장음표시 사용
121쪽
stari posse dirige do scit. i. in χ.aut in . ite secundum eandem normam,dc eadem principia, parectores quam 9.ad placitum, posse deijci, ut 8.2.63. Item globum per vias diuersas de diuersi modi obliquas in trudi v. g. deij cie do has metas 2.9. &T .aut 2.3.3. aut '. F. 8.S 6. porro haec regulariter loquendo di ista intelligas velim: nam globi rotati, metarumque per transuersum Volutarum motum, eiusque effectus, per accidens aliquod, admodum irregulares esse polle manifestissimum est.
PROBLEMA L X XVI. Defestiuis conficilia, faciti eorum
structura. SI quem varia obiectorum coloratio delectat,
coloratis utatur specillis: cuius enim coloris haec fuerint eiusdem & illa apparebunt: viridibus tamen conspicillis id negamus, per quae cospecta fuscumquendam& pallidum, veluti q, mortuucolorem induunt, in eo tamen cuiuslibet coloris omnia antecellunt, quod potetiam visi uain non modo recreent,sed 6c confortent,efficaciterque conseruent. Delectarent ne eiusmodi quae obiecta perspecta multiplicenti Ecce modum quo ea praepares. Eorum vitri utriusq; uno latere, solito more, composito,reliquum latus in modum gemularum scindas poliatque oportet: per haec si
122쪽
domum aspexeris, ciuitate: si ciuitatem, prouin clam te vidisse putabis: si militem videris, exercitum Credes. tandem quot in his specillis plana forinsecus formaueris obiectum toties multiplicatum apparebit, cu species visibilis toties aὰ oculum derivetur, quot plana sunt:ia planoru enim distinctionibus priuiqua ab obiecto ad oculum emissa species perueniat, in tot partes, quos piamna sunt, dissecatur; in tot partes inquam)non integrales,sed homogenias,& proportionales, sicut omnes istae species , cum obiectum totum referant, simul sumptae tantam obiecti magni tudine more praesentent, quanta appareret, ex conspicillis eiusdem magnitudinis , VHimque uniformiter politis. Huc inopes, hac auari diuites, quos devorat auri sacra fames, confluite; at que horum conspicillorum usu, vestros saltem o culos bonis satiate: unu interim vos volo monitos, Ut expositum nummu non nisi sepositis conaspicillis ni falli vellitis res uinatis: nam si manu in
nummum verum tuleritis, mirum erit, & mere casiale Pro cautela aute obseruate, vos tam diuverum num um digit minime lagere, quamdiu super omnes nummos digitus non apparet. Alia
quoq; insignis voluptas in conspicillis reperitur,
nec prioribus minor fiunt enim eius generis,quq
obieetu ilibet pulcherrime diminuant, omnes-q; eius partes licet vasti, & corpulenti,in exigua yi 1 reprae
123쪽
repraesentent specie 'dum scit. domus ingens, s perbum aedificium,hortus item amoenus, Omni. florum varietate, viva coloru discretione , opere naturali comixtorum, depictus, suauissimus deniq; ridentium prator u viror perspicitur ,omnia pulchra, omnia delectabilia omnia mira appareant quorum certe elegantiam, verbis licet politis ne dum exprimere nequeas, nec ullis quantumuis peritis pictoribus, ne A pelli quidem,ullo artificio,aut industria,quicqua simili cu obiecto ulla ex parte copaetabile depingere possibile fit.
Horum structurae methodus haec est, Vt aperte, ita copendiose explicata.Artificium totum in eo situm est, ut spissiora circa citcumferentia vitra, in medio vero tenuiora formetum, sic enim constructa visualem angulum diminuunt; unde fit, ut oculus per haec in obiectum quodlibet pulcruintendens repraesentatae speciei elegantiam admiretur. Est Sc alius huiusmodi conspicillorum iucundissimus vlus. Ea supra fenestram erige, &per plateas transeuntitim quemlibet specillis obiecta eleuantibus videbis, ipse non visus. Eleuatio haec me pulcherrimae cuiusdam inuentionis memorem reddit.
'uapubtititate nummum visu elanum rursum videas. Sumito peluim, siue aliud quodcumque vas' ad placitum, utcumque latum; hoc , imposito
124쪽
Mathematicin. . Ira nummo, paulisper a te remoue, donec nummus oculis elabatur, hunc si denuo videre desideras. ad pelvim accedere necesse non est . sed aquam solummodo limpidam infundi iubeto . mox qui prius aiebat nummus iterum apparebit te eodem loco manCnte.
Restat. ut de conspicillis istis Galilaeis sui quibusdam placet alias Hollandicis,&Amsterod mensibus prius uam praesetiti problemati finem
imponam patibiper disseram;quae sane omnium visualium instrumentorum principem sibi loeu facile vendicant. Praeracta quidem conspicilla senibus & iuuenum oculosam agunt; haec autem lynceos praestant, atq; non modo quid hinc inde in terris nat; verum quid in ipsis caeloru orbibus lateat, nobis alias incognitum,referunt. I. Vmbrosa quaedam & opaca corpora , solem ipsum veluti circumdantia patefaciunt. Il.Planetas nouos,Iouis quidem atque Saturni comites demo strant. III. Veneris aeque bene, ut Lunae augmentum, &decrementum,iuxta earum ad solem approximationem,aut ab eo elongationem declarant. IV. Innumeras alias stellas, alioqui nullate- . nus nobis apparentes, circa stellas fixas Firmamenti,& quaslibet alias detegu nstrumetum haud dissicili modo paratur.Vitriaina fiunt, v- mim utrimque connexum , alterum utrimque eoncauum: illud uni extremitatum cuiusdam vi-
125쪽
1ir Thaumaturgus sualis tubi appositum,ad exceptas species dilata
to angulo visuali augenclas ; noc vero alteri extremitati ad discernendos radios, quos prius Vitrum se solo cosasos repraesentaret, applicatum: tubus autem medius nimium lumen alias circu- stans arcet: siquidem ad perspicaciter vide dum, obiectum in lumine ; oculum autem in tenebris esse plurimum refert. Porro quod ad proportionem inter utrumq; vitrum, & tubi longitudinem attinet, licet ea certae subsit regulae, experientiae tamen omnium rerum magistrae potius standum est: in dubie enim quaelibet portio , licet forte regulata, visui cuilibet propria non est, eritque admodum difficile concaustatem convexitatemque, longitum
dini tubi . satis exacte proportionare. Vide quae ea de re Renatus de Chattes in philosophia tua, Antonius Maria Reita in oculo Enoch,& Sedelius in Selenographia describunt.
126쪽
De magnete, o acubus eo delibutis. EA quorum quotidianus nobis est usus, ple
rumque mirabiliora cum sint, ip se usu frequenti vilestunt,nec eorum praestantiam, uti par ellet,admiramur. Quis non miretur ferrea acumta sto semel magnete adeo intime eiusde virtute imbiai, ut no semet,aulbis,aut centies,sed persaecula, unum eXtremorum meridiem versia versus septentrionem alterum conuertens, quouis etiam agitata modo, conquiescat Quis hoc mortalium crederet, nisi sensuum suorum testimonio Comprobatum. Experimur omnino, ferreuarinulum, ad rudis huius,& male compositi lapidis contactum sursum attrahi; hunc autem alterum secum elevare, tertium, quartum;&c. Vsquoad octauum &plerumq; duodecimu pro lapidis maiori, minorive praestantia veluti facta absque nexibus catena , per solam lapidis virtutem in suis effectibus ita manifestissimam , ut in suis causis occultissima est, ex primo ad secundum, tertium,&c. annulos insensibiliter diffluentem. Nonne dc ipsos cultellos,si semel summo dunt
' xat acumine lapide hunc attigerinc clauos,acus,& similia surstim attrahere probamus 2 quin etiaferrea manum, supra asserem, ad solu magnetis, sub eo motu, litteras efformare notissimum est.
127쪽
I2Ο Thaumatu in Vidi magnetem, qui acum sartoriam, indito Per foramen filo , & extremo siti alligato ad
mensam , ita sit stolleret, ut applicatus acui eandem cum filo sursum eveheret, donec arctante filo ipsa impotens sequi, interrupta ad Hesione , in aere suspensa permansit nec de Orsum cecidit, nisi ultra pollicis spatium magnes ab acu distraheretur, est siquidem virtus huius lapidis uniformiter difformis in agedo per sphae'
Lam. Historijs traditum legimus Turcarum sagacitatem, huius lapidis adminiculo, Mahome ei corpus infame , ferrea conclusum tumba, a terra eleuatum, nec ullo corpore, nisi solo aere tactum, immobiliter firmasse. Referente Plinio historiar. naturai.lib. sq. capit. I . constat ar- lehitectum illum ingeniosum Dinocratem Arsinoe fanum in Alexandria, magnete lapide arcu an dum attentasse; quo simili fallacia istius Deae
sepulcrum in aere suspenderet. Horum cau sam, praeter occultissimam ferri, magnetisque sympathiam, vix assignaueris. Virtus tamen magnetis in agendo non ita est uniformis uti
est vis lucis sed magnes agit iuxta axem quen dam terminatum in ipsius lapidis duobus pun .ctis, quae vocantur poli. Hos polos deprehendes si scobi ex chalybe perlima detritae eum inuolquas, nam eo in casta pilosus& hirsiitus fer ma-gues,sed ibi maxime, ubi poli eiusde consistunt: istic
128쪽
Mathematicus. In istic enim perpendictitariter ei pili fetruginei insisterit uti erinaceo aculei sui, deprehenus in huc modum polis duobusvi consequenter axe eiusdem , reclina magnetem vel in ligneae scutellae fundo, ut imea, veluti nauicula natet super aqua, vel axi eidem circumligato filum tenue instar a quinoctialis circuli,& lic sine vel in aere volat,ae reuolui , donec sponte sua suspensus quiescat, vel natans in scutella consistat sponte, tunc de' prehenderis,quae pars magnetis tui se vertat ad austros, & quae ad septentriones. Neque tamen statim opinaberis polum respiciente ad septentrionem,ita eum respicere ut unum idemq; coeli Princtum&hoc loco, id est Coloniae dc Parisiijs respiciat; nequaquam. sed declinat haec conuersio alibi plus, alibi minus puncto septentrionis. alibi nihil omnino Qua de causa acus magnete perfrictae,dum ab insularum Flandricarum, seu Asoridum recto meridiano deflectimus, septe- trionem praecise non designant, sed octo interdum gradibus ab eodem declinant, ad polos tamen potius quam a d ullam terrae partem tendere videntur. Rursus si magneticam acum aequi- . librem duobus cardinibus inter duo vitreapi na secundum meridianum circulum erecta cόncluseris, ex una parte ad poli arctici supra horizontem,altitudinem attolletur; exalrera,adant
129쪽
Sed cur magnetis virtus tam aqua quam igne deperditurὶ Ratio haec ex occultissimis nati arcanis pete da est; cui assignandae fateor noficio.ferro autem eam conseruari, maximeqroborari probatissimum est stantam enim ferri beneficio accipit, ut eo circumcinctus druplu attrahat eius, quod nudus attraheret. Astes mihi sunt hi oculi; qubd unum Ambsterodis mi viderim, nudum quidem vix unius unciaeci uim eleuantem , ferro autem tectum, malle si plusquam octo unciarum suspendentem. Hu virtutis augmentum & robur optime notari Ioann. Baptist.& Guilli. Gilbert.exserri praesen
Hoc rursus mirabile est, quod si eum in plurima frusta diuiseris,quodlibet horum similiter in duobus diametraliter oppositis puctis virtutem stam habebit: quorum inueni edorum iterum hunc ex Gilberto) accipito modum. Lapidi vi
cumque rotundato ferream acum superpone, per situm centrum, siue medium eum tangente: hanc moue hinc inde, donec subito immota haereat,ex centro ut dictum est) lapidi adhaerens: tum enim una eius extremitas borealem , altera
australem lapidis polum designabit: sub acutianeam nota,eamque ad usque lapidis circumferentiam continua ε, quod chordulae aut fili usii facile praestiteris. Hoc notato, in lapide, circulo,
130쪽
Mathematiem. Iuinuestigato priorem duobus in locis opis scindentem quem ut priorem, chordula es aut circino ad quartam lapidis partemen rotundus fuerit) expanso. Tertius cim, eadem ratione quaesitus, operationi tuae si- faciet: si enim per puncta intersectionum am circulorum praecise transeat, corree ς;
tem, incorrecte operatus fueris. JU-4ἰa hoc modo inuenies. Sume serri particu-,l- id hordeacei grani longitudinem, cuiusnam duntaxat extremitatem lapidi offeres, varijs locis admouens, donec ei erecta adhaereat,& punctum a ferro erecto tactum, polus Unus, pars opposita,alter erit.Discernere autem quodnam Boreale sit,& quodnam australe, cum dissi-cilla admodum sit, operae pretium fore duxi, methodum qua id praestes,insinuare. Inuetum lapi- olum unum horologio paruo solari ρdmouestu enim polus iste partem acus magneticae bo-m attraxerit, australis estis australem, bo- Aliter. Actis recens paratae, necdum magne ra virtute delibutae extremitatem unam po-,idis inuento ad ices ; haec suo cardini imita ut libere circumagatur,quod quaeris indi- mim fricta extremitas ad septe trionem