecepti actualis, Se exisplicita Fides Articulorum , saltem serundum ipsorum
substantiani, licet conceptu imperfecto apprehendantur:
nia id exigit professio hominis Christiani, nec non Catectumeni ad Baptismum . NB. Quod si qui sint adeo rades, ut nullis praedicationibus ob penuriam instructorum ex invincibili lan rantia solium eredant quidquid Ecclesia eredat , exeusandi a mortali sunt, de salvandi. Par hi tenentur tales instruere, & sub Ceusurae
3 Affert. 4. In omni hominum stata necessitate pr repti eredi, vel e nosti ea omnia debent, qnae vel fidei exerrendae, vel honeste vivendi causit ad salutem requiruntur. Sie olim in veteri lege eredi debuit aM-mae immortalitas , hominem egere gratia . Ac iustitia,
sub Moyse Circiuncisor In lege nova Missae saeriscium ,
dc ut septem Saeramenta religiose colantur . Item sid
les obligati sunt, ut sciam Pater, Ave, Credo, decem Praecepta Decalogi, de S. Ecelesiae si non ver tenus , saltem laeundum substantiam . N B. obligatio memoriter mandandi Pater , Ave , Credo , decem Praeeepta, est Blum sub veniali.
ei rea existentiam Dei, ει Grea arrieulum de Deo in Remunerato re, excitania sunt ad credendum Deum Auctorem Gratiae, &c. Amtorem mi aeterni ι et muri, ut dictum est, huiusmodi per se respicit Fides, & aliunde rvdes quandoque credunt, Deum esse ebias naturali vis, quae rident: ucut etiam multoties in Prari non issent ab ipso inpectate . nisi iam naturalia, scilicet ubertatem stumium M.
in nauneratore, nullatenus est capax absolutionis: etenim istae te credere est in omnium sementia de necessitate media ad Uincatinnem. unda etiamfiquis ea inculpabiliter ignoraret, nouenet calux acquirenda Gratiam in Sacramenta scenitentia.
observandum diligenter est, an ea immaverit vinc taliter, vel Ἀ- vincibiliter . Savium iit... in te eum semper fuerit in statu pe calx gravis, non addiscendo ea. ad quae sub stra νε tenebatur. dus est ad repetendas Omnes me et C fessiones. Si uero inuimo uter, trude Consessarius non eo redebet Poenitentem ad repete
das praeteritas Consessiones, cum es m probahile sit, notitiam prae di m Mutar-um non esse necessariam necessitate medii ad s. lutem. vatile etiam probabile est, si aliud non obstet , praturitas Consessiones fuisse validaν, ade ae non esse repetendas. Ant qam tamen iterum salvat. debet Confessarius Poenitentem et r. in praesita Mysteria instruere; etenim dum agitur de Sacramento confieiendo, sequi debemus viniones tutiores. R eontrarium damnavit Immentius XI. in prima propositime . di proinde, ne ex mnae periculo nulli ratis sacramentum , si forte notitia Trinit i , α Inor intinnis fit ne Satia necessitate mecla aci salutem . debet poenitentem de iis, antequam absoluat, instruere. Hic etiam ad-no Me oportet Innocentium xl. sub n. sequentem damiuge Promtitionem t-e p., H amo , quantumυir ωισυν ουπ-ani3 'oramem 'dos. π orion . er reuisentiam. etiam, ciuem n scias NU .m S . Tranisam , er Incarnali ιs D.
necessitate praeopti, tune, fi eum tali ignorantia alins consessus est, debet iterum eadem metata confiteri. & dolere de ignorantia graviter culpabili. cum proposito addi cendi ea . Q qua te uetur; neque enim valide. A licite conismus est Da peccata, cum ratione tala ignorantiae esset in statu precati mortalis. Si vero inculpabiliter 1Rnoraverit, quia e. g. numquam advertit is nesciare ea, ad quae scienda sub gravi tenebatur, tunc si habeat verum Dropositum addistendi . potest aiablvi antequam Instruatur, etenimii e notitia eorum, qaae tenemur scire necessitate praecepti, posi' sumus e sequi Gratiam virtute sacramenti. Caeterum, si Poeni. - , , aut ter admonitat de oblinati e addistendi ea, quae te. netur scire necessitate praecepti, neutigat huic oblitationi satis a
re, non eis abis .endus, donee praedieta seiat , quia dedit ristum motivum suspicandi de veritate sui propositi; 2 quia valde necenarium est, ut ex dilatione ab olutionis moveatur ad cogitai m quam grave malum fit ignorantia. qua in ae.
stitutum in articulo mortis, omnino curet instruere ei a Myst
necessaria necessitate medii ad salutem, & ab ipis rum P ratre tum M iliaem Mysteriit exigat. Non opia est deinde, I ori tinetur Infirmus ea memoriter ad,scendo, sed exeditandus T ad actim datoris de materita negligentia, tum n us adchse Ox . ueut in addistendas. ad quae tene tur necessitate Praecepti, d propostum emendationit , fi postea audestis, quantum fieri has Precatis . non est differenda absolutio.
igationibus sui status. ut illis possi, ut satisfacere; di si isti,
siquam literunt admoniti, sint negligentes in iis addiscendis , tent arceri Sacramentiet, usque dum a se repellant imman-Nam. Id aut anaxime ad e tere debet in audiendis Confessionibu Iromam Consessariorum . Solet non raro necidere quod aliqui Domuuam tueriint approbati, vel adepti aliquod Benedicium . pariuniau nihil studeant morali Theologia , adeoque paulatim Oblινι- , t m studuerant, eum maxime plura pendeant ambus pomi vis. Hise videmus quandoque Rectores Animarum max ma la inrare ignorantia in propriae, aliarumque Animariam, Perram. serio igitur, A graviter Minonendi sunt; & si statio. qum neglexerunt, iterum incumbere nolint, utpote impa es ad iis laetendum suci muneri; non sunt capaces Sacramentalis abs
ex supradictis viderimus unumquemque Fidelem plura d e re sub gravi culpa, sequitur, Confessar Dum tenera non
raro interrogare Poenitentem de Doctrina raristiana: eum enim
interrogare teneatur de peccaris. quae prudenter timete potest e m misisse poenitentem , pluries in errogare tenuritur de atina Chri stiana, ut e noscat, an Poenitens eiusdem habeat ignorantiam graviter eulpabilem . Quam ut autem, ordinarie loquenda . de ea
non fini interrogandae Persimae se uenter ad Confessionem necedentes, literis vaean , honeste ediscatae , sicut etiam Nobiles nihilominus quoad duo ultima genera per onarum huiusmodi re. la non est universaliter σera. Potest igitur accidere . quod vir alias honeste educatus, seu Nobilix Post adolescen iam diu se coeno vitiorum inquinaverit; M Proinde tui ne peccatorum , quae mentem ex cant. & desidia in legendo sanctos libros, oblit sit eorum . quae didicit in pinitia . Curet Utem Monfessarius interrogare Poenitentet de doctrina Christiana, quoaΛ fieri potest, clare. Meviter . di distin te . ne maus teneantur. Exempli pratia, si interrogetur rusticus qua perissona suerit Ine ruata, fortasse seu prioram, seu tertiam responde. hit e sed si iterum interrogetur, an Pater, seu Filius carnem an sumpserit, faeile respondebit Filium. Ali, exempla supra dedi te eo, qui ignoraret artieulum Commianionis Santio m sub his voci bus, quem tamen sciret . fi alio modo interrogetur .
tempore praeceptum Ficti disina oblites λ
i NB. T Uo sunt piscepta Fidei secundum actum
I internum. Unum a Trinativum, ut creda mus mysteria Fidei a Deo revelata. Alterum negativum , ut non dissentiamus Fidei mysteriis, nee de eorum veri tate dubitemus. a. Ass. t. Nesrativum non dissentiendi, nee dubitan
di de Atticulis Fidei, postquam suffieienter propositi
nobis sunt , 'Obligat. a. Assirmativum exercendi inter num actum non omni tempore obligat, sed in certis
casibus. l. imprimum homini proposita sunt Fidei mysteria, tenetur statim assentiri: iasia hoe jure nat rati periinet ad ossicium viatoris, ut, dum in via eth, ad propcisitum sibi finem tendat; id autem praestare non potest, nisi finem tuum, qui Deus, ae beatitudo est,& quae ad hune finem consequendum necessaria sunt ,
Tune mysteria Fidei alleui lassicienter proposita censentur , quando ex notis propositis adeo apparet cres1 bilitas, ut secundum regulas prudentiae moveri de at ad Fidem aeceptandam. Rrgulae Drudentiae sunt mira
bilis ordo machinae mundi , & gependentia ab aliquo superiore gubernatore, item per Masio tot millium twminum prudentium . Aecedit longe securius esse Fidem hane, quod Deus sit', aceeptare, & quod inquirenxibus
se remunerator sit, ne, si non aeceptetur, nihil muneris, sed poenam potius ab eo homo consequatur. N B. Tureae , & Haeretiei, cum de nostra Religione audiunt, & dubitare incipiunt, tenentur ponderare, at-oue utrimque ponderatis tenentur ob notas, quibus nostram Deus ornavit, acceptare, etiamsi eorum sectaeis inrisimilis videatur.
Secundo Exercitium Fidei obligat in extremis ;tune enim homo magis tentatur eontra fidem: Idei reo tentatio illa contrario actu Fidei sit peranda est. la ri caὶ Tettio obbligantur Fideles aliquoties in vita actus fidei, spei &e .el ieere,&sxpiusquam in singulis is quinquenniis, alias incurretetur in propositionem VI., , inter damnatas ab Inn. XI. an. IDy. Probatile est,
, ne singulis quidem rigo rcle, quinquenniis per se obliga-
is re praeceptam ebar iratis erra Deum.
Retri in mari alservanda. r. Quando praemptum Fidei obligat per te, tune non exercer Ticis actum, est speei is peccatum erantis Fidei virtutem , cuius praeeerimn non observatae r quando vero oblitat per accidem . eum non obliget nisi ratione alteris virtutis, quae non potest sine Fidei actu exerceri, ejus omissio non in s tale meratum, sed solum Deceatur adversus Virtutem, ad cuius actum quis Fenis tur. Hine fi quis, dum tenebatur ad elieiendum amam Charitatis, omisit actum rides, qui ad actum charitat, praerequiratur , samo si in eonfestione se accus et de omissione iniri Charitatis. Hac si non observet Conis larius, non potest rectam Ndicium iacite de suo meditente .ll. In praxi non nisi in imme mecant Fidele eontra praeceptum de elicieri is actibus Fidei, et quia non fuerunt instructi de talio ratione, vel quia illius oblivis runtur . vel quia de acto saepius actus Fidei interem elicium. Quis enim est, qui dum recipit saeramenta, dum Missam aulit &e. Fidei actum non exererat, quam vis multoties ad illum non attentat
De pracepto exsertis Fidei cor sonis.
Fidem negare. Est sententia Christi Domini apud Matth. ro. vi me negaverito e Nameli praeceptum t fieret. L millo e u li et externa voce , aut fgn
sitivum, V. C 2 e Fidem veram abneres. Praecepta autem aestativa, utpote Iuris naturalis, semper obligant. od si ficto animo neges, Ee tamen interne manea constans. Resp. Licet secundum sanchra vere non fias haereticus, tamen in re gravissima mentiris . Quare Christus Lue. s. O . me erubaerit eoram bomisibus . ine. a Fidem exterius lateri non eli semper necessarium,
sed licitum interdum dissimulare , & tacere . Ratio: Quia praeceptum de consessione Fides est assirmativum , Mi d non obligat secundum omne rempus , sed incertis
65쪽
eertis casibus, seu Gneurrentibus dcbitis cireumstantii, obli-at , ti: neeesse videatur ad cultum Dei , aut spiritualem utilitatem proximi, aut ad propriam salutcm tuendam . V. C. dii ex tua laciturnitate semitur eo temptus Religicinis Catholicae , proximorum lcandalum , teneris Fidem sateri 1 & si ex tua consessione augmentrem Religionis, aut cultus divini consequitur, teneris
N R. sine necessitate, aut utilitate Fidem apud
retieos fateri temerarium est.
NB. Simulare, quod non est , non licet, quia est
mendacium intrinsece malum i dissimulare vero, quod est, sue veritatem, & ob id verbis, aliisve signis ambiguis uti, quandoque licitum est. si stilicet non tenearis roganti respondere. V. C. Si vilis homo rationem Fidei a te poscat, si neges, te Catholieum esse .peeeahis graviter: At, si taceas, aut dieas, ad te rurn peetas. Si vcto Maei stratus, aut persona publieate interroget, tune peccas. si non satearis. Ratior Puta tali, distimulatio cum se aiidalo, & Catholicae Religio. nis detrimento iuncta esse solet. Nn. Si ficto animo dieas, te esse Tuream, aut Haereticum , aut alio signo alienam Religionem limules , meeabis ob circumstantiam occurrentem. Probabile est, non esse peccatum mortale ob grais vim causam , V. C. mortem evitandam, aut ivltam ab holla victoriam reportandam uti vestibus Gentilium . Ratio : Quia tales vestes per se, ae directe non sunt
protestativae salsae Religionis, sed res sunt per se indinserentes. Ita etiam sacerdos iter faciens per terras haeret leorum instar latet incedens non peccat . quia non tenetur statum suum vestibus ostendere. Estque magna distinctio inter verba, & velles: Nam verba per se suti. ordinata sunt eo eptibus ad rem significandam , at vestes per se sunt ordinatae ad tegendum. Notar Non licet Oeeultis Cathcilicis sumere coenam eum haereticis: mia per circumstantias personarum. t ei, Zee. determinatur ad significandum cultum Religi
I Licet vero eo mestio earnis seeundum se sit inlit serens, tamen spectatis eireumstantiis, si in loco haeretico diceretur tibi die Veneris: sint man relicus est,sve Papa tnimieus, comedat carnes 3 peccabis, si non protes eris, dieendo. hoc non debere esse signum cxplorandae Religionis, eum multi etiam Catholici liis centiam habeant. Quid si irridereris non eomedendo fSi non gravius periculam, quam hoc, tibi Immineat,
N B. Si sine seandalo audias Coneionem haereticam,
ut errores haeretici Ministri notes ad consutationem , permittendo hominibus salsam persuasionem, te haereticum esse, non peeeabis.
6 Quod vero a publieo haeretico Magistratu eogarisod haeretieam Contionem, eum id directe tendat ad eo et ionem ad haeresin gravissimam, pecea bis, si pareas; ut constat ex Pauli V. Pontificis Epistola ad Anglos. Ex Decretis Pontificum tenentur beneficiandi, Par
chi , graduandi, sacere professotrem Fide l.
oro ut, non ueri explicite negare se esse Christianum , seu Pa inham t etenim qui tregat se esse Papis ara Ac. negat se adhaerere Fidei Melasiae Romanae. Hi ne neque licitum est ammare se eue Turcam, citu in illam die. ouia hoe idam est ae dicere . se negare Fidem Cathes eam . Dixi, si affamatur H --en Reιεισου , nam si quis a. p. tempore belli interrogaretur a Grea an ut Christianos, non esset proprie inquirere de ipsius Fide, sed pintius an sit Turearum hostis; unde tune negare is esse Christin. num , non esset nestare Fidem Chrii ianam . II. Non linet Christiano, Meulte degenti apud Idololatras. hus adolere Idolo, ne detegatur; eum etenim latis actio sit da se primo instituta ad fignificandum cultum Religiosum, qui talia geret . signifiearet externe illud Idolum dignum esse eui tu , quia est idem ac externe tisis profiteri sillam religionem, &externe nerare Fidem Christianam , tum non possit externe ap-zobari salsa religio, quin timul religio vera ipsi contraria repro-
III. Non liret Catholim ad se Meuitandum uti vestibus Insidelium per se primo inititotis ad prate staticiam talia religionis, ut est vestis summi sacerdotis apsa Iudaeos, & quaedam vellς vhabentes depictas Imagines Mahumethi, vel alleuius Idoli apud Turea , & Gentiles. Ratio est, quia, litet usas talium vestium . e sua nat arx esset actio indisterens . attamen eum de se primo institutae sint ad falsam fidem proteitandam, idem esset se talibus vestibus induere. ae tactis profiteri illam religionem. Ad modum quo , licet Coena Calvinistica sit de se actio indisse rent, attamen non licet Catholicis illa interesse, ut ore per se primo in i itutae a Calvinistis ad picite flandam suam Sectam , di non esse Viri itum realiter praesentem in Eucharistia. Dumtax,t emo lieitum erit Christiano deserre in ipsorum re-glom, it vestes infidelium, quae solummodo sunt propiue illius nationis, di non sunt falsae relinioni indieativae. Secundo licitum erit ob honestam causam deserte vestes Infidelium, quibus
scernuntiar homines umna secte ab alia, ut sunt Tobalia apud Tu ea , quae deserunt Exploratores Chrisianorum, & alii,
se volunt in eorum terris occultare . Ratio est quix sieui liis eitum est ob honestam eausam uti verbis aequi eis, licet non in veto sensa sumantur 'ab audientibus, dummodia ea praseren intendat proferre iuxta veram signifieationem, ita poterit quastiti ob honestam causam uestibus Infidelium ob finem ipserum prim rium , qui est tegere eo us, relicta 'Meumque alia fien--tione. Aadendum quod item ratione ipsarum vestium distin. Natur e. g. Torea a claristi no , non tamen ullo pacto eaedem vestes usuruantur ad protestandam salsam Mahumeti religionem , sed ad distinauendos subditos Magni Turcae ab aliis r Ad eum modum, quo gestantes Romae pileum flavum distinguuntur a Chri stianis; at gestatio illi ut pilai non est remun protestativum Iu- .laismit si κ enim esset, non possent Pontifices praecipere Iudaeis, ut illud signum gestarent. IV. Licitum est Catholico euriositatis gratia ingredi Templum Haeret orum, di Synae M Judaeorum, dummodo eorum caeremoniis, vel preeibus peculiaribus illiux se is nullatenus commani.
cet. Ratio est, quia de se huiusmodi inmitis non est protestatio salsae religionis, dum enim Judaei vident Catholicum suim
synagogam intrare. & Haterici suum templum , interpetran. tiar id taeere, ut de eorum ritibus certiores fiant. Id tamen senseatur quando hujusmodi ingressas Bon est frequens; nam tunc. qui ita se gereret, se eerieulo perversionis committeret, standalum praeberet, & nloriosiores redderet Haereti eos, sive Iudaeos . Advertendum etiam est ne Principes haeretiei emant Catholi et adire Templa , & audite conciones haeretieorum in honorem suae alis retitioni ted enim, ultra periculum perversonis. ω -ndali. non esset fine plaula, honine . S ineremento haeresis; quod est intrinsere malum. Hiae Paulus v. in Rulla edit anno iocis. definivit , Cathaucos dion posse prae satis principibus obtempe
U. In pravi necessitate lieitum est Catholim , ut is occulter apud haereticos, vesci carnibus diebus ab Ecelesia prohibitis. quin Ecclesia praecepta non obligant cum Mavi incommodo. 1 al. unde de is esus carnium non est protestatici salis religionis; cum etiam inter Fideles, absque eo quod arguantur erroris in Rae , quandoque ecimedantua a gulosis diebus p hibitis. Nee restri , me ilionem earniam usurpat, apud haeretiem in si mri ademae liberetarit a ioco Melesiae Romanae ἔ remo O menim stan-d lo, A vera relisionis eontemptu, talis eomestio de is primo est ordinata ad naturae sustentationem, qua ratione die t S. G. επε. d. 3,. q. x. a. 4. q. I. ad 3. licitum esse vestra idolothyto . quando id sit necessariam ad sui sustentationem, & non adsit reti. oni eon emptu . Verum in praxi puto et Milli rere licere C olieis vesci carnitas diebus 'ibim meam haereticis . quando
id cum ei praestent haeretici in molestationem tuae sectae , sicut enim nunauam lieet interesse Cinnae Calvi milieae, quia quamvisco stis M is' primo ordinata lit in substentationem natarae . attamen me ara cina a Calvinistis ordireata per se primo est a. protestationem sui errorisὲ idem Mondum est de eis carnium in Matis circumst mitis .
tionem, quae non fit peocatum mortale. Ratio est , quia ideo dictum est nunquam licitum esse externa Fidem negare, quia ιcl enisi taliter mentiri. at exterae diceretiar falsum esse ad. q-- revelavit, quod in quacumque materia dicatur, non est sine
gravi irreverentia comta Deum Prum veritatem.
De Infidelitate , eiusque speciebus . I T Upis et est infidelitas, Una materialis, quae non
I est preeatum, utpote si infideli, de Fide nihil
unquam audivit. De hcie Rom. io. Quomodo credem ei, quem Mn audierunt Io m. Is . Si non venisem,
Dexitu eis fassem, σe. aes ii et audivit, tamen post diligentem eonsidet itionem noen deprehendit susicientia
Altera infidelitas est sormalis, euius Tm sunt species . Aut enim infidelitas adversatur Fidei susceptae in
lupo, aut fistura, & est Pusaismue . Vel adversatur Fidei cum veritate sulceptae, esto ie π HAE ess, quae ita disserunt, quod illi Pidei veritaris univerissim , tac ex parte abjiciat. Vel insidelitas adversatur Fidei non susceptae, & est Pagaventus. di Infidelitas seperat omnia peccata, quae ad mor pertinent. Nam directe impedit remissionem peccatorum . Hi ne illud Domini Ii,an. 8. Si non crediderilis ,
δ Inter infidelitatem mere negativam, & omnino n- culpatam , & inter formalem media est , quae FluctPrivative opponitur, & non est aliud, quam tetnorant in retrus Fidei culpabilis, sed non pertinax: v. C. Si Catholicus ex vincibili ignorantia opinionem aliquam
Fidei repugnantem teneat, paratus tamen eam mutarc
si seiret, contra Eecteliae sensum esse. Aliud vero est in haeretico, qui, postquam detate haeresis suae suspieari coepit, eam non deserit . iam a
prior retinet fidem habitualem, de rcgulam. per Ru-M credenda a non credendis deprehendere potest . quae
insallibilis Ecclesiae authoritas. Re posterior, qui a communione Ecclesiae alienus in salsa Religionis pro sessione persistit, idque per erassam ignorantiam, con
Nota tamen i Si qui ii ter haereticos, aut inti .es omnino nihil , vel non nisi obscura q taedam, & abo minanda audiant, V. C. Papam esse Antichristum &e.
fieri potest, ut tales invincibili ignorantia laborave
66쪽
Fid i in B, ptismo habitum Insulam retineant 3 qui in aut lusta excusationi probabiliter adseribi pota . E
pe qui non nisi per inuni Fidei supernaturali se ma- cet ex animo haeretieo proficiscatur. liter opin,situm excluditur. RPsol. . a 3 ς come iit die prohibito , si se
Deinde eas Fidei veritates, quas notaricum comm nes retinent. U. C. de SS. Trinitate , Incarnatione ,
ei edere possunt cum Dei auxilio , de ut vati . Ita
Dei π T Eress est error contra aliauum Fidei veris xx tem eum perti iacta iunctus in eo, qui Fidem suscerit. Quod additur: Qui fidem suscepit; est rati
rae Catechumem . qui, licet essentialiter non differat ab haeretieis , si pertinax sit contra Fidem , sicut AEthiops non essentialiter dissert ab aliis hominibus qui Ethiopes non suntia Tamen inchoative , & non eompletive . sive formalit et membrum Eeclesiae est : Id-citeo li talis a Fide recedit, pα ais haereticorum non a Pertinacia in eo consistit , quod quis , sciens , hiam Sententiam esse contra Ecclesiae aut ritatem , nihilominus eam teneat, idque culpabiliter. Si vero aliquis erasse ignorans , ob taedium inquirendi , Catholicam Leclasiam non profitetur , licet Uecet , tamen non proprie haeretieus est : inita est paratus, & recte assectus eriti Ecclesiam, & alioquin Catholieus . Aliud eIs de Litthetanis V. C. qui veram Ecelesiam agnoscete intermitte es suam Fidem salsam pertinaciter defendunt v hi enim sunt haeretici,
quia oppuznant veram Eeelesiam.
Pat hi possunt absolvere ab haeresi materiali , prae requisita pr. isellione Fidei, de uti hae forma solvo te a vincula FA Ominum ataoms , spectasi ob Heresin . si incurristi ; ιu irrantum possum Oc. Si
tamen conluetudo loci sit . ut etiam materiales ad privilegiatos Consessarios mittant ut, aut ad Commis. iarios , serva da est.
NB. Re formantes debent prius instruere haeretNeos, de non ea re schedam Consessionis . nisi profitean. tur, seris se palatos esse moti in Cath ui ea Fide. 1 Dubitans deliberate de Atticulo Fidei est haere-tieus 3 quia non habet se mere negative, sed judicat, incertum esse. Lxeipe illos. qui inter haereticos nati sunt; his enim licet dubitare, donee persecte instruan tur. Ratio: Quia dubitatio talis non eli juncia eum
6 dissentit divina revelationi privatim sibi
saetae pertinaciter , is quidem ad haereticos pertinet itamen proprie non est haereticus , nec poenis subiectus. Ratio a Quia haei et leus proprie dicitue , qui in
dogmatibus Fin ab riclesia contumaciter recedit pat hoe hie i qn iis . . i Nee prcsrie haereticus est , qui negat Propositionem Theologicam , qetae, ex una Proposititant na turaliter nota , & altera de Fide per oluenteni illa tio em sequitur , dummodo ingenio ado hebes sit , ut illationis necessitatem non percipiat. V. C. Omnis
homo es risibilis; christus est homo: ECO.
De Excor Anuuione Hareticorum. r π π Eretici sol males , si haeresim externo actu Ira prodant, aut alia actione mortaliter mala a Lxcoma iunieationem ineurrunt Papae relervatam. Lxeipe pure mentales haeret leos: Et illi a quovis exposto Consessario abiolvi in si unt.1 Nee , qui haeresim . quam animo conceptam g rit, in somno profert, Excommunicationem incurrit: nam discrimen elt inter hoin cichum, & similia peccata , quae opere externo consummantur . & haeresim,
cuius malitia animo persi itur. Ratio est a Quia haeresis in intellectu essentialiter eonsistit, de ps fiet turrΗomicidium autem in externo opere consilit; ide que verum est peccatum externum homicidii, tametsiliat ab ebrio , qui tune nihil advertit , siue intelligit, modo prius adverterit , cum eausam praebuit , ob quam indirecte, atque imputative ipsi voluntarium
B. Mortaliter mala dixi 1 nam si eonsilii eausa manifestata suit. Excomi nieationem non indueit. Resolutio t. Si quis fovens occultam haeresim a stineat a Missa , nee genu flectat , Excommunitati nem haeresis incurrit, nisi ejus omissio oblivioni ,
occultus naerest S, Ii line proteitati ne contraria sint,
incuirit Excommunicationem . Quia sicut Excomm nicationem incurrit, qui propositiam percutiendi Clericum sussieienter exequitur ι ita qui haeresim animo consiimmatam sussietemet significati Seeus , si insus-ficienter.
s Credentes haereses, V. C. Linheri, vera esse dogmata Fidei, licet nesciant, qualia sint, Excommunia ea tioncm Bullae incurrunt ; quia speciatim mentio iacorum in Bulla. Tertio: Excommunieationem Bullae ineurrunt receis plores, natores , defensores. intellige. haeret leorum,
uatenus haeretici sunt, ut haeresim suam docete, deis endere , & dissundete possint i Ita Iudiees , si none apiant haereticos. Uxorem, aut patrem fovere, occultare, ne veniant in manus Inquisitorum , non meretur Excommunic
tionem et Quia persona. tam eoniuncta alicui quasi mdem eum ipso reputatur , quam non defendere valde dis ieile est. Ita Si manca a .risa Excipe tamen, nisi Pater, maritus sint haeretici dogmatiZantes; tune enim tenentur illos e nunciare propter bonum publicum Religionis. N B. Non ineurtitur Exeommunicatio ab haeretici fautore, receptore, defensore , nisi malus effectus s quatur, ut scilicet haeretieus ob tale ipsi auxilium
praestitum maniis iudicis evadat, aut haerelim magis di ι undat. Cum enim in Canisibus Ecclesiasticis eonir faciens alicui rei principaliter excommuniectur , a cessarie autem mandans, consulens, aut faciens ; tunc hi Excommunicationem non contrairunt , nisi secuta effectu , secundum receptam Dinatum sententiam e Atqui in Bulla principaliter exeommunicantur haeretici , accessorie vero , Ac se eundum extensionem eorum fautores &c. Ergo isti non. incurrunt Excommunicationem, nisi ex favore, sive auxilio malus eia sectus sequatur.
De Excommunisatisne L mram haereticorum librorum
I A Ssertio. Excomm in Ieationem Bullh . abi reis.' cepta est nam juxta Becanum in Germania non e it recepta, nee Indcx' incutiunt lucctores librorum haereticorum, plus quam paginam legentes , etiam in voluminibus. Non autem te ens in libro Catholico haereses insertas oravo licet asiectu; quia lene a non ira non punitur ast ictus, se, si m. Ide uili eradum, si in libro hae Buuae excommunieation3 non eoinprehenso legas adjecta scholia , leu annotiuiones Auctoris haeretici. a NB. Nisi scholia aut eommentarii tam eopion essent, ut liber censeretur haereticus. Nec qui Catholi eum librum legit, licet contineat haeretes. 3 Nee qui epiliolam , aut Concionem tu edum informam re laetam legit I verba poenalis legis stricte accipienda sunt. 4 Nec qui legunt Historieos, aut Poetas, Iuridi- . eos, aut Medicos, non ex prosella tractantes haereses, Istet mixtas haereses contineant, quia in his Septentrionalibus partibus haec Buuaris Constitutio non recepta est . Nee Reeula VIII. lndi eis librorumnos Germanos pertinet , quia non sunt hie Inquili
N B Nee incurrunt, qui non seienter legunt , li-eet erasse. Nam quotiescunque lex poenalis scientiam requirit, exeusat ignorantia ctiam crassa. sussicit a tem sola ciaricis iras.
Quod si vir dodius quaerat Ioeum in libro haeretico ad eonfutandum, non peccat : Quia lex naturalis charitatis erga proximum vincere debet legem Leelesiastieam. Quam caulam e:se arbitror, cur in quibusdam Provinciis lectio librorum haereticorum non tanta leveritate prohibita censeatur ; quia ad eonsnς si teticos convincendos necessarium putatur, eorum
libros legisse. Excommunieationem incurrunt, qui legunt Proe mium in notabili quantitate 3 quia simulam totius libri eontinet. 6 Audientes legere Iibros haeretieorum exeommunia cantaur : mia quod quis per alium &e. Haec enim fuit mens Summorum Ponti fieum , ali uin cuilibe
67쪽
NB. suadentes Iegere . modo Ipsi non attendant ,
Iieet peccent, tamen non Oeommunicantur, nisim
lignus effectus hinefix sequeretur. NR Retinentes libros , tempore notabili , ex
s Libit in Iudice prohibiti, licet nullum errorem contineant, tamen non legendi sunt : Quia clamnatauuthore in genere Religionis, damnata censentur omnia eius scripta es Religione.
Nnta di et men inter libros proni, tos . Primae classis habent annexam Exeommunicationem reIerva tami Secundae non reservatam teg. obscoeni, reg d. Inagiei, sed non contrahitur Excommunieatio , licet
mortale peceat um) reg. 4 prohibentur Biblia . deaminis commissi. C. eum secundum, de Haret. in s. Bora haereticoram ipso jure decemimus conmeata . V. Si per annum in Exeommunicatione persistant . sunt intestabiles . de inepti ad haereditatem adeundam. Requiritur tamen sententia Iudicis . sicut e nationes, & aliae alienationes sectae a criminosis eciniasseationibus possunt rescindi , & revocati . VI. Privatio patriae potestatis tu liberos, &mancipia, etiam ante sententiam . Uerum hae menae non habent I eum in Germania apud Luthera nos propter secius initum, tacite permittente , & eonseatiente Summo rontifice , ut liberos suos in patria potestate retineant. aliisque iuribus, & immunitatibus civilibus , non item Eec Ieliasticis una cum Catholicis gaudeant. VII. Privatio Ecclesiasticorum beneficiorum , ae di-
non recenta in Germania. - - r
o tautabiliter libri haereti iremburuntur. Testatur gnitatum Ipse Iure a neurtitur. d Clemens Lib. i. Apost. Const. cap 'na Hae et corum eis mortis suppli Arrii. Nestorii eombus i. Etiam libri impuri . Act, cium a si abiurare nolint . Ratio i inia Haeresi, est 1. Multi ex e s, imi fuerant curiosa se fati, e tv ς Men Per urb-ns Reipublicae pacem non minu, lamni libros , ct combi derunt eorum omnibus . Fue. Θῆm furtum, & homicidium.
res . seu blasphernia haeretioli. primo interrogandus est. Ruin eam inciderit ex ignorantia inculpatuli , vel etiam . di supina ; nam tunc non subiaeet poenis latis contra haere cos. Si veto non excusetur ratione ignorantiae , in erri an si aest, a a vere erediderit inresim . de uua is accusat , α ult, an e terne protulerit; nam si cumtaxat interne luit lx Teticos, potest a quocumque a bivi . Quod si eredidit , α etiam externe protulit. qaamvis nullo p .sente, iterum intera andus est , an sei verit adesse Geommunicationem reservatam Iam contra haereticos . si nescivit , adhuc potest a quocum zue absolvi , nam censura non ligat ignorantem ea lam cen aram , ut habetur eam in de co43 εα 6. dii ver ignoraverit Censuram , non potest nisi ae linen in SummPotiti fieri absolὐi. Quod re non eredidit haresim , si .e bl sph miam haereticalem, quam orerne proelialit . tune dem te v Indus est. an iliam protulerit e tam aliis . α si alter nom
divit, potest a sim livi Conserario xMM.t i neque enam eu noxius potius haeret eorum, qui etiam non habet hineum 1 ternam. st ver poeulit coram aliis non potest abibist a um sit ri Consessario, propter primam Casum reservatum in miIra ioecesi . II. In peceato haeresis nulla datur paruitas inter u qua cumque erum re , quae alias parvi nisu onti reputaretur . non credere Deo revelanti, ut iacit haretieus , est isti em niuriam . An veto detur par .itas mater a in lectione Ix-hri Haereticorum . & quomodo is terere debeat ConfestariusCam xa. qui legit , seu retinet huiusmodi libros . di quoicui
De communicatime Christrator in cim Infidelibus,pata, Iudaeis, ae Pagois.1 r Ommunicatio eum infidelibus Iudaeis, ut dipniata, Rel gionis Catholieae contervetur , prohi-hetur Jure Canonico in men ' spiritualem propter
Quod si non Mimaliter , ut socii , eonveniant , sed per aeeidens, & praeter intenti nem , non prohi-
Operas tamen Iocare Iudaeis licet , modo non fit a sidua eon et laticii sed non licet subesse , ut iisdem
serviatur. Nee nutricem agere , ni fi in necessitate , sepiiita eo habitatione , & familiaritate. AEumos e medens eum Jiusaeo . de frequenter convivens, peceat mortaliter: Quia finis ab Eeelefia i tentus graviter laetitur. Secus , si semel proprios erubos ab que seandalo . Necellitas excusat eomedentem eum Juexo et bovnon dii eretos, aut indicum accersentem ι item , nvelis ill,s eonvertere . in a Io fideles bello non sunt direm eoereendi ad F dem. Probatur: mia potestas Principum stentarium solum se extendit ad finem temporalem , non autem ad ea, quae sepernaturalis ordinis sunt. Indi recte au.
tem potest fieri. i. Negando illis lux ha rationis in regno Christiani Primi pis , nisi velint eis ercl . I. Imponendo illis majora trita a cmodo intra lital te, justitiae γ donee fiant Cliristiani. Nee Ecelesiasti-TRiolere est Apostasia. Ptim a Fhis, .ltera ab ci Praelati possunt procedere eontra Infideler sonis obedientia, tertia ab Oedine sacro , vel Re- Ecclesiasticis 3 uti habetur I. Cor. r. filmd est de Haereticis, qui sunt stibiecti iurisdictioni laeeleliae.
Αpostasia a Religione est eraminosa , 5e morti 1eta recesso a Religiosi ordinis sine licemia Praelati instituto, sine revertendi proposito . Non est Apost a.
ta, qui ad laxiorem transi, licet neccet, & teneatur redire , tamen exeommunica Nar . Si revertendi animum retineat , fugitivus censendus est . Apostata , licet Habitum retineat , vetus tamen Apollata est , se qui recipit talem, excommunicatur.
Apostasia a sacro ordine est . eum quis a pers e tore statu Clericali in maioribus ordinibus nam in Minoribus potest , dimisso benescio' ad statum
coniugii, aut lateae eonversationis dimisso Habitu propria temeritate se transisti. Talis ipso iure inlamis . S, s monitus non se correxerit, deponcndus est.
x Apostasa ab obedientia , s late accipitur . Ein omni mortali. Stricte 3 cum mis se opponiuum, Praeceptis Superioris. Cujus praecipua species est Schu-iva, de quo insta Trael. 3. C. I. 3 Apollasa a Fide in toto dissere ab Haeresi , quod Haereticus non omnino abneget Attieulos Fidei r At Apostata a Fide est, qui Christum, B: videm, quam
ii scepit , penitus abnegat . .
4 Hine omnes poenae Haereticorum S
statas eadunt, non autem econtra. Apostasiae ad Pa
ganismum . ad Iudaismum , vel Atheismum , t eies distinctae sunt , R ideo in Consessione manife-
Poenae Apostatarinn sunt . I. Excommunicatio In Bulla reservata. II. Irregularitas. III. Iuris infamia, extendens se ad filios usque ad secundam generationem ex linea Paterna, materna vero ad primam. Sed ad hane Metram requiritur sententia Iudie is deelara rotia . Iv. tanfiscatio omnium bonorum a die cri . , Nee saeeulares Principes possunt propter idolol triam non iniuriosam aliis Pagasos exteros invadere . . Ratio : ia ad omnem punitionem , 3e vindictam jullam requiritur iurisdictio, aut illata iniuria: .Ergo, ubi utrumque deest, ut ponimus , iusta punitio imistri non potest. Caeterum propter pereata, quae in uriam continent, licitum est, quandoque Infideles bello presi'ui. t. Si impiis suis ritibus trapiendo innocentes iniquo q-moci assietant . a. si Christianam Fidem eontumelii proscindant , aut Christianos pervertere e nentur . 3. Si Christianis praedicatoribus, evin ex Dei volun tale, atque imperio mittuntur , aflitum in restiones suδS patefacere , vel suis subditis liberam potestatem audiendi concedere recusent i Justae hae enim causae belli. Vide iacanum Cap. 13. q. q. Concl. Ritus Gentilium, di Haereticorum non sunt trale randi , nisi necessarium judieetur ad majus malum evitandum. Tit. I. Mariticum hominem post uvam , oe fecundam correptionem devita. Iudaeorum tamen ritus antiqui possunt permuti, non ut novas Synagogas aedificent , nee libros mavos edant , quibus christiana Fides impugnatur . Nam tali immunitate Iudaeos eonvenit gaudere , qu aritus tales Evangelieam veritatem figura adumbrant , eidemque testimonium praebent. Coroll. Iudaeorum causae civiles debent apud Judleem Christianum secundum legem Moysis V.. C. ut filius excludat filiam ab haereditate patris deeidi . Si autem casus lege Mosaica decisus non est, vel Π Iudaeus cum Christiano litiget , tune eontroversia d Ir mi debet seeundum Ius Caesareum, seu commune Ieges.
68쪽
6 Iudaeis, & Insidelibus non debet permitti, ut deri vo acrinitant dominium , aut iurisdictionem in s
delecti Quia id cederet in scandalum , dc periculum
N R. t. Infideles dominio iurisdictionis in subdit
non idem privantur, quod subditi Fidem Christi am plexi sunt . Quia dominium, & praelatio Iure huma noe, de gentium introducta sunt i Distinctio autem si delium . R infidelium provenit ex jure divinci . Ju, autem divinum , quod eli ex gratia , non tollit jui
humanum, quod est ex naturali ratione.
N R. a. 1 celesia. & Principes Clitastiani pressunt insidele sibi tu itos privare dominio in servos suos, si hi Christiani fiant. Id eonstat ex praxi Ecclesiae . quae statuit, ut servi Judaeorum tum vernaeuli . tum empti ad servitutem liueti fiant , si Christiani sant i
Si autem empti sint ad mercati nem , teneatur eos dominus intra tres menses Venum ex One e , ut a Ckti iasilinis emi mistu . Ratio : Quia Princeps Reipublicae potest subditas suos privare dominio non tantum rerum , sed de personarum , si ad luamim publicum nccellarium esse videatur . Adde Si servi infidelium etiam non subiectorum Christianis Principibus perieulum pervetiionis patiantur, possunt a dominio d minorii in sumum ΙΞcelesialii ea potestate absolvi. Tune enim indirecte tatuum exere et ar jurisdietio in ipso, Inhdcles, quatenus id necessarium est ad tuendum s-vem Meleliasticae polibatis a Deci concessae.
1 Otradum primo, duas esse potentia tiominis,
quae sis pernaturalibus donis. ae virtutibus o nati. ac persei in ssunt . ut Deo gratus sat . Intree
Theologicas virtutes uni a Fides intellectum ornat , duae reliquae Spes . & Charitas voluntatem . Ratio rQuia viator absoluta cognitione non potest complecti Deum . si eut eli, sed solum cognoseere clim ana logia ad creaturas, testa Apost.. I. me. 33.. Viae nusnunc per speculum in cnigmate. Amore autem voluntatis in Deum tendere polIumus non tantum cum ordine ad nos, quatenus scilicet nobis bona promittit, ae lareit ιν qui eit amor concupiscentiae . suapte natura im,r e tus sed Deum ab loture amare possumus, quatenus in se bonus, Ad perfectus est, qui et hamor amicitiae . Quod Apostolus ei lato loco expressit: charitas neminiam excidit; quia eadem manet instia, de patria. Sicut etiam inter homines etiam ab sentes. de quibuε nutiqua in audivimus , propter e
rum virtutes ocissumus amare di, ita Acc.
a Notandum secunda . quod habitus Spei Theologicae duobus modis considerari possit . Primo , adaequale in ordine at omnes actu, ab ipso procedentes. Si e pro materiali ob dio habet omne bonum . quod hipernaturali lumine noisis divinitus pr venire cognoscimus; cuiusmodi inprimis eth ipse Deus ut funer naturalis finis. 3e beatitudo nostra : Tum vero media summaturalia ad suum finem conducentia : Deni que bona temporalia, de naturalia. Horum enim au. thorem Deum esse, su: o naturali Fide eredimus: Empo etiam ab eo per lu. ematuralem spei aetiim desideramus, exspectamus, ic tanquam a Deo provenientibus delectamur. Secundo, potest habitus Spei considerari in ordine
ad unum tantum primarium ejus actum , qui est ex spectatio certa beatitudinis aeternae ner me a diviniiatus ordinata . Ita communiter a Schcilasticis definitur. & eod sensu ait S. Thomas r ini. id Soes, uti Ec Fides, et acuetur in patria; tamen prcihabiliter dicitur, quod Spes secundum lubilantiam maneat in altera vita quoad quosdam ac iis , scilicet quoad am rem, de delectationem de beatitudine , item desiderium eorporis gloriosi. Notandum tettio , inter Fidem . 8e Spem ma gnam esse analogiam . r. Quia ambae secundum se praecise catent perfectione simplieiter dicta, eum non exerceant actu, potentiae optimos; quandoquidem seruntur in Deum non seeundum se , sed cum ordi head creaturam . a. Simi Fides in viatore tantum i eum habet; ita Spes seeundum primatium ilium actu mi are utraque circa objectum non appalens vel Iatur
3. Stetit Fides duplex obiectum hi t mnemla .
de formale , ita oc Spra . ObKctum materiale Fidcicontinet omnia bona revelata a De 3 rabiectum m teriale Spei omnia bona , quae nobis a Dro proveniunt. quorum primum est ipse Deus . Formale Fi dei est summa Dei in revelando veritas; formale spei secundum generalitatem suam , seu in ordine ad omnes actus suos, eli summa Dei bonitas , ae beni
4 Si spem eonsideremus , ut est exspectatio eerta
Matitudinis ex Dei pratia , 3ce. maior a Jhue anal gia inter Spem, ae Fidem cernitur . Nam sicut materiale obiectum Fidei adaequatum sunt omnia a Des revelata cum ordine ad ipsum inum , qui est praeeipuum revelatum i ita spei obiectum materiale sunt omnia a Deo nobi promissa cum ordine ad ipsum Deum, tanquam praecipuum promissi ista'. Deinde sicut formale fidei obiectum , seu motivum eredendi eli summa Dei veracitas , qui nee lalli, nee falleremisti 1 ita Spei formale , seu motivum est summa Dei promitientis fidulitas. At viro si Spes eois sideretur seeundum primarium actum in viatore, quae est exspestatio certa heu.
ittidinas aeternae, ite formale obiectum Spei est fide litas Dei omnipotentis in promi illa auxilia. Quod si obiicias r Deus auxili anx tum potest esse obite lim formale Spei , cum auxilium divinum fremedium a Deci ordinatum , quod non poteli esse ratio formalis, seu motivum; nam sinis intentione prior
Res p. Bonum absolute amare , illud desiderare .
exspectate, sunt actus diversi propter formalem ratio nem , seu motivum tendendi in oblectum.. Nam bo num amamus amore concupiscentiae , quatenus nobis absolute eonveniens est I desideramus veto , quatenu abiens est. Exspei 'amiis autem bonum, quod arduum eth, assecuturo mos propter mediorum efficacitatein rQuamvis enim media non sint ratio m alis , humotivum amandi, sunt tamen ratio formalis, propter quam finem, seu bonum arduum nos assecuturos spe ramus. Sic etiam in humanis amamus rom absolute . quia nobis eonveniens est 3 desideramus , quia absens
est; intendimus, quia possibilis est Aequisitu per media 3 exspectamus autem , quatenus arduum honuneri , tamen superabile , dc re ipla acquitendum propter mediorum efficacitatem. Etenim rationes illae formales actuum uoluntat sproveniunt ab antecedente iudieici intelleetus : Et ista actus, se ilicet delectatio , e spectatio . reotin taliter differunt, quia eonvenientes sunt Leundum subsutia
s rit exspectatis certa Muthudinis ei Deirratia, O
nostris meruis. Cum dicitur Exspistatio. notandum .hos actus sibi invieem subordinatos et et Nain amoelatius patet desiderio i amamus tam absentia. quam praesentias desideramus tantum absentia . Desi dem ut latius quam intentat, , di exspectatio i desidera muceni' etiam impossibilia . non intendimus . ita reus longiorem vitam desiderat , quam tamen desperat iAliud veto desiderium est estieax bani ab semis, quia, quatenus per media aequisitu iudicatur Dis bile, dieitur intentio; quatenus vero at diium , dc tamen acquia
situ possibile, dicitur exspectatio. dee. Beatituinis , in clara Dei visione eonsistentis Deus enim eli objectum Spei maletiale inuod , com
Certar Qua sundatur in insallibili De promissi
ne . te illa in sal Iibilitas, Ite et oroprie ad intellectum pertineat, iderque Fidei propria affectio sit , tamen voluntati 'movenit per participationem, de aliud non est, quam firmitas, re constantia voluntatis 1dhaerentis, fle pr sequentis N num. Pial m. 72. Mihi aE. rere Deo bonum est, G. Ex Dei gratia, O nostris meritis. Spes omnis ei ea , num arduum versatur , Theologica circa beatitudinem sti;)cinariiralem igitur non nostris viribus . sed ex Dei gratia astequendam.
8 Gratia Dei praeredit, utpote principalis , quae e merita Christi nobi1 eommunieatur. Hine aliqua modo nobis confidere possumus in noliris bonis ope tibiis, qua eniis ex gratia Dei proseistuntur . idemque At ipsa Dei dona fiant . 3c media miserteoesi terordinata ad vitam aeternam I siquidem id magis exautat misericordiam Dei, de Christi merita , quod eo ἔum virtute consequamur, ut de ips salutem nostrammin
69쪽
ministetialiter operemur . & rita aeterna etiam sit merces . a. Tim a. Unde consequens eli, quod Spei certitudo non sit absoli1ta, sed conditionata. Matth. ς. Si vis ad vitam ingredi oe. Nemo vero certus est , se esse in gratia Dei ι quod sapienter Dcus instituit, quis utilis Limor iste humilitatem eontinuam servat , nec non majorem solicitudinem parit , se Mendi Deo. ς Hine sequitur, iudicium hoc haereticorum: Cem to eredo me salvandum 1 non esse actum Fidei . sed
inanem praelumpti em morδlem. Tum certitudinem
moralem salutis, ac pericverantiae homo habere potiaen , quando circa ipium singularem providentiam , subernationem Dei , ac spiritalia beneficia tanquam
1ena praedestinationis advertit; lum vero nullius moris
talis Meeati sibi conseius firmius Deo etiam impolle. rum serviendi propositum in se experitur.
I Dis in priam adservos . I. Ut homo rudis em tetur ad atram spei eliciendum, debet
Moeeri. Deum non istum esse filietem in observandis suis pro miris. At misericorderi . adeoque veste dare nobis saltem auxilia iussieientia ad at quendam salutem sed etiam esse Umia. potentem, di per consequens posse eam nobis conserte. Insuperest e en d . praedim auxilia nobis Chri itum Dominum proia neruisse , quihus ramen addenda est nostia cooperatio , eum vit Frema sit metem nostrorum honorum operum , quae Dei uperaraturali auxilio adimplemus. Postquam vero ita fuerit in muctus. Rector animarum ipsum ita edoceat actum Spei estor x rei spero auxino mihi eouaro re mentis Obras ti , ae meo m
Ma D M MMIA. misera H. ρο Omuryoteor. II. Edoceat secundo, quod quamvis actus Spei oriatur ex amo. Te eoneupiscentiae, ii Ue proprii spiritualis interesse, non tamentis endam est, tanquam in Fine ultimo. in Deo , ut bono n his; tilis enim actus eniti pecca uncisus , quia perverteremus rationem Finis ultimi omnium nostrarum m rationum, qvi est Deus ipte independenter a quocumque nolito 1nteresse . uuam vis totae allit praeceptum Drandi Vitam Sternam , dum tamen iplam inquirimus, di speramus , non debemus ulteriorem finem excludere, sed debemus ultimo tererre 1 ipsum Deum , ct ipsius Gloriam, ac proinde ultimo eamdem beatitudinem 1 quirete , ut maiori libertate possimas ipsum Deum amare, si rificare Ae. Hane tamen relationem nostrae Beatitudinis in ipsum Deum, licet optimum sit esse actualem, sussicit tamea si sit habitualis . non excludendo ipsam relationem in Deum , ut uitimum sitem . in quem et natura sua tendunt Onim ruper tuo valeς oirrationes. IlI. Denique hic habent locum fere omnes illae re pala, quas in superiori quamone adnotavimus. agentes de praecepto Fide . stilicet tune speciali peccat ni ringi praecep um uel quando obligat per se, non vero quando Miteat per accidens. raro re eati contra huiusmodi maeceptum; vel quia rudes tempus, quo oblita , ignoram t vel quia saepe eliciuntur huiusmodi actos . dum oramus t di anti overtendum quoque, quos eam ditimus Praeceptum spei per μιι eur obligare, iussicit actus virtualis iulius, ut diximus in tertio quafito capius tertii superioris qua-monis de actu Fidei.
mercedem, nisi operantibus ι atqui hule divinae o dinationi opponit se homo r Ergo . Idem die de priori . Hine peccata in Spiritum Sanctum dieu mur, quia aditum Spiritus Sancti praecludunt , idcireo irremisi bilia non absolute , sed quia raro rem tio exram obtinetur.
mundum desectum Spei opponitur desperatio, eum
quis desurat , se vitam aeternam conse euturum esse , aur remissionem peccatorum , ideoque omnem conatum excludit.
cium; tamen odium Der α am resertur ad ea . uta adirecte opponitur Charitati mi , per quam remissiopeceatorum fit . Sed ideo reliquis non fuit annumerandum , quis gravissimum scelus est , quasi mensura a Iinium peccatorum, ut in specilleam aliorum pecca.
torum communionem venire non soleat.
Charitas est perseetissimus amor. 4 NB. a. Fides ordine generationis anteeetit Spem tanquam fundamentum. Hinc amissa Fide etiam Spes
amati Itur, non autem e contra , ut patet in homine desperat O.
NB. 3. Licet peccata praesumptionis , & desperationis ex indeliberatione actus venialia lint, tamen ex
parte materiae semper sunt mortalia 3 sicut odium Dei, ut a pnemia, & similia , quae alicui attributo Dei sicundum pravum voluntatis affectum, & interdum ci-ram secundum erroneum intelle eius iudicium adversantur . Nam hususmodi neccata aliquando cum hae-ien iuncta sunt, v. C. hdueia Lutheranorum , qui sane eooperatione, de meritis sal .ari pnti existimant.
hi non excusetur a fravi culpa ex defectu deluerationis , ncinest execrandus ea parvitate materiae : desperans etenim de so istute iniuriam facit Det Misericordiae , di omni ira et liae, qui praesumit, iniuriam facit saltem Iustitiae Dei vindieati. aut in tales iniuris . quae t mnediate respaciunt Divina Attriba. a , non minui te ex existimari . H. M aliquis coni. at peccatum desperationis eum haeresitunc non potest a simplici Consessario absolvi, nisi haerens fucrit mere interna, vel si fuit extema . n1st Peccans ignoraverteeensuram latam in Bulla ta AE contra haeretios . ut allax diactum est.
De peccatis contra vem. I DEceata eontra Spem alia consistunt in commis-1 sione . & alia in omissione. Illa repugnint praecepto assirmativo sperandi in Deum . quod aliquando ideo impositum nobis est . Prob. Nam omnis actus necessarius ad salutem necessitate medii est etiam neeessarius necessitate praecepti divini ; sed actus Spei cit necessarius adultis neeessitate mediii Ergo . Major est elata. Minor sumitur ex Apost. Hcb. 1 o.
Praeceptum Spei assirmativum obligat. I. Quam-ptimum homini rationis usum assecuto Deus, di beatitudo, tanquam finis, ad quem bonis actibus tendere debet , tussicienter propositus est : Tune moram longiorem trahere non debet , quin ad hune linem per actum Spei seratur. 3. Cum quis in periculo e sperandi est , a quo eripi non sse videatur , nisi animum eontrario actu Spei emtirmet ca . ., ca saepius etiam eliciendos esse actus spei , itari supra admonuimus , cum de fide ageretur ι quid- , , quid enim de actibus fidei dictum est, valet etiamri pro actibus aliarum duarum virtutum Theologica
a Cirea peeeata eommissionis contra Spem ncitaniadum . Sicuti in moralibus virtutibus uni duo vitia opponuntur , unum secundum excessum , 8e alterum
feeundum desectum t V. C. liberalitati prodigalitas .
de avaritia, se etiam Dei secundum excessum adve satur praesumptio duobus modis . I. Si beatitudo ex tuis viribus speretur. a. Si sine operibus poenitentiae, aut propriis meritis ccelestem gloriam consequi velis, quia inus secundum ordinatissimum deeretum suum non runitin peccata , nisi Paenitentibus , nec dat
ouid sit Charitas. I Haritas non est aliud , quam exeellentissimus
amor . de inter omnes virtutes excellentissima,
quia vel satur circa ξersectissimum objectiim , & qu
cem perscctiore modo , quam aliae virtutes , vel est forma reliquarum virtutum . Nam virtus hominis est , quae operationes eius ordinat . ae dirigit, ut convcntcnter fiant ad finem suum . Finis autem ulti mus hominis , considerati non praecise secundum vires naturae , sed secundum dona gratiae , est aeterna beatitudo . & eoniunctio eum Deo ς ad hane autem promerendam , di consequendam viatoris opera congruentem proportionein non habent sine Chai itate , per quam solam uniuntur Deo.
Hinc etiam Angeli ex sapientigma Dei ordinatio ne c uti de homines γ sola naturali conversione ad Deum beatitudinem mereri nan potuerunt , sed conversione Charitatis, quae est pei pratiam. a NH. Nullum opus hominis iuni ex probabilior
Sententia est meritorium vitae aeternae , & augmenti
histitiae in hae vita , nisi vel elietatur a Charitate . vel ab eadem impere ut , atque in Deum ut finem ultimum supernaturalem rcferatur , sive id fiat per praesentem Charitatis actum c qiand est actualiter referri sive pet praeteritum Charitatis actum , quod est virtute relerri . U. C. Si proposuisti pecuniam pauperibus propter Deum erogare , & postea oblata occasione vi illius proposita eroges, tametsi nihil tunc de Deo cogites , opus hoc eleemolynae virtute in Deum resertur , atque a Charitate imperatur . Ratior Nam ita sapientissimus Deus ordinavit, ut finem
vitae aeternae homo viator non meretur, n li per motum liberae voluntatis proporticinatum , scilicet quo fertur in ultimum finem , summumque bonum me modum unionis, atque amicitiae ; atqui iste moliri
70쪽
propitii, est actus Charitatis: Ergo nieritam vi ater- ρ at Verb- ejus a in hoe charitas Des re se se primo pertinet ad claritatem , fecistoris vero ad G est. - fi
cuimo: Quando obliget φε D negativum .de non odienda
Lx Deo semper obligat. Assirmativum certis temporibus.
I. Quamprimum homo usum rationis adeptus, Deum. ta uam ultimum finem supernaturalem , per Fidem sussicienter propositi im sibi habet, tune obligatus eli, ne longiorem moram trahat, quin eum voluntate a ereptet, de omnia opera sua in eum reserati ita ad statum viatoris pertinet, ut ad finem suum , qui Deus est, se convertat, eum rebus omnibus ereatis praeserendo; eum alioquin iustitiam nee consequi, nee per gratiae , de gloriae augmentum mereri possit . Ossicium autem hoe proprie pertinet ad pa remex, & Parochos. proponendo illi, ut eogitet . a quo ereatus se , 8c eur in hoc mundo vivat , nimi rum ut Deo serviat. de ad ipsum omnibus suis operibus tendat . a. Cum perieulum impensit , ne iacidium Dei labatur . 3. Cum tenetur eonteri . Na i eum actus e tritionis se dolor de offensa Dei super omnia dilecti , actum Charitatis neeessario imcludit. Diligere proximum debemus , sicut nox ipsos , non secundum aequalitatem, sed secundum similitudinem, quae in eo consiliit , ut, se ut nos ipsos. ita& proximum nostrum amemus. ae cisideremus illi ea omnia, quae ad amicitiam , unionemve eum Deo, aebeatitudinem aeternam pertinent, vel eonducunt. 8 Et haec duo praecepta continentur virtute in De
ealogo , tanquam principia in sitis Conclusionibus . Nee necesse est specialiter numerari in inealogo ;quia sunt principia practica, quae omnibus statim i notescunt, vel naturaliter, vel per fidem.
Retώia is mari obse aias. Cum amor Charitatis seratur in Deum ex affectu . admoue amet Deum Propter Deum, sive propter ipsus infiniatam Mnitatem super omnia amatalem , independenter a eu eumque nostro interesse, seUitur quod qui vult aliquem exerutare ad habendum Proprie actum et aritatis, non debet tui proisponere Deum ut Cre rorem , Redemptorem δα hie enim at- quam vi bomis sit, respicit nostrum interesse. Dctet igitur ut ponera Deum summe amabilem independenter a quommoue --
alias νlrtutes, fecundum quod earum actus a charitate imperaritag. Ideo autem Charitas est serma aliarum virtutum , quia li et per se rationem virtutis habeant, fine Charitate tamen steriles sunt ad promerendam vitam aeterinnam , utpote a qua diriguntur ad finem supernaturalem. Hine explicantur verba Scripturae , eur omnia a Christo requirantur , ut in nomine ejus fiant, vel
propter iustum ad ipsus gloriam. N B. Gratia sanctificans , de habitus Charitatis realiter quidem idem sunt , non tamen ratione . Dicitur enim gratia in ordine ad subjectum, quod sancti-seat 3 Charitas autem in ordine ad operationes , ad quas animam, & voluntatem expeditam reddit . sive existimes cum D. Thoma, esse qualitates distinctas rQuia gratia bene afficit animam se eundum se , Charitas vero assicit voluntatem ad operationem. 3 Ideo virtutibus naturalibus non meremur vitam aeternam; quia non est proportio.
4 Coroll. I. Licet nullus actus plene rationalis , ae deliberatus in individuo indifferens sit secundum rationem bonitatis, & malitiae; tamen sunt in homine iusto , Zc peccatore indifferentes secundum meri. tum , ae demeritum vitae aeternae , si se ilicet homo
opera bona virtutum exerceat sine ulla actuali praeis senti, seu praeterita, de virtualiter manente Charita tis relatione in Deum . N R. opera virtutum meralium ex motivo tantum honestatis praestita ob quandam eongruitatem secundum beneplieitum Dei mereri possum temporalem aliquam prosperitatem . Quom ci legimus , in veteri Testamento Deum saepe renumerasse opera virtutum , qtiam a peccatoribus praestita.
s Coroll. a. Non iussieit homini iusto ad promerendum singulis actionibus bonis augmentum gratiae , ac stloriae, quod principio anni, mensis, die ἱ licet laudabileὰ totum se Deo ex Charitate offerat , cum propnsito omnia ad gloriam ipsius operandi; sed ne-eesse est , ut propositum hoc essicax sit, & vera causa operum subseqtientium . V. C. Aliquis proponit peregrinati ad honorem Dei 3 quascunque deinde invia actiones, aut labores exercet, meritoria ipsi sunt apud Deum. si fiant ex vi prop0siti illius nunquam revocati . Ideo suadendum eli omnibus , ut initio actionis euiuique mentem in Deum elevent , cuius amore , de in cuius gloriam operaturi sunt , V. C: Vers. dicendo , Deus in adjutorrum, Gloria Pa
II De meeeptis ciaritatis. t sunt praecepta Charitatis . r. De Deo. a. in proximo diligendo . Deus super o trinia omnibus saeuitatibiis, in elligendi, appetendi , semicndi. 3c movendi diligendus eii, ita ut 'nihil si is intellectu. xoἰuntate, lenia , oterna operati
ne , quod non Deo subiiciatur , sive in Diam to
a Cliaritas est in praecepto, quia finis . Finis a
tem .est . magis debitus . quam media, . scilieet aliae vir tutes, quae omnes debitae sunt.
3 NB. Quando iubemur. Deum in omnibus dili
re , intelligi id debet ieeundum majorem aestimati nem, nyn autem secundum majorem amoris intensi nem. Si eut enim fieri solet , ut quis catulum tenerius amet , quam proprium filium , tamen non timmius, aut magis aetii malive ; quia si vel filius, vel catulus amittendus esset . utique canis relinqueretur et Ita etiam fieri potest , ut aliquis sine eulpa tenerius
amet uxorem , quam Creatorem suum , non tamen firmius, fi animo paratus sit magis deserere ereat ram , quam eum Deo amicitiam ditat vere. Mati. Imavi amat .
Diligere Deum principaliter propter praemium
est amor mercenarius.s Praeceptum dilectionis Dei in hae vita secundum smplieiter dictam non potest impleri spotest tamen ita persecte impleri , seur ad viat rem pertinet . Prior mob. Quia perfectio amoris limpliciter dicta tonsistit in eontinua . & actuali unione voluntatis eum Deci , quae in hae vita fieri non potest propter insitam naturae infirmitatem : In eoelis autem fit propter eontinuam praesentiam Dei per claram visionem . Pollen prob. I. Ioau. a. QMDe ordine Chri statis.
I T Iligere est alicui bonum 'velle P Ideo ad dus αδ attendendum est , ut Charitatis' ordinem reperiamus, videlicet ad personam , quae diligitur . se ad rem , quae in illa diligitur , vel illi desideratus .
Quod .ad prsmum horum attinet, quatuor ex Charitate nobis diligenda sunt . r. Deus . a. Nos ipsi , Pm ximus. q. Corpus hominis Q do autem ille provenit ex diverso modo sortkndi io malem rasi neri dilectionis, quae est divinab nitas P ne I. Deus t nquam sons omnis boni ama sus est prae aliis . reliqua ordine , quo magis ad Participationem brinitat s divinae aceedunt 3 3e hine nonso se prius a.nat, quia identitas, seu unitas priMest . quam eo unctio
Sesosum enim quisque diligit, quia divinorum bonorum particeps esse potest , proxii num vero , quia eoni particem. Qiod ad alterum .' Tria sunt tannorum genera , quae vel nobis , vel xlieri velle passumus . Primum continet bona spiritualia, gi, iam , Atallam virtutes; secundum Dona corporalia. vitant,'& sanitatem
eorporis: Tertium Maa cxterna . DAam, honorem , ae divitias. Conelusio. ordo diligendi ex Charitate ita obse vandus est, ut quisque primo omnium diligat Deum. r. se ipsum feeundum sena spiritualia. Proximi secundum bona spiritualia . 4. Se ipsum seeundum na corporis. F. Proximum secundum hora eorρο- tis: Deinde se ipsum , ae proximum secundum c.
a Coroll. r. Nusquam Charitatem Dei e u seu que boni asses uendi eausa licet abjicere . Quid enim prodest homini est e. Matth. i8. Dilectio sui ipsius in nitur tauquam regula dilectioius prurimi. Diliges