장음표시 사용
71쪽
Retula autem prIor, & potior est . quam reguIatum,uit S. Thomas. o sensu ilitelligi debet illudi Chamitas incipit a se ipsa.
Quod attinet ad Moysen: Dimitte illis hane noxam, est e. Dicta baee sunt per exaggerationem ex magna considentia erga Deum et Vellem , niti Dei voluntati
Coron. a. Proximo existenti in necessitate spirituali extrema teneor succurrere cum certo periculo propriae vitae; dummodo spes aeque certa proxit .um Juvandi affulgeat. I. Joan. 3. Et nos debimus Amnias pro fratribus ponere. die teneor insantem, si alius non rossit vocari, baptizὸ re etiam cum periculo vitae taeae. tem in peste, si nullus sacerdos adsit. B. Parochi non tantum lenentur succurrere in extrema, sed etiam necessitate gravi, quia veri past
res sunt; nisi de consensu Ordinarii constituant id
Cavere tamen debet Parochus. si soliis sit, ut non tempore pestis uni non graviter indigenti consulere intendat , si plures alii ex ipsius morte gravius da. innum spirituale sint passuri . Quare , si solus sit , non facile ministrare debet cum vitae suae periculo Satramenta , quae non admodum necessaria susit, vel secundum se, ut extrema Unctio , vel respectu personarum, quarum bonum statum Parochus p ohabi liter cognitum habeti quia supcr earum Consus cs
ptizasset insantes , relictis illis potica absque re-hapti Zatione eonditionata , & absque modo icbapti-χandi propter dii persos hinc inde , & propter perieulum extremi supplicii se prodere nolit . Consei Iarius tali mulieri explicare debet giavitatem peccati ,& damnum spirituale: Si mulier pactum eum dimone renuntiet, & se emendet, absolve nisa est . Ad sa tufaciendum pro damno illato non est urgenda , si Propter infirmitatem abhorret a periculo vitae . Nam
aieci speculative probabilissimum sit , quod mulicr se
prodere teneatur , tamen spirituale damnum non tam certum est, quam corporale mulieris ι quia poterunt
isti non baptiZati eonteri sa).o ce Sed quaestio athue urgeri passet , quid dicendum, si plures ex iis , qui se baptiviti sunt ,
si adhue estent infantes incapaces contritionis, di prori babile esset, num morerentur . antequam perveni-
,, rent ad annum discreti is , di obstetrici nulla alia is superesset via , ut illis subveniret , nisi se prode- is rei cum periculo vitae suae. Quid tune 4 Coroll. 3. Ordinarie licitum non est. vitam propriam postponere alienae r uia quisque secundum oris dinem Charitatis se magis diligere debet, quam alium. Nihilominus tamen laudabile est ex motivo honesta tis , U. C. tempore Pellis amico servire in aequali periculo mortis. Contrarium tamen tenet Navarius , dicensi Nullam honellatem inveniri in eo , fi ordo Charitatis postulet, ut ei tam protriam praeponam vitae proximi. Dixi et Ordinarie non in .. Nam pro salute personae publicae, ex qua multum pendent Rc publicae commoda . non solum licet , sed aliquando necessarium est . Nam bonum , quanto univei alius est, tanto dignius : Qiate sicut pars una corporis se exponit periculo pro toto corpore ι ita & in Politicis
Deinde ad impediendam spiritualem aeternam damnationem injusti aggressoris , cum illum occidete iure possis , potius permittere mortcm propriam corporalem, abundantioris Charitatis opus est. 1 Coroll. 4. Vitam hominis innocentis praeserpe d bemus vitae nocentis . Sie Molina ait , occidendum esse latronem , V. C. ut ex manibus eius homo in nocens liberetur . Prov. 2 . Sed excipe i. Si vitam Innoeentis liberare non possis absque propriae vitae discrimine. a. Si pugnis assuetus non sis. 3. Si Maria tyr malit mortem pro Christo Potius Oppetere, quam liberari. Goll. s. Ea dilectione , quam comitatur gaudium in bono alieno possesso, item honor , cultus , revetentia , ii magis dili ndi sunt , cui meliores , Decique smiliores existunt . Ob eandemque rationem parentes magis, quam filii , & uxor , magisque benefactores, quam ii, quibus benefecimus : Quia maiaiorem illi cum Deo communi omnium parente , ac nefactore similitudinem perunt ' La vero di cctio. tu, qua desideramus alteri bonum nondum poecisum,
de quam comitatur misericordia , ἱi magis diligendi
sunt , qui nobis eon unctiores cxistunt. Coroll. 6. Qui nobis conjunctioris sunt, ii aliis praeserti debent secundum ea bona , in quibus con- iuuetio , vel amicitia flandatur a quia communicatio bonorum est itineamentum amicitiae , ac Charitatis . Quare in bonis pertinentibus ad naturam , & vitam corporis illi prae aliis diligendi , qui nobis sanguineium ti sunt. Prim , uxor : Quia una earo . Secundo silii: Quia illis plus parcntes obligati sunt naturali late. v. Cor. I 2. Tertio, Parentes, magis Pater,
quam mater; quia Ille excellentiorem principii ratio. nem obtinet . Imo in casu extremo potius pa. ciui , quam filiis, aut uxori succurrendum est ι quia debitum erga illos tum antiquius, tum nobilius est , ii quidem ipsi, nobis existendi causa, & principium suerunt: Quare aequitas postulat. ut in extrema nece sitate ab interitu illos liberando tantumdem cis repen. damus. Idque etiam reverentia postulat unde potius patri infideli . quam cxtraneo fideli sue currendum c l. inarto, statribus , sororibus. I. ad Tim. s. Sicilis Adde I quot ins gni be saetori ,& statribus spiritualibiis potius, quam consanguinea non ita propinquo subvenire debeamus : Quia bona spiritualia , in quibus spiritualis societas iundatur, aliquo modo dependent a temporalibus , tanqua dsubservientibus. Coroll. P. In rebus pertinentibus at civilem communicationem concives nostri, in bellicis commilitono aliis praeserti det,ent. In spiritualibus vero auxiliis eorum major habenda est ratio, qui nobis seeundum spiritum siliis, palles, vel stat ros sunt. Ita P t te; , & fratres carna es in seiritualibus praeserendi sunt aliis auia earnalis cons unctio aliarum conjunctionum basis elt. Coroll. S. Secundum ea bona , quae in praecepto non sunt, nihil alienum a ratione est, proximum sibi ipsi anteponere , V. C. beneficium , dignitat ara ,&c. a se reiicere. ut alteri obveniat ; item Relicionis inglossum differre ob alietius seu spiritualem , seu corporalem utilitatem.
extrema spirituali necessitate conatituto . sequi ut . ab ume iis que etiam cum periculo vitae defendendum esse domitientem , quem certo stiremus esse in peccato mortali e baptizandum innutem, cat mors immineret; obstetricem, etiam cum Periculo itae amittendae, debere detegere tu ni erimen, si aliquos puero invalide baptizaverit; non .lolunt luroc s. sed A quemcumque Consumatium eum emtim pravi periculo exemere nsession m natιbundi, a quo fuit vocatus. si . eo quod sit rusticus, & igna rus, d. Scillimum illi sit actum contriti ac elicere . Hi ratioeli. quia supradicti versantur in extrema spirituali necessitate , quibus proinde est succurrendum , etiamsi foret amittenda vita corporalι . . 'Il. Cum maior sit oblieatio illorum, qui tenentur alteri liae. eurrere ex ossicio, vel stipendio, he proinde ex dactis tenean ursaecurrere proximo etiam in gravi necessitate spirituali constitu into . se uitur, Par hos etiam cum periculo suae vitae tener mani strare da eratrienta neeessaria suis ovibus, quamuis non uti in gravi versentu necessitate . Hi ne debent adulta, peste, velatio morbo con a Rioso laboranti. quo moralitereerium est 1nficiendum etiam ipsum Parochum, Sacra motum Poenitentiae adnumitrare quamvis emim adultus possit filia actu contritionis ' videt re , adhuc tamen , cum valde dimelle sit actum contra tioenis eiicere ia. nificantem, non sequitur non esse intravi nece uitate, cu1 Proin ste teneatur succurrere Parochus cum periculo tua vita λς.
De Dilectione peccatorem, O inimicorum. sfert. r. Inimici, & peccati, res diligendi sunt..' quatenus proximi simi , & ejusdcm maturae
cons. rtes. & aeternae beatitii dinis capaces . Mari h. s. D. itite inimicos. Reeeatum in illis odit se convenit , idque Per emcndationem tollere , aut optate , Ut a Magis latii puniatur, dolere, si illis prospere succedat. Cal. S. cbscindantur, 'voi conti , baut . Siquidem Reipublicae interes , iit mali puniamur, quia hoc utile est preeat ,ribus , ut emendentur , α desillant. Nee obliat periculum, quos relegati ad haereticos transearit a siquidem malum e ulmodi Permitti debet majoris mali vitandi causa. Ais a. Ex Charitate tenemur inimicis nostiis praestate teneralia benescia, id eli, quae communit ζ mnibus ejusdem liatu, hominibus praest ire sblcmus ;non specialia. Generalia: Quia, si pro tota Communitate ore , eIeemosynam in omnes distribuas, omnes
in vicinia invites &e. ncia, est solum ininite usu a tali be-
72쪽
ne sieto exeludere . Rallar is talis exelusio vindictae eupiditatem indicat , quae privato interdicta est. Diaeo: IVivato, qui nullum puniendi ius habet i nam parens . Praelatus , potest correctionis causa . Non speetalia: V. C. Inimicum aegrotum invisere , hospiti suscipere, salutare per se non teneris i quia praeceptum assiimativum de speciali exhibenda dilectitino non nisi in ea su neeessitatis obligat. Si esurieris O c. Rom. Iz. Lamvis homo semper debeat esse paratus in necessita. te subvenire. Dixi: Per se . Quia ob accidentarias eircumstantias aliter fieri convenit. r. Si ratione scandali subtrahendo illa speetalia signa amoris illum magis conciles . a. Si salutatione tua illum facile eoneiliabis r Si tamen ita af eius si , ut per talia signa deterior satinimicus, intermittenda sunt. Si te salutet . 4. Si tunc odium tuum non alio modo deponere Pot S , quam signa amoris speetalia ostendendo. Haee ee praecepto. Interim Christianae opus persectionis est, etiam specialia ligna amoris exhibere. r Assert. 3. Si ab initio suilli ostensus , ex animo debes dimittete , quia odium personae per se malum est. Dixit Ex animo. Nam ex phantasia , auζ mem
ria depellere valde dissicile est. Deinde inionem injuriarum eivilem instituere potest laesus non ex vindicta , sed amore publicae justitiae , ut sibi satisfiat . &e. Criminalem instituere pericul sum; eum vix inveniantur, qui eam sincere spment ,& non etiam propriae vindictae cupiditatem explere
N B. Pater potest filium eontra voluntatem ducentem indignam ex iusta vindicta excludere ad tempus ex domo . & suis prohibete eolloquium eum ipla :Modo poena illa non excedat mensuram delicti.
teneralia exhibere benevolentiae, levat ἄν , nullatenus esse ab-vendum, qua huiusmodi no let inimico prae stare , quamvist itiee Tet, is nullatenus it ut v odio habere. Quod fi ignoreriar quis c Hrit iniuriare, adeoque non Dieiis fit alicui per uadere , ut prismox alterum salutet , alioquatur die. unc cogendus est utemue
ad se mutuo salutandum dic. . & s ita se gererent Consedim . novi diu Buerentur a P inimicitiae inter aliquas , di Per ara cum magno alimum scandala M.
De actibus Charitatis. ii A Ctus Charitatis internus est Dium , qua ait
II ii honum beatitudinis , vel alterius conduee tis ad illud voliamus . H me interno respondet exteris inis , ae veluti executio eius, suae dicitur Bosescentia. De utroque I. Ioan . 'Non cluamus verbo ere. Hosatius consequuntur alii. z. Gaudium fructus Spiritus. Gaudium est quies animi in bono praesente , ae pose sesso . Duplieiter autem gaudere possumus de Dia . ix. in divinis bovis. quatenus inam, sum. a. in Deo, quatenus nobis praesens, ae unitus die.
, Sel hoe gaudium in hae vita imperfectum est silui lena viatu finem suum , ae Matitudinis bonum
ruitidum possidet . Taceo de mixta tristitia propter ι peceata . Gaudium de proximo versatur eirca iana , quibus ad caelestem beatitudinem promoveri potest . . Pax est Tranquillirus ordinis . tansistit in eo , ut voluntas nostia divinae bonitati adhaereat , ad eamque reliquas interiores adpetitiones, tanquam Regina , re motrix aliarum facultatum aceommodet a minde , qt eadem voluntas eum proximi voluntate in iis , quae ad finem beatitudinis peltinent , consentiat . Pax enim haee in hae vita imperfecta est ἰ quippe eum multae diversae opiniones , & contrarietates inter homines occurrant , quae rectae voluntati adversantur ι sicuti in di tationibus , licet etiam. Dec. lativis. δ
Te Miserisordia, o memoDua tarporali. x Charitati valde assini, est Mimae
10 ni illeνia in corde nostro in via, qua usique, si possumur, subvenire e pellimur . Dii secundum ex eellum op itur nimia Indulgentia 3 secundum des ctum Crudelitas.. Ad actum Misericordiae tria requiruntur . I. Ut si de aliena miseria, aestimata ut propria; quippe cum hane unionem amor amisitiae pariat . Hine insimi T. Laumn P. I. senes , ae sapientes maxime proni sunt ad miserteo Idiam, utpote experti. 1. Ut miseria si aliquo misnecessarias qui enim s te miser c excipe Martyres V. C. dives ob amentiam , robustus ob pigritiam ,
misericordia dignus non est . Ut malum aestimetue aliquo modo contra dignitatem patientis , de hominem non esse meritiam et Hine saepe non miserieordes sumus. Externus aeuis duplex est ἱ nam quia homo anima , Κ corpore constat , etiam eleemosyna una est spiritualis, altera eorporalis.
3 Eleemosyna est opus , quo datur aliquid indigenti
ex commiseratione propter Deum. N s. Propire Deum ;quia a Charitate Dei imperatur . De corporali eleemosyna extat Praeceptum a. ad Tim. cap. 6. Divitia
hut hujus saeculi praecipe. facile tribuere ι idque respoctu omnium indigentium, etiam infidelium. N B. M gistratus reprehendi non potest expellens peregrinos 3 quia pauperes domestici praeserendi sunt . si utrisque satisferi non possit. a. Quia peregrini inferunt m bos . 3. Quia possunt sani , & sortes laborare ; ideo tales robusti mendi ei arcendi sunt , juxta cit. C. demendicantibus validis . lib. II. 4 Praeceptum est assirmativum . ideo non semper obligat. obligatio autem elem, synae oritur ex dupliei capite . Primo . Ex parte dantis , si habeat bona superflua tam naturae, quam personae . Secundo . Ex parte accipientis, si in neeessitate positus sit, quae itiis plex est : Una extrema . si vita pomelitetur . Alteragi vis, cui nisi laecurras, aeere se sustentabit. Tertia communis, qualis est, qui mendicat ostiatim.
Primo. De necessariis naturae non extat praeceptum.
mia quisque suam , suorumque vitam potest , & d
Secundo . De necessariis personae saetenda est homini extremam necessitatem naturae patienti eleem syna 3 quia ordo Charitatis postulat , per se t quendo . ut pluris faciamus proximi vitam , quam dignitatem propriam . Dieo et Ter se laquendo . Quia nemo tenetur pro servanda vita pauperis itatu suo e eidere , si maius id damnum videatur , quam illi mors. Nemo ςtiam tenetur pretiosam me diei nam eme re pauperi aegro, eum nec ipse, si pecuniam habet et,
Tettio. Cum modieci , & vix aestimabili detrimemto status tenemur proximo succurrete in gravi necessi.
Quarto ἰ In communem necessitatem pauperum ope suas eum notabili status detrimento profundere , U. C. ut disnitatem Doctoris sustinere non possit , non
licet, nisi quis velit ad persectiorem paupertatis Eva gelieae statum transire , seeundum eontilium Christi .
Necessaria personae sunt ad alendos filios, familiam,
ad eonvivia , ae donationes honestas 3 unde non ita frequenter iudicandum est, homines saeculares plura in bonis suis habere, quam ad statum earum necessarium
is Cavenda est tamen hie proposit in ra. inter da -- mnatas ab Innocent. XI. ann. i 6 ς Vix in se is cularitas imperies etiam in Regibus superfluum is sumi ; O ira vix aliquis tenetur ad elaemo is nam , quando te πηr xa tum ex sape suis It
x, tua.. 3 Ex superfluis naturae , ae personae danda est ele in dyna pauperi in gravi necessitate , si duae eonditiones adsint , I. Si scias nam non teneris inquirere . 1. Si nemo alius adsix , qui subveniat Si enim alii opem laturi sint , non censetur gravis umeessitas. Ita Advocatus tenetur patrocinaia pauperi , etiam in gravi necessitate, si nemo alius patrocinetur 3 ut nputetur injuste eriminaliter damnandus ad triremes , vel ad flagellationem publieam. Ex bonis superfluis tam naturae , quam personae largienda est eleemosyna communem inopiam patientibus t etiam ex bonis non superfluis , tamen non absolute necessariis subveniendum est extreme laboranti . Ratio r inita Charitas quemlibet obligat ad subveniendum proximo , in quavis miteria conitituto, si Deile tolli possit 1 ad divites facile &e. Ergo . Haec enim Dei providentia est , ut divites per opera misericordiae , di pauperes per patientiam vitam arter
Veniale est , divitem auxilium negare eo uniter pauperi r Mortale si omnibus neget o quia numis inordinato divitiarum amore afflaus censettir ,
juxta Matth. 6. Hon potestis Deo semiare , O Mam
73쪽
o NB. Si venditione possit sublevari pauper . non teneris ad eleemosynas . sic Tob. s. de Ga lo ca).,, ast Non faeile ad nniterem hane lententiam ι,, non enim tantummodo debemus date eleemosynam. , ,, ut subleve inus miseriam Pauperum , quo certe in ,, easu per venditionem , Icti emptionem satisfieret i, , sed tenemur ad satisfaciendum praecepto toties in ,, saera scriptura Inculcato. praelertim in parabola di- ,, vitis , di Larari mendi ei. in illieite aequisitas. restitutioni obnoxiis, pa peribus satiendae. V. C. Quorum dominus ignoratur , tune erogari quidem debent ; sed hoc non est opus
miseriecirdiae . sed . Et in illis diltributionibus
est iervandus ordo Chalitatis. De illieite aequisitis , non restitutioni obnoxiis , uti V. C. sunt turpia lucra meretricum . Ae hiltrionum , licet possint dati eleemosynae 3 sed oblationes de iis ab Altati repellendae lunt ob seandalum , ne Eeelelia videatur approbare ejusmodi lucra , partim ad imitationem veteris legis. De ut. II.
tuis in m-s ob am . I. Cum omnim eonstet dari praeceptum oblitam sub gravi de eleemos una inretienda, debet C nsessarius, qui divitis consessi
nem excipit, caute illum admonere de huius nodi obligatione ;iplumque edae ere non sati fieri ab ipso huic praecepto . per hoc quod luperflua profvio statua impendat vel in construendis domi. s. vel in pluribus famulis alendis AG assirmando ita ab ipso sublevari pauperum m: mas. ita, inquam. acendo , non satis facit praecepto de eleemolum elargienda , quod imporiae dare aliquid grati , di liberali danatione . Quod vero tribuitor isma. u. domorum constructoribus se. tribui e ex obligatione Nili. iae, Recte tamen se geret. si bene valentibus . qui possum frus abori sibi neeestiria comparare, mi in eleemosynam tribuat. Potius enim id esset ipso am ignaviam fovere. u. Cum omnes ex stiperfluis proprio it tm teneantur eleemo Graias quasdam nore, sequitur non esse tutos 1n conscientia M. iamsi omnia superflua velint in alios pios uias erogare . Hinc male se gerunt illi Eeclesialtiel , qui in puncto moriis , limen. es defeeissu o litationi pie impendendi ea , uuae ex proprio Minnesieio ipsis supererant . fundant Capellanias die. & nil pauperihus relinquunt ι tenebantur enim ali 'iam partem redituum M. Mit . qui propra statui erant supernui , pauperibus elargiri . Quae uero pars a Divitibus ex superfluis proprio statui fit inele mosynam e rotanda , non tam facile est allignam . Communiarvivitur illa opimo, quae erili iniicopum habentem lupersua , ad tribuendam pavperibus quartam part m annui reditus beneficii. alios vero Ecclesiastiem ad quintam , vel sextam partem . dummodo aliud, quod superquum est e gruae sultentat.on: , et
xem vel in Dei e ultum, vel in usus pios. Quoad Lateos haben. tes Liptr' i a proprio statui , sunt qui putant ab ipsis satisfiereobietationi de eleemasina elargienda . si pauperibus distribuant
quinquagesimam partem annui relitus , caeteras reservatis ad aliatiorem statum adipiscendam. Talis opinio , meo videri , nimis lavet Divitibus : unde eonsulerem , ut libe aliores essent erga μμ
peres. ne verisserint Deilius esse Camelum tran ire per sorauunsteu , quam ipsos intrare in Regnum Geloni . III. Ultimo notet prudens , & doctus Consessarius , quod dum dieitur ex superfluit impendi posse in alios usias , quam in elemmosynas . hcie intelliget dum est , dum non fit neo stat iab.
Biendi erasibus pauperum necessitatibus . Quis enim non videat, quam Deo displieetet sundate Ecclesias , Bel cia , ornamenta Altaribus Ae. suppeditare . dum litteram pau Eres grauiter b
sentes in suis miseriis tabescerent e sis. dis . I. qu. 4. de cari
De commone fraterna. et 'orrectio fraterna est actus Niseticordiae spiri-
eualis , quo per convenientem sermonem proximum a malo peccati ad brenum honestam converistere nitimur , secundum Psal. t s. Corripis me Imsus Oza De Coriectione fraterna habemus praeceptum Mattia I 8. Si peceaeverit in te frater rutis Oe. id est , Christianus quilibet, quia praebet tibi causam inlignatio
nis uuam , peceans te vidente, de seiente. B. Aliter corripiendus inferior . prius increpando, postea hortando illum mant te. Aliter aequalis, amice commonendus . Superior smiliter rogandus est
iuxta Apost. I. Tim. 3. Seniorem ne increpoeris , sed secra ut patrem. Quod limita 1 Nisi superior instrumorum laqueus , & leandalum in rebus Fidei κους sat , tunc publice a subdito redarguendus erit. corripe eum Praeceptum est , non semper , sed certis circumitantiis obligans . I. Si scias peccatum fratris , alias non debes inquirere , nasi Superior sis . . bi non eredas , fiat rem jam emendasse delictum .. Peccatum mere praeteritum , si1 non subiit reincidendi Periculum , non odit sub praeceptum 3 quia nee ipsi Peccanti statim incumbit praeceptum enitendi. 3. Si nemo adiit alius idoneus , qui emendaturus existime
tur. si spes stinus ex correptione effulseat. Nam finis eius est emendatio mximi , quae si desperauir medium eorreptionis frustra adhibetur . s. Si oee alio
3 I st mortale in gravi , eum quis commode potest tollere spiritualem miseriam proximi per eorrepti nem . & non faciat. Exeipe x Nisi quis ex pusillanimitate existimet te minus idoneum ad cinendandum
venialia sub veniali sunt corripienda . Probatur Quia lex Charitatis postuIat, ut quodvis malum pro ximi etiam exiguum impediamus , vel tollamus . ficommode fieri potest. Raia tamen est obligatio haee . ni fi in Superior bus: Imo in Praelatis Religiosis mortalis est . si per eonniventiam vigor disciplinae religiosae exinde minua
Si quis alium volam eorripere eodem peceato eo
taminatus est , debet prius suam culpam sat eri , &W,stea eorripere, non superbe objurgando, sed eong miscendo dii ,, ld tamen de consilio est , non de praeis cepto ς nam δe Reus alleuius desicti etiam antequam is delictum suum expiaverit, debet alium eorripere in is idem peccatum Iabentem . si fructum speraverit iis quod vix tamen in praxi lueredit.
madem Consessariiri ad rure . ne poenitentri huic muneri deneiant praetextu quod ad ipsos non attinet corrigere eos. ut non sunt ips,rum subditi , Domestici Ac. si enim peccatum t grave . A dmur m. bilis spes emenclat onit . tenetur umis quilque quare re mrtuiritatem tem Maris, ut proximum a spiu tua ii lublevet miseria, alias dissicile excusabitur a eravi culpa iaut patet ex dictis.
F onum proximi. nen notest mima aut ritate alienos deis eius inquirere , etiamsi sibi pro nat pro fine ill eorripere anam ex huiusmodi inψuisitione facta a partieularibus personiv pax ipublicae, di Communitatis tuo tur. Hinc patet, quam madese gerant illi, qui lata curiositate moti , die , noctuque vi -ιant, ut scire valeatit , quo aliquis ea . ubi cQ mor uir, simos sulpectas frequentet M. Imo admonem D atra ipsos Lupotiores, quibus licet adhibere etiam ZUatores visa in , ae modis extraordinariis in uia Subditis insitiemur ,
ptius praemit enla in Datama se et cor sto . Raam mus eidere sub pracepta, tune non est ei parcndum , sed ροιο
ieienda est fratern correctio, quae si non prosit , tunc crimindeferendum est sumtiori . Audiat; S. Thomas A. 1. 33. an. s. ad 3. ubi sic habet, H iara nos ea contra praereptum Damini. Dcuasum ilias Actori s. O 'aire oportet Deo malit . quam bomi idius. Et ideo, εγauso prelarus Praecipit , ne
ν Meymm fami salis orsι- eon Ουι μου me. ova Aeacinum far communitis M omnes. μυε ad aliorm Decialis'. naue Prae ratus expriss praeciperet contra hune crimem a Dum st instituiarum, o ipse peream mine /ent. ει Noberi . . incurro Pr raptum Domisi aeres. si igitur aliquis a Superiore inter ouetur de peccato Mevito. quod cedit in claninum solias Delinquentis .fi nondum secum illum emtexerit . potest respondere te nescite . quia ita res ad respuadet ad mentem interm meis , cum praesumtur interrogare de peccato , quod dicere le-
praecepto de fraterna eorrectisne quia num sibi certo videtve delinquens emendandus , uti et redandus statim . quapropter monere debet suum poemtentem obligate hoe Praeceptum , dum test probabilis spes e nendationis ι - dum spetiitur correctio auis quando profutura. Alii oessant a x rectione , quia vident ael in quentem esse perturbandam , sed neque hoc minimio e cusat Rcorrectione . quoties Dulus speretur. Alii pariter credunt . EOQPraeo tum urgere , huando seiunt, aliquem deliquisse , eum re vera Minritas expotat etiam eo rete um illam , qui est in polliculo pexcandi. vel quia e. s. haher scicitae , vel quia in mis familiariter incipit eum muliere,us . .. M. Mo a1 misisper Consessarius quosdam zeli nimis serventis . M M proximum corrigendum opportunum rempus expectent. '
De odio Dei, O proximi. t δ' di imi directe oppositum est amori. Sicut amor
est duplex. benevolentiae , & concupiscentrae illa etiam odium duplex. Unum dicitur Wrso me , alias odium inimicitiae , quo perihnae , quae reabis duplicet , absolute ipsi malum volumus . Alterum , odium c minutionis , seu qualitatis , quo personam aversamur
non secundum se ipsam , sed se eundum malum ipsi
a Affert. I. Fieri potest , ut homo Deum odio habeat. Ratio: Ouia licet Deus secundum se nullo m do si displicibilis, tamen extrinsece in effectibus Παμ ter punitionem. aut praee tum apprehendi potest in Deo malum , ratione cujus alicui displiceat , Se ipsi
malum optetur . Est omnium gravissimum peccatum .
Prob. Quia optimo imponitur pellimum , sod odium
74쪽
inae , in qua niaxima persectio hominis viatoris eonsistit i Ergo. In aliis mortalibus precatis est interpretativum , seu virtuse odium Dei propter aversionem
a Deo. de eonversionem ad erraturas .
3 Olium proximi ex pitte operantis est gravissimum Peceatum, eo quat directe adversetur Charitati proximi r Ex parte nocumenti gravius est , v. C. adulterium , homi ei dium &e. odium Dei , Ze proximi non est ex septem Capitalibus f ouia non est tale, ex quo , ut sonte, alia
oriuntur , sed potius , in quod reliqua terminantur . Estque eontra naturam , eo qaod destruat naturalem amorem boni. Deum odiise ut vindieem peceatorum est odium abominationis. Absolute vero . & seeundum se exe-erati est odium inimicitiae gravissimum . Similiter se habet odium proximi . Diserimen est inter odium Dei', & proximi , quod odium Dei , si deliberate fiat , semper sit mortale ,
utpote malum quodcunque, destruens bonitatem nus. odium vero proximi ex levitate materiae si veniale, vula, si ex displicentia aliqua personae exiguum malum optes.
3 Diserimen secundum : odium abominationis Namum intrinseee malum , & mortale est At odium abominationis erga proximum interdum eulpa vacat , interdum laudabile . Prius prob. Quia Deus propter infinitam bonitatem non patest esse abominabilis. Ponerius prob. Quia odium abominationis erga proximum non semper adversatur Charitati, sed interdum sundatur in amore Charitatis Dei , ac proximi, si ejunmodi odium debito ordine instituatur , & ex virtute Charitatis procedat . Consistit autem ordo in eo, ut minus malum proximo evenire in Meaei voluntate , seu simplici optemus . quo maius malum , seu nostrum, seu alienum evitetve . Contra vero . si maius malum, U. C. eorporis mortem proximo desideremus, ut nos a minori V. C. sortunarum damno liberemur.
odium Koe malum est: quippe Charitatis ordini re.
6 ineo r. Maledictio est actus odii non elicitus ,
sed imperatus , elieitive ad intellectum pertinens. Imia Precatio Ver , quae est expressio voluntatis aversae ab alio, pertinet ad voluntatem .
I Dieo a. Maledicere latroni , ut iustificetur exodio abominationis . non quidem optando , quatenus malum absolute , set quatenus bdinum , licitum est , quia per illud maiora mala impedientur. Loquor a em de maledictione simplici 1 nam maledie ereinee toribus per modum caulalitatis, seu imperii emeaeis, iisdemque malum inserte, ad eos solum pertinet, qui ius habent noxios puniendi. N B. Diabolo non est maledieendum secundum naturam, sed secundum culpam. Eret .a . Dieo 3 Proximo sine iusta eausa maledicere Charitati repugnat, de ad peccatum odii pertinet interia dum vero iustitiae adversatur . de ad eontumeliam spectat. Quae omnia in Consessione exacte perpendenda sunt . Nam in faelem maledicere duplex peccatum est, contra Charitatem , & Iustitiam . Est mortales gravitas materiar, & deliberatio accedat. Interdum sne eontumelia U. C. absenti, di sine honoris laesi ne maledicitur, estque unum; interdum in taetem sine animo, quasi id evenire optet. Estque tanto gravior contumelia cli fiat erga parentes , &e. Exod.
2I. quanto excellentior persona .
Denique interdum ex impatientia superior inseriori maledieit, estque veniater U. C. Ruserat te Diabolus; sed non ex animo ut id eveniae . ca Sed si quis se ipsum diabolo devoveat, mortale est ob sceditatem, horrorem, ac perversitatem mi . . .
is sa Plures tamen Doctores neque ex rigidioribus
is censent nunquam a Christiano maledictionem illamis Proserri: auferat te D Mus, quantumvis fine animo, , perlatam, absque gravi peccato propter horrorem, is quem auribus Chiiltianis verba ista inferunt.
i. ram observansa . Dam quis se Meusat in Consessione se odisse Pnuinium, primo interregandus est Consessarici de malo proximo exoptato ἔnam ex hoc capite odiam . ut vidimus , potest esse pereeatum leve . Secundo, fi eredat C fessarius non omnia odia interea eme eiussim speciei , intermetare debet Poenitentem de specie mali . quod exoptavit l, nam tum aliud esset specie pereatum exoptatis malum privans bona fortunae , aliud si privet bonis amae , seu vita. Tertio. Laum andus de Perisna , mi r tum exoptavit . nam si illam tene Mut pissequi peculiari vim tute, duplex commisit Pe aliam.
1 Cedia est tristitia de bono divino, a nobis pariaticipanda , quod propter obtinendi, vel conservandi dicteultatem nobis malum videtur , de ideir- eo animus in teporem , dc ignaviam eadit . Nam li-e et quis neque ianum in Deo per se , nee me parti ei pationem odisse, nee de eo tristari possit 1 tam aquatenus eius acquisitio eum corporis labore coniuncta est, earnisque oblectationem impcdit, concipitristitia potest per ae eidens. a ciuapropter Reedia non est ali ad , quam tristit animi de gratia Dei aequirenda, vel conservanda , seu de gloria ecelesti obtinenda per actiones nostras cum labore iunctas. En ex genere suo mortale ; quia Cha ritati Dei repugnat. Si voluntas unguide rellitat, veniale.
Est inter vitia capitalia; quia ex e I , ta quam taedio, de spiritualibus oritur horror . 3e conversio ascreaturarum amorem, de illieitas delicias. Praeterea adhaerent ficediae tristitiae noxiae , quuvirtutibus singulis adversantur; se ille et . si quis tristetur, quod orate debeat . 3ce. Verum huiusmodiaeeliae diversa precata non sunt ab iis , quae opponuntur virtutibus , de quarum bono aliquis tristatur. Idcirco tali Aeetia nunquam mecatur, nisi cum vir tutes sub praeceytum cadunt. .
B. Expellitur Aeedia non fugiendo, sed resilien-d , atque opus salutis sortiter aggrediendo propter
suavitawm virtutum . Retula iis praxi obseruauia. I. Debet mnari quantum potest Consessarias , ut Aeedion
a Restat Medit tioni bonorum spiritualium, re 1ecticini Iaceoriam librorum i ut enim observat s. o. a. a. Quanto magis de iis cogitatur , tanto magis gratiosa redduntur.
I in ta tami suadeat liti orationis exercitium , agmente revolvere Mysteria vitae , di moertu lauantisper agnoverit quanto amore. α studio Salvst oe noliram Uutem quaesierit ; pudebit utique suae ciscitantiae, di negligentia in aequirentis banis spiritualibus . Aes madvertere item ta-ciat Mediola, eso e disse sta sonu MUrtem ris ad fαμνam κι-- . qua minia star in umbra . ut ait Apostolus as Rom. g. potui se Deum velle , ut me inexplicabilia torment Beatitudinem assequeremur, in quo etiam calu no nisi lumme Miserie dem , δ: Benignum sele ostendisset ἔ at αihilominustam erga nos bovium esse, ut facile possimas esse si ex . Ossa socordia aliquid laboris pati voluerimus pro eodem Decias uendo . In memoriam demum revocet , quantum dolori experiatur in puncta mortis Aeediosus, dum considerat , quot tempus non erit amplius. A interim propter tanti emporis a. sum , solum sibi superesse supplieiorum aeternitatem : ar. ἀ- emo moso une Chamatis , , arseamus Uut , qtis arsura sum Daemones , ait S. August. sem. a ta vers.
r TNVidia dicta a nimis videnda, sive intuendν iax prosperitatem alterius. Desinitur Invidia tristitia de bono alieno, quatenus id malum invidentis aestimatur , tanquam Propriam lius excellentiam imminuens. Proprium vitium D.
Est ax senem suo morialer .aia opponitur Charitati , cuius actio est gaudere de prosperitate proxi
i N3. Tres sunt affectiones tristitiae. Prima est indignatio, sive Nemesis, per quam hona temporalia impiis, Se indignis obvenite tristamur . Elt tristi ita vitiosa , si considerentur bona, vel Drout absolute proximi si int, vel ex ordinatissima Dei vciluntate propter certum finem indignis obveniant. Nam tenemur gaudere se de proximi bonis, de Dei voluntatinos consor mare, Psal. e.
Si autem tti stetis, prout indigno humana potestate eonita tuititiam distributivam obveniunt, ves prout abutitur, est laudabilis tristitia . Altera est aemulatio , seu 2elus , qua tristam ir de bono proximi , non quia ipsius, sed quia nos e 3 caremus . Haec si versetur circa bona animi , laudabilis est 3 etiam ei rea temporalia , si aemulanti convenientia sint. V. C. Si opifex itiitetur , eum videt
alios hbi similes ex opificio familiam alere , se non alere . Vitiosa est aemulatio , si rusticus tristetur , cum videt Nobiles emere Castra , sibi talia deesse
75쪽
Distinctio est Invidiae ab aemulatione: Nam per In
vidiam tristatur homo de bonis proximi non absolutec id enim ad odium pertinet γ sed eum ordine ad invidentem , qui ea re se superari existimat . Per aemu lationem vero non trillatur homo de bonis proximὶ , sed de sua penuria . quam comparando cum alteri
Tertia assci tio Invidiae est . eum tristamur de bono
proximi , quia o casionem putatur acccseturus nobis ,
aut aliis noeendi . Qtiae tristita a bona cit , si non t me. e. sed prudenter timeamus: Meu . si temere.
3 NB. Velle, & nolle, amare, & Od ille , laetari ,
ae iii stari, non .sunt actus contrarii , nisi circa idem ibi cium sub eadem ratione formali versentur. V. C. De niorbo patris potes tristari , quatenus malum per-1onae est, uti te de molle ; sed laetari de haereditate , Quia Dei voluntas est , cui te conformare debes . Ut de has duas voluntates in Chtallo Domino . Luc. ga.
Reguω in yrari ossem sis . I. Cum Invidia sit superbiae laetus , ex nimio etenim amore
propriae incestentia orietur trit ilia alienae selicitatis, ob quam nos minui timemus: hine Contestitius si invidiae radices velit expetiere removeat a suo poenitente supcrbiam. Hoc etiam tacere pot- st demonstrando ab invidia plus deiici , quam a quibuscumqtie aliorum bonis . eam pudeat nobilem, & e cellum animum hoc vilissimo vitio inquinarι . Descendat deinde ad invidiae crimen explicandum. Demonstret, ipsum proprium Diaboli esse , nam e Paradiso hominem exturbavit , quia ferre non poterat in et e ad infinitam di enitatem promovendum . quapropter ait Sapiense μυrsa DraFcIι mmi torraυit in insim Terrarum. IV. . Considerare fxerat . invidum quasi dolere de Dirina Bonitate , cum videatur nolle omηes respicere , sed lolummodo seipsum pitem videtur optare destructionem illius tot eta is, quam habents.la lex inter seir q.latenus sunt unius Dei Patris . & uvius Nattis Ecclelix Filii . Si enim omnes, ut ex eodem Patre. ac eadem Matre veluti primo niti considerarentur, nullatenus disse liceret quaecumque ipsorum felicitas. O tendere etiam potest . bona temporalia atris non esse invidenda . ut te quae non να- sint huminem face u ε Micem . immo oceatio esse possunt aetem damnationis r a Chilitiano lolummodo a terna exoptanda . di quin
Dic t demnm, virtutes. quae in alias videntur . esse nobH M- hete inei amenta ad eat asseqnenda . non nvidiae 1rritament m. Protis ehucunfli in esse . quia si non possumus habete temporalia , quae vilemus in proximis, divina favonte Gratia, possum n equirere spiritualia , quae in ipsis conspicimus . a que ita a Fquando cum ips1ς esse cives Sane orum . di Dei Domestici. il. . ando rinnitens se accutal de mecato invidiae. advertere de it Conlessarii, multorio nullum commitere peccatum. -- Ne enim m re serum Proximum stliquoia honum habere , tiaeomtax t & ipsi eadem bona deliderarent. Patiter ali considerandum id, de quo tanquam de peceato invidiae is a viant . eae precatum odii, quia nollent proximum aliquibus honis frui, et quia inter ipsos 1 erint inimicitia Ac Dod fi respondeant se aegre ferre in proximo honum , quia ea ratione uid mi is min
ris aeli mari Ae. tune proprie peccant peccato inviuiae , ut suoloeo dictum est. ει
De Discordiu, Contentione, O schis te. 1 π Iscordia est dissensio voluntatum circa bonum, I quod ex Charitate velle debemusr Si cirea ni Ium , laudabilis est dissensio . altod velle debemur rNon enim peccatum Discordiae cit disi cntire. ae di Deordare in bono, si in eo concordare oblig.ui non simus . V. C. Si socium rogantem , ut cum illo ingle- diaris Religionem, sequi recuses , non pcccas discor.
Adde: Etiam ex inculpata ignorantia oritur disse so volutitatum , dum unus hoc , alius aliud medium ad honorem Dei , vel proximi salutem eonvenientius orobabili ratione iudicat . Qualis dissensio et at inter mulum. 3e Barnabam. Act. 1 . a Contentio est impugnatio Hrit uis, erem confidemtia clamoris . N B. Veritas dupἰieiter potest impugnari . I. Intentione formali , cum quis agnitam Veritatem impugnat . a. Intentione virtuali, non curans ,
sive doctrina veta sit , sive salsa. Lademaue est ratio de eo, qui veritatem oppugnat, pct cui Dauilem ignorantiam existimans . esse s assiuatem . Sic haeretici iactare solent . Loquimur autem de oppugnatione , Quae serio fit: Nam si exereitii causa ad explorandam ait rius do. trinam si, laudabilis est. Contentio , seu veritatis impugnatio ex genere suo est moi tale . oppositum Paci, α Charitati, perquam tenemur proximo consentire in honis ipsi necessariis .
Veritas autem saepe Mecessaria est .prox mio ad animae salutem: Ergo eam comentiose tollire velle est pta catum Oppcilitum Paci , dic. Hinc Gaiat. Additur r
a. N R. oppugnatio salsitatis cum elamore ob scam datum potest essc mortale . in apropter disputatio e erebus Fidei saepe vitiosa est . I. Ex Parte disputanti, , si non satis doctus , qualem Apostolus requirit ad Tit. i. Et prohibetur laicis sub pinna serendae Ex communicationis. Sed haec in casu necessitatis non hi bet locum . ii talaus sit et Et deinde in Germania in ter laicos privatim dii potare moris est .
Ex parte eorum , coram quibus eis putatur . Nam saepe indocti auditores magis vim obsectio uini penetrant , quam ut intelligam earum solutionem i mare Corici cinatores indocti habent sibi eavere t x parte eorum, quibulcum disputatur, U. C. pe tinacibus haereticis, apud quos nullus fructus spei a dii, cit. Melius ad confirmand.is conversos fit , ut in QmO ombus eorum men acta l. litatis ostendantur. Deniqce addo ex D. Thoma : Cum bonum in integra cauta , malum aulcm ex quovis desectu sit, comsequens est . ut bonae, ac laudabilis Contentionis talis
Moviae ni do, loco, lem 'ore, .c. msitura . 4 Sehismatis peccatum committitur , cum ouis sese regat ab unitate Ecclesiae, prout ea est eorpus my-llieum ex di .eriorum liat iram fidelibus tamquam mentbris inter se, R cum uno capite Christo , eiusque linteiris Vieario connexis. De quo Rom. 11.
Duplex est modus Sehismatis. I. Si quis se separata capite I eclesiae, Pontifice, qua tali, nolens Obed eritiani Sedi Apostolieae praebere . Nam si contra hune Pontificem ut privatam personam si rebe Iis, aut quia probabiliter putat. non esse eaput Ecclesiae , non est Schismatieus . a. Si quis se ieparat a reliquis membri, Ecelesiae in cultu Religionis, oratione , Sacra-mciuis, Se.& seorsim agit, quasi Eccli: siae membrum
1 Duplex iterum schisma, p9rum, & iunctum cum
haeres . Purum ex sola voluntatis malitia renuit obc-dientiam a laque vel sola interitione, vcl operis occutione . Sufficit indirecta intentio se subtrahendi ab ob idientia. V C. Si Episcopi convocent Synodum geneia em sine authoritate Papae. Diserimen antee Haeresim, R' Sehisma est, quod iIIa interna mente perficiatur , & exterius solum si miccetur . ideoque requiritur error intellcctus pertii- Αt Schisma externo opere consum niatur, ideoque Ius scit ad id voluntarium indirectum . N i putativum; si ut ad homiciditim &c. Schi ima cum Haeresi requirit negationem. Summum Pontilla tm este velum Canut Eccletiae. 6 Coiiail. S. lusina oce unum non est verum Sinisma At occla tus haeretieiis est vel e ludreticus 1 Quia
congregatio Lecletiae est mr Faciem , adeoque, albi cade est. delicit membrum.. NH. Qui separat se a suo Episcopo, vel partieulari aliqua Eeclivia , nihilominus in tenuens , ac Palam protestans, se manere in communione Ecelesiae universalis, & sub obedientia Papae , is propria non est Sc hismaticus.
Pisae Schismati eorum sunt Excommunicatio ΓΗΠ ris, quae tamen non est extensa ad taurores. Item l habilitas ad beneficia , quae etiam post Poetiitcntiana non tollitur, nisi per dis pcns atronem.
lum eli multitudinis contra extraneos : Seditio est multitudinis contra multitudinem in ea em Republica: Rixa est paucorum contra paucos, vetain. gulos. N B. Bellum, di rixa ptoprie actualem PDariam ligni seam; leditio etiam praeparationem animorum ad
Rixa est contradictio De Lori orta pleramque ex Dur, Hoc dens Urxe ad T . b. a. Eli ex gcnete sciam tale . Et veniale vel propter vehementiam pathonis , vel ex levitate; ut in pueris.
a Bellum alvid est iii stum . aliud injustum. Iniustum duplex cli. desciuiuum, L Ossensivum .
Deiensivum est, quo vis per itii tiriam illata repellitur. quod non solum publiea , sed pri ara aut horItate cuivis omni iure per millam caue iii lce. 3. 1 f. de juit. & iur. Dcllimi cistensivi in eli , in quo vas inscr-
76쪽
sa iusta, Ze recta intentio, ut non ex odim , nee pri varae vindictae cupiditate , sed amore iustitiae suscipia
4 Assere. r. Bellum offensivum non nisi publica authoritate Principis , vel Magistratus superiorem nul lum agnoscentis geri debet . Eist eommunis ex S. Αanultino i Ordo raturalis mortalium paci acco datur
e poscit, ut suscipiendi belli Mabsaritura penes Pria se per sit. Prob. Discrimen est inter Magistratus, quod illi s
periorem nullum agnoscant cut Impeiator, Reges . &Respubli ae liberae Venetorum, Genuensium . di Hel vetiorum hi bellum offensivum , de defensivum ger re possunt. Nam omnis Respublica ita debet esse eo parata , ut sibi sussiciat ad publicum statum . de quietem servandam. Alii Magistratus sunt inferiores D ces , Civitates Imperii hi non possunt ostentivum licet defensivum iallum gerere sine licentia superi ris Maeli ratus . qui occum p&rtat. Rom. ret. Hinci. Hostes is de Captivas, de politi minici reversis, prae dones appes tantur. qui sine aut horitate Imperatoris berulum Ostensivum sit seipiunt . Excipe i Si suptimus M gistratus negligat illatas iniurias vindicare 1 tune enim necessitas licentiam dat, ne implobitas impunita majores animos saciat.
R. prohibitae etiam sunt eon cederationes, & co ventieula , quae sine aut horitate Imperatoris sunt , I. denuntiamus , C. de his , qui ad Ecclesiam , &c praeterquam ad necessariam defensionem eontra rniquos.
y Assere. 2. Generalis justa belli offensi vi causa est accepta iniuria . Idque Iure gentium pro desectu proprii Judicis , ae vindieis . Ideirco ipse princeps νrui , vel rutus subditi iniuriam passi sunt , judic i , de vii dicandi sceleris potellatem Iure natura iconsequitur. N B. Praemonitio tamen requiritur a laesorum Pri cim , ut e reeat subditos, di ecigat ad damnum c'am Pensandum. Si autem non iaciat , tune contra i plum quoilue bellum moveri potest . Sed requiritur injuria gravis r Alias mortaliter Consiliarii. de Principes peccabunt propter tot hominum caedes; nisi sit in Ecclesiae, & Fidei Catholicae augmentum ca . - uJ Non sic ait Layman; sed vult, ut Prinei sis antequam moveam bellum ad ulciscendam in1 is riam acceptam videant, an illud in cetrimentum Eeri etesiae vel fidei cessurum sit , de si hujus peria tum imminere norim, ab illo etiam a ias justo a ri s lineant. Allert. a. Particulares causae iusti belli sunt hae . i. Ut subditi rebelles in obedientiam redigantur . u. Ut recuperetur Provincia, Civitas debita, si multum interiat boni communis. 3. Ad vindicandam gravem contumeliam principi illatam. Reg. 1 o. 4 Ut ultio sumatur de gente , quae holli injustum bellum gerenti auxilium praebet. a. Reg. 8 3. Ut repullam tur ii, qui injuste prohibent, ne nocentes puniantur. lud. χα 6. Ut puniantur violatores scedetis initi eum i incipe non sine gravi iniuria illius . q. Reg 3. T. Ut impetrentur ea , quae jure gentium permissa sunt,
de per iniuriam denegantur, U. C. transitus sine mora , & sine nocumento ex una regi a in aliam 3 ut habetur cap. ult. 23. q. a. Loque sensu Caesar di xu: camis tenentri omnia dat, qm tina negat . 8. Ut
sociis auxilium iustum afferatur: Quod si vero ab hostibus infestentur auxiliarii, tune di ipsi jus aequirunt per se bellum inserendi adversariis. ς Si populi subi cit idololatiae, aut haeretiei sint, aliosque in disiensi nem cetiam vicini Regis subditos trahant. N B. Si bellum iustum est sormaliter respectu Ptimetris , licet informatio Consiliariorum salsa . tamen Piinreps non habet causam suspieandi de salsiate ,
practice iudicium suum consor mare poterit informantiam allegationibus.
Asteti. 4 Per specta iusta belli causa, parti adversae
ea prius inlinuari debet, antequam bellum instituatur: Quod si parata sit satisfacete , aeceptari debet iuxta Ratio: mia bellare non voluntatis , sed n coetatis est. e. noli, M. q. I. Propter ingentia mala, quae bello coniuncta esse solent. Et iam post mutuum conflictum, quando ram aliqui ex hostibus ceciderunt , si adversarius ecindignam satisfactionem osserat, acceptari debet ex charitate vi- icet si iniusta 'lata restituat , belli expensas , dcae γraculi, alit hores illatae iniuriae, tradat. O NB. I. Inndeles adsciscete licet in bellis ietatem, I per accidens, de ratione se a data illicitum est. P. La yman P. I.
NB. a. Eisi eapti In bello justo spectato rigore
iustitiae occidi possint , tamen lex charitatis postulat sui Dux belli habita ratione eommunis boni in eseis mentiam deelinet , & multitudini pareat , excepto , si de peculiari crimine , vel perduellionis , vel laesae Majeliatis damnati. vel eonvicti sint . aut si id opus sit ad liabiliendam securitatem contra valde pertia
8 Affert. i. Subditi, qui de belli iustitia dubitant, Ptineipi ita iubenti merito parent 3 idemque dicen. dum de milite conductitio . Ratio r Q ita in dubioquifrue is edire debet Prisui , vel Superiori suo . C.
quid eulpatur. 13. q. I. Simile ratione si earnifex de justitia dubitet, tamen iuste latam sententiam a Iudi-ee exequitur ἔ quandoquidem ad ipium non pertinet discutere Affert. 6. Milites extranei , de voluntarii vocati ad bellum, de euius bustitia dubitant, ut in neutram par tem prudenter assentiantur , militare plerumque non possunt. Ratio : Quia nulla cogente necessitate obeadiendi exponunt te perieulo graVissimae injuriae inserendae. uico r merum e i Eui enim eausa bellandi speculative quidem dubia videatur, praesumptio tamen 'st, Pi incipem cum Consiliariis, examinata prius ciliis genter causa, b ina fide ad bellum proeedere , possunt militare, nam debent habere indicia ad iudicandum in
tam gravi re b . - bθ Hane quaestionem agitans Benedictus xl'.
is surum grave , illum qui alieno Principi ad militatri nesciens, an iustum sive injullum bellum terat, ne- ,, que teneri prius se certiorem de iustitia redde te, cum ,, id privato lit impol sibile i unde debet praelumere,, cum juste bellum stetere. Milites, parati sequi indifferenter ad bellum quem eunque, live selle, live iniuste bellantem, non debent absolvi, nisi propositu D corrigam. ς Quicunque in Iulio bello pugnant, progredi polis
lunt iucundum iuitum mandatum. & voluntatem Duia eis sui expretiam, vel taei tam , ad ago rum vallati nem, pagorum eversionem, hostium spoliationem. --eentium caedem . Ra io r Quia lunt execut ,res iustae
sententiae , di vindictae . quam supremus Princeps in holles decernit . Quod si Dux eonsulto nolit , aut prohibeat . tunc me cant eoatra iustitiam . si damna inierant a si totum prohibeat , ut disciplina contervetur, Ne umque non nisi venialiter , nisi se in grave
Nota : Si solum bellum instituatur desensionis eausa , tunc ea solum agere ias est . quae ad prae laudam pacem , dc securita em ab hostibus necessaria sunt . Si vero ad persequendam iniuriam nutetialem , QC. recuperansam civitatem , quae iure Prineipi debet ut . sed ab altero per invinei bilem ignorantiam alieni iuris possidetur, tune ea solum agere licet, quae aloe pandan eivitatem necessaria videntur, te . quat nus fieri potest. eum minimo holitum damno . de Dne condemnatione ad expenias : uuandoquidem nee in Micio pos , qua causa cadit , ad ex resias alteri parti praestandas condemnari solet. nise litigando in dolo , HI, culpa fueris ; ut notat Molina . Si vero bellum in-lii tuatur ad vindicandam injuriam formalem , tune iustitiae vindicativae modum scivare oportet , ut i iuriae quantitatem pinna non excedat . V. C. Paeodestructo ab hoste , non expedit totum regnum invadere , nisi holles satisfacete recusent, & diu eoni
Io In bello lieet insidiis uti , modo absit menda cium; eum enim in bello sit hostibus noeere , fas et iam erit Meuitando ipiis consita essicere , ut decepti nocumcntum patiantur. Uide I ,s. 3.. N B. Simulare in bello se elle laetum hostis est me ea tum , sed propter in vincibilem ignorantiam , quia milites recte se agere existimant, exculantur . At vero in promissionibus, de pactis per simulationem aliquid dicere, aut facere . injuriosum est. II Dieci I. Innocentes per se occidi non possunt in bello, U. C. infantes , etiam Turcarum , & Haereticorum . Clerici , simplices , rusticani , idque s cundum turis praesumptionem, donee contrarium olle datur . Per accidens vero , si bellum geri, de ab hostibus .ictoria obtineri non possit , nisi occisi innocentibus , licitum est, quanao id ratio communis boni ita exigit. Quod innocentes in veteri lege Deut. Σ ci
si sint in bello , id ex speetali Dei mandato sactum est.
77쪽
. ii Dico a. Quod attinet ad spoliationem bonorum, fi innocentes sint pars Reipublicae delinquentis, si1 est
omnes spoliare, mulie es , ac insantes in eaptivitatem
ducere. Intellige: Si infideles sint secus . si Christiani , Nam Chtituani a Clutilianis capti . serki emnim non eficiuntur ob diuturnam conluetudinem vim lagi, obtinentem, sed interdum pecunia , tanquam in praemiuiri victori oblata. redimi solent. Porro ad hoe , quod tota Communitas deliquideeenseatur, necesse est, ut major, Vol Polior clus ears, me alioquin ad decernendum aliquid Communitatis ussiceret, delictum aliquod iteri , V. C. proditionis , xpostasiae, decrevit ; ita etiam innocentes bonis spoliatari possunt, &c. ia NB. I maerelae hostium subditorum pmpter
vexat cines, & spoliationes militum non sunt curanda .s milites in expresso , vel tacito conscia se Ducis pro-eedant. & alio modo debita vindicta sumi , di satis factio impetrati non possit. Atque hue spectant literae repressaliarum , quibus neem subditis , aut militibus suis insultum d
.mnum paFs potestatem dat invadendi terram eorum , qui damnum intulerunt , & occupandi etiam bona innocentum usque ad compensationcin damni . Sed
quia hae repressaliae species strat belli , ideo sine priavi necessitate non e cedendae , eum snt periculosae , & oeeasionem praebeant rapinarum . Quod si repres saliae eontra Ecclesiasticas personas concedamur , id sub poena Excommunicationis, ipso jure lata , prohibitum est . N B. a. Per accidens possunt naves . & alia peregrinis . & clericis ad necessitatem belli auferri , ne hostes utantur a tamen poli bellum restitui de
NB. . Subditi innocentes rebellium Plineipum in odium Principis te vindieiae spoliantur , exceptis iis .
qui, quantum in ipsis elat, testiterunt rebelli, de adhaeserunt itistii tu talium aetenti. Dii t. si as est, si iniuria hostium id mereatur, t tam civitatem in praedam dare, licet gravissma erimuna iuncta sint, stupra, caedes innocentum; per aceidem non peccat Dux belli, permittens talia , quando aliter nee pertinacia hostium frangi , nee pax alio modo obtineri potest. 4 Dicta a. Mobilia ab hostibus accepta Iure pentium eapientium fiunt. Et onstat ex l. ii quid bel
ritim statim nn ira fu/rt adco quidem , ut Incri b mines ni,n Christiani) in stolautem nostrum deducaniat . Excipe: Nili alictibi mos iit . ut spolia at Ducem afferamur, qui pro meritis diltribuat . Nee julia spolia computari debent in ecimpensat innem debiti principalis, quod iuste bellans ab hoste iure exigere potest. Dieo Nobilia ablata ab holtibus , quae hostes ante ab aliis iniuste ceperant, secundum Ius Caesareum
sunt capientium , neque pristinis dominis rettitue da . postquam in locum, tutum deportata fuerunt. Ratio id pollulat communis boni per consuetudinem introducta , tum ad militum animos excitandos ν tum ad innumeras lites tollendas . Sed cincipe , quae postliminii iure gaudent; ut currus , naves onerariae emis
cci 4. Immobilia , quae oecupantur quatenus tu sam damni compensationem , vel pro iniuria satisfactionem non excedunt, pertinent ad Plinei m : Si vero ab hoste , cui erepta lunt , iniuste possessa suerant, nristinis dominis relii tuenda erunt. Dieo l. Fides publiea a Magistram data quibus eunque hostibus publicis, etiam infidelibus. atme hae reticis, omnimodo larvanda eli. Ex S. Α-un. lapiit ja ros. ad Bonifacium. Fides , quando immittitur, et
iam hosti se manda est , contra quem tilium geritur . Prob. Quia laedera publica gentium Iure introducta
sunt, idque propter necelsitatem, quia alias nulla pax, aut sotietas inter humanum genus e sistere posset. Intelliguntur autem haec, δummodo foedus ex ob;
cto malum non hi . consequenter nee obligatorium.
Neque vero tergiversationi locus est , quod pars a tera ad foedus ineundum per vim intuitam adicia sit. Cum enim paciscemes superiorem Judicem non habeant , qui causa eoan ita ipsis ius dicat , qiuaelibet pars posset dicere, sibi vim injustam illatam erue , ae proinde foedus a se rescindi posse . At vro . si in vatus alteri privato, vim injustam inserenti , promis sionem faciat metu adactu, ,.licet esus modi pactioni ero iure valeat , Potest tamen Propter aequata.
tem rescindi , iuxta Praetoris edictum . od re
ms caeno gestum erit, ratum non .habebo. lib. F. tit. 1 Deinde tergiversationi locus non est, etiamsi postea appareat , foedus publica aut horitate initum Principivaciscenti perniciosum esse, dummodo ex obiecta nimdiim . seu iniquum sit. At vero s dela inter privatos, si veniunt in pernLesem Principis. rescindi possunt , cum in omni foedere, & pmmilitonz intelligi debeat exceptum ius Sup tioris ι quippe cui subditus praeiudicare non 'potest . e. venientes, de iureiur. Sin vero foedus . aut promissio alieno Principi iacta in publicam perniciem non cedat, V. C. si quis Tyrann. reditum, vel redemptio nis pretiam iuratus promisit. fides servanda est.. N B. Pacta inita inter duos Reees non possunt re- se indi, uidem Ecclesiastita aut horitate, Nam sol vendi potestas data est Eeelesii altieis in aedificationem , non in destructionem , at vero talis relaxatio foederis tenderet contra Juς entium , adeoque eederet in m gmim detrimentum s ietatis humanael Ergo. Dieo x. Si foedus publicum initum suctessu temporis cedat in magnum detrimentum Leclesiae , tune Summus Ponti sex indirecte cogendo alteram partem , ut remittat, potest rete indere . Ratio i mia id postulat bonum regimen Reipublicae Christianae; & thritici Reges non alia conditione sua foedera constituere censenturi nisi, ut salva lutcrim sit Melesiae Christiani incolumitas.
Dieci Si a Christiano Rege foedus publieum saeeum infidelibus . nulla ratione poteli Pontifex relaxare. Ratio : Quia id cedet et in contemptum Eeelesiae,
di si Leelesiae perniciosum, a Chri lici supremo Recto
re sperandum est auxilium. Dieo A. Si foedus publicum eum haeretiris fiat, ncinpotest authoritate Pnntificis relaxari r Quia hoe eed ret in detrimentum Eccletiae . Nam eum haereti ei in omni foedere exclulam velint Papalem relaxandi potestatem, ideo apud ipsos . de omnes nationes infideles, blasphemabitur ni,men Domini, si dicamus . nos eum eonsensii Pontificis i cedera publiea eontra Ius gentium erga hostet violare posse .
Qiuta haeretici de Iesultis asserunt, eos docere, hae
reticis fidem servandam non esse, mera calumnia est.
Obiectio de Ioeanne Hussio . quasi ipsi s des servata
non sit. diluitur . I. Quia Sigismundus dedit salvum eonductum in forma iuris eommunis , id est , salva executione justitiae . a Quia Hulsus prist salvum cci duinim suetam arripuit , quae ipsi sit, poena capitis
ab Impeia tote prohibita crat . 3. Ipsemet Synodus Constantiensis Seg IV. demonstrat, a se lari potestate per salvum eonductum alicui datum Ecclesiasticae .ae superiora iurisdii 'tioni nullum praeiudicium generari posse , quo mi us contra pertinaces ad punitionem procedere possit. .i6 Dieo l. Capti in bello sugete possunt , 8c res hostium asportare, dummodo scandalum , & specialis permanendi pollicitatio absit . Id enim Iure gentium introductum , de eli ius positiminii . l. in bello l. nihil intereti, is de captivis. Recedit, quod haec prena perpetuae servitutis naturali propensioni admodum repugnet , ut eam sustinete , si quis fugere possit , valde distat te sit . Nee obstat . quod , s rursus dcprehenduntur , puniantur : Nam etiam fugitivi damnati ad mortem puniuntur , etiamsi fugiendo nihil
Dico a. Capti in bella iniusto , V. C. Christianta Turcis , non solum licite supere possunt , seclusa speciali obligatione manendi, aut iuramento , sed Ctiam in compensationem damni illati res hostium au . ferre possunt. Ratior Quia si nemo adsit , qui iustitiam administraturus est, potest quilibet. si scandalum cesset, per se ipsum accipere, quae sibi liquido debuntur , non obstantilari Incluetis , quae non extendunt see ut, qui hactenus injuste oppreis fuerunt, ius suum
ιγ Dico 3. Peregrini Christiani inter Turcas Versantes, si quid austerant , pici laribus habendi stint . Prob. Quia Turcae veri domini sunt honorum mobilium. Excipe : Si quid per iniustitiam a Christiario
per grino extorserunt, Iieite possunt tantundem a Tur
Dico Tureae tempore Induetarum inter ChrIllia nos versantes 'non possunt spoliari a Christianis et Aetempore belli possunt, et lim a quovis privato subdito, ex praesumpta voluntate Primipis.
as Quae illo de mecati, in bello fieri solitis. I, Dux Peccat, si iusta stipe ia militibus non provideat . Unde stimulantur ad rapinas , ad quarum restituti nem Dux
78쪽
mix tene G 2. non servet d sei in in militarem, amum in se in lias at resti niti-m damnorum
QMd si timeatia secessio militum . & propter diu. Aurnum bellum non omnes imiliteω solvi m C, innam tui. pollunt aliqua minora mala ad maiora ineo, miax vitanda , & incolae. aequo Mimo perterre de
Pectat, Dueum supremo subordim lorum. sunt. I. si o nilites absquo necessitate temera exponant . laterneret ni . a. Si fine necissitate in Iocis saetidis castra μ at 3. Si in solutionibus' iniustis piaxibus pem vii anum ut lux . 4. Si sum damno Reipublieae non cimpleant numerum. militu' , de tamen Rccisapi p Si dimittis veter ni, novos, de ineptos tu .stituan ipe io minor μ. s. M teti-nt stipendia, ac permittam militibus a misticis extorquete ubi necessa Tia.. . M transeuntes per civi atri ad pe limendati v . xationem aecipiant ptaunias. . Alii ossietates peceant i di vi alia exerettulnere stiria se vehim igant. aut eor upta Mendant . a. Si rito p re luctum aliam materiam , pulveti tor- . 'mentatio a J misceant . . pro, cibo , di aliis plinaccipiant . quam Get q. Si tam piam premiam .
miique milites omnes tatione stipendiorem ρογα- , fit sub mortali tenentur restituere . obligan
tur e . E. tit. Duci obtemperent , in acie consi-
sa fit , nee iacile fugiant , a Ut 'Mion sivem , areem sibi eommissam defendet ne , etiam cum petieulo itae , qua iii spes deinde tam superest : Alimnii,
capite plectuntur , juxta l. a. s. od legem Iuliam Naiest. 3. Ut si ae meis licentia nota riscedant ab exercitu Propter etinnum , quod' ins .mant iuga sua . a Milites luis seipendiis contenti .esse debent, Lue. ideoque Innocentes non fravare . Et licet' milites msblutione nimiidii dilationem injustam Pallaretur , t men non ideo licitum est innocentes θ' itare r mlationa alicta noti simi vppignorata militibus pro sti- Pinctio. - od s in gr.i vitana necessitati mpites em pure spoliate inn icentes . Princeps tenetur ad relut ut o. nem Mamnoriim , quatenus moraliten potest ,. si causa iniustae deletitionis extime. Quod si fine sux eulpa δε- ictum sit. non amplius obligatut , quam inde locupletior redditus Ut. Is Cl. iei Iure Ecelesiastico extra nece ratem pλ. Pria manu pugnare non de at . Prob. me cens est ut, cimi spirituali milutae se uadiderunt . M Wa. vel negotia saecularia tradierit. juxta a. Timoth. 3. mo militari Deo es v. Aeetate , quia c. terier ordinentur ad ministerium Altara , in mo cingius chri si repraetentatur 1 Ergo Clelui non debent alienum languinem , se4 pnati elu: roprium tandere pra Cliti sto. Hi ne ab celas a co*hi tinn est , ni , .ci hominem extra necessitatem occidit , vel trauitat ἔ sat irregularis . laicus i e peccato , Clellam cum Vec dito. Dixi I. ym2 Ecclesiasteo. Nam Jure naturali non misi itum est Clericis pugnam Hinc Panti sex potest dispensare . Sic iiii xetera acge, Exo3. 3 . iavitae lin- dantur a Moyle , vio contra Idololatras dign. irint . Dixi a. Mutu ι roris . iasia de consentu superiorum possunt interesse bello ..., ut par hy, & Uessarit, modo non audeam iuberi octi dete . de mactare , ν vel illum, sed eons iere, ut sortiter ponent pro p iria, N generarim hostes occidant. Γt HenriqueE . . Deinde Clerici pinunt I. Alnx bellum iussum sita idere a. Principem lacularem in.subsidium emura in . 'Melas invocare . 3. Principes Episcopi Cmmaniae possim bellum Iegitima aut horitate indicere . Dilitem
conseribere i sed ipsi sim dicentia ripae non cit tiesse mora. . Dixi 3. Extra n larem . Nam in necessitate smne dispensatione podum Clerici propria manu p gnare . i. Si id nece e sit ad sest onem propriae uitae. z. Si meelse si ad delansionem proximi rivi cemis Reipublicae multum utilis . 3. Si necessarium fit a Fcefensio m patriae , aut ei vitatis χο*tra injustos invasores . si necessarium sit ad victoriae , ex qua salus Ecelesiae multum pendet , consecutionem . Ordinaria autem talis necessitas non occurrit in bello, .
praesertim Offensi vo, eum laici lassicienter habeti pos
NB. u Clerici in Majoribus marrantes peccant mortaliter ι in Minoribus eradentes privilegio, 3emmynis venialiter n gaudentes non precant. Quod si Beneficiati sint, eigiundum est, ne m talitur Pe P. I mn P. I.
pdcunt. Exeinet si eontra haereticos i gnem . modsi decidant, debent resignare. , aut dii niationem m. iere silper Irregularitate ' ν' - ,, Euipe risam ii Buram sit Iulium 8 delensq,, Uum i tunc enim Clericus jussus arnis caprae s non ,, sufficiant lato, et ima occiderist ne peccat, nec is is regularitat mi incurrit, ut docet xlvi in
NB. z. ieriei nisi eon' et de contraria voluntate ae Ducis, gaudent hostium , EM 'Quia tales Clemaei exercitui stat Milo , imo γ par, . exercituων si gaude e debeat eou modis belli, sicuti etiam
i ' andalum est diatam , vel sectum. quia externa
. I homini, operatio , vel omissici alterum ad nec eandum potest indueere mmus rector speetem mali habens b, a tera. oeci em ruime spiritualis .
A duurrasinus rectat . Quia non necesse vi, ut ope
ratio. - mimo secundum is mal .i fit, Ied lassicit habere speciem mali. v. C. St eleelaus mulierem sui ctam apud se alerem luet nihil pecc t . tamen sub vortali tenetur dimittere; quia scandalum diat NB. r. Osteratio see dum se venialis per circuit
stantiam potis seri mortalis . U. C. si Religiosusio lum verbum eoram foemio is prosera , .& adolestens verbum amatorium foeminae eoram viro valderelotypti insinuet. unde timenda magna drstensio . Ia les peccant mortaliter. NH. a. Licet operatio secundam se mala non sit tamen speetem mali in se . habes a Si tamen persa veas , ω removeas quantum in te est . non. peeea
has. Sic Parochus , qui die sello non poteli cel brise , me alium substituere, si insinuet populo causam, Ilaet scandalum sequatur , ipse semen erit extra
x Duplex est scandalum . Unum me se . sivatum. Riterum me accidens, sivet mere po-m . D tum iterum dupletae . Uel est inductivum at peccatum in genete moris . eoastra, iussu a Vel proprie inlini-vusti, suapte natura occasionem praebeos meo tr . qus vel smiective i ut fi mram. alii ν dae in eida eam et, Res eomedas i Vel in genve caqsa materialis 3 ut si Principi inniste bella 'ti pes unias eonredas. sine eo-- . lio e. Nee opus est ad pede Mum Scandali, ut mina. proximi 1 uatio, sed satis es, si sequi mala ex ope- ου - natura eum e reumllamiis canild rata. Sia: talum pasuum cacceptum 'em di praeter 'operantis intenti em , m practer maturam re cris alter calionim precandi aeeipit . Dividatur in Saanaallim putillo mim, quod x εgnorantia, vel instruitatu move. mi; de in scandalum Pharisaeorum, quod e merama
a Asiere. r. Nullo eua licitum est alterum indue re iussu et conmis, ex rese, ves tacit 'as i l, quod ab eo sine peceato neii non potest . Syinitur ex Mnt. g. in homini Ratios dura. t uenat prae emo neg . tim Iuris naturae r e proximoran au peccamui iet ras. ure talis in luctio semper si a & eoptra Cha- ruatem, N Miserieor Gaui. Minde resolves, non esse licItunc 'tre petas a sic dote. Miurisdictisne eates. uti te absolvat e N I eitum est , ut cerum invitis ad bbendum usque a ebrie tem quia haec omnia sine mec- non polIunt fieri. Elioe sint ipsi parati ad bibendum, vel ad pic. handum . &. tu causa oon sis intern mali propositieanti es tamen peceati secundum executi nem. Affert. s. Ad peccandum niater aliter tantum Lo
pdixti ainitum est . requisitis uibus conditio dim o I. in eooperatio secunaum se moraliter Locia . vel .
indifferem sit . a. Ut bona imenti e fiat . De Iroximi pecea itim impedire nequeas . vel non debeas. ei Dontinus Dens ex debita dispositionis , es movidamiae suae lege in genere causae essi untis concursi e non praevmienda , . d, coacomitando as opus naue risi. peetati. Et uxor tenetur reddere debitum e mo voto castuatis obstracto , fi tum aliter a stropo to avocare non possit: Pe axit tamen . si scienter contraxit cum tali . quia earis desponsatio hiit iniuriosa 'Din. Et Patochus tenetur Eucharistiam porrigere e communicato. & haeret eo occulto, B publies petat . Et C sessarius te esur Cali unionmo Praeber pete . ti, liere ejus indispositiori eat in Sacramentali Conie. Luta emoliam hinis . . .
79쪽
B. Giholiciis ob consuetudinem loci lieite eum
haeretica contrahit . Licet mim sacerdos , ut publicus Minister, non debeat ministrare sacramenta indignis , tamen i ponses ut privata persona tunc con- rahete poteli , quia utitur Jum naturali coluractus celebrandi , cui ratio Sacra chii accestorie coniuncta
aθ Benedictus XIV. haec coniugia etiam in I
eis haereticorum peccati mortalis damnat in suori opere de Sy 4. Diceces. lib. VI. cap. I. num. q. ., & . . Eodem modo licet in ei vitatibus , ubi permissum est majoris mali vitandi eausa , meretricibus domos i cate pro lupanari permissive ; item fas est , amicum , qui violandi rejunii gram ad eavpquem , divertere e
citat . domum secum abducere , S coenam ministrare
hospitalitatis gratia . Item .s 3 ea, in civitate, in qua Cath,Iiei mixtim eum haereticis vivunt, die interdicto carnes in caupona apponere postulantibus, posito, quod alii sint apposituri, Ace. εNB. Irato , & furiose ensem praebere potes salioquin te esset occisurus ch . ,, ch Tria tamen haec de amico parato violare j ,, iunium ι de haeretico , cui in caupona die Jeiunii, , apponendae essent carnes a & de sutioso, cui praebe- , , rentur arma in casu hic expresso , modo post d ri mnationem propositionis I. ab Inn. XI. an. damnatae, vix subtineri possunt; nimis enim proxime actiones itiae eoncurrunt ad peccatum . N B. Catholicus non potest pagum Catholicum ve dete haeretico Principi . nisi gravissima necessitas umgeat , ob scandalum , de ..periculum animarum , quarum maior ratio habenda eli, quam lcmporalium com
s Cooperatio materialis ad peccatum , quanto rem tior eli , tanto sacilius ob eaulam rationabilem peris mittitur . V. C. Fundere campanam concessum est , licet aliqiii abuturi sint ad haeresim : Sed longe gravior noee sitas requiritur, ut liceat pulsare ad Conci nes haereticorum , quia tale opus valde propinquum ., ac per se ad heresim ordinatur. Si tamen U. C. aedi tuus , qui in templo haeretico hactenus servivit , sat Catholicus , de non polst ob necessitatem iervitium tuum resignare, potest absolvi, de manere, si promittat, quod servitium hoc velit deserere . quam primum rerum statum mutare poterit. modo absit scandalum ,
de virtualis prose Iio fallae fidei , 5: mani tellum sit , quia ministeria pulsandi, aiterendi Panem, de vιnum , solum fiant materialiter, tanquani indisterentia , Mnon
quatenus ordinantur ad exercitia haereticorum. i i Uade ulterius resolves. I. Christianis eaptivis eo, eessum est remigare in Turcarum triremibus contra Chri litanos & arma afferre ; quia necessitas , de me ius mortis excusant , R alii egent , qui cooperarentur. ce P Quod si vero ex illorum denegatione magna victoria esset speranda Christianis , tenerentur potius mortem obire, quam remigate , idque cx Iege Chat,
, . cc Omnino tamen in his . omnibus habenda r ,, tici est ad propositionem illam damnatam ab Inn
,, XI. n. si . quam supcrius.tetigi; nam ista videnturis esse iis similia , quae Pontilex in eadem propolisi
,, ne damnavit. a. Incolae Provinciae occupatae a Tyranno , & e
pulso legitimo Pri iste possunt excubiis , fossione , de
e tributione iuvare . quatenus opera illa secunduti, seindisserentia sunt, absque intentione bellandi , quae si
incolae recusarent , majoribus perstulis se exponerent ,εe existimandum est , leaitimum principcm interim conliantire, ut ejusmodi tablequia Tyranno praestent ad maiora mala vitanda . Qiae autem in maius damnum Principis, aut Catholicae Religionis oppressionem cerusura sunt . ea subditi a d yranno adacti praestare non possunt , multo minus se tuta metuo obligare. 3. Fas est patii iamilias famulo , vel sim de furto suspecto pecuniam aeponere, ut eum deprehensum efficaciter emendet t talia id non est formaliter e misrari ad peccatum , sed materiam precati ministrando illud permittere ad gravius malum impediendum .
q. Fas non est patrita milias ta die kjunia cienam ministrare familiae obligatae ad jejunium i Quia est eo
peratio propinqua, & sine ea, ut ponimus, peccatum probabiliter non committeretur. Eodem modo non licet cauponi in civitate Catholica extra necessitatem
carnes hae letico proponere. . . Fas non est pnarmacopolae venenum cuivis venis
dere, sis solum ad usum nedicinae utentibus 6. Fas est famulo meretricem heri sui in domum imtromittere , de e. inta talis eooperatio est satis remo.ta. d Non vero fas cit litaras ad meretricim ama. torias adie ire a quia haec vix fiunt sine aliqua inductione mulieris ad peccatum, aae que speciem lenocinii contincnt.
,, Asterenda est hic propositio superius indie
is is, quae eli n. 31. inter damnatas ab inn. XI. Dis mi ius qui fulmissis humeris menter adiuvat be is suum Mycratici re per Ierustras ad Rurandam vir, o nem. O multoties etiam subsimis deferendo scalam.
,, versendo Iouam , aut quid semila cooperando , vos peccat mortaliter , δε ιd faciat metu notabilis detria ,, menti , ne a domino male tractetur , tu torrisis oculis aspiciatur, ne domo expetis . Qui exemplo suo auos V. G ad surandum movet, duplici peccato te obstrinxit: Quare talis cireumst a tia scandala, seu inductionis ad peceatum in Conscisi
NA. inducens ad iurandum non tenetur ad restituti nem, nis suasio aut iusso eificax antecesserit, &homo alioquin non fuisset furaturus; tune cnim praeter Chariatatem mecat etiam contra Juliit iam . Eodem o , si quis Ocelsori ea intentione ensem commodarat , ut occideret, tenetur ad relli tutionem injusti damni. N B. Qui peeeat eotam aliis absque periculo alios inducendi in peccatum , non peccat peccato scandali . Fieri enim potest , ut vel praesentes tam constantes snt in virtute, ut non scandalizentur , vel etiam fic-ri potest, ut praesentes nihilominus sint parati ad pe
Sollicitare sceminam ad peeeatum est ei reumstantia manifestanda, utpote notabiliter augens malitiam sta das i. 7 Minus peccatum suadere non Iicet , ut vitetur majus, nisi illud minus sit pars, sor maliter, aut v
tualiter contenta in maiori peccato . Tunc enim su*deas non indueit hominem ad peccatum , sed abducita parte peccati , cum a toto avertere non posse: lla suadet minus malum , noci qua malum , scd qua mi nus, seu diminutio mali, quae hona est quia forma liter , & non comparative opposita malo . V. C. Si quis animo decrevit adulterium committere , suaderimieli ei, ut potius cum soluta si alio modo abduci non possi, sed non cum hae soluta , sed in genere , fornicetur : Quia vilitia fornicationis sol maliter in
adulterio contiuetur, tamquam pars in toto.
N B. Lolli non induxit filias ad meeatum serio 'sed permis sive te habuit erga Nodomitas. NA. Acta Tyranni valida sunt propter consensum
populi. 8 Scandalum mere passivum , seu aceeptum ex ri stra operatione permittere possumus , si rationabilem operandi causam habplanus . Ratio r Quia permissio Scandali pallivi repugnat praecepto affirmativ.3 virtutis Nisericordiae, ut spiraualem proximi ruinam impediamus, vel acillamus i id autem non temper obligat , sed circumflantii, eertis Meurrentibus, V. C. si non possis habere celebrantem alium . nis concubinarium dis cito, si autem posIis habere sacerdotem b. mum , non
debes aeeipere eo ubinarium .' Qaia Charitatis , .& ΜΘ
sericordiae Iege cibligamur . sieut ad proximi alia i tommoda, ita ad peccata tollenda , vel impedienda ,
si facile possimus. R E G U L A. SI peceatum , quod a proximo eommittendum ti
metur ι multum superet in genere suo quantitatem damni nostri , tune lex Charitatis postulat . ut opus intermittamus . Se proprium damnum temPOra te maiori spirituali damno proximorum poti habe mus . dummodo scandalum ex mera malitia non proin
Unde resilves, quod Abraham excusandus sit a m cat . qui, Et vitam propriam tueretur , dixit, Saram uxorem suam sororem esse, permittendo , ut aegyptii oecationem aeciperent mulietem rapiendi, cujus pudiis citiae eonfidebat. ς Praelatus Ecelesiae interdum debet exad ionem debitorum dictite ob scandalum infirmorum , non item propter standalum Pharisaicum , si e ex malitia i mi a Praelatus c Tutor non est absolutus d
minus bonorum Ecelasiae , ut arbitratu suo possit reis
Io Mulier aliquanto tempote domi se eontin re debet , di die etiam festo semel atque ite tum a Missae auditione abstinere. si sciat, ex aspectu suo adoleicen. cm ob infirmitatem scandalum pallarum .
80쪽
N B. Foemina debet omῖttere areecatum in Conses ne , ex quo intellitit, Consessarium c si alteri consteri non liceaty grave seandalum passurum esse . Et con-lu, ata potest intermittete iciunium , si intelligat, maritum occasionem gravis dissidii inde accepturum . Ra. tici Quia concurrente duplici praecepto , legis inaturalis de impedienda spirituali ruina proximi , altero postivo de ieiunando, aut Consessonu integrita- lte servanda , maius, di sortius est natur te is II Exeessus in corporis ornatu , per se loquendo , ea peccatum tantum veniale, scut excessiis in apparatu conviviorum, de aedificiorum. Ratio: Quia,
do ali ala non es per se malam, sed indiserens, excesso in appetitu , .vel usu illius , seposita omni. malitin
Atrinseca, non est nisi veniale. V. Q lucis uti; modo absit intentio alios incitandi ad turpem amorem . Uti veste muliebri viro in Comoediis nullum est peccatum,
ex levitate veniale a tamen Potest fieri mortale per a cidens ob scandalum.
N s. Mulier peccat mortaliter, si sciat, alimem l psurum in mortale ob aspectum eius & pulcnritudi-Mem luxu vestium . item, si habitus eius sit turpis, Nper se , ae dite ste ad libidinem provocans ', item , si a ducat morem, nudo pectore ineedendi 3 seeus, si sit moris ca .
,, c a γ Idem equidem di eunt nonnulli Theologi i
μ verum nemo assiimaret morem hune esse immunem M δ peccato gravi, si tanta esset nuditas , ut notabilibs, ter provocaret ad peccatum.
tu pram a semod . I. si Consessariut putet . iuxta meain sententiam, seandalum esse speciale peceatum contra Charitatem , non solum quando liquis suo dicto, vel si intendit ruinam diri ualem praximi, sed etiam quam o quis suo exempto . iussu Ac. movet ob pr
m iri utilitatem, leo delectationem alium ad Peccandum, quam vis noti intenderis ipsius precatum , debet Inter mare Poenite . - . ii ipse aliam induxerat ad peceandum , ut Intelligat, an duo merata foete diuersa commiserat . I venis e. s. qui pecca. vii cum muliere , interimandus est , an ipsc eam ad venerem movci veri et nam tunc ultra peccatum contra Canitatem, aliud commisit eontra Charitatem . quatenus fuit ca is , seu oecatio peccati mulieru . Ulterius necesse est interrogare, an consilio ,
exemplo Ae. induxerit ad peccatum, ad dignoscendum numerum me eamrum et si etenim induxit, non solum est reus mecati sol ni attonis, sorti die. a se commissi . sed et i m, ultra peccatumuintili, peccat in eodem tenere nece a complice perpetrati . ut dixi capite praee denti in secundo quaeuto. Dret etiam poteritot ulterius numero peccata commilita . quot Persenas ad me. Candum pertraxit . .el taltem ipsius peccatum is mRVis auferi , quo maior est ipsarum numer . l. cum eueram non est. omittendas actiones omni ex parte indasserentes. mpter alterius sectatum, dummodo adsit iusta
causa illas exercendi , no et Consessarius . non teneri mulierem mi is conti re . di abstinere a decenti or tu, 'tam vix sciat, si Miquo tu pater adamandam. Cum ista inmnes sint per se in disterentes . N eum aliunde nimis grave emi huiusmodi milieri semper se domi continere, non est ex hoc capite ipsius conscientia ,nquietanda. Quia tamen twn est grave ineomn indum lamel, ct iterum doma manere, si teneret e prae tau mulier , ne daret alicui occasiorum merandi ; ficiat etiam adire aliud templum obaudiendum lacri- ii commine id facere Potat, dum seiret tu Inter adamari 1n templo, in quo solet sacrum audire. E contra debebit abre nere sub praὐι ab ornatia meretricio , aut valde nimis; A multo magi . si seiat ex nile aliquem sumere oecasionem eam turpiter adamandi, cum hujusmodi caremia non possit pr. denter grave incommodum reputat .
Ex hoc etiam . quod ad vita vium grave incommodum lieitum sit praestate ad hones indifferentes , sequitur licitum esse famulis cibos concubinae condire, ministr re mensae , ipsam omitu decenti ornare, ad ipsam ecferte liter il turpe continentes. sed tantum signa urbanitatis, & huiusmodi praestare in disterentia bono , vel malo usui . cum enim ex se nullum mecatum contiis meant, non tenetur quis ab eis desistere, si ex grave debo. Ne incommodum subire. Addendum , posse samalos ad vitandum grave incommodum etiam Concubinae lectum sternere, secem prae erre, immodi ipsam ad heri domum comitari, quia mae actiones de se sant indi Grenistri. 3e rem e c ducunt ab peccandum. Dum tamen iuxi liuere comitari Concubinam , id latelligendiura volo, quandra , etiam lanista non comite . domum heri adiret nam si iret , quia fa- ilum eomitem haberet . alias non itura, non esset indifferens timulatus. sed influeret proxime in peccatum heri r ipse enim ad eum deferret oecasionem peccandi.
III. Preti dolor i Non celum C lassarii, qui laedlime ablati
uunt mulieres, n re tegentes pecta . ut par est , vel ita transpa-riritibus velis texen ex , ut m teguli erit 'cie magis sortasse ad libidi m incitent. Si nolint tot Synodis esse lapientiores. ti no lint ipsam experientiam negare, fatera de Dunt , hut is nodi -- minas gravis scandali esse eulpabiles P iemque Sacramentorum incapae es. At quando speeulativis aliorum ra ionibus vellent aeia quiescere , ne has faemmas contrι'arma ut saltem q sudiunt ollae oeulis habeant. lita toeminae in m ne is ita aerar Uo, et inciori loquar opinione, saltem peccaverunt venialiter ex levit te . vanirale die. & postea ita 1mmo ite in publicum procede
do , contin istunt in tali pectato di ante Confessionen . & inosa actu u Consessione l. quid ergo iudicandam de ipsarum do te , di proposita Scio dari posse oolorem de peccatis gravior
huc, etsi non doleas quis de aliqua levi culpa r at in praxi pulci disieitimuim esse istas mulieres uerecte caeteris culpis dolere, dum acta culpabiles sunt de peceato in sententia quidem multorum M.t, sed quia in veriori di omnino, meo videri , tenenda se tentia, grave est a de ue Praesules iudicarum inret relatuata Meensmaam. Si , ipsa verum D eri velim . bene unaverane, non raro iuvenes in ipserum pectus indecenter detectam oculos inter disse, non raro ex hae causa ampudicas audiisse aequiv eati nes, & krta me sermones aperte obscaenos. Et credere debeo eas vere hie, & nunc de propriis cuinis dolere . quando nolunt de rein linquere quod seiunt graviter ad libidinem provocare.
actiones proxime influentes in aliorum me earum . a 'vertere deinhet Conressarius . non posse famulos eo ubinae deferre verba i ternuntia, quae turpia exprimant, quia est proxime participam in alte eius actione inhoneri . idem meo de teribentibus, di deserentibus literas amatorias , quia hae sunt instrumenta , quibus immediate Concubina inducitur ad actus inhonestos. Sunt qui putant, seribentes, vel deserentes literas amatorias pome excul ri, si id iaciant metu traWis damni ἔ at si id emet verum, putarem ex eadem ratione posse excusari infidium Laenonis . ..Has hie. excusari non potest, cuia adhibet media o sua natura de terminata at alliciendum ad malum, idem dicendam ut casu ni stro . Ex hae regula tequitur . neque pota famulum vi aperire ianuam, ut ingrediatur herus ad stuprandam vir inem, seu pe candum eum Muliere, quamvis posset aperire domum ipsi Coω binae, maxime, dum etiam eo non aperiente , adhue esset qui aperiret; nam tune actio ipsius de se nan conducit nisi remote 4 mecandum. adeoque potest , urgente aliqua de cauta , cohonestari. Caeterum vi aperire domum mulieris , ut aliquis Iur diatur ad me candum, est actio de sua natura as peccatum orta: nata , unde nunquam est licita ι & in hoc sensu intelligenda ea propositio supra relata damnata ab Innoe. xl. dum in ea ter est de famulo aperiente thnuam &e. Ex dictis facile in dedueere,
quando etiam in aliis materiis eoa ratio ad alterius pecearum nullo pacto valeat cohoneitam.
eri dare occasionem actioni , a qua separari hie & nunenm va leat malitia , consequens est quidquid in eontrarium mn pauci dicant non licere iam alis, A Cxuponibus subministrare carne sive alios cibos volentibus frangere ni anium . qui x dum urget lex ieiunii, ista e meitio non potest ab omni malitia separari . Paritet non erit licitum parato peccare eum foemina , adad pereali Train faminam , cum qua peccet. Et in utroque cisa rati mihi videtur eadem: ndin minui enim proxime cooper tur sorn rcati i , qui parato peceare eum suemina allaeit Rc' iram , quam qui parato solvere ieiunium , carnes , α cibos ministrat 2 Verum tamen eli quod 'aia lex de ieiunia est Eeelesiastiea . Ain pluribus casibus pote it non obligare, ideo Famuli, Tabernarii die. possunt multotiri praesumere. petentes ornes , seu hos cis bos vetito . excusari a lesis obervantia ob aliquam infimit tem . delatigatio moc. E contra cum , iusta interveniente causa , sive ad vitandum grave incommodum , possit quia dare alteri occasionem peccandi. quando id , quod petit, pollit hie a nune bene , & male it ri . erit quis ab Usurario petere mutuom. etia, sciat ipsum madaturum nisi sub usuras, di immodo tamen petens reon possit alia via propriae laeeurrere indigentiae. Pariter volens recipere Miquoa sacramentum, quod non possit ita tam te nifferre , tr alium non habeat Ministrum . poterit illud petere si eo , quem videt γ' ratum , quamvis sciat ipsam esse in peccato mortali. Et ita di. Eurrendum in aliis smilibus casibus.
sillorum bene possit omitti cibiervantia alicuius. praecepti, Poterit quandoque Mulier omittere auditionem Sacra die festo, si videat iuves em particularem ea ipsius aspectu sumpturum occasi em ccandi . Sicut etiam Sacerdos terit die sesto omittere sacrum . si cognoscat, eo urrente populo ad sacrum audiendum . orituras straves rixat ae. Quod si cimittendo observantiam prace mi. rave oritur incommodum vel sibi. vel aliis, tune uni multo magis praeponderet damnum, quod sequeretur, si non omitta tur, nullatenus Otiservantia praecepti et ometenda . Panam e emplum . quando urgeret praeceptum iubvenienda mulieri in extrema necessitate . quia tune ex omissione obserWandi praceptum Charitatis, gravissimum sequitur mulieris incommodum. ideo eurare non debeo standalum , quod aliquis sumeret, viden do me ingredi ad 1psam mulierem . Si vero, ultra suspicum mali ex meo ingressu ad illam mulierem , plurima sequutura ensem homicidia , tune videretur mi ius per uendam eme mortem
eo potalem ipsius mulieris , quam eare sionem plurimorum micidiorum die.